III PK 73/12

.

Sygn. akt III PK 73/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

w sprawie z powództwa Z. B.

przeciwko Powiatowej Stacji Pogotowia Ratunkowego Samodzielnemu

Publicznemu Zakładowi w M.

o nagrodę jubileuszową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2013 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w T.

z dnia 30 maja 2012 r.,

oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w M. oddalił powództwo Z. B. o

zasądzenie nagrody jubileuszowej w kwocie 11.160 zł z tytułu dwudziestoletniego

2

stażu pracy. Sąd Rejonowy ustalił, że uchwałą zarządu Powiatu M. z 24 lutego

2005 r. powód został powołany na stanowisko dyrektora Powiatowej Stacji

Pogotowia Ratunkowego SP - ZOZ w M. Uchwałą z 3 listopada 2011 r. Zarząd

Powiatu M. odwołał powoda z pełnionej funkcji.

Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd

Rejonowy wskazał, że powód pełnił funkcję dyrektora w pozwanym zakładzie i

powinien być uznany za kierownika tej placówki, co uzasadnia stosowanie w

sprawie przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób

kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Nagroda jubileuszowa jest

świadczeniem dodatkowym w rozumieniu przepisów tej ustawy. Ustawa z dnia 3

marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi

nie daje jednak podstaw do wypłaty nagrody jubileuszowej kierownikom

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód, zarzucając naruszenie

prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2, art. 11 ust. 1 ustawy o wynagradzaniu osób

kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu

świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi

podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania.

Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z 30 maja 2012 r. apelację oddalił. W

uzasadnieniu podniesiono przede wszystkim, że uprawnienie powoda do nagrody

jubileuszowej nie wynika bezpośrednio z art. 62a pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Przepis ten dotyczy uprawnień do nagrody

jubileuszowej pracowników zatrudnionych w samodzielnych publicznych zakładach

opieki zdrowotnej. Natomiast przepisy o charakterze lex specialis w stosunku do

kierowników samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej zawarte są w

ustawie z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi

podmiotami prawnymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy kierownikom

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej przysługuje wyłącznie

wynagrodzenie miesięczne. Może im być również przyznana nagroda roczna na

podstawie art. 5 ust. 3 ustawy. Nagroda jubileuszowa stanowi jedno ze świadczeń

dodatkowych z art. 11 ust. 1 ustawy. Zakwalifikowanie nagrody jubileuszowej jako

3

jednego ze świadczeń dodatkowych z tytuły zatrudnienia znajduje oparcie w § 2

ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w

sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być

przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz trybu ich

przyznawania (Dz. U. z 2003 r. Nr 14, poz. 139). § 2 pkt 1 ust. 1 rozporządzenia

wymienia nagrodę jubileuszową w katalogu świadczeń dodatkowych z tytułu

zatrudnienia. Sąd Okręgowy powołał się również na wyrok Sądu Najwyższego z 23

czerwca 2005 r., II PK 289/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 77.

Art. 5 ust. 2 o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami

prawnymi wyłącza kierowników samodzielnych publicznych zakładów opieki

zdrowotnej z kręgu osób, którym mogą być przyznane świadczenia dodatkowe.

Przepis ten przewiduje możliwość przyznania świadczeń dodatkowych wyłącznie

osobom o których mowa w art. 2 pkt 1-4 o wynagradzaniu osób kierujących

niektórymi podmiotami prawnymi. Przepis ten nie dotyczy kierowników

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, jako osób wymienionych w

art. 2 pkt 10 ustawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył powód. Zarzucił naruszenie:

1) art. 5 ust. 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o wynagradzaniu osób kierujących

niektórymi podmiotami prawnymi przez przyjęcie, że nagroda jubileuszowa

przysługująca na podstawie i w wysokości określonej w odrębnych przepisach jest

tzw. świadczeniem dodatkowym, 2) art. 11 ust. 1 ustawy o wynagradzaniu osób

kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń

dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi

podmiotami prawnymi oraz trybu ich przyznawania. W ocenie skarżącego miał on

prawo do nagrody jubileuszowej bezpośrednio na podstawie art. 62a pkt 1 ustawy z

dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w T. w

całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz

orzeczenie o kosztach procesu według norm przepisanych, ewentualnie o

uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie pozwanego na rzecz powoda

nagrody jubileuszowej zgodnie z żądaniem pozwu.

4

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustalenia faktyczne Sądów obu instancji były bezsporne.

Problemem spornym było natomiast prawo do nagrody jubileuszowej

powoda. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcie sporu ma interpretacja

przepisów tzw. ustawy kominowej (ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu

osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 254 –

dalej ustawa). Z przepisu art. 2 pkt 10 ustawy jednoznacznie wynika, że ma ona

zastosowanie do kierowników samodzielnych publicznych zakładów opieki

zdrowotnej. Pozostaje to w korelacji do regulacji art. 1 pkt 16 ustawy stanowiącego,

że ustawa ma zastosowanie do samodzielnych publicznych zakładów opieki

zdrowotnej.

