III KK 286/12

Sygn. akt III KK 286/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSN Michał Laskowski

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga

w sprawie P. P.

skazanego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 k.k i innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 5 czerwca 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 28 listopada 2011r., utrzymującego w mocy co do P. P. wyrok Sądu

Rejonowego w G.

z dnia 30 listopada 2010 r.

1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt II, w części

utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia zawarte w pkt II i V

wyroku Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie sprawę

przekazuje Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. w pozostałej części oddala kasację, uznając ją za

oczywiście bezzasadną;

2

3. zarządza zwrot skazanemu P. P. kwoty 450 (czterysta

pięćdziesiąt) złotych, uiszczonej tytułem opłaty od kasacji.

UZASADNIENIE

P. P., wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2010 r.,

został uznany za winnego tego, że:

I. w okresie od dnia 28 grudnia 1999 r. do dnia 30 grudnia 1999 r. w G.,

działając wspólnie i w porozumieniu z A. S. - prezesem zarządu „K." Sp. z

o.o., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za pomocą wprowadzenia w błąd

co do możliwości płatniczych i rzeczywistego zamiaru wywiązania się ze

zobowiązania, doprowadził O. S.A., do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem, w ten sposób, że na podstawie porozumienia wekslowego z dnia 24

maja 1999 r. oraz umowy o współpracy handlowej z dnia 25 maja 1999 r.

wyłudził sprzęt komputerowy o wartości 201 696,62 zł, czym działał na szkodę

ww. spółki, to jest o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i

za to, na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., został

skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 100

stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 50

złotych.

Ponadto Sąd Rejonowy w G. skazał P. P. za ciąg przestępstw,

opisanych w pkt. II-XIII aktu oskarżenia, które zakwalifikował jako występki z

art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wymierzając

za nie, na mocy tych przepisów, przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. oraz na

podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.,

karę 3 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 150 stawek

dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 złotych.

Przestępstwa te polegały na tym, że:

II. w dniu 7 lipca 2000 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z A. S.,

w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd co

do zdolności kredytowej i tożsamości kredytobiorcy, doprowadził Bank […]

S.A. i firmę Ż. S.A., do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w

wysokości 9 955,50 zł, w ten sposób, że przedkładając kserokopię

dokumentów w postaci dowodu osobistego nr […] oraz książeczki wojskowej

3

nr […] na nazwisko G. R., umowy majątkowej małżeńskiej małżonków R. nr

[…] i poświadczającego nieprawdę zaświadczenia z dnia 6 lipca 2000 r. o

zatrudnieniu ww. w firmie J. Sp. z o.o., zawarł umowę kredytową nr […] na

zakup w systemie ratalnym zestawu kserokopiarki Nashuatec oraz urządzenia

Pentax UF-342 i centralki KT-TD816PP z Bankiem […] na nazwisko G. R.,

udzieloną za pośrednictwem firmy Ż. S.A., nie mając zamiaru wywiązania się

z zaciągniętego zobowiązania;

III. w dniu 6 września 2000 r. w G. , działając wspólnie i w porozumieniu z

L. P., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w

błąd co do zdolności kredytowej, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A., do

niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 9 955.50 zł, w

ten sposób, że przedkładając dokument poświadczający nieprawdę w postaci

deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu przez L. P. za miesiąc lipiec

2000 r., zawarł umowę kredytową na zakup w systemie ratalnym laptopa

Toshiba z […]Bank, udzieloną za pośrednictwem firmy Ż. S.A., nie mając

zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

IV. w dniu 19 września 2000 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z

A. S., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w

błąd co do zdolności kredytowej, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A. do

niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 9 955.51 zł, w

ten sposób, że posługując się otrzymanymi od A. S. dokumentami […] o

wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz dwoma drukami umów

kredytowych in blanco, podpisanymi przez Z. i B. N., zawarł umowę kredytową

na nazwisko E. N., na zakup w systemie ratalnym drukarki OKI i zestawu

komputerowego Pentium III z Bank […], za pośrednictwem firmy Ż. S.A., , nie

mając zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

V. w dniu 18 października 2000 r. w G., w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd co do zdolności kredytowej i

tożsamości kredytobiorcy, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A. do

niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 8 838 zł, w ten

sposób, że podając fikcyjne dane poprzez przedłożenie dowodu osobistego

[…] oraz legitymacji ubezpieczeniowej nr […], rzekomo wystawionych na

4

nazwisko M. S., a także przedkładając poświadczające nieprawdę

zaświadczenie z dnia 10 października 2000 r. o zatrudnieniu ww. w Agencji

[…], zawarł umowę kredytową na zakup w systemie ratalnym zestawu

komputerowego z Bank […], udzieloną za pośrednictwem firmy Ż. S.A., nie

mając zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

VI. w dniu 19 grudnia 2000 r. w G., działając wspólnie i porozumieniu z L.

P. i W. K., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia

w błąd co do zdolności kredytowej i faktycznego zatrudnienia kredytobiorcy

doprowadził Bank S[…] i firmę Ż. S.A., do niekorzystnego rozporządzenia

własnym mieniem w wysokości 9 998 zł, w ten sposób, że przedkładając

otrzymane od L. P. dokumenty […] poświadczającego nieprawdę

zaświadczenia o zatrudnieniu W. K. w Przedsiębiorstwie […] z dnia 18 grudnia

2000 r. oraz podpisanego in blanco druku umowy kredytowej, zawarł umowę

kredytową na zakup w systemie ratalnym dwóch zestawów meblowych oraz

zestawu komputerowego marki Optitech, z Bank […], udzieloną za

pośrednictwem firmy Ż. S.A., nie mając zamiaru wywiązania się z

zaciągniętego zobowiązania;

VII. w dniu 20 grudnia 2000 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z

L. P. i Z. K., za pomocą wprowadzenia w błąd co do zdolności kredytowej i

faktycznego zatrudnienia kredytobiorcy, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A.

do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 4 925,60 zł,

w ten sposób, że przedkładając otrzymane od L. P. dokumenty w postaci […],

poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o zatrudnieniu Z. K. w

Przedsiębiorstwie […] z dnia 18 grudnia 2000 r. oraz podpisanego in blanco

druku umowy kredytowej, zawarł umowę kredytową na zakup w systemie

ratalnym telewizora marki Panasonic oraz video marki NV-HD 642, z Bank

S.A., […] udzieloną za pośrednictwem firmy Ż. S.A., nie mając zamiaru

wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

VIII. w dniu 31 stycznia 2001 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z

M. L., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w

błąd co do zdolności kredytowej, posługując się podrobionym dokumentem w

postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości osiąganych przez M. L.

