III KRS 200/13

Sygn. akt III KRS 200/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

w sprawie z odwołania J. K.

z udziałem A. P.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 11 stycznia 2013 r. w przedmiocie

przedstawienia wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Rejonowego, ogłoszone w Monitorze Polskim,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2013 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę w części odnoszącej się do A. P. i

J. K. i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania Krajowej Radzie Sądownictwa.

Uzasadnienie

2

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła 11 stycznia 2013 r. uchwałę nr …/2013

w przedmiocie przedstawienia wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego (ogłoszone w Monitorze Polskim).

Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła: 1) przedstawić Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego kandydaturę Pana adwokata A. P., 2) nie

przedstawiać Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego kandydatury: Pani D.

D. - asystenta sędziego SR, Pani J. G. - asystenta sędziego SR, Pani Z. G. -

referendarza SR, Pani K. G.-F. - asystenta sędziego SO, Pani I. J.-N. - asystenta

sędziego SO, Pani M. K. - byłego asesora sądowego, Pana P. K. - referendarza

SR, Pana J. K. - asystenta sędziego SR, Pani A. K. - referendarza SR, Pana M. K. -

asystenta sędziego SA, Pani L. K.-K. - asystenta sędziego SR, Pana S. K. -

asystenta sędziego SO, Pani E. K.-L. - asystenta sędziego SO, Pani E. K. -

prokuratora PR, Pani M. Ł. - referendarza SR, Pani P. M. - asystenta sędziego SR,

Pani E. O. - referendarza SR, Pana Ł. O. - asystenta sędziego SO, Pani A. O. -

referendarza SR, Pana B. P. - asystenta sędziego SO, Pana M. P. - referendarza

SR, Pani I. P. - asystenta sędziego SA, Pani M. R. - asystenta sędziego SR, Pana

J. Ś. - referendarza SR, Pana P. S. - prokuratora PR, Pani A. S. referendarza SR,

Pana B. S. - asystenta sędziego SR, Pani K. T.-W. - asystenta sędziego SR, Pana

W. U. - asystenta sędziego SO, Pani E. W. - asystenta sędziego SO, Pani K. W.-O.

- asystenta sędziego SO, Pani A. W.-M. - asystenta sędziego SO.

Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła też umorzyć postępowanie z

wniosku Pani J. P.-P. oraz Pani K. W.-Z. o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że na jedno wolne stanowisko sędziego w

Sądzie Rejonowym zgłosiło się 35 kandydatów. Zespół członków Krajowej Rady

Sądownictwa 4 października 2012 r. odbył posiedzenie w przedmiocie

przygotowania stanowiska do rozpatrzenia i oceny na posiedzeniu Krajowej Rady

Sądownictwa kandydatów na jedno wolne stanowisko sędziego w Sądzie

Rejonowym. Zespół postanowił nie referować kandydatur na wolne stanowisko

sędziowskie do Sądu Rejonowego i zwrócić się do Prezesa Sądu Okręgowego o

3

dokonanie ponownej oceny osób wizytowanych przez sędziego G. Ś., Pani E. K.-L.

oraz Pani K. T.-W.

12 grudnia 2012 r. Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa odbył

kolejne posiedzenie w przedmiocie przygotowania stanowiska do rozpatrzenia i

oceny na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa kandydatów. Zespół członków

Krajowej Rady Sądownictwa przeanalizował przedstawiony materiał dotyczący

wszystkich kandydatów i ocenił, że materiały nie są wystarczające do zajęcia

stanowiska w sprawie. Jednomyślnie (3 głosami „za”) postanowiono odroczyć

posiedzenie, celem wysłuchania wskazanych przez Zespół kandydatów.

Zespół Krajowej Rady Sądownictwa 9 stycznia 2013 r. odbył posiedzenie w

formie wideokonferencji w przedmiocie przygotowania stanowiska do rozpatrzenia i

oceny na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa kandydatów. Przesłuchanie

kandydatów zostało przerwane z uwagi na problemy techniczne. 10 stycznia

2013 r. Zespół Krajowej Rady Sądownictwa wznowił posiedzenie w formie

wideokonferencji.