Natomiast art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że osobom, o których mowa w art. 2,

niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy lub rodzaju umowy

cywilnoprawnej stanowiącej podstawę zatrudnienia przysługuje, z zastrzeżeniem

ust. 2 i 3 wyłącznie wynagrodzenie miesięczne. Z przepisu zaś art. 5 ust. 2 wynika,

że osobom, o których mowa w art. 2 pkt 1-4 mogą być przyznane świadczenia

dodatkowe. Stanowisko powoda nie mieści się w grupie stanowisk wymienionych w

tym przepisie. Wynika więc z tego, że przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie

miesięczne.

W skardze kasacyjnej kwestionowano jednak ustalenie, że ustawowa

nagroda jubileuszowa jest świadczeniem dodatkowym. W tej kwestii należy

uwzględnić uregulowania zawarte w art. 11 ustawy oraz w Rozporządzeniu

Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego

wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym

niektórymi podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania (Dz. U. Nr 14, poz.

139). Zgodnie z § 1 rozporządzenia ma ono zastosowanie do osób, o których mowa

w art. 2 pkt 1-4 ustawy. Wśród świadczeń dodatkowych jest wymieniona nagroda

jubileuszowa przyznawana nie częściej niż co 5 lat. Może więc zostać przyznana

jedynie osobom wymienionym w art. 2 pkt 1-4 ustawy.

Zasadnicze znaczenie dla definicji świadczenia dodatkowego ma jednak

przepis art. 11 ust. 1 ustawy. Zgodnie z nim świadczeniami dodatkowymi są

5

świadczenia bytowe, socjalne, komunikacyjne oraz ubezpieczenia majątkowe inne

bądź wyższe niż ustalone w regulaminach wynagradzania, zakładowych i

ponadzakładowych układach zbiorowych pracy oraz w odrębnych przepisach. Tak

więc świadczenie dodatkowe to świadczenie inne bądź wyższe niż wynika to z

przepisów prawa pracy, a ponadto nie może ono przysługiwać ex lege – musi

zostać przyznane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2008 r., III PK 35/08,

OSNP 2010 nr 11-12, poz. 130). Wynika z tego, że nagroda jubileuszowa

wynikająca z przepisów ustawy nie jest świadczeniem dodatkowym w rozumieniu

ustawy kominowej.

Nie powinno jednak ulegać wątpliwości, że przepisy ustawy, w tym art. 5,

mają charakter ściśle bezwzględnie obowiązujący (wyrok Sądu Najwyższego z dnia

2 września 2003 r., I PK 290/02, OSNP 2004 nr 17, poz. 299) oraz lex specialis w

stosunku do przepisów przyznających prawo do nagrody jubileuszowej. W związku

z powyższym należy odpowiedzieć na pytanie, czy nagroda jubileuszowa mieści się

w pojęciu „wynagrodzenia miesięcznego” użytego przez ustawodawcę w przepisie

art. 5 ust. 1 ustawy. Odpowiedź jest oczywista – nagroda jubileuszowa, choć należy

przyjąć o jej wynagrodzeniowym charakterze, nie jest z całą pewnością składnikiem

wynagrodzenia miesięcznego, co wynika wprost z wykładni językowej. Nie można

bowiem zasadnie twierdzić, że nagroda jubileuszowa przysługująca w 5 letnich

okresach czasowych mieści się w pojęciu wynagrodzenia miesięcznego. Na tej

podstawie należy przyjąć, że ustawowa nagroda jubileuszowa nie przysługuje

kierownikowi samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej ze względu na

ograniczenie wynikające z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy (por. glosę A. Rzeteckiej -

Gil do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2008 r., III PK 35/08, LEX/el.

2009).

W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 23 czerwca 2005 r., II PK 289/04 (OSNP 2006 nr 5-6, poz. 77).

Jednak należy mieć na uwadze, że w tej sprawie źródłem prawa powoda do

nagrody jubileuszowej nie był przepis ustawy, a umowa o pracę, a ponadto przed

dniem wejścia w życie ustawy wykreślono z jej treści postanowienia dotyczące

prawo do tej nagrody.

6

Na podstawie powyższego należy przyjąć, że nagroda jubileuszowa może

stanowić świadczenie dodatkowe (§ 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) pod warunkiem,

że nie wynika z przepisu prawa pracy i została przyznana, np. w umowie o pracę.

W takiej sytuacji wchodziłaby ona w limit ograniczeń ustawy. Jednak taka nagroda

jubileuszowa nie może zostać przyznana kierownikowi samodzielnego publicznego

zakładu opieki zdrowotnej. Tak więc kierownikowi samodzielnego publicznego

zakładu opieki zdrowotnej oprócz wynagrodzenia miesięcznego może zostać

przyznana (fakultatywnie) jedynie nagroda roczna oraz odprawa w razie odwołania

ze stanowiska (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r., I PK

106/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 183).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pomimo błędnego

przyjęcia o charakterze nagrody jubileuszowej wynikającej z ustawy, zaskarżony

wyrok jest zgodny z prawem, a zarzuty skargi kasacyjnej były nieuzasadnione.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.