III KRS 199/13

Sygn. akt III KRS 199/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z odwołania R. P.

z udziałem K. K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr …/2013 z dnia 10 stycznia 2013 r., w

przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., ogłoszonym w

Monitorze Polskim z 2012 r.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 czerwca 2013 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę w odniesieniu do R. P. i K. K. i w

tym zakresie sprawę przekazuje Krajowej Radzie Sądownictwa

do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

2

R. P. wniósł odwołanie od uchwały nr …/2013 Krajowej Rady Sądownictwa z

dnia 10 stycznia 2013 r., podjętej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 1

ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz.

714 ze zm.). Zaskarżoną uchwałą Rada postanowiła przedstawić Prezydentowi RP

z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. kandydaturę K. K. oraz nie

przedstawić kandydatur M. B., M. K. i R. P.

W uzasadnieniu Rada podała, że na jedno wolne stanowisko sędziowskie w

Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w G., ogłoszone w Monitorze Polskim z

2012 r., zgłosiło się czterech wyżej wskazanych kandydatów.

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 10 stycznia 2013 r.

odbył posiedzenie celem wysłuchania wszystkich kandydatów i w jawnym

głosowaniu bezwzględną większością głosów przyjął stanowisko w przedmiocie

rekomendacji Radzie kandydatury K. K. (3 głosy „za”, 0 głosów „przeciw”, 0 głosów

„wstrzymujących się”). Podejmując decyzję o rekomendacji tego kandydata Zespół

uwzględnił, że ma on dłuższy niż 10-letni staż na samodzielnym stanowisku

administracyjnym i wziął pod uwagę, że część tego stażu obejmuje okres sprzed

ukończenia przez niego wyższych studiów prawniczych. Wobec powyższego

Zespół zaproponował, aby Rada zwróciła się do Prezydenta RP o powołanie K. K.

na podstawie art. 6 § 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 155, poz. 1269 ze zm., dalej jako: p.u.s.a.). Zespół

wskazał, że rekomendowany kandydat uzyskał drugie po R. P. poparcie środowiska

sędziowskiego na Kolegium oraz Zgromadzeniu Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w G., mimo że jest osobą spoza opiniującego środowiska. Za

jego kandydaturą przemawia bardzo dobre przygotowanie do stosowania prawa

administracyjnego w praktyce wynikające z długoletniej pracy w Samorządowym

Kolegium Odwoławczym oraz w Izbie Skarbowej w O. K. K. nie tylko sprawuje

funkcję kierowniczą w organie administracji publicznej, ale również wydaje

samodzielne decyzje, orzekał w Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz

prowadzi postępowania przed sądami administracyjnymi w sprawach należących

do właściwości Izby Skarbowej. Pracę zawodową godzi z pracą dydaktyczną na

3

uczelniach wyższych, gdzie wykłada zagadnienia związane z prawem

administracyjnym. Ukończył studia podyplomowe z zakresu Prawa Gospodarczego

i Handlowego oraz ma otwarty przewód doktorski. Z informacji uzyskanej od

kandydata oraz z jego akt osobowych wynika, że jego starania o uzyskanie tytułu

doktora prawa zbliżają się ku końcowi. Niezależnie od powyższego jest on autorem

wielu publikacji naukowych i komentarza z dziedziny prawa administracyjnego, a za

jego kandydaturą przemawiają również rekomendacje załączone do akt

osobowych.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła zaskarżoną uchwałę kierując się

przyjętą przez Zespół rekomendacją, uwzględniając przede wszystkim oceny

kwalifikacji kandydatów i kryteria wyrażone w art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS.

Procedura wyboru kandydata na urząd sędziego ma charakter konkursowy, a Rada

ma za zadanie wybrać najlepszego spośród bardzo dobrych i dobrych kandydatów.

Ponadto, zgodnie z art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a. kandydat ubiegający się o stanowisko

sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego musi się wyróżniać wysokim

poziomem wiedzy w dziedzinie administracji publicznej oraz prawa

administracyjnego i innych dziedzin prawa związanych z działaniem organów

administracji publicznej. Po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności

Rada uznała, że najlepszym kandydatem spośród wszystkich osób ubiegających

się o przedmiotowe stanowisko jest K. K.