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa ocenił, że zebrane materiały

są wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie i po naradzie postanowił

rekomendować Krajowej Radzie Sądownictwa jednogłośnie (3 głosy „za”)

kandydaturę adwokata A. P. z pierwszego miejsca na liście rekomendacyjnej na

jedno wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Rejonowym. W uzasadnieniu

stanowiska Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa wskazał, że

rekomendując kandydaturę adwokata A. P. wziął pod uwagę całokształt materiałów

zgromadzonych w postępowaniu nominacyjnym. W szczególności kierował się

dojrzałością i doświadczeniem życiowym, dużym i wszechstronny doświadczeniem

zawodowym kandydata oraz jego wieloletnią praktyką zawodową, jak również tym,

że pozytywnie zaprezentował się podczas rozmowy z Zespołem członków Krajowej

Rady Sądownictwa. Doświadczenie, które posiada rekomendowany Kandydat

owocuje wysokimi kwalifikacjami zawodowymi, co zdaniem Zespołu jest niezbędne

do pracy na stanowisku sędziego SR. Ponadto posiada on ugruntowaną wiedzę z

zakresu prawa, jak również stara się na bieżąco podnosić swoje kwalifikacje

zawodowe. Pozostałe kandydatury Zespół uznał za dobre, jednak nie wyróżniające

się tak jak adwokata Artura J. P. Podczas posiedzenia Krajowej Rady

4

Sądownictwa 11 stycznia 2013 r. Rada wszechstronnie rozważyła całokształt

okoliczności i uwzględniła stanowisko Zespołu członków Krajowej Rady

Sądownictwa, uznając, że w obecnej procedurze nominacyjnej najlepszym

kandydatem na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Rejonowym jest adwokat

A. P.

A. P. urodził się 24 czerwca 1973 r. w Ł. W 1998 r. ukończył wyższe studia

prawnicze, uzyskując tytuł magistra prawa z oceną dobrą. Po odbyciu aplikacji

sądowej, w październiku 2003 r., złożył egzamin sędziowski, uzyskując ocenę

dostateczną. Od 1 września 2005 r. do 31 lipca 2006 r. był zatrudniony w

Zakładach Mięsnych „M.-W.” Sp. z o.o. w S. na stanowisku referenta ds. prawnych.

Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej z 28 marca 2006 r. został wpisany na listę

adwokatów Izby Adwokackiej. 1 sierpnia 2006 r. rozpoczął wykonywanie zawodu

adwokata w indywidualnej Kancelarii Adwokackiej w Z., a od 16 października 2006

r. swoją siedzibę przeniósł do Kancelarii Adwokackiej w W.

Oceny pracy Kandydata dokonał SSO W. R. - wizytator ds. komorniczych i

egzekucyjnych. Poddane analizie pisma sporządzone przez Pana adwokata

zostały, w ocenie sędziego wizytatora, właściwie zredagowane pod względem

merytorycznym, jak i formalnym. Spełniają one wymogi określone przepisami

procedury cywilnej, jak i karnej. Są to pisma, a w szczególności środki

odwoławcze, które nie mają jedynie charakteru formalnego sprowadzającego się

do zajęcia określonego stanowiska prawnego, ale odwołują się do rzeczowej i

logicznej polemiki prawno-faktycznej z orzeczeniami sądowymi. Pisma zawierają

argumentację prawno-faktyczną powołującą odpowiednie poglądy doktryny, a

przede wszystkim orzecznictwo Sądu Najwyższego. Świadczą one o dobrej

znajomości przepisów prawa procesowego, materialnego - cywilnego i karnego

oraz ich wykładni, jak również dużym nakładzie pracy i sumiennym podejściu do

wykonywania czynności pełnomocnika i obrońcy.

Podczas posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w dniu 9 maja 2012 r. na

Kandydata oddano 4 głosy „przeciw”, przy braku głosów „za” i „wstrzymujących

się” Podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w

dniu 11 maja 2012 r. na Kandydata oddano 1 głos „za”, 19 głosów „przeciw” i 16

5

głosów „wstrzymujących się” (2 głosy nieważne). Minister Sprawiedliwości w opinii

z dnia 13 sierpnia 2012 r. pozytywnie ocenił tę kandydaturę.

W trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa 11 stycznia 2013 r.:

na Pana A. P. oddano 17 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach

„wstrzymujących się”, udzielając Jego kandydaturze poparcia,

na Panią D. D. oddano 0 głosów „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 15 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią J. G. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią Z. G. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią K. G.-F. oddano 0 głosów „za”, 9 głosów „przeciw”, przy 10 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią I. J.-N. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią M. K. oddano 0 głosów „za”, 6 głosów „przeciw”, przy 13 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana P. K. oddano 0 głosów „za”, 5 głosów „przeciw”, przy 14 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Pana J. K. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią A. K. oddano 1 głos „za”, 0 głosów „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

6

na Pana M. K. oddano 0 głosów „za”, 11 głosów „przeciw”, przy 8 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią L. K.-K. oddano 0 głosów „za”, 2 głosy „przeciw”, przy 17 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana S. K. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią E. K.-L. oddano 0 głosów „za” 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią E. K. oddano 0 głosów „za”, 5 głosów „przeciw”, przy 14 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią M. Ł. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się” w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią P. M. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią E. O. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana Ł. O. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią A. O. oddano 0 głosów „za”, 2 głosy „przeciw”, przy 17 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