5

zarobków w firmie […] z dnia 26 stycznia 2001 r., doprowadził Bank […] i

firmę Ż. S.A. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w

wysokości 4 500 zł, w ten sposób, że podpisał umowę kredytową z Bank […]

zawartą za pośrednictwem Ż. S.A., na zakup w systemie ratalnym drukarki

laserowej Hewlett Packard, nie mając zamiaru ani możliwości wywiązania się

z zaciągniętego zobowiązania;

IX. w dniu 26 czerwca 2001 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z J.

R., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd

co do zdolności kredytowej i faktycznego zatrudnienia, doprowadził Bank S.A.,

[…] i firmę Ż. S.A., do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w

wysokości 9 413 zł, w ten sposób, że przedkładając poświadczające

nieprawdę zaświadczenie z dnia 18 czerwca 2001 r. o zatrudnieniu ww. w

Agencji […] , zawarł umowę kredytową na zakup w systemie ratalnym

zestawu komputerowego z Bank […], udzieloną za pośrednictwem firmy Ż.

S.A., nie mając zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

X. w dniu 28 czerwca 2001 r. w G., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

za pomocą wprowadzenia w błąd co do zdolności kredytowej i tożsamości

kredytobiorcy, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A. do niekorzystnego

rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 7 818 zł, w ten sposób, że

przedkładając dokumenty w postaci dowodu osobistego […] wystawionych na

nazwisko D. Ż., zawarł umowę kredytową, na zakup w systemie ratalnym

zestawu komputerowego […] nie mając zamiaru wywiązania się z

zaciągniętego zobowiązania;

XI. w dniu 16 lipca 2001 r. w G., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za

pomocą wprowadzenia w błąd co do zdolności kredytowej i tożsamości

kredytobiorcy, doprowadził Bank [...] i firmę Ż. S.A. do niekorzystnego

rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 8 900 zł w ten sposób, że

przedkładając dokumenty w postaci dowodu osobistego […], wystawionych na

nazwisko J. S., zawarł umowę kredytową na zakup w systemie ratalnym

zestawu komputerowego, […], nie mając zamiaru wywiązania się z

zaciągniętego zobowiązania;

6

XII. w dniu 23 lipca 2001 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z L.

P. i A. K., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia

w błąd co do zdolności kredytowej i faktycznego zatrudnienia kredytobiorcy,

doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A., do niekorzystnego rozporządzenia

własnym mieniem w wysokości 9 358 zł, w ten sposób, że przedkładając

otrzymane od L. P. dokumenty […], poświadczającego nieprawdę

zaświadczenia o zatrudnieniu A. K. w Przedsiębiorstwie […] z dnia 14 lipca

2001 r. oraz podpisanego in blanco druku umowy kredytowej, zawarł umowę

kredytową na zakup w systemie ratalnym zestawu komputerowego, […] nie

mając zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania;

XIII. w dniu 23 lipca 2001 r. w G., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

za pomocą wprowadzenia w błąd co do zdolności kredytowej, tożsamości i

faktycznego zatrudnienia kredytobiorcy, doprowadził Bank […] i firmę Ż. S.A.,

do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w wysokości 9 798 zł w

ten sposób, że przedkładając dokumenty […] na nazwisko S. S. oraz

poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o zatrudnieniu ww. w firmie […]

z dnia 23 lipca 2001 r., zawarł umowę kredytową na zakup zestawu

komputerowego w systemie ratalnym, z […] , nie mając zamiaru wywiązania

się z zaciągniętego zobowiązania.

Ponadto Sąd Rejonowy uznał P. P. za winnego tego, że:

XIV. w dniu 31 października 2001 r. w G., działając w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd co do faktycznego

zatrudnienia i wysokości osiąganych zarobków, poprzez przedłożenie

poświadczających nieprawdę dokumentów w postaci: [...] doprowadził do

niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem firmę […] w postaci

samochodu marki Chrysler 300M o wartości 108 775,42 zł, czyn ten

kwalifikując jako występek z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k. i za to, na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k.,

skazał go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny

w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę

50 złotych;

7

XV. w nieustalonym czasie, nie później niż do dnia 29 listopada 2001 r. w

G., ukrywał dokumenty, którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać w

postaci: […] czyn ten kwalifikując jako występek z art. 276 k.k. i za to, na

podstawie art. 276 k.k., skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 91 § 2 k.k. Sąd Rejonowy połączył wymierzone P. P.

jednostkowe kary pozbawienia wolności i grzywny, wymierzając karę łączną 3

lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze

200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 złotych.

Od tego wyroku apelację wniósł oskarżony, podnosząc zarzut błędu w

ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ

na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k., a także art. 193

k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez odrzucenie wniosku obrony o

zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu prawa bankowego, oraz art. 337 k.p.k.

poprzez nieuwzględnienie wniosku o zwrot sprawy prokuratorowi celem

uzupełnienia śledztwa.

Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 28 listopada 2011 r., utrzymał w mocy

wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej P. P., uznając wniesioną

przez niego apelację za oczywiście bezzasadną.