K. K.urodził się 25 sierpnia 1964 r. w C. W 1990 r. ukończył Wyższą Szkołę

Pedagogiczną w O. z oceną dobrą. Następnie w 1998 r. ukończył studia

podyplomowe w zakresie Prawa Gospodarczego i Handlowego na Wydziale Prawa

i Administracji Uniwersytetu […], a w 2003 r. studia podyplomowe w zakresie Prawa

Podatkowego Unii Europejskiej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu w

[…]. W 2008 r. ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie […] z ogólną

oceną dobrą. Aktualnie uczestniczy w Prawniczym Seminarium Doktoranckim

Akademii […] w W. Jest doktorantem w Kolegium Prawa Finansowego i Prawa

Podatkowego i przygotowuje pracę doktorską z zakresu prawa podatkowego

materialnego. Od 1 lipca 1998 r. do chwili obecnej jest zatrudniony w Izbie

Skarbowej w O. (od 1998 r. na stanowisku orzeczniczym związanym ze

stosowaniem prawa, od 2001 r. na stanowisku specjalistycznym, od 2003 r. na

4

stanowisku kierowniczym). W okresie od 1 lipca 1998 r. do 27 maja 1999 r. odbył

aplikację administracyjną uzyskując ocenę bardzo dobrą. Od 2011 r. jest też

zatrudniony w Wyższej Szkole Bankowej w W., Wydział Ekonomiczny w O. na

stanowisku nauczyciela akademickiego. Z dniem 1 czerwca 2001 r. został

powołany na pozaetatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w

O. na okres sześcioletniej kadencji. Kandydat jest autorem wielu publikacji

naukowych oraz komentarza z dziedziny prawa administracyjnego.

Ocenę kwalifikacji K. K. sporządził sędzia NSA […] ,który stwierdził, że

spełnia on wymagania przewidziane w art. 6 § 1 pkt 1, 3-5 p.u.s.a. (z

zastrzeżeniem, że czyni to na podstawie oświadczeń kandydata). Opiniujący

wyraził pogląd, że nie neguje nieskazitelnego charakteru kandydata, mimo że nie

wykazał on przesłanki z punktu 2 przywołanego przepisu. Uznał również, na

podstawie dostępnych materiałów, że poziom wiedzy opiniowanego w dziedzinie

administracji publicznej oraz prawa administracyjnego i innych dziedzin prawa

związanych z działaniem organów administracji publicznej jest niewystarczający dla

objęcia stanowiska sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 6 § 1 pkt

6 p.u.s.a.). W jego ocenie kandydat nie spełnia też przesłanki uregulowanej w art. 6

§ 1 pkt 7 tej ustawy, a ze względu na brak materiałów źródłowych nie jest w stanie

ocenić poziomu jego publikacji naukowych. W konkluzji opiniujący stwierdził, że

pozostawia ostateczną ocenę kandydatury K. K. dalszym gremiom, poprzestając na

stwierdzeniu o braku wykazania wspomnianych wyżej przesłanek ustawowych, w

tym szczególnych cech pozwalających na jej zaakceptowanie.

K. K., pismem z dnia 10 września 2012 r., odniósł się do przedstawionych

przez sędziego wizytatora zarzutów i stwierdził, że w swojej ocenie spełnia

wymagania przewidziane w art. 6 § 1 pkt 2, 6 i 7 p.u.s.a. Ponownej oceny

kwalifikacji K. K. - z uwzględnieniem wniesionych przez niego uwag - dokonali trzej

sędziowie wizytatorzy: sędzia NSA […].sędzia WSA […] i sędzia NSA

[…].Stwierdzili oni, że kandydat spełnia przesłanki przewidziane w art. 6 § 1 pkt 2 i

7 p.u.s.a., natomiast przedłożony przez niego materiał źródłowy nie pozwala na w

pełni odpowiedzialną ocenę, że spełnia on przesłankę z art. 6 § 1 pkt 6 tej ustawy.

Jednocześnie przedłożone akta nie dają jednak żadnych powodów do

przypuszczeń, że przesłanki tej nie spełnia. Kandydat pismem z dnia 13

5

października 2012 r., odniósł się do stanowiska sędziów wizytatorów w zakresie

oceny spełnienia warunku określonego w art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a. oraz załączył do

niego swoje wybrane publikacje.

