III SK 36/12

Sygn. akt III SK 36/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Polskiej Telefonii Cyfrowej Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanej Telekomunikacji Polskiej Spółki Akcyjnej w W.

o określenie warunków udostępniania danych abonentów,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 czerwca 2013 r.,

skarg kasacyjnych strony pozwanej i zainteresowanej od wyroku Sądu

Apelacyjnego

z dnia 14 grudnia 2011 r.,

oddala obie skargi kasacyjne.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2007 r. (decyzja nr 1) Prezes Urzędu Komunikacji

Elektronicznej (Prezes Urzędu) po rozpatrzeniu wniosku Telekomunikacji Polskiej

2

S.A. (zainteresowany) określił warunki udostępniania zainteresowanemu

niezbędnych danych abonentów Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o. (powód,

obecnie T-Mobile Polska S.A.) celem świadczenia usługi ogólnopolskiego biura

numerów (OBN) i wydawania ogólnopolskiego spisu abonentów (OSA). Następnie

decyzją z dnia 6 listopada 2007 r. (decyzja nr 2) Prezes Urzędu zmienił decyzję z

dnia 16 sierpnia 2007 r. w ten sposób, że wykreślił § 6 ust. 3 i 4.

Powód zaskarżył obie decyzje odwołaniami, domagając się ich uchylenia w

całości.

W odwołaniu od decyzji Prezesa Urzędu z dnia 16 sierpnia 2007 r. powód

zaskarżył przedmiotową decyzję w całości (tom I, karta 60-61) i wniósł o jej

uchylenie w całości „z uwagi na fakt, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest

wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w W.”. Zaskarżonej

decyzji zarzucił naruszenie art. 15 pkt 3 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez

niezastosowanie do zaskarżonej decyzji procedury określonej w art. 15 pkt 3 Prawa

telekomunikacyjnego, co spowodowało, że powód i inne strony postępowania nie

miały możliwości zapoznania się z projektem rozstrzygnięcia; art. 67 w związku z

27-31 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja nie

jest decyzją o dostępie telekomunikacyjnym; art. 28 Prawa telekomunikacyjnego,

poprzez brak rzetelnej analizy kwestii stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji

w zakresie charakteru zaistniałych kwestii spornych oraz ekonomicznych aspektów

dostępu telekomunikacyjnego; art. 95-99 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez

nieuwzględnienie tych przepisów; art. 106 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez

dokonanie ustaleń pozostających w sprzeczności z przepisami rozporządzenia

wydanego na podstawie art. 106 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego oraz

przepisami k.p.a.

Wyrokiem z dnia 7 marca 2011 r., Sąd Okręgowy oddalił oba odwołania

powoda. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Sąd Okręgowy w szczególności

wskazał, że brak w odwołaniach konkretnych propozycji zmian zaskarżonych

decyzji czyni bezprzedmiotowymi wszelkie rozważania co do ich treści.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją w całości. W apelacji

domagał się zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez uchylenie decyzji nr 1 i decyzji

nr 2 w całości, ewentualnie zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez zmianę decyzji

3

nr 1 i nr 2 przez podwyższenie należnej powodowi opłaty za przekazanie danych na

potrzeby OBN i wprowadzenie opłaty za przekazanie danych na potrzeby OSA, a

dodatkowo w przypadku decyzji nr 2, przez wprowadzenie obowiązku zgody

abonentów instytucjonalnych na przekazanie danych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w szczególności naruszenie art. 321 § 1

k.p.c., poprzez przyjęcie, że niektóre zarzuty powoda nie mogą być rozpatrywane w

wyniku niesformułowania przez niego wniosku o zmianę zaskarżonej decyzji oraz

poprzez przyjęcie, że Sąd Okręgowy może zmienić decyzję Prezesa Urzędu

wyłącznie w razie sformułowania żądania jej zmiany i wskazania zakresu tej zmiany

przez wnoszącego odwołanie. Powód zarzucił także naruszenie art. 67 Prawa

telekomunikacyjnego w związku z art. 25 dyrektywy 2002/22 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i

związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników

(dyrektywa o usłudze powszechnej) (Dz.Urz. UE z 2002 r., L 108, s. 51, dalej jako

dyrektywa 2002/22), poprzez zaakceptowanie ustalania poziomu wynagrodzenia za

przekazanie danych na potrzeby OSA i OBN na zbyt niskim poziomie.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w ten sposób, że zmienił decyzję Prezesa Urzędu nr 1 w § 7.11,