Wyrok Sądu drugiej instancji został zaskarżony kasacją obrońcy

skazanego, w której podniesiono zarzuty rażącej obrazy następujących

przepisów prawa:

I. art. 4 i 5 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., polegającej na zaniechaniu badania

z urzędu ewentualności stronniczości sędziego, poprzednio orzekającego w

sprawie o podobnej podstawie faktycznej i prawnej, blisko związanej

podmiotowo i przedmiotowo, które kiedyś stanowiły jedną całość. Obraza

wskazanych przepisów k.p.k. dotyczyła SSO M. W., która w dniu 24 maja

2011 r. brała udział w składzie rozpoznającym przed Sądem Okręgowym

sprawę o sygn. V …/11, przeciwko P. P. Była to sprawa wyłączona z

materiałów przedmiotowej sprawy rozpoznawanej 24 listopada 2011 r.

przeciwko skazanemu, w którego składzie zasiadała również SSO M. W.;

II. zasady bezstronności, domniemania niewinności oraz zasady

swobodnej oceny dowodów, zasady in dubio pro reo, jak również zasady

8

obiektywizmu i prawa do obrony (art. 4 k.p.k., 5 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k.)

oraz art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., przez uznanie P. P. za winnego

popełnienia czynów wymienionych w akcie oskarżenia na podstawie dowodu z

pomówienia zeznań współoskarżonych, mimo że – w opinii skarżącego –

wyjaśnienia L. P. i A. S. były nielogiczne, niespójne i niekonsekwentne, a

także nie znajdowały żadnego potwierdzenia w zeznaniach pozostałych

świadków, a nadto były sprzeczne ze sobą w wielu fragmentach, istotnych z

punktu widzenia uznania winy skazanego. W przekonaniu skarżącego

zaistniała sytuacja wynikła z nierozważenia przez Sąd odwoławczy wszystkich

wniosków i zarzutów wskazanych przez skazanego w apelacji oraz

niewykazania przez Sąd odwoławczy niezasadności wskazanych w apelacji

zarzutów i wniosków;

III. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 171 § 7 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 §

3 k.p.k., polegającej na tym, że mimo podniesienia przez skazanego P. P. w

apelacji zarzutu przesłuchiwania oskarżonego A. S. w stanie nietrzeźwości, tj.

w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, Sąd odwoławczy nie

odniósł się do tego zarzutu, chociaż był zobowiązany do zbadania i

rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności dowodu z wyjaśnień A. S. Skazany

P. P. podniósł w swojej apelacji również zarzut braku swobody wypowiedzi,

dotyczący zeznań świadka A. K., który zeznał przed Sądem, że złożył

zeznania obciążające skazanego P. P. w postępowaniu przygotowawczym,

ponieważ został zastraszony. Zdaniem skarżącego, Sąd drugiej instancji nie

odniósł się również do tego zarzutu mimo, że był zobowiązany do zbadania i

rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności dowodu z wyjaśnień A. K.;

IV. art. 4 i art. 6 k.p.k. i art. 170 § 3 k.p.k. oraz art. 368 k.p.k. w zw. z

naruszeniem art. 458 k.p.k., art. 453 § 2 k.p.k., art. 452 § 2 k.p.k., polegającej

na braku odniesienia się w formie postanowienia wraz z uzasadnieniem do

przedstawionych w apelacji wniosków dowodowych – nowych dowodów w

sprawie, co skutkowało pominięciem i nie odniesieniem się do tychże

dowodów. Skazany P. P. złożył w dniu 5 marca 2011 r. do Sądu

odwoławczego wskazane w apelacji dokumenty, jako nowe istotne dowody dla

sprawy. Dotyczyły one zakupu komputera, wezwań do zapłaty, umowy

9

kredytowej i oświadczenia świadka P. T. Zdaniem skarżącego wskazane

dokumenty potwierdzały wyjaśnienia skazanego P., a Sąd Okręgowy zupełnie

te dowody pominął, nie odnosząc się do nich w jakikolwiek sposób;

V. art. 4 i 6 k.p.k. i art.433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez

nierozważenie przez Sąd odwoławczy zarzutu nierozpatrzenia wniosku

dowodowego przez Sąd pierwszej instancji, złożonego dwukrotnie przez

oskarżonego J. R. i popieranego przez skazanego P. P. (k. 6540 i 6886), a

dotyczącego powołania zespołu biegłych ekspertów w celu zbadania podpisu

R. na umowie kredytowej […]. Brak odniesienia się przez Sąd do wniosku

dowodowego w formie postanowienia wraz z uzasadnieniem, w przekonaniu

skarżącego, stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 170 § 3 k.p.k.,

zwłaszcza że wniosek ten dotyczył kwestii zasadniczej dla sprawy;

VI. art. 2 k.p.k. i art. 345 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 k.p.k. poprzez

niezwrócenie – zgodnie z wnioskiem skazanego P. P. – sprawy prokuraturze

w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego w sytuacji, gdy

zdaniem strony skarżącej, akta sprawy zawierały istotne braki, wskazujące na

niekompletność materiału dowodowego;

VII. art. 2 k.p.k. i art. 193 § 1 i art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez odmowę

powołania biegłego celem uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:

- czy P.P. jako przedstawiciel firmy Ż. mógł samodzielnie

przywłaszczyć środki finansowe uruchomione przez Bank […] za

pośrednictwem firmy Ż. S.A. z tytułu zawartych umów kredytowych nr […]?

- czy jedynym sposobem wejścia w posiadanie przez P. P. środków

finansowych uruchomionych na podstawie wyżej wymienionych umów

kredytowych byłoby współdziałanie z właścicielem firmy handlowej (sklepu)

jako właścicielem konta, na które były przelewane pieniądze?

- jaką odpowiedzialność materialną ponosił P. P. jako przedstawiciel

firmy Ż. na podstawie zawartej umowy przedstawicielskiej za uruchamiane za

jego pośrednictwem kredyty?