7

na Pana B. P. oddano 0 głosów „za”, 8 głosów „przeciw”, przy 11 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Pana M. P. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią I. P. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią M. R. oddano 0 głosów „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 15 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana J. Ś. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Pana P. S. oddano 0 głosów „za”, 7 głosów „przeciw”, przy 12 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią A. S. oddano 0 głosów „za”, 3 głosy „przeciw”, przy 16 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana B. S. oddano 0 głosów „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 15 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

na Panią K. T.-W. oddano 0 głosów „za”, 2 głosy „przeciw”, przy 17 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Pana W. U. oddano 0 głosów „za”, 0 głosów „przeciw”, przy 19 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jego kandydatura nie uzyskała

wymaganej bezwzględnej większości głosów,

8

na Panią E. E. W. oddano 0 głosów „za”, 9 głosów „przeciw”, przy 9 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią K. W.-O. oddano 0 głosów „za”, 2 głosy „przeciw”, przy 17 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów,

na Panią A. W.-M. oddano 0 głosów „za”, 1 głos „przeciw”, przy 18 głosach

„wstrzymujących się”, w rezultacie czego Jej kandydatura nie uzyskała wymaganej

bezwzględnej większości głosów.

Od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odwołanie złożył J.K., skarżąc ją w

punkcie I podpunkt 1 i 2 (odnośnie asystenta sędziego J. K.), opierając odwołanie

na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art.

60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja

2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, poprzez sprzeczną z prawem, dowolną

oraz sprzeczną ze zgromadzonym materiałem ocenę kandydatury skarżącego na

stanowisko sędziego, dokonanie oceny kandydatury skarżącego bez dochowania

obowiązku wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy na

podstawie udostępnionej dokumentacji, dokonanie oceny z pominięciem rzetelnej

oceny kwalifikacji skarżącego, pominięcie korzystnych opinii kolegium właściwego

sądu oraz oceny właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów, bez podania i

wyjaśnienia motywów takiej decyzji, brak szczegółowego wyjaśnienia w

uzasadnieniu uchwały sytuacji poszczególnych kandydatów w aspekcie

zastosowanych kryteriów oceny.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej

rozstrzygnięć w punkcie I podpunkt 1 i 2.

W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 35 ust. 2 obowiązującej

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa przy ustalaniu kolejności kandydatów na

liście rekomendowanych kandydatów zespół kieruje się przede wszystkim oceną

kwalifikacji kandydatów, a ponadto uwzględnia doświadczenie zawodowe, opinie

przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty

zgłoszenia, opinie kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego

9

zgromadzenia ogólnego sędziów. Zdaniem skarżącego Zespół członków Krajowej

Rady Sadownictwa ustalając listę rekomendowanych kandydatów, nie kierował się

wskazanymi przesłankami.

Po pierwsze, skarżący legitymuje się dwiema ocenami kwalifikacji i

przydatności na stanowisko Sędziego SR dokonanymi przez Wizytatora ds.

wykonywania orzeczeń karnych Sądu Okręgowego Sędziego Sądu Okręgowego

T. W., który sporządził sprawozdania z tych ocen w lutym 2011 r. i październiku

2011 r., a które wykorzystano w niniejszym postępowaniu kwalifikacyjnym. Z

przedstawionych przez opiniującego ocen ogólnych wynika, iż „Opisane wyżej

cechy, zdobyta wiedza i wykształcenie, nabyte doświadczenie podczas pracy na

stanowisku asystenta sędziego, w pełni kwalifikują kandydata Pana J. K. na

stanowisko sędziego Sądu Rejonowego” (ocena z lutego 2011 r.) oraz że

„Powołane już w poprzednim sprawozdaniu bardzo pozytywne opinie służbowe

Pana Prezesa Sądu Rejonowego w R. oraz sędziów współpracujących z Panem

asystentem, stwierdzone wówczas, jak i potwierdzone obecnie umiejętność

stosowania w praktyce posiadanej wiedzy prawnej, nienaganna postawa etyczno-

moralna oraz zdobyte doświadczenie zawodowe pozwalają wnioskować, iż Pan

asystent J. K. jest bardzo dobrym kandydatem na stanowisko sędziego sądu

rejonowego” (ocena z października 2011 r.). Z kolei w uzasadnieniu uchwały z dnia

nr 49/2013 r. (str. 5) przytoczono wnioski z oceny pracy adwokata A. P., z których

wynika, iż „Zatem mając powyższe na uwadze sędzia wizytator stwierdził, że Pan

adwokat A. P. ma dobre przygotowanie do wykonywania zawodu sędziego, co

pozwala pozytywnie ocenić Jego kandydaturę na stanowisko sędziego Sądu

Rejonowego”. Z niewiadomych skarżącemu względów Zespół członków Krajowej

Rady Sądownictwa nie podjął nawet próby skonfrontowania ocen kwalifikacji

wszystkich kandydatów biorących udział w niniejszym postępowaniu

kwalifikacyjnym, w tym ocen kwalifikacji adwokata A. P. i skarżącego.