Kolegium WSA w G. na posiedzeniu w dniu 8 października 2012 r.

jednogłośnie stwierdziło, że K. K. spełnia kryteria uregulowane w art. 6 § 1 p.u.s.a.,

lecz Kolegium nie dopatrzyło się szczególnych okoliczności uzasadniających

poparcie jego kandydatury (między innymi z uwagi na wąski zakres stosowania

przez kandydata prawa administracyjnego, ograniczającego się w zasadzie do

prawa podatkowego i to wyłącznie w zakresie podatków dochodowych). Zdaniem

Kolegium wątpliwości budzi też spełnienie przez kandydata przesłanki

uregulowanej w art. 6 § 1 pkt 7 tej ustawy.

Zgromadzenie Ogólne Sędziów WSA w G. na posiedzeniu w dniu 15

października 2012 r., w którym uczestniczyło 34 członków (wszyscy brali udział w

głosowaniu), zaopiniowało kandydaturę K. K. 18 głosami „za”, przy 16 głosach

„przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”.

Prezes WSA w G. wyraził pogląd, że bez wątpienia kandydat spełnia

wszystkie wymagania adresowane do sędziów wojewódzkich sądów

administracyjnych, które zostały określone w art. 6 § 1 pkt 1-5 p.u.s.a. Wątpliwość

dotyczy spełnienia pozostałych przesłanek (art. 6 § 1 pkt 6 i 7). Opiniujący

przywołał w tym zakresie opinię wizytatora - sędziego NSA […], pisemne uwagi

złożone przez kandydata, opinię trzech sędziów wizytatorów oraz stanowisko

Kolegium WSA w G. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy opiniujący

podzielił opinię Kolegium zarówno co do tego, że kandydat spełnia wszystkie

wymagania adresowane do kandydatów na sędziów, jednak brak szczególnych

okoliczności uzasadniających poparcie jego kandydatury, jak i co do tego, że

istnieje uzasadniona wątpliwość co do spełnienia przez niego przesłanki z art. 6 § 1

pkt 7 ustawy. Podkreślił też, że niniejsza opinia jest w istocie rzeczy tożsama z tą,

jaką sporządził w odniesieniu do kandydata, gdy ubiegał się on o stanowisko

sędziowskie w związku z obwieszczeniem Prezesa NSA z dnia 21 lutego 2012 r. o

wolnych stanowiskach sędziowskich w wojewódzkich sądach administracyjnych

(M.P. z 2012 r., poz. 99), albowiem od tego czasu nie zaistniały jakiekolwiek

okoliczności uzasadniające zmianę dokonanej wcześniej oceny.

6

Krajowa Rada Sądownictwa mając na uwadze całokształt zgromadzonej w

sprawie dokumentacji, w tym uwzględniając wysłuchanie wszystkich kandydatów

stwierdziła, że najlepszym kandydatem jest K. K. Rada „uwzględniła duże

doświadczenie zawodowe kandydata zdobyte podczas pełnienia obowiązków

pozaetatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz

wynikające z ponad dziesięcioletniego stażu pracy na różnych stanowiskach, w tym

od 2003 r. na stanowisku kierowniczym, w Izbie Skarbowej w O. Rada wzięła pod

uwagę również to, że część tego ponad dziesięcioletniego stażu na samodzielnym

stanowisku administracyjnym obejmuje okres sprzed ukończenia przez K. K.

wyższych studiów prawniczych i podzieliła stanowisko Zespołu, aby zwrócić się do

Prezydenta RP na podstawie art. 6 § 3 p.u.s.a. o powołanie K. K. na urząd

sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Rada uwzględniła także

okoliczność, że rekomendowany kandydat uzyskał drugie, po R. P., poparcie

środowiska sędziowskiego na Kolegium oraz Zgromadzeniu Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w G. Mając na uwadze powyższe Rada uznała, że za

kandydaturą K. K. przemawia bardzo dobre przygotowanie do stosowania prawa

administracyjnego w praktyce, które jest efektem długoletniej pracy w

Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. i Izbie Skarbowej w O.