- czy umowa przedstawicielska była tak skonstruowana, że powiększanie

portfela kredytów niespłacanych przez przedstawiciela byłoby z jego strony

działaniem na własną szkodę i rodziło jego odpowiedzialność finansową?

10

VIII. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegającej

na tym, że przy wyrokowaniu przez Sąd odwoławczy zostały pominięte

ujawnione w toku rozprawy głównej dowody, mające istotne znaczenie dla

dokonania ustaleń faktycznych i oceny wiarygodności pozostałych dowodów,

a w szczególności dowód w postaci ugody pozasądowej (k. 6457), zawartej

pomiędzy skazanym P. P. a oskarżonym A. S., która potwierdzała zeznania

skazanego P. P., dotyczące zawarcia umowy składu pomiędzy stronami;

IX. art. 7 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k., polegającej na tym, że

Sąd odwoławczy w swoich rozważaniach nie odniósł się do wniosków i

zarzutów zawartych w apelacji lub do niektórych zarzutów odniósł się

lakonicznie, nadto nierzetelnie ustosunkował się do części zarzutów i nie

wskazał konkretnie oraz jednoznacznie argumentów przemawiających za

uznaniem ich za zasadne lub też niezasadne, czym naruszył prawo do obrony

skazanego. Zdaniem skarżącego Sąd ten w szczególności nie odniósł się do:

1. wniosku dowodowego złożonego w postępowaniu odwoławczym o

przeprowadzenie dowodu z akt sprawy, rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy,

sygn. akt II K …/09, a następnie przez Sąd Okręgowy (sygn. akt V Ka …/11).

Waga tego wniosku wynikała z faktu, że w sprawie tej zapadł wyrok

uniewinniający P. P. i Sąd odmówił w całości wiary zeznaniom L. P., uznając

je za niespójne, nielogiczne i nacechowane chęcią zemsty. Sprawa ta była

podmiotowo i przedmiotowo związana z niniejszą sprawą, gdyż stanowiły one

jedną całość w toku postępowania przygotowawczego, a następnie zostały

wyłączone, by znów zostać połączone w początkowym etapie postępowania

sądowego, aby następnie ponownie zostać rozdzielone;

2. wniosku dowodowego, złożonego w postępowaniu odwoławczym, o

przeprowadzenie dowodu z akt sprawy rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy

sygn. akt II K …/02, o przywłaszczenie pojazdu przeciwko A. S. o wyłudzenie

od niego pojazdu. Waga tego wniosku dowodowego wynikała z faktu, że

sprawa niniejsza i sprawa o sygn. II K …/02 toczyły się w tym samym czasie.

Wnioskowane akta zawierają również dowód na to, że A. S. żądał korzyści

majątkowej w postaci 15 000,00 zł od brata skazanego P. P., w zamian za

złożenie prawdziwych zeznań w niniejszej sprawie o sygn. V Ka …/11.

11

Zdaniem skarżącego sprawa o sygn. II K …/02 ukazuje, że z dużą łatwością

A. S. odpowiedzialnością za swoje czyny przestępcze obciążał w owym czasie

P. P., tworząc sobie z pomówienia narzędzie do linii obrony;

3. zarzutu przedstawionego w apelacji, dotyczącego braku

ustosunkowania się do postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 30

czerwca 2004 r. wydanego przez Prokuraturę Rejonową (k. 6487).

Postanowienie to dotyczyło kradzieży samochodu marki Polonez Truck, nr rej.

[…], wraz ze sprzętem komputerowym o łącznej wartości 136 000,00 zł,

należącym do A. S. Skradziony sprzęt o wartości 46 251,00 zł, według zeznań

S., pochodził z firmy P. Leasing, natomiast pozostała część sprzętu o wartości

około 89 749,00 zł pochodziła z firmy O. S.A. W przekonaniu skarżącego ma

to istotne znaczenie dla sprawy, gdyż sprzęt z tej firmy został odebrany na

podstawie umowy dealerskiej, zawierającej opcję zapłaty w systemie „kredytu

kupieckiego”, tzn. z wydłużonym terminem płatności, czyli praktycznie po

dalszej sprzedaży. Jeżeli zakupiony sprzęt firmy O. został skradziony, to A. S.

został pozbawiony realnej możliwości zapłaty za niego. W tych

okolicznościach kradzież sprzętu wyłączała zarzut jego wyłudzenia;

4. zarzutu podniesionego w apelacji, dotyczącego konieczności

wykonania opinii „grafologicznej” w zakresie ustalającym, kto podpisał faktury

potwierdzające odbiór sprzętu z firmy O., wobec zeznań A. S. twierdzącego,

że faktury nr […] nie zostały podpisane przez niego i nie on odbierał towar

opisany w tych fakturach. Zdaniem skarżącego miało to zasadnicze znaczenie

dla sprawy w kwestii ustalenia prawdziwych okoliczności odbioru sprzętu.

Wartość odebranego sprzętu ma też doniosłe znaczenie prawne w niniejszej

sprawie, w kontekście zarzutu związanego ze „znaczną wartością”.

Odniesienie się do tego zarzutu było bardzo ważne, gdyż jak stwierdził sam

Sąd odwoławczy w swoim uzasadnieniu wyroku na s. 30: „Przestępstwo

oszustwa popełnione zostaje w chwili dokonania niekorzystnego

rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego”;

5. zarzutu podniesionego w apelacji, dotyczącego braku istnienia

dokumentu umowy kredytowej na nazwisko: D. Ż., objętej wyrokiem wraz z

załączonym zaświadczeniem o zatrudnieniu. Przedmiotowej umowy i

12

zaświadczenia o zatrudnieniu nie ma w aktach sprawy, a akt oskarżenia i

wyrok skazujący P. P. obejmuje zarzut zawarcia tejże umowy kredytowej.