Po drugie, w ocenie skarżącego jego doświadczenie zawodowe nie

prezentuje się gorzej niż doświadczenie zawodowe adwokata A. P. Z uzasadnienia

uchwały nr …/2013 r. (str. 4) wynika, iż adwokat A. P. pracował przez prawie rok w

spółce „M.-W.”, a zawód adwokata wykonuje już przez okres ponad 6,5 roku, co w

efekcie daje długość doświadczenia zawodowego na poziomie około 7,5 roku.

10

Tymczasem w swojej karcie zgłoszenia skarżący opisał szczegółowo swoje

dotychczasowe zatrudnienie w następujących zakładach pracy: od 01 lipca 2003 r.

do 30 września 2003 r. - praktyki w Departamencie Prawnym „Banku w W.” S.A. -

umowa zlecenia, od 16 września 2004 r. do 15 grudnia 2005 r. - prawnik (likwidator

szkód) w Departamencie Prawnym i Likwidacji Szkód „D. Towarzystwo

Ubezpieczeń Ochrony Prawnej” S.A. w W. - umowa o pracę, od 04 kwietnia 2006

r. do 03 lipca 2006 r. - specjalista ds, organizacyjnych w „E." S.A. we W. - umowa

o pracę w wymiarze 1/2 etatu, od 14 marca 2007 r. do 23 września 2007 r. - p.o.

asystenta sędziego w II Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w R. - umowa o

pracę na zastępstwo, od 06 listopada 2008 r. do 24 maja 2009 r. - asystent

sędziego w V Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w P.,

od 25 maja 2009 r. do dziś - asystent sędziego w Sądzie Rejonowym w R.

Suma wszystkich okresów zatrudnienia skarżącego w szeroko rozumianym

zawodzie prawnika wyniosła zatem ponad 6 lat i 7 miesięcy, a więc jest krótsza od

doświadczenia zawodowego adwokata A. P. o okres prawie roku, ale pamiętać

należy, iż adwokat A. P. jest aż o 7 lat starszy od skarżącego, czyli siłą rzeczy

mógł zdobyć dłuższe doświadczenie zawodowe od skarżącego. Porównanie

okresów doświadczenia zawodowego kandydatów oraz ich wieku skłania jednak

do wniosku, iż skarżący w sposób bardziej efektywny wykorzystał swój czas na

pracę zarobkową w zawodzie prawnika, ponieważ podjął ją już podczas studiów

stacjonarnych, kontynuował ją w okresie pomiędzy zakończeniem tych studiów a

rozpoczęciem aplikacji sądowej, pracował w trakcie odbywania tej aplikacji z uwagi

na jej pozaetatowy charakter oraz niezwłocznie po zdaniu egzaminu

sędziowskiego został zatrudniony na stanowisku asystenta sędziego, którą to

pracę wykonuje nieprzerwanie do dziś. Z kolei w życiorysie zawodowym Pana

adwokata A. P. istnieje luka w okresie od października 2003 r. do sierpnia 2005 r.,

to jest bezpośrednio po zdanym egzaminie sędziowskim, która nie pozwala na

przyjęcie pełnej ciągłości jego pracy zawodowej w szeroko rozumianym zawodzie

prawnika.

Zresztą porównanie samej długości doświadczenia zawodowego

kandydatów do objęcia urzędu sędziego nie jest zdaniem skarżącego

wystarczające, gdyż nie mniej istotna jest jakość tego doświadczenia

11

przejawiająca się w jego wszechstronności. Adwokat A. P. legitymuje się

zatrudnieniem u jednego pracodawcy oraz własną praktyką w indywidualnej

kancelarii adwokackiej, natomiast skarżący pracował u pięciu pracodawców -

trzech spółkach prawa handlowego oraz dwóch sądach powszechnych.