poprzez nadanie mu w zdaniu pierwszym brzmienia „PTC zobowiązana jest

przekazywać bazy danych na potrzeby publikacji Ogólnokrajowego Spisu

Abonentów w celu aktualizacji, cyklicznie, co trzy miesiące”; w § 11.1, poprzez

nadanie mu brzmienia „Z tytułu udostępniania przez TP baz danych abonentów

jawnych PTC na potrzeby usługi OBN i OSA, TP zapłaci na rzecz PTC

wynagrodzenia zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 5 do niniejszej

decyzji”, wykreślił § 11 ust. 2, a pkt 1 załącznika nr 5 nadał brzmienie „Opłaty

ponoszone na rzecz PTC za każdy przekazany rekord na potrzeby

ogólnokrajowego biura numerów oraz OSA. PTC przysługuje opłata w wysokości

0,01 netto, przy czym przekazywanie odbywa się cyklicznie, co trzy miesiące i

obejmuje wszystkie rekordy przekazane w celu świadczenia usług OBN i OSA,

zawierające informacje o abonentach jawnych PTC. Sposób naliczania opłaty;

opłata jednostkowa x liczba rekordów PTC zaimportowanych przez TP w danym

okresie rozliczeniowym. Zgodnie z powyższą zasadą rozliczana jest także

4

aktualizacja danych”. W pozostałej części Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie

powoda oraz jego apelację oraz zasądził od powoda na rzecz Prezesa Urzędu i

zainteresowanego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że z treści

odwołania od decyzji nr 1 wynika, że powód uznał za zaniżoną ustaloną w decyzji

Prezesa Urzędu opłatę za przekazanie danych na potrzeby OBN. Zakwestionował

także zasadę nieodpłatnego przekazywania danych na potrzeby OSA. Oba

zagadnienia, jako sporne miedzy stronami, wymagały ze strony Sądu Okręgowego

oceny i analizy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 321 § 1 k.p.c.,

poprzez przyjęcie, że Sąd Okręgowy może zmienić zaskarżoną decyzję wyłącznie

w razie sformułowania w odwołaniu żądania zmiany decyzji (podczas gdy powód

wnosił tylko o uchylenie decyzji w całości), Sąd Apelacyjny przypomniał, że zakres

żądania wyznaczony jest przez zakres odwołania, zaś uchylenie albo zmiana

decyzji są formami rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy o żądaniu odwołującego

się. Zatem niesformułowanie w odwołaniu wniosku o zmianę decyzji nie wyklucza

zmiany decyzji w wyroku, jeżeli Sąd Okręgowy uznał odwołanie za słuszne z

powodu takich wadliwości decyzji, które nie kwalifikują się do jej uchylenia.

Sąd Apelacyjny nie podzielił także założenia Sądu pierwszej instancji,

zgodnie z którym rozpoznanie niektórych zarzutów odwołania jest możliwe jedynie

w razie przedstawienia w odwołaniu konkretnych propozycji zmian treści

zaskarżonej decyzji. Sąd orzekający w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa

Urzędu bada bowiem nie tylko legalność decyzji, ale także jej celowość i

zasadność, w związku z czym bierze pod uwagę zgłoszone przez strony dowody

oraz materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego. W

razie ustalenia niezgodności decyzji z prawem lub niezasadności zastosowanego w

niej rozwiązania problemów, Sąd orzekający w sprawie z odwołania od decyzji

Prezesa Urzędu ma obowiązek dokonania odpowiedniej zmiany decyzji, a dopiero

niemożność naprawy stwierdzonych uchybień powoduje konieczność uchylenia

zaskarżonej decyzji.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 370 k.p.c. oraz art. 321

k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 383 k.p.c. Naruszenia art. 370 k.p.c.

5

Prezes Urzędu upatruje w zaniechaniu odrzucenia apelacji powoda, w sytuacji gdy

nie spełniała ona wymagań formalnych, jako że wnioski apelacji zostały

sformułowane poprzez odesłanie do uzasadnienia apelacji, a ponadto w zakresie

punktu 3 wyroku Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny uznał za dopuszczalną

apelację skierowaną od niezaskarżalnego postanowienia o odmowie wstrzymania

wykonania zaskarżonej decyzji. Naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 391

§ 1 k.p.c. oraz art. 383 k.p.c. polega zdaniem Prezesa Urzędu na zmianie wyroku

Sądu Okręgowego w sytuacji, gdy powód w odwołaniu nie wnosił o zmianę decyzji,

poprzez podwyższenie należnej opłaty i wprowadzenie opłaty za przekazanie

danych na potrzeby OSA oraz o zmianę § 7.11, 11.1, 11.2 a także załącznika nr 5

pkt 1, a żądanie to zostało podniesione dopiero w apelacji.

Wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną zaskarżył także

zainteresowany. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa

procesowego oraz prawa materialnego. W zakresie procesowej podstawy skargi

kasacyjnej zainteresowany podniósł zarzuty naruszenia art. 386 § 1 k.p.c., poprzez

uwzględnienie apelacji powoda, gdy apelacja podlegała oddaleniu w całości jako

bezzasadna; art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez

niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej wyroku, zaniechanie ustalenia

faktów, które sąd uznał za udowodnione, niewskazanie na jakich dowodach się

oparł i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, braku rzetelnego uzasadnienia

podstawy prawnej; art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., poprzez

dokonanie zmiany wyroku Sądu Okręgowego i zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu

w sytuacji, gdy powód nie zgłosił żądania ustalenia opłaty z tytułu przekazania

przez powoda danych abonentów na potrzeby świadczenia usługi OBN w kwocie

0,01 zł na żadnym etapie prowadzonego postępowania sądowego. W zakresie

obejmującym przepisy prawa materialnego zainteresowany zarzucił zaskarżonemu

wyrokowi naruszenie: 1) art. 67 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1 pkt 2,

4, 5 lit. b), art. 31 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego

poprzez dokonanie zmiany zasad rozliczeń z tytułu udostępnienia

zainteresowanemu danych abonentów powoda na potrzeby świadczenia usługi

OSA i ustalenie, że udostępnienie przez powoda na rzecz zainteresowanego

danych abonentów powoda ma być dokonane odpłatnie, gdy z treści powołanych

6

przepisów wynika obowiązek bezpłatnego udostępniania danych

zainteresowanemu na potrzeby OSA w zamian za bezpłatne przekazania

egzemplarzy OSA; 2) art. 67 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 i 7 oraz art. 28

ust. 1 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego poprzez nie uwzględnienie, że zaskarżona

decyzja powinna uwzględniać interes użytkowników oraz interes publiczny w

rozumieniu art. 28 Prawa telekomunikacyjnego oraz że na zainteresowanego

zostały uprzednio nałożone przez Prezesa Urzędu określone obowiązki; 3) art. 67

Prawa telekomunikacyjnego, poprzez nie uwzględnienie postanowień art. 3 ust. 1 i

2 oraz art. 25 dyrektywy 2002/22/WE.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne Prezesa Urzędu i zainteresowanego nie mają

uzasadnionych podstaw.

Zarzut skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu dotyczący naruszenia art. 370

k.p.c. jest oczywiście bezzasadny. Przepis ten adresowany jest do Sądu pierwszej

instancji i dotyczy międzyinstancyjnego postępowania apelacyjnego. Sąd

Apelacyjny nie mógł natomiast naruszyć tego przepisu, nie odrzucając apelacji

powoda w niniejszej sprawie, ponieważ samodzielnie przepis ten nie odnosi się do

obowiązków Sądu drugiej instancji.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 321 § 1 k.p.c., poprzez

wprowadzenie opłaty za przekazanie danych na potrzeby OSA w wyniku

uwzględnienia zgłoszonego w apelacji żądania zmiany wyroku Sądu Okręgowego i

zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu. W zakresie dotyczącym art. 321 § 1 k.p.c.

zaskarżony wyrok opiera się na dwóch założeniach. Po pierwsze, kompetencja

Sądu orzekającego w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu do zmiany

zaskarżonej decyzji nie jest uzależniona od tego, czy w odwołaniu od tej decyzji

zostanie zawarty wniosek o zmianę decyzję regulatora. Sądy orzekające w sprawie

z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu badają nie tylko legalność decyzji, ale także

jej zasadność i celowość. W przypadku samego badania legalności decyzji

uwzględnienie odwołania prowadziłoby do jej uchylenia. Natomiast z uwagi na

objęcie kognicją Sądów zasadności i celowości decyzji, Sąd zmienia zaskarżoną

7

decyzję, jeżeli uzna za zasadne zarzuty odwołania dotyczące niezasadności lub

niecelowości zastosowanego w zaskarżonej decyzji rozwiązania sporu między

przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi. Po drugie, w odwołaniu od decyzji nr 1

powód kwestionował stawkę za przekazanie zainteresowanemu danych na

potrzeby OBN oraz brak opłaty za przekazanie danych na potrzeby OSA.