Bardzo istotny jest fakt, że akt oskarżenia pomija w ogóle istnienie

zaświadczenia o zatrudnieniu, chociaż jak ustalono bezspornie w

postępowaniu przygotowawczym i sądowym, zaświadczenie o zatrudnieniu

było elementem niezbędnym do zawarcia umowy kredytowej. W przekonaniu

skarżącego opisana sytuacja poddawała w wątpliwość to, czy w ogóle doszło

do zawarcia umowy kredytowej na nazwisko D. Ż. Akt oskarżenia i wyrok

opierał się na podstawie „komputerowego wydruku umowy" (s. 21 aktu

oskarżenia) z firmy Ż. S.A. Firma ta jest prywatnym podmiotem, w związku z

powyższym – zdaniem skarżącego - niepodpisane wydruki elektroniczne nie

mogły stanowić dowodu w sprawie;

6. zarzutu podniesionego w apelacji, dotyczącego zapisu zeznań świadka

T. C., złożonych w postępowaniu przygotowawczym niezgodnie z faktycznie

przekazaną przez świadka treścią i niezgodnie z jego wiedzą. Zeznania te

dotyczyły podstawowej i zasadniczej dla sprawy kwestii, tj. listy rzekomo

dostarczonych dokumentów przez skazanego P. P. do zawarcia umowy

leasingowej objętej wyrokiem. Akt oskarżenia opierał się w tym względzie na

zeznaniach przedstawiciela handlowego T. C. Natomiast w swoich zeznaniach

przed Sądem świadek ten zeznał, że nie pamięta, jakie dokumenty zostały

dostarczone przez skazanego P. P. w celu zawarcia umowy leasingowej (k.

7345). Świadek nadto ujawnił przed Sądem, że nie wymienił żadnej listy

dokumentów w postępowaniu przygotowawczym, bo po prostu ich nie

pamiętał. Dokumenty rzekomo dostarczone przez skazanego P. P.,

uwidocznione w treści jego zeznań w postępowaniu przygotowawczym,

zostały dopisane przez przesłuchującego, po okazaniu ich świadkowi. W tym

zakresie zeznania świadka T. C. nie są wyrazem jego pamięci i wiedzy o

faktach, ale wynikają z działania osoby trzeciej. Zdaniem skarżącego istotne

było to, że Sąd oparł wyrok na zeznaniach złożonych przez świadka T. C. w

postępowaniu przygotowawczym, czyli tych obarczonych wadą prawną

naruszenia zasady prawdy obiektywnej i zasady obiektywizmu, wyrażonych w

art. 2 i 4 k.p.k.

13

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów obrońca skazanego wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu

do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się częściowo zasadna.

Za chybiony należało uznać zarzut obrazy art. 41 k.p.k., dotyczący

osoby sędziego orzekającego w składzie Sądu odwoławczego. Trzeba

bowiem zauważyć, że skazany pismem z dnia 3 lipca 2011 r. (k. 7755)

uzupełnił swój wniosek dowodowy z dnia 27 maja 2011 r. (k. 7731-7732) w ten

sposób, że przesłał odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2011 r.,

sygn. akt V Ka …/11, w wydaniu którego brała udział sędzia M. W. (k. 7757), a

który oddalał apelację prokuratora i utrzymał w mocy wyrok uniewinniający P.

P. od popełnienia przestępstwa w sprawie Sądu Rejonowego (sygn. akt II KK

…/09), wyłączonej do odrębnego postępowania z obecnie rozpoznawanej

sprawy. Wniosek dowodowy zmierzał tylko do podważenia wiarygodności

zeznań L. P. i miał doprowadzić do uniewinnienia P. P., co potwierdza także

oświadczenie tego ostatniego, złożone na rozprawie apelacyjnej (zob. k. 7790

in fine). Wobec zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie II KK …/09 nie może

dziwić, że P. P. i nie wniósł o wyłączenie sędziego, który wcześniej był w

składzie sądu utrzymującego wyrok uniewinniający. Co istotne dla oceny tego

zarzutu, o swoim działaniu i przesłaniu odpisu wyroku w sprawie o sygn. V Ka

…/11 oskarżony poinformował obrońcę – adw. R. Z., a zatem także i on

wiedział, że sędzia W. orzekała już w poprzedniej sprawie o winie skazanego,

a mimo to nie złożył na rozprawie apelacyjnej wniosku o wyłączenie tej sędzi.

Tymczasem jedynie, gdyby taki wniosek został wniesiony, a następnie

rozpoznany przez Sąd negatywnie, mogłoby to uprawniać do skutecznego

podnoszenia zarzutu obrazy art. 41 k.p.k. Wobec zatem bierności strony i jej

przedstawiciela w tym zakresie, nie mogło dojść do naruszenia wskazanego

przepisu.

14

Nietrafny był także zarzut, kwestionujący poprawność weryfikacji oceny

relacji procesowych A. S. Sąd odwoławczy przedstawił co do tego

zagadnienia swoje stanowisko na s. 27-28 uzasadnienia. Koncentrując się na

kwestii zmiany przez niego wyjaśnień w toku postępowania, był uprawniony

podzielić ocenę Sądu Rejonowego, uznającą taką postawę współoskarżonego

za przyjęcie nowej linii obrony. Kwestia ewentualnej nietrzeźwości S. w trakcie

przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym była przedmiotem

rozważań Sądu pierwszej instancji, który wskazał, że brak jest w protokołach

przesłuchań jakiejkolwiek wzmianki osoby przesłuchującej, co do zachowania

S., a poza tym podczas pierwszego przesłuchania na rozprawie przez sądem

meriti oskarżony ten nie podnosił, aby w trakcie składania wyjaśnień był w

złym stanie psychofizycznym, wynikającym z nadużycia alkoholu (zob. s. 29

uzasadnienia Sądu pierwszej instancji), a oczywiste jest, że tak ważna

okoliczność, gdyby rzeczywiście miała miejsce, zostałaby przedstawiona

sądowi przez oskarżonego przy pierwszej sposobności. W tym kontekście

należy stwierdzić, że chociaż Sąd odwoławczy nie odniósł się szczegółowo do

tego fragmentu argumentacji apelującego, w której usiłował on podważyć

ocenę wyjaśnień S. poprzez wskazywanie na jego pismo do sądu (k. 7321)

oraz na fragment relacji procesowych (k. 7457), w których opisał przebieg

przesłuchania w prokuraturze (kiedy to rzekomo miał być „na kacu”, bez

świadomości tego, co mówi), to jednak wobec trafnego stanowiska w zakresie

weryfikacji oceny zeznań S. dokonanej przez sąd meriti, uchybienie to nie

mogło mieć wpływu na treść zaskarżonego wyroku.