Wprawdzie skarżący nie miał dotychczas okazji wykonywania zawodu adwokata,

co wynika bardziej z restrykcyjnych przepisów ustawy Prawo o adwokaturze niż z

faktycznych możliwości, niemniej jednak doświadczenie zdobyte w wymienionych

zakładach pracy jest zdaniem skarżącego rozległe i wszechstronne. Skarżący

nabył je bowiem w różnych dziedzinach prawa, takich jak: leasing, prawo cywilne

w bankowości, ubezpieczenia majątkowe, egzekucja cywilnych świadczeń

pieniężnych, prawo spółek handlowych, a jako asystent sędziego był zatrudniony

w różnych wydziałach sądów, to jest: pracy i ubezpieczeń społecznych, grodzkim,

cywilnym, ksiąg wieczystych oraz karnym, gdzie wykonuje swoje czynności do

dziś. Tak szeroki zakres działań i zainteresowań zawodowych skarżącego nie

może pozostać niezauważony i nieoceniony w sposób porównawczy z jakością

doświadczenia zawodowego kandydata rekomendowanego z pierwszego miejsca

na liście rekomendacyjnej.

Po trzecie, z uzasadnienia uchwały nr …/2013 r. w żaden sposób nie

wynika, aby adwokat A. P. legitymował się jakimikolwiek rekomendacjami

prawników wykonujących od wielu lat swój zawód, podczas gdy w aktach

osobowych skarżącego znajdują się następujące opinie i rekomendacje dla

skarżącego: od Pani Sędzi Sądu Rejonowego M. M.-K. (opinia z 19 marca 2003

r.), od Pani radcy prawnego E. K., Dyrektora Biura Prawnego SME w Banku w W.

S.A. (opinia z 21 października 2003 r.), od Pani dr H. G.-K., promotora pracy

magisterskiej skarżącego, adwokata i jednocześnie pracownika naukowego

Katedry Postępowania Karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu

(opinia bez daty, wydana w czerwcu 2004 r. zaraz po egzaminie magisterskim

skarżącego), od Pani radcy prawnego A. M.-F., Dyrektora Departamentu

Prawnego i Likwidacji Szkód w „D.” Towarzystwo Ubezpieczeń Ochrony Prawnej

S.A. w W. (opinia z 23 maja 2005 r.), od Pana Sędziego J. K., Przewodniczącego

II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w R. (opinia z 22 września 2008 r.).

12

Po czwarte, skarżący w sposób ewidentny został lepiej zaopiniowany przez

Kolegium Sądu Okręgowego w P. oraz uzyskał wyższą ocenę Zgromadzenia

Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. niż adwokat A. P., co zostało przez

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa całkowicie przemilczane.

Wprawdzie w uzasadnieniu uchwały nr …/2013 r. wskazano, iż „Podczas

posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 9 maja 2012 r. na Kandydata P.

oddano 4 głosy 'przeciw', przy brakujących głosach 'za' i 'wstrzymujących się'.

Podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. w

dniu 11 maja 2012 r. na Kandydata P. oddano 1 głos 'za', 19 głosów 'przeciw' i 16

głosów 'wstrzymujących się' (2 głosy nieważne)”, jednak nie podano wyników

głosowania osiągniętych przez skarżącego i nie wyjaśniono motywów takiej

decyzji.

Podczas posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 9 maja 2012 r. na

skarżącego oddano 3 głosy 'za' i 1 głos 'przeciw', przy braku głosów

'wstrzymujących się', natomiast podczas posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego

Sędziów Sądu Okręgowego w P. 11 maja 2012 r. na skarżącego oddano aż 20

głosów 'za', 11 głosów 'przeciw' i 6 głosów 'wstrzymujących się'.

Praktyka Zespołu członków Krajowej Rady Sądownictwa wydaje się

sprzeczna z linią orzecznictwa ustaloną przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z 5

sierpnia 2011 r., III KRS 9/11, uznał za konieczne uzasadnienie przez Radę

wyboru osoby, która uzyskała mniejsze poparcie środowiska sędziowskiego. W

tym samym orzeczeniu Sąd Najwyższy podkreślił, iż uzasadnienie uchwały

powinno wyjaśnić sytuację poszczególnych kandydatów w aspekcie

zastosowanych kryteriów oceny, a niewskazanie w uzasadnieniu przesłanek,

jakimi kierowała się Rada uniemożliwiło kontrolę zaskarżonej uchwały i

zadecydowało o jej uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Podzielając wskazaną argumentację Sądu Najwyższego, skarżący po raz kolejny

wskazuje na dowolność oceny kandydatów na urząd sędziego, dokonanej przez

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa.

Po piąte, w uzasadnieniu uchwały nr …/2013 nie wskazano, jak skarżący

zaprezentował się podczas rozmowy z Zespołem członków Krajowej Rady

Sądownictwa 9 i 10 stycznia 2013 r. Wiadomo jedynie, iż adwokat A. P.