Uwzględniając specyfikę spraw z zakresu regulacji telekomunikacji, w

których odwołanie wnoszone jest od decyzji Prezesa Urzędu zastępującej umowę

między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, a także okoliczności niniejszej

sprawy Sąd Najwyższy stwierdza, że wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza

art. 321 § 1 k.p.c.

W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy stwierdza, że nie można podzielić

stanowiska Prezesa Urzędu, zgodnie z którym żądanie odwołania należy rozumieć

jako wniosek o uchylenie albo zmianę decyzję. Konsekwencją takiego założenia

Prezesa Urzędu byłoby to, że gdyby przedsiębiorca zaskarżył decyzję i wnosił tylko

o jej uchylenie, Sąd uwzględniając odwołanie mógłby ją jedynie uchylić nawet

gdyby stwierdzone uchybienia były tego rodzaju, że mogłyby zostać skorygowane

w postępowaniu sądowym, bądź dotyczyły tylko części decyzji. Odnosząc

powyższe do realiów tej sprawy, Prezes Urzędu uznaje, że skoro Sąd Apelacyjny

uznał zasady opłatności za udostępnianie danych abonentów na potrzeby OSA za

niewłaściwie ukształtowane przez Prezesa Urzędu, powinien był uchylić decyzję

Prezesa Urzędu, przy czym uchylenie to powinno nastąpić w całości, skoro powód

domagał się uchylenia w całości. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny

podzielił tylko jeden z zarzutów apelacji i tylko w tym zakresie zmienił decyzję

Prezesa Urzędu, dokonując jej merytorycznej kontroli.

Akceptacja stanowiska Prezesa Urzędu prowadziłaby do uczynienia z

Sądów orzekających w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacyjnych sądów

kasacyjnych. Dokonując merytorycznej oceny odwołania, Sądy te, w przypadku

jego uwzględnienia, mogłyby tylko uchylić decyzję Prezesa Urzędu, co z kolei

mogłoby prowadzić do wydania kolejnej decyzji przez regulatora rynku, która

zaskarżona zostanie odrębnym odwołaniem, które z kolei może zakończyć się

uchyleniem nowej decyzji. Ponadto, w przypadku uwzględnienia stanowiska

Prezesa Urzędu, Sąd Okręgowy będzie zmuszony uchylać decyzje niezależnie od

8

tego, jakiego rodzaju zarzuty odwołania zostały uwzględnione. Wreszcie, w sytuacji

gdy przedsiębiorca wniesie o zmianę zaskarżonej decyzji, a jedynym

uwzględnionym przez Sąd zarzutem będzie nieprzeprowadzenie postępowania

konsultacyjnego albo brak umocowania Prezesa Urzędu do działania, wówczas

Sąd Okręgowy – pomimo zasadności zarzutów odwołania w tym zakresie - nie

będzie mógł go uwzględnić, gdyż nie każde naruszenie Prawa

telekomunikacyjnego uzasadnia zmianę decyzji Prezesa Urzędu.

Dlatego, zgodnie z zapatrywaniami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009 r., III SK 28/09, zawarte w odwołaniu

żądanie zmiany albo uchylenia decyzji Prezesa Urzędu nie powinno być

utożsamiane z żądaniem pozwu w rozumieniu właściwym dla art. 321 § 1 k.p.c.

Przedsiębiorca wnoszący odwołanie domaga się udzielenia mu ochrony prawnej

poprzez dokonanie oceny zgodności z prawem wydanej decyzji. Udzielenie tej

ochrony następuje zaś poprzez weryfikację przez Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów, czy wydając zaskarżoną decyzję Prezes Urzędu nie

uchybił wymogom wynikającym z prawa materialnego, bądź nie naruszył gwarancji

proceduralnych wynikających z przepisów Prawa telekomunikacyjnego. W wyniku

przeprowadzonej weryfikacji decyzji Prezesa Urzędu w tym zakresie oraz

dokonania odpowiedniej kwalifikacji ewentualnych uchybień, Sądy orzekające w

sprawie z odwołania wyciągają stosowne konsekwencje w postaci uchylenie lub

modyfikacji decyzji. Uchylenie decyzji będzie zatem skutkiem udzielenia

przedsiębiorcy żądanej przez niego ochrony prawnej.