Rekomendowany kandydat nie tylko sprawuje funkcję kierowniczą w organie

administracji publicznej, ale również wydaje samodzielne decyzje, wcześniej

orzekał w samorządowym Kolegium Odwoławczym a w chwili obecnej prowadzi

postępowania przed sądami administracyjnymi w należących do właściwości Izby

Skarbowej sprawach. Na uwagę, zdaniem Rady, zasługuje również, że godzi pracę

zawodową z pracą dydaktyczną na uczelniach wyższych (wykłada zagadnienia

związane z prawem administracyjnym), ukończył studia podyplomowe z zakresu

Prawa Gospodarczego i Handlowego oraz ma otwarty przewód doktorski (jego

starania o uzyskanie tytułu doktora prawa zbliżają się ku końcowi). Niezależnie od

powyższego jest on autorem wielu publikacji naukowych oraz komentarza z

dziedziny prawa administracyjnego, a za jego kandydaturą przemawiają również

rekomendacje załączone do akt osobowych.

Rada zanalizowała wszystkie zgłoszone kandydatury, szczególną uwagę

zwracając też na kandydaturę R. P., który został najwyżej oceniony przez

7

środowisko sędziowskie, ale w ostatecznym rozrachunku - po analizie akt

osobowych kandydatów, zapoznaniu się z protokołem wysłuchania wszystkich osób

ubiegających się o wolne stanowisko sędziowskie - uznała, że najlepsze gwarancje

prawidłowego wykonywania obowiązków sędziowskich daje K. K. Rada stwierdziła,

że osoby, które nie uzyskały jej rekomendacji nie były, w ramach tego

postępowania kwalifikacyjnego, kandydatami lepszymi czy też bardziej

odpowiednimi od K. K. W trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w dniu

10 stycznia 2013 r. na kandydaturę K. K. oddano 15 głosów „za”, 0 głosów

„przeciw” i 0 głosów „wstrzymujących się”, zaś na kandydaturę R. P. oddano 0

głosów „za”, 6 głosów „przeciw” i 9 głosów „wstrzymujących się”.

W odwołaniu od tej uchwały R. P. zarzucił naruszenie:

1. art. 6 § 1 pkt 6 i 7 p.u.s.a. przez przyjęcie, że kandydat, którego Rada

postanowiła przedstawić Prezydentowi z wnioskiem o powołanie do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego WSA w G. wyróżniania się poziomem wiedzy w

dziedzinie administracji publicznej oraz prawa administracyjnego i innych

dziedzinach prawa związanych z działalnością organów administracji publicznej i

spełnia warunek pozostawania przez co najmniej dziesięć lat w instytucjach

publicznych na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa

administracyjnego;

2. art. 33 ust. 1 ustawy o KRS w związku z art. 32 ust. 1 (zdanie drugie) oraz

art. 60 Konstytucji przez sprzeczną z prawem, dowolną i niezgodną ze

zgromadzonym materiałem dowodowym ocenę skarżącego jako kandydata na

wolne stanowisko sędziego WSA w G., dokonanie oceny bez określenia, wskazania

oraz rozpatrzenia zgłoszonej kandydatury w oparciu o jasne i jednorodne kryteria

oceny i podjęcie uchwały w oparciu o pozaustawowe kryteria doboru kandydatów,

pominięcie korzystnych dla skarżącego opinii i rekomendacji zawartych w analizie

sporządzonej przez sędziego NSA […],prezentacji Zgromadzeniu Ogólnemu

Sędziów WSA w G. sylwetki skarżącego przez sędziego NSA […] oraz opinii

Prezesa WSA w G. - sędziego NSA […] , jak i rekomendacji zawartej w opinii

Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i opinii innych

(wcześniejszych) pracodawców skarżącego, a także pominięcie korzystnych dla

8

skarżącego opinii Kolegium WSA w G. oraz oceny dokonanej przez Zgromadzenie

Ogólne Sędziów tego Sądu.