13

zaprezentował się pozytywnie. Skarżący powołał w tym miejscu pogląd Sądu

Najwyższego z uzasadnienia wyroku z 5 sierpnia 2011 r., III KRS 10/11,

„niewskazanie kryteriów, którymi kierował się zespół, zajmując stanowisko,

według którego nie skarżący, lecz M.G. 'zaprezentowała się najlepiej (...) i

uzyskała poparcie' uniemożliwia Sądowi Najwyższemu ocenę zgodności z

prawem zaskarżonej uchwały”.

Zasada równego dostępu obywateli do służby publicznej nakazuje

przynajmniej poinformowanie go, z jaką oceną (pozytywną czy negatywną)

spotkały się złożone przez niego wyjaśnienia. W trakcie przesłuchania przez

Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa skarżącemu zadano łącznie pięć

pytań dotyczących przebiegu jego dotychczasowej kariery w sądownictwie,

sposobu jego współpracy z sędziami, podnoszenia przez niego kwalifikacji

zawodowych, kompetencji językowych w zakresie języków obcych oraz osobistego

poglądu na temat planowanego przywrócenia urzędu asesora sądowego. Na

wszystkie te pytania skarżący odpowiedział rzeczowo i w sposób wyczerpujący,

ale w uzasadnieniu uchwały z 11 stycznia 2013 r. próżno szukać ogólnej oceny tej

„autoprezentacji”, aby choć spróbować ją skonfrontować z pozytywną oceną

przyznaną prezentacji adwokata A. P.

W uzasadnieniu uchwały nr …/2013 zaznaczono, że adwokat A. P. „stara

się na bieżąco podnosić swoje kwalifikacje zawodowe”, jednak nie sprecyzowano,

w jaki sposób to czyni. Brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały tej

kwestii co do pozostałych kandydatów, w tym skarżącego, uniemożliwia niestety

skuteczne odniesienie się do przytoczonego sformułowania i przeciwstawienie mu

konkretnych sposobów na ciągłe podnoszenie własnych kwalifikacji zawodowych,

takich jak choćby częste uczestnictwo skarżącego w szkoleniach organizowanych

przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury.

Zaraz po rozważaniach w przedmiocie rekomendowania kandydatury Pana

adwokata A. P. z pierwszego miejsca na liście rekomendacyjnej w uzasadnieniu

zaskarżonej uchwały stwierdzono lakonicznie: „Natomiast pozostałe kandydatury

Zespół uznał za dobre, jednak nie wyróżniające się w tak znaczący sposób jak

kandydatura Pana adwokata A. P.”.

14

Ustawowe przesłanki, którymi Zespół powinien kierować się przy ustalaniu

kolejności kandydatów na liście rekomendowanych kandydatów, nie wyczerpują

wszystkich kryteriów wyboru najlepszego kandydata na urząd sędziego. W treści

art. 35 ust. 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa nie jest wymieniona

przesłanka ocen uzyskanych przez kandydatów z ukończenia studiów prawniczych

i z egzaminu sędziowskiego, które to kryterium Krajowa Rada Sądownictwa chętnie

stosowała pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. Jak wynika z

uzasadnienia uchwały z 11 stycznia 2013 r.: „Pan A. P. (...) w 1998 r. ukończył

wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra prawa z oceną dobra. Po

odbyciu aplikacji sądowej, w październiku 2003 r., złożył egzamin sędziowski

uzyskując ocenę dostateczna.". Tymczasem w aktach osobowych skarżącego

znajduje się odpis dyplomu ukończenia studiów oraz zaświadczenie o zdaniu

egzaminu sędziowskiego, z których wprost wynika, iż skarżący ukończył wyższe

studia prawnicze w 2004 r. uzyskując tytuł magistra nauk prawnych z oceną bardzo

dobra, a po odbyciu aplikacji sądowej, we wrześniu 2008 r., złożył egzamin

sędziowski uzyskując ocenę dobra.

O doniosłości omawianej przesłanki świadczy treść wcześniejszych uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa, na mocy których skarżący również nie został

przedstawiony Prezydentowi z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego. Skarżący nie składał odwołań od tych uchwał, nie znajdując

wystarczających argumentów, mogących „przełamać” stanowisko Krajowej Rady

Sądownictwa. Skrótowo jedynie wskazać należy, iż: w uzasadnieniu uchwały nr

…/2011 z 6 lipca 2011 r. Krajowa Rada Sądownictwa podkreśliła, iż wybierając

kandydaturę Pani K. T. wzięto pod uwagę przede wszystkim ocenę bardzo dobrą

uzyskaną przez nią z egzaminu sędziowskiego, a w przypadku Pani K. F.