Odwołanie jest środkiem zaskarżenia decyzji, która wydawana jest w

określonym stanie faktycznym i dokonuje prawnej kwalifikacji tego stanu

faktycznego. Wnosząc odwołanie, przedsiębiorca telekomunikacyjny w takiej

sprawie jak niniejsza kwestionuje treść obowiązków nałożonych na niego przez

Prezesa Urzędu, a zatem domaga się ukształtowania tych obowiązków w inny

sposób, niż uczynił to Prezes Urzędu, z uwzględnieniem okoliczności ustalonych

przez Prezesa Urzędu, bądź dodatkowych okoliczności i dowodów, a także

wskazanej przez Prezesa Urzędu podstawy prawnej lub domaga się weryfikacji

przez sąd, czy Prezes Urzędu dochował proceduralnych gwarancji przewidzianych

w przepisach Prawa telekomunikacyjnego dla przedsiębiorców

9

telekomunikacyjnych uczestniczących w postępowaniu w sprawie obowiązków z

art. 67 Prawa telekomunikacyjnego.

Wnosząc odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu, powód domagał się

udzielenia ochrony prawnej w najszerszym możliwym zakresie, to jest poprzez

zniesienie zaskarżonej decyzji z powodu uchybień w zakresie postępowania

dowodowego na etapie postępowania administracyjnego. Gdyby Sądy orzekające

w niniejszej sprawie uznały, że wytknięte w odwołaniu niedostatki w zakresie

poczynienia przez Prezesa Urzędu odpowiednich ustaleń i analiz w odniesieniu do

nałożonych na powoda obowiązków dotyczących OBN i OSA nie podlegają

konwalidacji na etapie postępowania sądowego, wówczas powinny uchylić

zaskarżoną decyzję. Sąd Okręgowy nie podzielił jednak podniesionych przez

powoda zarzutów i odwołanie oddalił. W apelacji od wyroku Sądu pierwszej

instancji powód podtrzymał z kolei wniosek o uchylenie decyzji, a jednocześnie

sformułował alternatywny wniosek o zmianę tej decyzji poprzez odmienne

ukształtowanie obowiązków w zakresie odpłatności za udostępniania

zainteresowanemu danych na potrzeby OBN i OSA. Wnosząc o zmianę

zaskarżonej decyzji w ten sposób, powód zawęził więc żądanie odwołania, które w

pierwotnym brzmieniu obejmowało całą decyzję i takie jej wady, których

konwalidacja na etapie postępowania odwoławczego była zdaniem powoda

niemożliwa. Skoro pierwotnie powód podważał legalność całej decyzji, a następnie

– podtrzymując to pierwotne żądanie – alternatywnie wnosił o zbadanie celowości

rozstrzygnięcia decyzji tylko w zakresie dotyczącym samej opłatności za

udostępnianie danych zainteresowanemu, to Sąd Apelacyjny mógł uznać to

żądanie za zasadne i w tym zakresie apelację uwzględnić. Przepis art. 321 § 1

k.p.c. nie stoi bowiem na przeszkodzie uwzględnieniu takiego zawężonego

żądania.

Z analogicznych powodów co przedstawione powyżej, Sąd Najwyższy nie

uwzględnił zarzutu naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. sformułowanego w skardze

kasacyjnej zainteresowanego. Zarzut ten powód uzasadnia ustaleniem przez Sąd

Apelacyjny opłaty z tytułu przekazania danych abonentów na potrzeby świadczenia

OSA, w sytuacji gdy powód nie zgłosił takiego żądania na żadnym etapie

prowadzonego postępowania sądowego. Zarzutu tego nie można podzielić,

10

ponieważ w apelacji powód wnosił o wprowadzenie opłaty za udostępnianie danych

na potrzeby OSA, zaś Sąd Apelacyjny uznał za właściwą – w okolicznościach

faktycznych sprawy – opłatę w wysokości 0,01 zł za jeden rekord. Powód zgłosił

zatem żądanie wprowadzenia odpłatności, a zgodnie z zasadami postępowania

cywilnego rozstrzygnięcie o wysokości tej odpłatności należało do Sądu.

Sąd Najwyższy nie podziela także pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej

zainteresowanego.

