III KK 196/13

Sygn. akt III KK 196/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)

SSN Józef Szewczyk

SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie G. J. i M. J.

skazanych z art. 278 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 lipca 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanych

od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 22 listopada 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

G. J. i M. J. zostali oskarżeni o to, że:

I. w dniu 6 sierpnia 2012 r. z oddziału […], działając wspólnie i w porozumieniu,

dokonali kradzieży drewna dębowego S4 w ilości 0,44 m3

oraz drewna

2

brzozowego S4 w ilości 1,35 m3

o łącznej wartości 268, 50 zł, czym działali na

szkodę Nadleśnictwa Z., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.;

II. w dniu 13 sierpnia 2012 r. z oddziału […], działając wspólnie i w porozumieniu,

dokonali kradzieży drewna brzozowego S4 w ilości 1,87m3

wartości 280,50 zł,

czym działali na szkodę Nadleśnictwa Z., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.;

III.w dniu 16 sierpnia 2012 r. z oddziału […], działając wspólnie i w porozumieniu,

dokonali kradzieży drewna brzozowego S4 w ilości 1,92m3

wartości 288 zł,

czym działali na szkodę Nadleśnictwa Z., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.;

IV. w dniach od 6 sierpnia 2012 r. do 16 sierpnia 2012 r. z oddziału […],

działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali kradzieży drewna

modrzewiowego S2A w ilości 0,17m3

wartości 33,32 zł, czym działali na

szkodę Nadleśnictwa Z., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k.

Oskarżeni w toku przewodu sądowego, po zakończeniu składania wyjaśnień,

oświadczyli, że chcą skorzystać z możliwości dobrowolnego poddania się karze i

wnieśli o wymierzenie im kar grzywny w wysokości po 30 stawek dziennych po 10

zł każda oraz orzeczenie nawiązek na rzecz pokrzywdzonego.

Sąd Rejonowy, na podstawie art. 387 § 2 k.p.k., uwzględnił wnioski

oskarżonych o wydanie wyroku skazującego w postaci przez nich zaproponowanej i

wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. uznał oskarżonych G. J. i M. J. za winnych

popełnienia zarzucanych im czynów z tym ustaleniem, że zostały one popełnione w

krótkich odstępach czasu i w podobny sposób, to jest stanowią ciąg przestępstw z

art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art.278 § 1 k.k. w zw. z art. 58 § 3 k.k. skazał

ich na kary grzywny w wysokości po 30 stawek dziennych, ustalając wysokość

jednej stawki na kwotę 10 zł. Ponadto, na podstawie art. 290 § 2 k.k., zasądził

solidarnie od oskarżonych na rzecz pokrzywdzonego Nadleśnictwa Z. nawiązkę w

wysokości 870,32 zł.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 29

listopada 2012 r.

Obecnie kasację od tego wyroku wniósł - na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. -

Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości na korzyść oskarżonych. W

kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 k.p.k.,

3

polegające na uwzględnieniu przez sąd sprzecznych z wymogami prawa wniosków

oskarżonych o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego i wymierzenie oskarżonym uzgodnionych z nimi kar i środków

karnych, w konsekwencji czego doszło do rażącego naruszenia prawa karnego

materialnego – art. 290 § 2 k.k., polegającego na orzeczeniu na jego podstawie

nawiązek, mimo że oskarżeni zostali skazani za kradzież pociętego na kawałki

drewna dębowego S4, brzozowego S4 i modrzewiowego S2A, a nie za wyrąb

drzewa albo za kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego.

W konkluzji kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w

trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa,

wymienionych w zarzucie kasacji, polegającym na uwzględnieniu dotkniętego

obrazą prawa materialnego wniosku oskarżonych o wydanie wyroku skazującego

bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd Rejonowy orzekając wobec

oskarżonych na podstawie art. 290 § 2 k.k. nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego

nadleśnictwa nie zauważył bowiem, iż przedmiotem postępowania w sprawie była

kradzież drewna, a podstawą orzeczenia w tym trybie nawiązki, zgodnie z

ugruntowanym orzecznictwem, jest skazanie za czyn polegający na wyrębie

drzewa, albo kradzieży drzewa wyrąbanego lub powalonego, a więc drzewa w

takim stanie, w jakim pozostało w lesie po wyrąbaniu (por. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 3 września 2009 r., V KK 171/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 16;

z dnia 2 kwietnia 2012 r., V KK 429/11, Lex nr 1163986).

Skoro oskarżeni dopuścili się zaboru w celu przywłaszczenia drewna

pociętego na kawałki i składowanego w stosie, a więc drewna powstałego z

przerobienia drzew wyrąbanych na materiał użytkowy przeznaczony do sprzedaży,

brak było podstaw do orzeczenia wobec nich nawiązek na podstawie art. 290 § 2

k.k. Fakt, że orzeczenie nawiązek przewidywał wniosek oskarżonych złożony w

trybie art. 387 § 1 k.p.k., nie zwalniał sądu od konieczności dokonania oceny

poprawności takiego wniosku. Jeżeli nie uwzględnia on obowiązujących przepisów

4

prawa karnego materialnego, wówczas sąd powinien zaproponować oskarżonym

taką jego zmianę, aby wniosek respektował aktualny stan prawny. Nie czyniąc tego

i wydając wyrok skazujący zgodnie z wadliwym wnioskiem naruszył w ten sposób

rażąco art. 387 § 2 k.p.k. W konsekwencji doszło też do rażącego naruszenia przez

ten Sąd art. 290 § 2 k.k. Wskazane naruszenia prawa miały ewidentny wpływ na

treść zaskarżonego wyroku, dlatego podlegał on uchyleniu.

Na uwzględnienie zasługuje również wniosek skarżącego o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do

ponownego rozpoznania. Wprawdzie naprawienie stwierdzonego uchybienia ma

polegać na nie orzekaniu na podstawie art. 290 § 2 k.k. nawiązek na rzecz

pokrzywdzonego nadleśnictwa, co jest również możliwe w postępowaniu

kasacyjnym, gdyż Sąd Najwyższy może wyeliminować z obrotu prawnego to,

wydane z naruszeniem prawa materialnego, rozstrzygnięcie lecz w sprawie istnieją

inne, ważkie powody przemawiające za podzieleniem wniosku skarżącego.

Mianowicie, Sąd Najwyższy z urzędu stwierdza, że czyn przypisany

oskarżonym w pkt. IV wyroku nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 278 § 1

k.k., gdyż wartość skradzionego drewna wynosi 33,32 zł. Z uwagi na istnienie w

Kodeksie wykroczeń odpowiednika art. 278 § 1 k.k., kradzież cudzej rzeczy

ruchomej może zaś stanowić przestępstwo, jeżeli wartość przedmiotu kradzieży

przekracza 250 zł. Zatem czyn przypisany oskarżonym w pkt. IV wyroku może

stanowić wykroczenie.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy powyższe będzie

miał na uwadze. Zakwalifikuje ten czyn z właściwego przepisu Kodeksu wykroczeń

oraz wyda inne stosowne rozstrzygnięcia, bacząc aby nie naruszyć zakazu

reformationis in peius.

Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

)