decydujące znaczenie miało wysokie poparcie środowiska sędziowskiego (33 głosy

za wobec 18 głosów za uzyskanych przez skarżącego), w uzasadnieniu uchwały nr

…/2011 z 6 lipca 2011 r. Krajowa Rada Sądownictwa podkreśliła, iż wybierając

kandydaturę Pani D. K. wzięto pod uwagę przede wszystkim ocenę dobrą plus

uzyskaną przez nią z egzaminu sędziowskiego oraz wysokie poparcie środowiska

sędziowskiego (28 głosów za wobec 15 głosów za uzyskanych przez skarżącego),

w uzasadnieniu uchwały nr …/2011 z 13 października 2011 r. Krajowa Rada

15

Sądownictwa podkreśliła, iż wybierając kandydaturę Pani N. K.-S. wzięto pod

uwagę przede wszystkim ocenę bardzo dobrą uzyskaną przez nią z egzaminu

sędziowskiego oraz wysokie poparcie środowiska sędziowskiego (26 głosów za), w

uzasadnieniu uchwały nr …/2012 z 6 marca 2012 r. Krajowa Rada Sądownictwa

podkreśliła, iż wybierając kandydaturę Pani K. W.-Z. wzięto pod uwagę przede

wszystkim ocenę dobrą uzyskaną przez nią z egzaminu sędziowskiego oraz

wysokie poparcie środowiska sędziowskiego (29 głosów za).

Z przytoczonych powyżej fragmentów uzasadnień wcześniejszych uchwał

Krajowej Rady Sądownictwa wynika, że przesłanka oceny z egzaminu

sędziowskiego miała dotychczas znaczenie kolosalne, choć oczywiście nie była

kryterium jedynym. Skarżącemu nie jest wiadome, a w szczególności nie wyjaśnia

tego treść uzasadnienia uchwały nr …/2013, dlaczego jego oceny uzyskane z

ukończenia studiów prawniczych oraz z egzaminu sędziowskiego nie zostały

wzięte pod uwagę przez Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa. Skarżący

dowiedział się jedynie, iż jego kandydatura, choć dobra, jednak nie wyróżnia się w

tak znaczący sposób jak kandydatura adwokata A. P.

A. P. był wśród 35 kandydatów ubiegających się o stanowisko sędziego

jedynym adwokatem. 7 stycznia 2013 r. w Senacie [odbyła się z udziałem Pana

Ministra Sprawiedliwości [debata Krajowej Rady Sądownictwa nad modelem

dojścia do urzędu sędziego. W trakcie tej debaty głos zabrał między innymi

Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, który zauważył, iż „Dziś praktyka

KRS jest taka, że doświadczony prawnik o dłuższym stażu - jeśli chce zostać

sędzia - ma pierwszeństwo przed referendarzem lub asystentem.” Niestety ta

wypowiedź miała miejsce zaledwie na dwa dni przed posiedzeniem Zespołu

członków Krajowej Rady Sądownictwa sporządzającego listę kandydatów

rekomendowanych w niniejszym postępowaniu kwalifikacyjnym, a po czterech

dniach od cytowanego wyżej stwierdzenia Krajowa Rada Sądownictwa w pełnym

składzie podjęła uchwałę o przedstawieniu Prezydentowi RP kandydatury właśnie

adwokata z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego.

Wypowiedź Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa niewątpliwie rzutowała

na wynik posiedzenia Zespołu oraz treść uchwały Rady z dnia 11 stycznia 2013 r.,

a jednocześnie ukazała opinii publicznej aktualne preferencje Krajowej Rady

16

Sądownictwa. Nie tylko zdaniem skarżącego taka praktyka Rady jest

niesprawiedliwa i niezgodna z art. 60 Konstytucji RP, ponieważ także Sąd

Najwyższy jeszcze w trakcie obowiązywania poprzedniej ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa wyraził w wyroku z 13 grudnia 2010 r., III KRS 18/10 pogląd, iż:

„Adwokat, który wykonywał zawód przez co najmniej sześć lat, nie korzysta z

domniemania wyższych kwalifikacji w porównaniu z asystentem sędziego, który

spełnia przesłanki do powołania stanowisko sędziego sadu rejonowego.”.

Krajowa Rada Sądownictwa na posiedzeniu 11 stycznia 2013 r. nie

kierowała się zasadą wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności

sprawy i nie podzieliła wskazanego zapatrywania Sądu Najwyższego, lecz podjęła

uchwałę między innymi na skutek wypowiedzi Przewodniczącego Rady z 7

stycznia 2013 r. Taki wniosek można wysnuć również z liczby głosów 'za'

oddanych na poszczególnych kandydatów przez członków Krajowej Rady

Sądownictwa podczas głosowania na posiedzeniu. Adwokat A. P. uzyskał 17

głosów za, jedna z kandydatek otrzymała jeden głos 'za', natomiast pozostałych 31

kandydatów - w tym oczywiście na skarżącego - nie oddano ani jednego głosu 'za',

co świadczy o automatycznym zaakceptowaniu przez Radę stanowiska Zespołu

członków Krajowej Rad Sądownictwa.

