II CSK 613/12

Sygn. akt II CSK 613/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

SSN Dariusz Zawistowski

Protokolant Maryla Czajkowska

w sprawie z powództwa C. F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.

przeciwko Ł. Specjalnej Strefie Ekonomicznej Spółce Akcyjnej w Ł.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 25 lipca 2013 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 czerwca 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części uwzględniającej

powództwo oraz orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie

przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r. zmienił zaskarżony

wyrok Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2012 r. w ten sposób, że zasądził od Ł.

Specjalnej Strefy Ekonomicznej Spółki Akcyjnej na rzecz C. F. Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością kwotę 163.589,24 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 6

października 2009 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 11.780 złotych tytułem zwrotu

kosztów procesu, oddalił powództwo w pozostałej części oraz zasądził od

pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.880 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu

w postępowaniu apelacyjnym.

Rozstrzygnięcie to zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych:

W dniu 20 lutego 2006 roku pozwana Specjalna Strefa Ekonomiczna Spółka

Akcyjna zawarła z C. F. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę

przedwstępną sprzedaży udziału w wysokości 5684/11822 części nieruchomości

położonej w Ł. przy ul. T. nr […] stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr 80/11.

Jednocześnie strony oświadczyły, że powód stanie się podmiotem wszelkich

uprawnień oraz wszelkich zobowiązań w tym kosztów publiczno - skarbowych

i podatku od nieruchomości ponoszonych przez pozwaną wiążących się

z nabywanym udziałem w przedmiotowej nieruchomości proporcjonalnie do

nabywanego udziału, przy czym w przypadku, w którym pozwana będzie zwolniona

z opłaty podatku od nieruchomości lub dokona nadpłaty tego podatku, powodowej

spółce będzie przysługiwał zwrot podatku nadpłaconego przez pozwaną w części

w jakiej kosztami nadpłaconego podatku została obciążona nabywająca spółka.

Nadto strony umówiły się, że powód ma prawo składania stosownych opinii

i ekspertyz w imieniu pozwanej związanych z obowiązkiem zapłaty podatku od

nieruchomości, jak również składania dokumentów związanych z korektą

nadpłaconego podatku od nieruchomości przez pozwaną.

W piśmie z dnia 12 czerwca 2006 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków

poinformował pozwaną, że budynki nr […] na terenie kompleksu pozwanej przy ul.

T. są obiektami wtórnymi pozbawionymi wartości historycznych, natomiast budynek

47 to parterowa hala szedowa, która stanowi integralną część zabytkowego

zespołu przędzalni cienkoprzędnej H. G., objętej ochroną konserwatorską na

3

podstawie wpisu do rejestru zabytków. Możliwa jest rozbiórka jedynie budynków nie

objętych ochroną. Wszelkie prace dotyczące budynku nr […], podobnie jak

budynków […] podlegają uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Na mocy aneksu do umowy przedwstępnej zawartego w dniu 28 grudnia

2006 roku termin zawarcia umowy przyrzeczonej strony przesunęły do dnia

30 stycznia 2007 roku.

Pismem z dnia 26 stycznia 2007 roku powód wezwał pozwaną do wykonania

umowy przedwstępnej sprzedaży, poprzez stawienie się w dniu 29 stycznia 2007

roku w kancelarii notarialnej celem zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży

udziału w nieruchomości.

W dniu 14 lutego 2007 roku powód wytoczył powództwo przeciwko pozwanej

przed Sądem Okręgowym, X Wydziałem Gospodarczym, w sprawie sygn. akt X

GC …/07, o wykonanie umowy przedwstępnej sprzedaży udziału w nieruchomości

zawartej w dniu 20 lutego 2006 roku.

Strony prowadziły negocjacje w celu ugodowego zakończenia sporu

i ostatecznie w dniu 29 stycznia 2008 roku zawarły warunkową umowę sprzedaży

udziału wynoszącego 7720/11822 części w działce gruntu nr 80/11 położonej w Ł.

przy ul. T. […]. Umowa ta została zwarta pod warunkiem, że gmina Miasto Ł. nie

wykona przysługującego jej na podstawie art. 109 ustawy o gospodarce

nieruchomościami prawa pierwokupu.