Do zagadnienia istnienia umowy składu między firmami P. P. i A. S.

Sąd drugiej instancji odniósł się na s. 28-29 uzasadnienia. Trafnie stwierdzono

tam, że nie miało ono znaczenia dla sprawy, skoro zostało ustalone, iż

sprzedaż A. S. udziałów firmy P. była pozorna, albowiem był on całkowicie

zależny od P., a jego rolę w przestępczym procederze można potocznie

określić mianem „słupa”.

Odnosząc się do zarzutu nieustosunkowania się przez Sąd odwoławczy

do postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia 30 czerwca 2006 r. o

umorzeniu postępowania przygotowawczego (k. 6487-6488), należy

15

stwierdzić, że dotyczyło ono przestępstwa przywłaszczenia sprzętu

komputerowego przez A. S. i tylko jeden passus uzasadnienia tego

orzeczenia mówił o tym, że toczyło się postępowanie w sprawie kradzieży

poloneza ze sprzętem komputerowym, a zostało ono umorzone z powodu

niewykrycia sprawcy. Dokument ten, jak i prowadzone postępowanie, nie

mogły dowodzić faktu utraty przez S. w wyniku kradzieży sprzętu z firmy O.

S.A. Równie dobrze można było twierdzić, że zgłoszenie kradzieży

samochodu ze sprzętem komputerowym stanowiło inicjatywę zmierzającą do

uniknięcia odpowiedzialności karnej przez S. i P. Z tego względu

nieustosunkowanie się do tego dokumentu przez Sąd odwoławczy nie mogło

mieć wpływu na treść wyroku.

Zarzut dotyczący czynu, opisanego w pkt. IX aktu oskarżenia,

zaakcentowany w uzasadnieniu apelacji (zob. s. 39), został rozważony przez

Sąd odwoławczy (s. 24 uzasadnienia), który trafnie uznał, że postanowienie o

oddaleniu wniosku dowodowego złożonego przez J. R. o ponowne

przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego i dokumentów nie

było istotne dla kwestii odpowiedzialności karnej P. P. Doniosłości takiej nie

wykazał również skarżący w kasacji. Wyrażone przez skarżącego stanowisko

o konieczności wykonania opinii „grafologicznej” w świetle podstaw kasacji

było zatem oczywiście bezzasadne. Nie można skutecznie zarzucać sądowi

nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z nowej opinii z zakresu badań pisma

ręcznego w sytuacji, gdy nie miał on wątpliwości odnośnie do poprawności

wydanej już w sprawie opinii. Trzeba ponadto podkreślić, że jeżeli strona

widziała potrzebę przeprowadzenia dowodu w celu wyjaśnienia – jej zdaniem

– nieustalonych a istotnych albo niejasnych okoliczności sprawy, to powinna

była złożyć stosowny wniosek dowodowy, a wówczas sąd miałby obowiązek

ustosunkować się do niego. W tym kontekście warto zauważyć, że na

wskazanych w kasacji kartach akt sprawy (s. 3 in princ.), w protokołach

rozprawy, brak jest jakiejkolwiek wzmianki o popieraniu przez P. P. wniosku

dowodowego J. R. o ponowne przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu

pisma ręcznego i dokumentów, a zatem jego bierność w tej kwestii tym

bardziej wskazuje na bezzasadność omawianego zarzutu kasacyjnego.

16

Zarzut obrazy art. 345 § 1 k.p.k. nie mógł stanowić podstawy kasacji.

Przepis ten ma bowiem zastosowanie do momentu rozpoczęcia rozprawy

przed Sądem a quo, a o zwrocie sprawy decyduje sąd. Strona może

natomiast formułować wnioski na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., które jednak nie

są wiążące dla sądu i nie ma potrzeby odnoszenia się do nich w formie decyzji

procesowej (zob. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Izby Karnej Sądu

Najwyższego z dnia 28 grudnia 2006 r., IV KO 65/06, OSNwSK 2006/1/2589,

LEX nr 295687). Trzeba też zauważyć, że w uzasadnieniu tego zarzutu

skarżący czynił rozważania dotyczące sfery ustaleń faktycznych (odnoszące

się do czynu z pkt. XIV aktu oskarżenia), co jest niedopuszczalne w świetle

podstaw kasacji.

Zarzut obrazy art. 2, art. 193 § 1 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowił

w przeważającej mierze powtórzenie zarzutu apelacyjnego (por. s. 2 apelacji),

do którego odniósł się prawidłowo Sąd odwoławczy na s. 23-24 uzasadnienia.

Z tego względu warto jedynie podkreślić, że mechanizmy funkcjonujące w

działalności kredytowej P. P. były bardzo proste i sąd był kompetentny do

dokonania ustaleń w tym zakresie. Inna sytuacja zachodziłby wtedy, gdyby

chodziło o zagadnienia z zakresu księgowości, które w danej firmie

prowadziłby specjalny pracownik lub firma zewnętrzna. W analizowanej

sprawie taki przypadek jednakże nie występował, a chodziło jedynie o

transakcje bazujące na klasycznych instytucjach z zakresu prawa

zobowiązań, a zatem ich zrozumienie wymagało jedynie podstawowej wiedzy

z zakresu prawa cywilnego.

