IV KK 189/13

Sygn. akt IV KK 189/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSN Eugeniusz Wildowicz

Protokolant Jolanta Grabowska

w sprawie M. J. skazanego z art. 178a § 2 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 10 lipca 2013 r.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść

od wyroku Sądu Rejonowego w N.

z dnia 21 czerwca 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę M. J. przekazuje Sądowi

Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej oskarżył M. J. o to, że:

w dniu 1 kwietnia 2010 r. w miejscowości S., będąc w stanie nietrzeźwości

przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu 0,63 mg/l i 0,55

mg/l oraz przy stwierdzonej zawartości alkoholu w pobranej próbce krwi 1,02

promila, kierował rowerem po drodze publicznej, tj. o czyn z art. 178a § 2 k.k.

2

Wraz z aktem oskarżenia Prokurator skierował do Sądu Rejonowego w N.,

na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., wniosek o skazanie M. J. bez przeprowadzenia

rozprawy i orzeczenie uzgodnionych z nim w dniu 6 kwietnia 2010 r.:

- kary 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata,

- kary grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 zł,

- zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerowych na

okres 2 lat,

- świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł na cel społeczny wskazany przez

sąd,

- podania wyroku do publicznej wiadomości,

- zasądzenia opłaty i kosztów postępowania (k.10-12).

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 21 czerwca 2010 r., wydanym na

posiedzeniu:

I. uznał oskarżonego M. J. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu

aktem oskarżenia i za to na mocy art. 178a § 2 k.k. wymierzył mu karę 1

roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 §

1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby;

II. na mocy art. 71 § 1 k.k. orzekł wobec M. J. karę grzywny w wysokości 80

stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 10

zł;

III. na mocy art. 42 § 1 i 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. J. środek karny w

postaci zakazu kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi i

rowerowymi na okres 2 lat;

IV. na mocy art. 49 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego M. J. świadczenie pieniężne

w kwocie 200 zł na rzeczy Fundacji Szpitala Uniwersyteckiego […], z

przeznaczeniem na cel bezpośrednio związany z udzielaniem pomocy

poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych;

V. na mocy art. 50 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. J. środek karny w postaci

podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie jego treści na

tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta S. przez okres 1 miesiąca;

3

VI. na zasadzie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego M.J. na rzecz Skarbu

Państwa kwotę 168,64 zł tytułem wydatków i 380 zł tytułem należnych opłat

(k. 51-51v).

Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło

się w dniu 3 lipca 2010 r.

Od omówionego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył

wyrok w całości na korzyść skazanego M. J. i zarzucając rażące i mające istotny

wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 343 § 7

k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwie

sformułowanego wniosku prokuratora o skazanie M. J. za czyn z art. 178 a § 2 k.k.

bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie wyroku zgodnego z tym wnioskiem, w

następstwie czego doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego –

art. 178a § 2 k.k., poprzez orzeczenie za popełnienie przestępstwa określonego w

tym przepisie kary w wymiarze 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, to jest

powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia, wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna.

Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego jest wadliwy, bowiem zapadł z

rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego wskazanych w zarzucie

kasacji.

Jednym z warunków konsensualnego zakończenia postępowania – w trybie

art. 335 § 1 k.p.k. – jest, aby propozycja przedstawiona we wniosku o skazanie bez

przeprowadzenia rozprawy czyniła zadość obowiązującym przepisom prawa

karnego materialnego.

Jeżeli zatem treść porozumienia zawartego pomiędzy prokuratorem a

oskarżonym nie spełnia wymogów przepisów prawa, powinnością sądu jest dążenie

do uzgodnienia ze stronami stosownej modyfikacji wniosku, a w przypadku braku

zgody na proponowaną zmianę – skierowanie sprawy do rozpoznania za zasadach

ogólnych zgodnie z dyspozycją art. 343 § 7 k.p.k. (por. m.in. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 9 listopada 2005 r., V KK 296/05, LEX nr 164332, z dnia 8

4

września 2009 r., sygn. IV KK 287/09, LEX nr 519609 i z dnia 12 kwietnia 2011 r.,

sygn. II KK 45/11, LEX nr 794961).

Sąd Rejonowy, co w realiach sprawy jest bezsporne, nie dokonał

prawidłowej kontroli złożonego przez prokuratora wniosku. Wydając wyrok zgodny

w całości w zakresie kary z treścią porozumienia zawartego pomiędzy

prokuratorem z M. J., ten Sąd nie dostrzegł, że przedmiotowy wniosek, odnośnie

propozycji dotyczącej wymiaru kary pozbawienia wolności, został sformułowany w

sposób sprzeczny z prawem karnym materialnym.

Występek określony w art. 178a § 2 k.k. jest bowiem zagrożony karą

grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do roku i jest

to sankcja, która obowiązuje niezmiennie od daty wejścia w życie tego przepisu, tj.

od dnia 15 grudnia 2000 r.

Karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, która została wymierzona M.

J. w następstwie uwzględnienia przez sąd wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1

k.p.k., orzeczono zatem powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia,

przewidzianego za przestępstwo stypizowane w art. 178a § 2 k.k.

Jak trafnie podnosi Prokurator Generalny w uzasadnieniu kasacji, powyższe

uchybienie jest skutkiem naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycji przepisu art.

343 § 7 k.p.k., poprzez zaniechanie dokonania prawidłowej kontroli wniosku, o

którym mowa w art. 335 § 1 k.p.k. Wniosek prokuratora pozostawał bowiem w

sprzeczności z treścią art. 178 a § 2 k.k. i z tego powodu brak było podstaw do jego

uwzględnienia i wydania wyroku w trybie przewidzianym w art. 343 k.p.k.

Poza sporem jest, iż podane uchybienie w sposób oczywisty wywarło wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, gdyż doprowadziło do orzeczenia wobec M. J. kary

pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym ustawowe granice kary

przewidziane przepisem art. 178a § 2 k.k.

Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 5 k.p.k. i art. 537

§ 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.