Zarzut naruszenia art. 386 § 1 k.p.c., poprzez uwzględnienie apelacji

powoda, gdy apelacja podlegała oddaleniu w całości jako bezzasadna, jest

oczywiście chybiony. Przepis ten nie może zostać naruszony przez Sąd drugiej

instancji, gdy po przeprowadzeniu postępowania apelacyjnego uznaje, że apelacja

jednej ze stron jest zasadna i odpowiednio modyfikuje wyrok Sądu pierwszej

instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2011 r., II PK 202/10, LEX

nr 817516 i orzecznictwo w nim powołane). O naruszeniu tego przepisu można by

mówić jedynie wówczas, gdyby Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację strony,

choć z uzasadnienia wyroku tego Sądu wynikałoby, że ją oddalił.

Z kolei zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

jest nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni poddaje się

kontroli kasacyjnej, prezentując tok rozumowania Sądu drugiej instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 2,

art. 28 ust. 1 pkt 2, 4, 5 lit. b), art. 31 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3 Prawa

telekomunikacyjnego, poprzez dokonanie zmiany zasad rozliczeń z tytułu

udostępnienia zainteresowanemu danych abonentów powoda na potrzeby

świadczenia usługi OSA, należy stwierdzić, że z powołanych przez

zainteresowanego przepisów Prawa telekomunikacyjnego nie wynika obowiązek

nieodpłatnego udostępniania przez powoda danych na potrzeby OSA.

Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażony przez powoda, że w przypadku,

gdy dane abonentów wykorzystywane na potrzeby świadczenia usług OBN i OSA

są częścią jednej bazy danych i powód przekazuje zainteresowanemu na użytek

OSA te same dane, które są przekazywane na potrzeby OBN, wówczas aktualizuje

się zagadnienie przyznania powodowi wynagrodzenia za czynności, które nie

generują po jego stronie dodatkowych kosztów w stosunku do przekazania danych

11

na potrzeby OBN. Jak wynika to z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego

2011 r., III SK 35/10, przewidziane w art. 28 Prawa telekomunikacyjnego kryteria

„nie mogą uzasadniać nałożenia obowiązku nieodpłatnego udostępniania danych

na potrzeby OSA, jeżeli ich wygenerowanie wiąże się z poniesieniem dodatkowych

kosztów, których nie pokrywa opłata ustalona z tytułu udostępnienia bazy danych

na potrzeby OBN”. Jednakże uznanie, że Sąd Apelacyjny naruszył w opisany

powyżej sposób powołane przez zainteresowanego przepisy Prawa

telekomunikacyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdyby z poczynionych w

niniejszej sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że faktycznie dane przekazywane

na potrzeby OBN oraz dane przekazywane na potrzeby OSA są tymi samymi

danymi, które powód generuje i opracowuje już na potrzeby świadczenia przez

zainteresowanego usługi OBN. Zainteresowany nie wskazał jednak, aby takowe

ustalenie miało w niniejszej sprawie miejsce, nie powołał odpowiednich dowodów

na tę okoliczność w aktach postępowania, co oznacza że zawarte w uzasadnieniu

tego zarzutu skargi kasacyjnej twierdzenia zainteresowanego co do określonego

sposobu funkcjonowania rynku telekomunikacyjnego w zakresie przekazywania

danych abonentów na potrzeby OBN i OSA nie znajdują oparcia w poczynionych

przez Sądy obu instancji ustaleniach.

Powyższy zarzut i jego uzasadnienie pokrywa się z zauważalną w

orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji,

energetyki oraz ochrony konkurencji - rozpowszechnioną i negatywnie ocenianą -

praktyką przerzucania się przez strony postępowania przed Sądem Okręgowym,

Sądem Apelacyjnym i Sądem Najwyższym ogólnikowymi argumentami

odnoszącymi się do zastosowania przez Sądy przepisów prawa materialnego, które

nie zostają powiązane z poczynionymi w poszczególnych sprawach ustaleniami co

do sposobu działania rynku oraz reperkusji podjętych działań regulacyjnych.

Tymczasem stosowanie przepisów prawa materialnego przez sądy w tego rodzaju

sprawach jak niniejsza jest w dużej mierze uzależnione od uprzedniego ustalenia

przez organ regulacji na etapie postępowania administracyjnego, bądź wykazania

przez strony w toku postępowania odwoławczego, zasad działania mechanizmów

gospodarczych, których dotyczy kwestionowana decyzja.

