SNO 11/13

Sygn. akt SNO 11/13

UCHWAŁA

Dnia 18 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:

SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek - sprawozdawca

SSN Eugeniusz Wildowicz

Protokolant :Katarzyna Wojnicka

w sprawie

sędziego Sądu Okręgowego

po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 lipca 2013 r.

zażalenia sędziego Sądu Okręgowego

na uchwałę Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego

z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. […]

w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej

u c h w a l i ł:

1) utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę,

2) obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania

Odwoławczego.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny […] uchwałą z dnia 27 lutego 2013r.:

- na podstawie art. 80 § 2c p.u.s.p. zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędziego Sądu Okręgowego w zakresie wniosku Prokuratora Prokuratury

Rejonowej w […], dotyczącego zarzutu polegającego na wyłamaniu w dniu 2 lipca

2012r. szlabanu wyjazdowego z terenu Szpitala Wojewódzkiego w […], co

spowodowało szkodę w wysokości 1 772,43 zł, tj. przestępstwa z art. 288 § 1 k.k.,

-nie uwzględnił wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w […] o pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego, dotyczącego zarzutu

2

polegającego na usunięciu w nieustalonym dniu kwietnia 2012r. z akt sprawy

cywilnej oryginału postanowienia z dnia 10 stycznia 2012r. o zwolnieniu powódki

od kosztów sądowych i oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu,

tj. przestępstwa z art. 276 k.k.,

- na podstawie art. 129 § 2 p.u.s.p. zawiesił sędziego Sądu Okręgowego w

czynnościach służbowych,

- na podstawie art. 129 § 3 p.u.s.p. obniżył sędziemu Sądu Okręgowego

wynagrodzenie miesięczne o 25 % na czas trwania zawieszenia w czynnościach

służbowych,

- obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Zażalenie na powyższą uchwałę wniósł sędzia Sądu Okręgowego, wnosząc o

jej uchylenie w całości i stwierdzenie braku podstaw prawnych do wszczęcia

postępowania w okolicznościach stanowiących podstawę uchwały, a w następstwie o

odrzucenie lub o oddalenie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej oraz

Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego .

W zakresie punktu zezwalającego na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego przez błędne

zastosowanie i interpretację oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych – łącznie

błędne zastosowanie prawa, a w zakresie punktu niezezwalającego na pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej - mimo prawidłowości prawnej rozstrzygnięcia -

wadliwe uzasadnienie, gdyż jego zdaniem zarzucany czyn w istocie nie miał miejsca,

skoro oryginał dokumentu (w formie ręcznie podpisanego wydruku komputerowego,

błędnie opatrzonego pieczęcią „Odpis”) nadal znajduje się w aktach sprawy, a

usunięto jedynie projekt w formie rękopisu.

Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zważył:

1. Podstawą normatywną wniosku o pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej sądowej jest art. 181 Konstytucji RP oraz art. 80 § 1

ustawy z dnia 27 lipca 2001r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst:

3

Dz. U. 2013r., poz. 427 z ze zm.) – dalej także jako p.u.s.p. Postępowanie powyższe

ma szczególny charakter, gdyż nie jest postępowaniem karnym ani dyscyplinarnym

(por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 27 kwietnia

2011r., SNO 15/11). Zgodnie z art. 80 § 2c p.u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje

uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności jeżeli zachodzi

dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

Kognicja sądu w tym postępowaniu obejmuje jedynie zebranie i ocenę dowodów,

które uzasadniają postawienie sędziemu zarzutu popełnienia czynu o znamionach

określonego przestępstwa, oraz wyjaśnienie czy stopień społecznej szkodliwości

czynu jest wyższy od znikomego.

2. Zgodnie z art. 131 §4 p.u.s.p. na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach

służbowych sędziemu przysługuje zażalenie. Wykładnia językowa powyższego

przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przez pojęcie „uchwały o

zawieszeniu w czynnościach służbowych” należy rozumieć uchwałę pozytywnie

rozstrzygającą w tym przedmiocie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5

września 2006r., SNO 43/06, niepubl.). W szczególności nie może być ono

utożsamiane z „uchwałą w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych”,

która mogłaby obejmować również treść negatywną, tj. odmowę zawieszenia.

Zdaniem Sądu Najwyższego brak dostatecznie ważkich argumentów

celowościowych lub aksjologicznych dla odstąpienia od wskazanej interpretacji.