Jeśli chodzi natomiast o doniosłość dla sprawy zeznań K. C. należy

stwierdzić, że wypowiedzi tego świadka, znającego się na operacjach

kredytowych i zasadach udzielania kredytów nie musiały być istotne dla sądu,

który dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o wynikającą z całokształtu materiału

dowodowego ocenę zachowania oskarżonego, którego świadek C. nie znał.

W stosunku do przedstawionych w uzasadnieniu kasacji (s. 13) i

wielokrotnie akcentowanych w apelacji pytań: „czy pomimo zawarcia umowy

kredytowej faktycznie doszło do zawarcia umowy sprzedaży towaru pomiędzy

sklepem a klientem, która jest podstawą umowy kredytowej?” oraz „czy doszło

17

do wydania przez sprzedawcę towaru klientowi?”, Sąd odwoławczy odniósł się

na s. 30-32 uzasadnienia. Głównym argumentem wskazującym na

bezzasadność tych zagadnień było to, że znamieniem skutkowym

przestępstwa oszustwa jest niekorzystne rozporządzenie mieniem, a

zachowanie sprawcy polegać ma na podejmowaniu oszukańczych zabiegów

w postaci wprowadzenia w błąd lub wyzyskania błędu. W odniesieniu do tych

znamion akcentowane przez skarżącego, a wcześniej apelującego kwestie

należało uznać za nieistotne dla odpowiedzialności karnej P. P. Zarzut ten

wydaje się zatem stanowić nieudolną próbę zwiedzenia orzekających sądów

na tory wadliwego rozumowania prawniczego w kontekście przestępstw

oszustwa, które w rozpoznawanej sprawie nie polegało na niekorzystnym

rozporządzeniu mieniem w ramach transakcji między sklepem komputerowym

a klientem, ale w wyniku zawarcia uprzedniej umowy kredytowej, na skutek

której pokrzywdzonym została instytucja udzielająca kredytów na zakup

sprzętu komputerowego oraz firma pośrednicząca.

Odnosząc się do kwestii sformułowanych w formie pytań w zarzucie VII,

należy uznać, że są one nieistotne dla sprawy, a do zagadnienia

odpowiedzialności finansowej P. odniósł się logicznie Sąd odwoławczy na s.

33 uzasadnienia wskazując, że skazany na pierwszym terminie rozprawy w

dniu 10 czerwca 2008 r. deklarował, iż nie posiadał majątku, a jego

miesięczny dochód wynosił 1000 zł (k. 6884), a zatem odpowiedzialność

nieograniczona w związku z szeregiem długów, wynikłych z powodu

niespłacania kredytów i tak nie mogłaby przynieść zaspokojenia wierzyciela.

Nie sposób więc przyjąć, by w kontekście zasad logicznego rozumowania,

przypisana oskarżonemu działalność przestępcza była niemożliwa, czy

bezsensowna.

Oczywiście bezzasadne okazały się także pkt. 1 i 2 ostatniego zarzutu,

dotyczące nierozpoznania wniosków o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy

o sygn. II K …/02 oraz sygn. II K …/09 Sądu Rejonowego i sygn. V Ka …/11

Sądu Okręgowego, albowiem Sąd odwoławczy dopuścił dowód z tych akt,

wydając stosowne postanowienie na rozprawie apelacyjnej w dniu 24

listopada 2011 r. (zob. k. 7791).

18

Twierdzenie skarżącego, że na treść zeznań T. C., złożonych na etapie

postępowania przygotowawczego, wpływała osoba trzecia było jedynie

nieudowodnionym, subiektywnym stanowiskiem strony. Trzeba ponadto

podkreślić, że relacje procesowe tego świadka nie były szczególnie doniosłe

wobec dysponowania przez sądy bogatym materiałem dowodowym odnośnie

do czynu opisanego w pkt. XIV aktu oskarżenia, w szczególności

dokumentacją umowy leasingu.

Nie mogło być wątpliwości co do trafności stanowiska Sądu

odwoławczego w kontekście przypisania P. P. przestępstwa oszustwa,

opisanego w pkt. XIV aktu oskarżenia, na co w szczególności wskazywało

posłużenie się przez niego poświadczającymi nieprawdę dokumentami w

postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości osiąganych zarobków w

firmie Handlowo Usługowej „A.” oraz deklaracji na zaliczkę miesięczną na

podatek dochodowy za miesiąc wrzesień 2001 r. To, że według procedur

leasingowych w firmie leasingodawcy nie było wymagane przedłożenie

zaświadczenia o zatrudnieniu i osiąganych dochodach nie było istotne dla

przypisania przestępstwa oszustwa, albowiem przedłożenie tego rodzaju

dokumentów mogło doprowadzić do wprowadzenia w błąd poprzez

utwierdzenie pokrzywdzonego o stabilnej i dobrej kondycji finansowej

sprawcy, co w rzeczywistości nie było zgodne z prawdą.

Zasadne natomiast okazały się pozostałe zarzuty, kwestionujące

szczegółowość i wszechstronność kontroli odwoławczej Sądu Okręgowego.

Przede wszystkim należało zgodzić się ze skarżącym, że sąd ad quem

nie dokonał starannej weryfikacji oceny relacji procesowych L. P., z którym

skazany miał dokonać przestępstw, opisanych w pkt. III, VI, VII i XII aktu

oskarżenia, co doprowadziło do stwierdzenia rażącej obrazy art. 457 § 3

k.p.k., która – z uwagi na doniosłość tej kwestii – mogła mieć istotny wpływ na

treść wyroku. Wnikliwa analiza jego wyjaśnień procesowych była niezbędna z

uwagi na treść pomówienia przez tego współoskarżonego oraz ze względu na

odmienną ocenę tych samych relacji procesowych L. P. w sprawie Sądu

Rejonowego, wyłączonej z niniejszej sprawy do odrębnego postępowania

(sygn. akt II K …/09). Jeżeli zatem apelujący wskazywał konkretne

19

sprzeczności w depozycjach L. P., które w jego przekonaniu podważały ich

wiarygodność, to obowiązkiem Sądu odwoławczego było szczegółowe

zbadanie, czy rzeczywiście takie rozbieżności w materiale dowodowym

sprawy występują, a jeżeli tak, to czy są one istotne, tj. czy wskazują na

bezpodstawność pomówienia P. P. przez współoskarżonego.

