WK 11/13

Sygn. akt: WK 11/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Prezes SN Janusz Godyń (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wiesław Błuś

SSN Edward Matwijów

Protokolant : asystent SSN Anna Krawiec

w sprawie kpt. A. K., wobec którego warunkowo umorzono postępowanie o czyn z

art. 355 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w trybie art.

535 § 5 k.p.k. w dniu 10 lipca 2013 r. kasacji na korzyść, wniesionej przez

Naczelnego Prokuratora Wojskowego, od wyroku Wojskowego Sądu

Garnizonowego w G. z dnia 18 lutego 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę

Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w G. do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r. warunkowo

umorzył postępowanie karne przeciwko kpt. A. K., oskarżonemu o to, że:

„w dniu 12 czerwca 2011 r. na terenie bazy […] w Islamskiej Republice

Afganistanu, pilotując jako dowódca załogi uzbrojony śmigłowiec Polskiego

2

Kontyngentu Wojskowego w tym kraju, nieumyślnie naruszył zasady

bezpieczeństwa w ruchu powietrznym określone w pkt. 26 rozdziału 2.10.9

„Lądowanie” instrukcji „Śmigłowiec Mi-24W. Instrukcja użytkowania i techniki

pilotowania” sygn. Lot. 2734/88 oraz pkt 13 rozdziału 2.2 instrukcji „Śmigłowiec Mi-

24 W. Metodyka Szkolenia. Część III. Zastosowanie bojowe”, sygn. Lot. 2669/87

przez co spowodował wypadek w ruchu powietrznym, którego następstwem była

znaczna szkoda w mieniu, w ten sposób, że wykonując manewr przyziemienia ze

zbyt dużą prędkością postępową wynoszącą 77 km/h, nie zmniejszył skoku

ogólnego wirnika nośnego do minimalnego położenia, co uniemożliwiło

wyhamowanie prędkości postępowej, skutkując wymuszoną ponowną próbą startu i

w jego trakcie wlotem nad teren kanionu, utratą poduszki powietrznej i

przeciągnięciem wirnika nośnego, zakończoną awaryjnym lądowaniem z

uderzeniem śmigłem ogonowym w samochód cysternę Star 266 z paliwem oraz w

ziemię, wskutek czego śmigłowiec i samochód Star 266 uległy całkowitemu

zniszczeniu,

a wartość powstałej szkody w mieniu PKW w Afganistanie wyniosła nie mniej niż

10.211.923,80 zł”,

tj. o popełnienie przestępstwa z art. 355 § 1 k.k.

Sąd wyznaczył okres próby na rok i zobowiązał oskarżonego do naprawienia

szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego, tj. Dowódcy Polskiego

Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu kwoty 5.000 złotych

w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku (k. 508 - 509 akt sprawy).

Orzeczenie o takiej treści zapadło na posiedzeniu, na które Prezes Wojskowego

Sądu Garnizonowego w G., zgodnie z wnioskiem prokuratora, skierował sprawę

zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2013 r. Zarządzenie to nie odnosiło się w swojej

treści w żaden sposób do kwestii wyznaczenia lub udziału obrońcy w czynnościach

procesowych (k. 497).

Na posiedzenie w dniu 18 lutego 2013 r. nie stawili się ani oskarżony, ani

przedstawiciel Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie, prawidłowo

zawiadomieni o jego terminie i miejscu (k. 507).

Wydany na przedmiotowym posiedzeniu wyrok uprawomocnił się z dniem 26

lutego 2013 r.

3

Wyrok ten zaskarżył w drodze kasacji na korzyść skazanego Naczelny

Prokurator Wojskowy, zarzucając:

„uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej określone

w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 671 § 2 i 3 k.p.k. oraz art. 339 § 1 pkt

2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu wniosku prokuratora

o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko kpt. A. K., oskarżonemu

o przestępstwo z art. 355 § 1 k.k., popełnione w związku z wykonywaniem przez

niego obowiązków służbowych pilota śmigłowca poza granicami państwa - w

ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu -

bez udziału jego obrońcy, którego uczestnictwo w posiedzeniu było obowiązkowe”.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w G. do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna.

Z treści art. 671 § 3 k.p.k. w zw. z § 2 tego artykułu jednoznacznie wynika, że

udział obrońcy w posiedzeniu w przedmiocie warunkowego umorzenia jest

obligatoryjny przed wszystkimi sądami wojskowymi w sprawie przeciwko

żołnierzowi oskarżonemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem

przez niego obowiązków służbowych poza granicami państwa.

Przedmiotową sprawę Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. rozpoznawał na

posiedzeniu w trybie art. 339 § 1 pkt 2 k.p.k., bez udziału obrońcy (vide: protokół

posiedzenia – k. 507), mimo że kpt. A. K. oskarżony był o popełnienie przestępstwa

przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem

wojskowym na terenie Islamskiej Republiki Afganistanu.

W tej sytuacji, bezsporne jest, że naruszone zostało prawo do obrony

obowiązkowej, gwarantowane oskarżonemu przez art. 671 § 3 k.p.k. w zw. z § 2

tego artykułu.

Z tego względu, stwierdzając naruszenie przez wojskowy sąd garnizonowy

prawa do obrony oskarżonego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą

(art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.), Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną w

4

rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał

sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.