Skarżący stwierdził, że Rada nie odniosła się do zastrzeżeń wobec

kandydatury K. K. podniesionych przez sędziów wizytatorów, Kolegium WSA w G. i

Prezesa tego Sądu w odniesieniu do spełnienia przez niego przesłanek

określonych w art. 6 § 1 pkt 6 i 7 p.u.s.a. Nie wzięła także pod uwagę większego

poparcia środowiska sędziowskiego uzyskanego przez skarżącego w porównaniu z

poparciem uzyskanym przez K. K. Skarżący wskazał, że posiada on od

zakończenia wyższych studiów prawniczych ponad 20-letni staż pracy w samej

administracji publicznej (w tym ponad 17 lat w Samorządowym Kolegium

Odwoławczym w K., z czego, około 8 lat jako etatowy członek Kolegium

Odwoławczego i około 9 lat jako wiceprezes Kolegium Odwoławczego) ukończoną

aplikację i zdany egzamin radcowski oraz wykonywanie zawodu radcy prawnego od

około 13 lat, znaczny dorobek orzeczniczy (kilkanaście tysięcy decyzji

administracyjnych i postanowień wydanych jako sprawozdawca i kolejne

kilkanaście tysięcy decyzji administracyjnych wydanych jako przewodniczący

składu orzekającego, przy innych członkach sprawozdawcach) przez orzekanie w

bardzo szerokim spektrum spraw administracyjnych w ramach spraw

rozstrzyganych przez Kolegium Odwoławcze z odwołań od decyzji organów gminy,

powiatu i województwa samorządowego; wieloletnie doświadczenie w kierowaniu

dużą jednostką organizacyjną stanowiącą organ administracji publicznej.

Wielokrotnie był pełnomocnikiem stron w postępowaniach przed wojewódzkimi

sądami administracyjnymi, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sądami

powszechnymi i innymi organami państwa. Jest autorem wielu analiz i opinii

prawnych oraz współautorem komentarza z zakresu prawa administracyjnego

(pomoc społeczna), wykładowcą na kursach doszkalających dla praktyków prawa

administracyjnego organizowanych przy współudziale Kolegium oraz Regionalnej

Izby Obrachunkowej w K. oraz Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnych. W celu

wykazania zakresu stosowania prawa administracyjnego jako jedyny kandydat w

przedmiotowym postępowaniu przedłożył ponad 100 odpisów sporządzonych przez

niego decyzji administracyjnych, postanowień, skarg, skarg kasacyjnych,

odpowiedzi na skargi, pozwów i innych pism procesowych za okres ostatnich 3 lat.

9

Podlegały one szczegółowej analizie sędziego wizytatora i pod względem

merytorycznym zostały wysoko ocenione. Pozytywne dla niego opinie przełożonych

i rekomendacje zostały udzielone przez prof. dr hab. […] - Prezesa

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (zarazem dziekana Wydziału

Prawa i Administracji Uniwersytetu […]), sędziego NSA […] oraz w stanowisku

Kolegium, Zgromadzenia Ogólnego Sędziów WSA w G. i Prezesa tego Sądu.

Został odznaczony przez Prezydenta RP we wrześniu 2010 r. Krzyżem

Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w uznaniu szczególnych zasług w rozwoju

samorządu terytorialnego oraz wieloletniej pracy orzeczniczej w Samorządowym

Kolegium Odwoławczym w K.

Zdaniem skarżącego kwestia spełnienia wymogów określonych w art. 6 § 1

pkt 7 ustawy p.u.s.a. przez K. K. jest wątpliwa. Mimo zatrudnienia w instytucji

publicznej na stanowiskach związanym ze stosowaniem prawa administracyjnego

przez okres ponad 10 lat, w rzeczywistości wykonywał on tę pracę po ukończeniu

wyższych studiów prawniczych zaledwie przez okres około 4 lat. Tymczasem

wymóg uprawniający do powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

wojewódzkiego sądu administracyjnego określony w art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a. winien

być rozpatrywany łącznie z wymogiem określonym w art. 6 § 1 pkt 3 tej ustawy.