12

Z analogicznych powodów niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 67

ust. 2 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 i 7 oraz art. 28 ust. 1 pkt 2 Prawa

telekomunikacyjnego, poprzez nieuwzględnienie, że zaskarżona decyzja powinna

uwzględniać interes użytkowników oraz interes publiczny w rozumieniu art. 28

Prawa telekomunikacyjnego oraz że na zainteresowanego zostały uprzednio

nałożone przez Prezesa Urzędu określone obowiązki. Brak podstaw dla kwalifikacji

wprowadzenia odpłatności za udostępnienie danych na potrzeby OSA w wysokości

ustalonej przez Sąd Apelacyjny jako naruszenia interesu użytkowników oraz

interesu publicznego. Nieuprawniona jest także argumentacja dotycząca

nieuwzględnienia uprzednio nałożonych na zainteresowanego obowiązków na

podstawie decyzji z dnia 14 lipca 2006 r. Przede wszystkim kontrola tej decyzji nie

jest przedmiotem niniejszego postępowania, zaś ze skargi kasacyjnej

zainteresowanego nie wynika, aby treść tej decyzji współkształtowała stan

faktyczny niniejszej sprawy. Zainteresowany poprzestaje na ogólnikowym

odwołaniu się do wydanej wcześniej decyzji Prezesa Urzędu, adresowanej do

niego. Nie wskazuje, jakie konkretnie obowiązki wynikają z tej decyzji, jak

obowiązki określone w decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie odnoszą się do

obowiązków wynikających z decyzji z dnia 14 lipca 2006 r. w zakresie zmian

wprowadzonych przez Sąd Apelacyjny. Ogranicza się jedynie do gołosłownej – w

kontekście ustaleń faktycznych i materiału dowodowego niniejszej sprawy – tezy,

że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja zobowiązuje go do bezpłatnego

przekazywania egzemplarzy OSA, podczas gdy na mocy decyzji z dnia 14 lipca

2006 r. każdy użytkownik publicznej sieci telefonicznej uprawniony jest do

otrzymania OSA po kosztach.

Wyrok Sądu Apelacyjnego nie narusza także art. 67 Prawa

telekomunikacyjnego w związku z art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 25 ust. 2 dyrektywy

2002/22. Naruszenia tych przepisów zainteresowany upatruje w naruszeniu

wynikającego z art. 3 ust. 1 oraz 2 dyrektywy 2002/22 wymogu, zgodnie z którym

państwa członkowskie mają zapewnić dostępność usług powszechnych po

przystępnej cenie z uwzględnieniem interesu publicznego. Natomiast zgodnie z

art. 25 ust. 2 dyrektywy 2002/22 „państwa Członkowskie zapewniają, aby wszystkie

przedsiębiorstwa, które przypisują numery telefoniczne abonentom, spełniały

13

wszystkie, w granicach rozsądku, wymagania udostępnienia dla celów świadczenia

publicznie dostępnych usług biura numerów i spisów abonentów ważnych

informacji w uzgodnionym formacie i na uczciwych, obiektywnych, zorientowanych

na koszty i niedyskryminacyjnych warunkach”. Powołane przepisy dyrektywy

2002/22 stanowią o świadczeniu usług powszechnych po przystępnej cenie oraz o

udostępnianiu danych na potrzeby spisu abonentów na warunkach „zorientowanych

na koszty”. Aczkolwiek w przypadku nieodpłatnego przekazywania przez powoda

danych o abonentach na potrzeby świadczenia przez zainteresowanego usług OSA

niewątpliwie u zainteresowanego nie powstałyby koszty z tytułu konieczności

zapłaty wynagrodzenia za samo udostępnienie danych przez powoda, okoliczność

ta nie przesądza w żaden sposób, że dojdzie do naruszenia obowiązków

wynikających z powołanych przepisów dyrektywy 2002/22. Przepisy te mówią

bowiem o świadczeniu usług powszechnych „po przystępnej cenie”, co jest formułą

na tyle pojemną, że ustalona przez Sąd Apelacyjny odpłatność nie uzasadnia –

sama w sobie – przyjęcia założenia, zgodnie z którym, w wyniku jej wprowadzenia,

zainteresowany będzie świadczył usługę OSA po cenie, która nie będzie

przystępna.

Sąd Najwyższy stwierdzając, że skargi kasacyjne Prezesa Urzędu i

zainteresowanego nie mają uzasadnionych podstaw, orzekł o ich oddaleniu

stosownie do art. 39814

k.p.c.