Tymczasem Sąd odwoławczy zweryfikował ocenę wyjaśnień L. P. na s.

25-26 uzasadnienia uznając, że w jego relacjach procesowych nie ma takich

rozbieżności, które podważałyby ustalenia faktyczne o znaczeniu

rozstrzygającym w sprawie. Przyjęcie takiego stanowiska, oprócz samej

ogólnikowości stwierdzeń, jest nietrafne z tego względu, że rozbieżności w

zeznaniach świadka lub wyjaśnieniach oskarżonego są doniosłe nie tylko

wtedy, gdy dotyczą zasadniczych faktów, prowadzących do ustalenia

sprawstwa, ale również, kiedy są istotne dla oceny samej wiarygodności

świadka. W tym drugim kontekście nawet mało znaczące, ale liczne

rozbieżności w podawaniu drugorzędnych okoliczności mogą prowadzić do

odmówienia wiary analizowanym relacjom procesowym. Dlatego, pomimo

złożonego charakteru sprawy i obszernego materiału dowodowego,

obowiązkiem Sądu odwoławczego było szczegółowe odniesienie się do

apelacji i zbadanie, czy istnieją wskazane w niej rozbieżności w relacjach

procesowych L. P., a jeśli tak, to uzasadnienie, dlaczego mogły zostać one

uznane za nieistotne dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Było to w szczególności konieczne, albowiem w sprawie Sądu

Rejonowego, sygn. akt II KK …/09, ten sam materiał dowodowy okazał się

niewystarczający do uznania winy P. P. i został odmiennie oceniony, co

zostało zaaprobowane przez Sąd odwoławczy w sytuacji szczególnie

delikatnej, tj. gdy w obu składach sądu odwoławczego akceptujących

odmienne oceny zasiadała ta sama sędzia. Nie miała ona co prawda

obowiązku złożenia wniosku o wyłączenie, niemniej jednak w takiej sytuacji

ocena zarzutów, związanych z czynami, mającymi być popełnionymi wspólnie

i w porozumieniu z L. P., wymagała szczególnej wnikliwości. Sąd odwoławczy

miał wprawdzie na uwadze treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w

sprawie o sygn. II K …/09, jednak w tym zakresie wskazał jedynie na zasadę

20

samodzielności jurysdykcyjnej (s. 18 uzasadnienia). Chociaż samo powołanie

się na tę regułę nie było wadliwe, albowiem istotnie sąd orzekający w sprawie,

której część materiału dowodowego stanowiła już przedmiot oceny w odrębnej

sprawie karnej, nie jest związany wcześniejszą oceną sądu w innej sprawie, to

jednak zasady samodzielności jurysdykcyjnej nie można traktować

instrumentalnie, jako normy limitującej zakres kontroli instancyjnej. Powtórzyć

należy, że obowiązkiem Sądu odwoławczego było wnikliwe rozpoznanie

zarzutów podniesionych w środku odwoławczym i w ich kontekście analiza

materiału dowodowego, czego wyrazem powinno być zaprezentowanie i

uargumentowanie stanowiska, dlaczego sąd ten zaaprobował odmienną

ocenę dowodów od tej, zaakceptowanej we wcześniej rozstrzyganej sprawie.

Nadto trafnie podniósł skarżący, że Sąd odwoławczy, naruszając art.

433 § 2 k.p.k., nie rozważył zarzutu związanego z czynem z pkt. X aktu

oskarżenia, w którym apelujący podnosił, iż w toku postępowania nie zdołano

uzyskać oryginału lub kopii umowy kredytowej zawartej na nazwisko D. Ż. (s.

40 apelacji).

Trzeba ponadto zauważyć, że na s. 12 uzasadnienia apelacji obrońca –

opisując okoliczności przesłuchania A. K. – podniósł, że świadek ten złożył

zeznania w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi. Odnośnie do

tego zagadnienia także brak jest rozważań Sądu odwoławczego, co również i

w tym zakresie wskazuje na naruszenie przez Sąd odwoławczy standardów

kontroli instancyjnej, unormowanych w art. 433 § 2 k.p.k.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd odwoławczy rozważy

szczegółowo argumentację zaprezentowaną w apelacji, a zwłaszcza dokona

wnikliwej weryfikacji oceny zeznań L. P. i w uzasadnieniu wyroku przedstawi

wynik przeprowadzonej analizy, odnosząc się do sprzeczności w jego

zeznaniach oraz ich doniosłości dla oceny wiarygodności relacji procesowych

P. Ponadto Sąd odwoławczy w szczególności wnikliwie rozważy zarzut

apelacyjny, dotyczący przestępstwa popełnionego na szkodę D. Ż. (pkt X aktu

oskarżenia), a także odniesie się do zarzutu, związanego z okolicznościami

przesłuchania A. K., nie pomijając również innych podniesionych w apelacji

21

zarzutów, które zostały zasygnalizowane jedynie wyrywkowo i nie w sposób

ostatecznie rozstrzygający w pierwszej części niniejszego uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, a także uwzględniając treść

art. 91 § 1 k.k. oraz kasatoryjny charakter kontroli Sądu Najwyższego,

orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 527 § 4 k.p.k., zarządzając zwrot

skarżącemu opłaty od kasacji w kwocie 450 złotych.