W odpowiedzi na odwołanie Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o jego

oddalenie. Rada stwierdziła, że w art. 6 § 1 p.u.s.a. ustawodawca odrębnie

potraktował kwestię wykształcenia i wymóg zajmowania odpowiednich stanowisk

przez określony okres. Wybrany przez nią kandydat w chwili zgłoszenia swojej

kandydatury posiadał wymagane wykształcenie prawnicze i ponad dziesięcioletni

staż pracy na samodzielnym stanowisku administracyjnym, ale ponieważ część

tego stażu przypadła na okres poprzedzający ukończenie wyższych studiów

prawniczych, Rada zwróciła się do Prezydenta RP o powołanie K. K. na podstawie

art. 6 § 3 p.u.s.a. Kandydat spełnia także przesłankę z art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a. Rada

dokonała wszechstronnej oceny wszystkich kandydatów, zaś okoliczności, że

uznała za szczególnie istotne takie kryteria, jak ocena pracy kandydatów przez

sędziego wizytatora czy doświadczenie zawodowe nie oznacza, że pozostałe

kryteria nie były rozważane. Rada nie pominęła także okoliczności, że środowisko

10

sędziowskie lepiej oceniło skarżącego, ale Sąd Najwyższy przyjmuje, że żadne z

kryteriów nie ma charakteru decydującego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie jest uzasadnione.

Kandydat do pełnienia urzędu sędziego wojewódzkiego sądu

administracyjnego musi spełniać wymogi określone w art. 6 § 1 pkt 1-7 p.u.s.a., z

tym zastrzeżeniem, że z uwagi na uprawnienie Rady wynikające z art. 6 § 3

p.u.s.a., wymóg przewidziany w pkt 7 może być spełniony tylko częściowo.

Skarżący kwestionuje spełnienie przez kandydata wybranego przez Radę do

przedstawienia Prezydentowi z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu

sędziego w WSA w G. przesłanek z art. 6 § 1 pkt 6 i 7 p.u.s.a. Według art. 6 § 1 pkt

6 p.u.s.a. do pełnienia tego urzędu może być powołany ten, kto wyróżnia się

wysokim poziomem wiedzy w dziedzinie administracji publicznej oraz prawa

administracyjnego i innych dziedzin prawa związanych z działaniem organów

administracji publicznej. Przepis art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a. wprowadza zaś

wymaganie, aby kandydat pozostawał co najmniej osiem lat na stanowisku

sędziego, prokuratora, radcy prezesa, wiceprezesa, starszego radcy lub radcy w

Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo przynajmniej przez osiem lat

wykonywał zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza albo przez dziesięć lat

pozostawał w instytucjach publicznych na stanowiskach związanych ze

stosowaniem lub tworzeniem prawa administracyjnego lub pracował w charakterze

asesora sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym co najmniej dwa lata.

Zarzut naruszenia art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a. nie może być uwzględniony. Na

mocy art. 44 ust. 1 ustawy o KRS, uchwałę zaskarżoną przez uczestnika

postępowania Sąd Najwyższy ocenia w zakresie jej zgodności z prawem. Ustalone

orzecznictwo przyjmuje, że w przypadku przepisów używających zwrotów

niedookreślonych – jak to jest w odniesieniu do art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a. – ocena

spełnienia przez kandydata przesłanki wskazanej w takim przepisie należy do

Rady. Sąd Najwyższy nie dokonuje ponownej oceny, lecz jedynie kontroluje, czy

11

nie zostały przekroczone granice swobodnego uznania Rady. Nie nastąpiło to w

tym przypadku.

Uzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia art. 6 § 1 pkt 7 (w związku z

art. 6 § 3 p.u.s.a.). Przepis art. 6 § 3 stanowi, że w wyjątkowych przypadkach

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa,

może powołać kandydata na stanowisko sędziego mimo krótszych, niż określone w

§ 1 pkt 7, okresów pozostawania na stanowiskach wymienionych w tym punkcie lub

wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza.

Przy wykładni tego przepisu wstępnie trzeba zauważyć, że jest on tak samo

rozumiany przez Radę i przez skarżącego w odniesieniu do związku między

przesłanką pozostawania przez co najmniej dziesięć lat na stosownych

stanowiskach w instytucjach publicznych, a wymogiem ukończenia wyższych

studiów prawniczych w Polsce i uzyskaniem tytułu magistra lub ukończeniem

studiów prawniczych uznanych w Polsce (art. 6 § 1 pkt 3 p.u.s.a.). Sąd Najwyższy

podziela przyjęty przez nich pogląd, że zaliczeniu do okresu zajmowania tego

stanowiska podlega tylko okres po uzyskaniu przez kandydata wymaganego

wykształcenia prawniczego. Trafnie bowiem podniósł skarżący, że warunkiem

objęcia wszystkich innych stanowisk lub wykonywania zawodów wymienionych w

art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a., uprawniających do kandydowania po upływie wymaganego

okresu pracy, jest posiadanie wykształcenia prawniczego, ewentualnie także

ukończenie aplikacji. Nie ma zaś podstaw do odmiennego traktowania okresu

pozostawania na stanowiskach w instytucjach publicznych.