Rozważenia wymaga dopuszczalność i podstawa prawna zaskarżenia uchwały

w części motywacyjnej, zawierającej korzystne dla skarżącego, co do zasady,

rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy uznaje, że podstawą taką jest art. 128 p.u.s.p. w zw.

z art. 425 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r.- Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) co oznacza, że zarzuty zażalenia odnoszące się do

uzasadnienia uchwały o odmowie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej, w zakresie przestępstwa z art. 276 k.k. podlegają merytorycznemu

rozpoznaniu. Niemniej zażalenie w tej części nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny prawidłowo ustalił przebieg zdarzeń i utrwaloną

praktykę sporządzania projektów orzeczeń w formie rękopisu przez sędziego Sądu

4

Okręgowego w Wydziale […], następnie sporządzania wydruku komputerowego, po

podpisaniu mającego moc oryginału. Taki reżim postępowania został zachowany i w

przedmiotowym wypadku, co legło u podstaw oceny Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego, że do zarzucanego czynu nie doszło, gdyż oryginał postanowienia

nadal znajduje się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że

doszło do naruszenia prawa lub działania szkodzącego interesom skarżącego.

3. Wskazany wyżej ograniczony zakres kognicji Sądu Najwyższego - Sądu

Dyscyplinarnego powoduje, że nie podlega ustaleniu, czy sędzia popełnił określony a

zarzucany mu czyn, tylko czy zebrane dowody wskazują na prawdopodobieństwo

jego popełnienia. Jeżeli przedstawiono dane dostatecznie uzasadniające podejrzenie,

że sędzia dopuścił się przestępstwa, podjęcie uchwały o zawieszeniu w czynnościach

służbowych w oparciu o art. 80 § 2c p.u.s.p. jest obowiązkowe.

Zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego,

negatywnego i rażącego precedensu prawnego oraz naruszenia podstawowych zasad

postępowania dyscyplinarnego nie zostały sprecyzowane przez skarżącego w stopniu

umożliwiającym dokonanie ich rzeczowej oceny. Twierdzenie o błędnej ocenie

okoliczności faktycznych także uchyla się kontroli Sądu Najwyższego. Okoliczności

i przebieg zdarzenia, w tym ustalenie, czy doszło do umyślnego wyłamania szlabanu,

czy jego przypadkowego uszkodzenia w trakcie próby manualnego uruchomienia,

będą przedmiotem dalszego postępowania.

Ubocznie jedynie wskazać należy, że nie może być mowy o stanie wyższej

konieczności mającym polegać, według skarżącego, na niezbędności udzielenia

nagłej i bardzo pilnej pomocy medycznej Ł. H., gdyż do zdarzenia polegającego na

uszkodzeniu szlabanu wyjazdowego doszło, gdy przebywał on już wewnątrz

budynku w punkcie przyjęć Oddziału Ratunkowego, a sędzia Sądu Okręgowego

znajdował się na trasie wyjazdowej ze szpitala. Kwestia budzącej wątpliwości

wyceny szkody bezpośrednio wyrządzonej czynem zabronionym także będzie

przedmiotem badań w dalszym toku postępowania, gdyż kwota wskazana w uchwale

(1 772,43 zł) odbiega od świadczenia przyznanego przez zakład ubezpieczeń na

podstawie umowy ubezpieczenia w postępowaniu likwidacyjnym (1 272,43 zł).

5

Niemniej w obecnym stanie sprawy brak uzasadnionych podstaw do przyjęcia, aby

była ona niższa od kwoty 250 zł, uzasadniającej kwalifikację czynu polegającego na

umyślnym zniszczeniu, uszkodzeniu lub uczynieniu niezdatnym do użytku cudzej

rzeczy jako wykroczenia (art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks

wykroczeń – jedn. tekst: Dz. U. 2013r, poz. 482).

Kolejny zarzut przedwczesności ustalenia faktu popełnienia przestępstwa jest

chybiony, gdyż z oczywistych względów zezwolenie na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej w zakresie oznaczonego czynu zabronionego, uznanego

przez ustawę za przestępstwo, nie oznacza potwierdzenia że doszło do jego

popełnienia, ani nie wyklucza późniejszej odmiennej oceny w aspekcie znikomej

społecznej szkodliwości czynu zabronionego (art. 1 § 2 kodeksu karnego).

Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał zaskarżoną

uchwałę w mocy (art. 110 § 1 pkt 2 w zw. z art. 128 p.u.s.p.).