Krajowa Rada Sądownictwa 11 stycznia 2013 r. podjęła uchwałę o

przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolite Polskiej z wnioskiem o powołanie

do pełnienia urzędu na stanowisk sędziego Sądu Rejonowego kandydatury osoby,

która legitymuje się niższą od skarżącego oceną kwalifikacji zawodowych,

negatywną opinią kolegium właściwego sądu, niższą od skarżącego oceną

właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów, niższymi od skarżącego ocenami z

ukończenia studiów prawniczych i z egzaminu sędziowskiego, a także

porównywalnym ze skarżącym doświadczeniem zawodowym i z brakiem

jakichkolwiek rekomendacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się mieć uzasadnione podstawy.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego jego kognicja do

oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy

17

uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Oznacza to, że Sąd Najwyższy

nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kandydata na sędziego, a

tym bardziej jego kontrkandydatów (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5

sierpnia 2011 r., III KRS 9/11, LexPolonica nr 3974175).

Jednak nie ulega wątpliwości, że kontrola Sądu Najwyższego obejmuje

ocenę, czy Rada przestrzegała w danym postępowaniu jednolitych kryteriów oceny

kandydata i procedur postępowania związanych z oceną kandydatury (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2011 r., III KRS 10/12, LexPolonica nr 3974176).

Mając to na uwadze należy stwierdzić, że Rada ma obowiązek wskazać w

uzasadnieniu uchwały kryteria jakimi kierowała się wybierając danego kandydata.

Nie oznacza to jednak, że ma obowiązek szczegółowego opisywania każdego z

kandydatów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2012 r., III KRS 15/12,

LEX nr 1274982).

Jako uzasadnienie dokonanego wyboru wskazano w uzasadnieniu uchwały

na dojrzałość i doświadczenie życiowe i zawodowe oraz wieloletnią praktykę

zawodową i pozytywne zaprezentowanie się podczas rozmowy z Zespołem KRS.

Sąd Najwyższy nie będąc uprawniony do merytorycznego badania zasadności

dokonanych wyborów przez Radę jest jednak obowiązany do kontroli uchwały pod

kątem jej zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa w sprawach indywidualnych Rada podejmuje

uchwały po wszechstronnym rozważeniu sprawy. Wobec braku rzeczowego

uzasadnienia uchwały w kwestii lepszych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego,

rekomendacji nie jest możliwa ocena, czy Rada dokonała wszechstronnego

rozważenia sprawy. Należy zgodzić się, że adwokat wykonujący zawód przez co

najmniej sześć lat nie korzysta z domniemania wyższych kwalifikacji w porównaniu

z asystentem sędziego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2010 r.,

III KRS 18/10). Wątpliwość ta zostaje pogłębiona poprzez pominięcie w

uzasadnieniu uchwały kwestii, które są bardzo wymierne. Chodzi mianowicie o

wyniki głosowania (poparcia) przez kolegium oraz zgromadzenia ogólnego Sądu

Okręgowego w P. Wyniki te są zdecydowanie korzystniejsze dla skarżącego. W

tym stanie rzeczy konieczne wydaje się wskazanie jakimi kryteriami kierowała się

Rada wybierając innych kandydatów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia

18

2010 r., III KRS 24/09, LexPolonica nr 3035849). Także porównanie wyników ocen

końcowych ukończenia studiów oraz aplikacji wypada korzystniej w przypadku

skarżącego. Wskazując na powyższe Sąd Najwyższy nie dokonuje merytorycznej

oceny porównania wybranego kandydata ze skarżącym w kontekście trafności

dokonanego wyboru. Jednak w tych okolicznościach sprawy konieczne jest wzięcie

przez Radę pod uwagę i wskazanie kryteriów wyboru, w tym zwłaszcza

wymienionych w art. 35 ustawy. Ponadto nie można uznać, że sprawa została

rozważona wszechstronnie, jeżeli z uzasadnienia uchwały nie wynika

jednoznacznie dlaczego dokonano wyboru kandydata, który nie legitymuje się

wymiernymi – lepszymi kwalifikacjami, czy poparciem kolegium i zgromadzenia

danego sądu. Stąd wątpliwości podniesione przez skarżącego w odwołaniu

należało uznać za zasadne.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.