Kandydat przedstawiony przez Radę po uzyskaniu dyplomu magisterskiego

pozostawał na wymaganych stanowiskach w administracji publicznej jedynie około

czterech lat, przez co art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a. nie mógł być samodzielną podstawą

stwierdzenia jego kwalifikacji praktycznych. Dlatego Rada oparła się na art. 6 § 3

p.u.s.a., dopuszczającym „w wyjątkowych przypadkach” powołanie na stanowisko

sędziego kandydata mającego krótszy staż pracy niż wymagany przez art. 6 § 1 pkt

7 p.u.s.a. Sama definicja tej przesłanki wskazuje na wyjątkowy charakter

możliwości odstąpienia od wymogu uzyskania pełnego stażu pracy, co nakazuje

stosowanie tej regulacji z dużą ostrożnością. Ponieważ chodzi tu o częściowe

odstąpienie od przesłanki dotyczącej okresu praktycznego stosowania prawa, to

12

przez wyjątkowe przypadki w pierwszym rzędzie należy rozumieć sytuacje, w

których staż pracy kandydata zbliża się do granic czasowych określonych w art. 6 §

1 pkt 7 p.u.s.a. Granice te zostały wprawdzie określone przez ustawodawcę

sztywno, ale jedyną podstawą ich ustalenia było jego uznanie, na podstawie

doświadczenia życiowego, że wskazany wymiar stażu jest wystarczający dla

uzyskania przez kandydata odpowiednich kwalifikacji praktycznych. Zejście poniżej

tej granicy jest dopuszczalne na mocy art. 6 § 3 p.u.s.a., ale im więcej brakuje

kandydatowi do osiągnięcia wymaganego stażu, tym poważniejsze muszą być

okoliczności przemawiające za skorzystaniem przez Radę z tego wyjątkowego

uprawnienia. Chodzi tu o okoliczności leżące po stronie kandydata i wskazujące na

jego wyróżniające się kwalifikacje, ustalone na podstawie kryteriów wskazanych w

art. 35 ust. 2 ustawy o KRS.

Ocena, czy zachodzi wyjątkowy przypadek umożliwiający przedstawienie

kandydata nieposiadającego pełnego stażu pracy określonego w art. 6 § 1 pkt 7

p.u.s.a., należy wyłącznie do Rady. Wynika stąd, że kandydat spełniający pozostałe

wymagania, przewidziane w art. 6 § 1 pkt 1-6 p.u.s.a., ma prawo uczestniczenia w

postępowaniu kwalifikacyjnym, mimo że legitymuje się stażem pracy krótszym niż

wymagany przez art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a. W odniesieniu do takiego kandydata

zasadne jest, aby opiniujące go podmioty i organy zajęły stanowisko, czy zachodzi

wyjątkowy przypadek uzasadniający zastosowanie przez Radę przepisu art. 6 § 3

p.u.s.a. W szczególności chodzi o ich ocenę, czy kandydat posiada na tyle

wyjątkowe kwalifikacje, aby pozwoliły zrównoważyć niepełnienie przesłanki pełnego

stażu pracy przewidzianego w art. 6 § 1 pkt 7 p.u.s.a. Rada musi rozważyć te

opinie, gdyż – poza ewentualną rozmową z kandydatem przeprowadzoną przez

zespół członków Rady – nie dysponuje ona innymi informacjami o kandydacie niż

zebrane w postępowaniu kwalifikacyjnym. W rozpoznawanej sprawie rozważania

Rady dotyczące kandydata przedstawionego do powołania są tylko ogólnikowe, co

jest o tyle zrozumiałe, że zgromadzone materiały nie wskazują na jego wybitną

wiedzę z zakresu prawa administracyjnego. Wynika to w szczególności z opinii

sędziów wizytatorów, a także stanowisk Kolegium, Zgromadzenia Ogólnego

Sędziów i Prezesa WSA w G.

13

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.