II CNP 74/12

Sygn. akt II CNP 74/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 lipca 2013r.,

skargi M. G.

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 września 2010r., sygn. akt […] wydanego

w sprawie z powództwa M, G,

przeciwko Polskiemu Związkowi Działkowców - Rodzinnemu Ogrodowi

Działkowemu […]

o stwierdzenie nieważności uchwały,

odrzuca skargę.

2

UZASADNIENIE

Skarżący domagał się stwierdzenia, na podstawie art. 4241

§ 2 k.p.c.,

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23

września 2010 r., którym została oddalona jego apelacja od wyroku Sądu

Okręgowego w P. oddalającego powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały

Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego […] nr 3/2007 dnia 31 marca 2007 r. w

przedmiocie pozbawienia skarżącego członkostwa w Polskim Związku

Działkowców.

W skardze powód zarzucił naruszenie: - art. 31 § 1 k.c. oraz art. 27 i art. 40

ust. w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U.

2005.169.1419) poprzez ich błędną wykładnię, - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i d ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2003.207.2016 ze zm.) poprzez

jego niezastosowanie; - art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo

geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005.240.2027) w brzmieniu obowiązującym

w dniu 1 kwietnia 2006 r. poprzez jego niezastosowanie i wskazał, że skutkiem

naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa jest niezgodność zaskarżonego

wyroku z art. 37 § 1 k.c., art. 27 i art. 40 ust. w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. 2005.169.1419), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a

i d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2003.207.2016 ze

zm.) i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i

kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005.240.2027) w brzmieniu obowiązującym w dniu 1

kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy zważył:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

powinna odpowiadać szczególnym wymogom określonym w art. 4245

§ 1 k.p.c.

Są to wymagania konstrukcyjne skargi nie podlegające sanowaniu, ich zachowanie

podlega badaniu przez Sąd Najwyższy, zaś brak któregokolwiek z elementów

skutkuje jej odrzuceniem (art. 4248

§ 1 k.p.c.). Powołany przez skarżącego, jako

podstawa skargi, art. 4241

§ 2 k.p.c. uzależnia dopuszczalność skargi od

kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego przypadku

oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze,

wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub

3

konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Z brzmienia art. 4245

§ 1

pkt 5 k.p.c. wynika, że w wypadku powołania tej podstawy skargi skarżący powinien

wykazać istnienie wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie. Wymóg

ten dotyczy zarówno przyczyn niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia

jak i przyczyn, dla których strona nie skorzystała z przysługujących jej środków

prawnych umożliwiających zaskarżenie orzeczenia. Brak jest podstaw do przyjęcia,

że wskazane przez skarżącego okoliczności stanowiące, w jego ocenie,

usprawiedliwioną przyczynę nie wniesienia skargi kasacyjnej, uzasadniają przyjęcie

zaistnienia przesłanki wyjątkowego przypadku. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem

Sądu Najwyższego przyczyny te muszą mieć charakter wyjątkowy w znaczeniu

obiektywnym i wystąpić z powodów nadzwyczajnych, niezależnych od strony

i niemożliwych do przezwyciężenia. Jak się wskazuje, taką przyczyną może być

katastrofa, klęska żywiołowa, uzyskanie błędnej informacji od pracownika sądu,

ciężka choroba, czy wyjątkowe okoliczności leżące po stronie osób trzecich

uniemożliwiające zaskarżenie niekorzystnego dla niej orzeczenia (postanowienia

z dnia 2 lutego 2006 r., III CNP 4/06 (OSNC 2006/6/113); z dnia 14 października

2010 r. I CNP 52/10; z dnia 16 maja 2008 r. I CNP 21/08; z dnia 11 maja 2012 r.,

I CNP 1/12, niepubl.). Skarżący podaje jako przyczynę nie wniesienia skargi

kasacyjnej odmowę wniesienia jej przez pełnomocników profesjonalnych oraz

odmowę wniesienia przez Rzecznika Spraw Obywatelskich. W świetle art. 4245

§ 1

pkt 5 k.p.c. nie jest wystarczające wskazanie przyczyny nie wniesienia środka

prawnego umożliwiającego zaskarżenie orzeczenia, ale konieczne jest wykazanie

okoliczności ją uzasadniających. Skarżący spełnił to wymaganie jedynie w stosunku

do drugiej okoliczności przedstawiając odmowę wniesienia skargi przez Rzecznika,

natomiast nawet nie uprawdopodobnił, że istotnie z uwagi na odmowę, nie mógł

skorzystać z koniecznej pomocy pełnomocników profesjonalnych. Zważywszy na

długi, dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej, liczony od daty

doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem (art. 3985

§ 1 i 2 k.p.c.), brak jest

podstaw do uznania, że twierdzenie o niemożności znalezienia pełnomocnika

profesjonalnego do sporządzenia skargi kasacyjnej, uzasadnia przyjęcie zaistnienia

przesłanki wyjątkowego przypadku w postaci braku możności wniesienia środka

zaskarżenia z przyczyny noszącej charakter obiektywny, wyjątkowy i nadzwyczajny.

4

Powołanie omawianej podstawy skargi nie eliminuje nadto obowiązku

konieczności uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej

zaskarżonym orzeczeniem (art. 4245

§ 1 pkt 4 k.p.c.). Niezbędne jest zatem

dokonanie wyodrębnionego wywodu i uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody ze

wskazaniem, że już nastąpiła oraz określeniem jej zakresu i rozmiaru. Skarżący

powinien nadto wykazać w skardze istnienie związku przyczynowego pomiędzy

szkodą a zaskarżonym wyrokiem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie

się do szkody przyszłej, hipotetycznej, czy mogącej powstać w przyszłości

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2011, III CNP 5/11; z dnia

25 sierpnia 2011, I CNP 12/11; z dnia 19 lipca 2012 r., I CNP 14/12 – niepubl.).

Skarżący wskazuje jako szkodę utratę własności wybudowanej altany o wartości

165.000 zł oraz szkodę w postaci pozbawienia go możliwości korzystania z działki

nr […] w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym. Nie wykazuje natomiast związku

przyczynowego pomiędzy utratą własności altany a szkodą w kontekście

przysługującego mu roszczenia o zwrot poniesionych nakładów. Szkoda według

dominującej teorii różnicowej polega na różnicy pomiędzy obecnym stanem

majątkowym a stanem jaki byłby, gdyby nie wystąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Nie można zatem twierdzić, że powód już poniósł szkodę skoro służy mu

roszczenie o zwrot nakładów stanowiących równowartość altany, do której służyło

mu prawo własności. Szkoda majątkowa spowodowana brakiem możliwości

korzystania z altany nie została ani wskazana kwotowo, ani w żaden sposób

uprawdopodobniona. Jeżeli natomiast skarżący powołuje się na poniesienie szkody

niemajątkowej, to nie została ona w ogóle określona, a wymogu

uprawdopodobnienia nie spełnia samo twierdzenie, że został pozbawiony

możliwości korzystania z działki lub altany.

Brak spełnienia w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia wymagań określonych w art. 4245

§ 1 pkt 4 i 5 k.p.c.

powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 4248

§ 1 k.p.c.), wobec

czego orzeczono jak w sentencji.

db

5