Zawierając umowę, strony zgodnie oświadczyły, iż znany jest im stan

techniczny nieruchomości, który dodatkowo, w zakresie budynków posadowionych

na części działki gruntu nr 80/11, określał załączony do umowy załącznik nr 1

tj. wyciąg z operatu szacunkowego z dnia 10 lutego 2007 roku wykonanego przez

rzeczoznawcę majątkowego B. W. oraz wyciąg z operatu szacunkowego z dnia 19

listopada 2007 roku wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego Z. Ś. i w

związku z tym strony nie wnosiły z tego tytułu żadnych zastrzeżeń.

Strony zgodnie postanowiły, że wydanie powodowi części nieruchomości

związanej z pozostałym udziałem ponad 5684/11822 nastąpi w dniu zawarcia

4

ostatecznej umowy przenoszącej własność przedmiotowych udziałów

w nieruchomości na rzecz powoda.

Powód zobowiązał się do dokonania zapłaty na rzecz pozwanej kwoty

stanowiącej równowartości zapłaconego podatku od nieruchomości za okres od

dnia wydania nieruchomości nabywającej spółce do dnia zawarcia przez strony

umowy przeniesienia własności.

Pozwana zobowiązała się również najpóźniej w terminie 30 dni od daty

zawarcia umowy przenoszącej własność objętych przedmiotowym aktem udziałów

w nieruchomości położonej w Ł., przy ul. T., wystąpić do Urzędu Miasta Ł. z

wnioskiem o stwierdzenie ewentualnej nadpłaty w podatku od nieruchomości

uiszczonym za okres od dnia 20 lutego 2006 roku do dnia zawarcia umowy

przeniesienia własności. We wniosku o stwierdzenie nadpłaty pozwana

zobowiązała się uwzględnić fakt wpisania indywidualnego gruntu oraz budynków do

rejestru zabytków oraz że żadna część tej nieruchomości w zakresie udziałów

objętych umową sprzedaży nie była wykorzystywana na prowadzenie działalności

gospodarczej, a ponadto budynki zlokalizowane na przedmiotowym gruncie nie

posiadały żadnych przyłączonych mediów. Pozwany zobowiązał się do zwrotu na

rachunek bankowy powoda nadpłaconej lub rozliczonej kwoty podatku za powyższy

okres od budynków i gruntów zlokalizowanych w Ł. przy ul. T. na sprzedanym

udziale w nieruchomości, w terminie 14 dni od daty jego otrzymania, bądź

skutecznego rozliczenia.

Pozwana za okres od marca do grudnia 2006 roku, za 2007 rok i za okres od

stycznia do marca 2008 roku zapłaciła podatek od nieruchomości jako

współwłaściciel działki nr 80/11 położonej w Ł., przy ul. T. […]. Podatkiem

obciążony był grunt oraz posadowione na nim budynki.

Ostateczna umowa przeniesienia własności udziału wynoszącego

7720/11822 części w działce gruntu nr 80/11, położonej w Ł. przy ul. T. nr […],

ujawnionej w Księdze wieczystej nr […] została zawarta w dniu 31 marca 2008 r.

Wykonując zobowiązanie wynikające z § 8 umowy przedwstępnej sprzedaży,

powód dokonał zapłaty na rzecz pozwanej spółki kwoty 171.741 zł stanowiącej

5

równowartość zapłaconego przez nią podatku od nieruchomości za okres od dnia

wydania nieruchomości powodowi do dnia zawarcia przez strony umowy

przeniesienia własności. Pozwana kwotę tę odebrała.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2008 roku powód zwrócił się z prośbą do

pozwanej o dołączenie do wniosku o zwrot nadpłaconego podatku następujących

dokumentów: decyzji potwierdzającej fakt wpisania przedmiotowej nieruchomości

do rejestru zabytków na podstawie wpisu A/44 z dnia 20 stycznia 1971 roku,

oświadczenia pozwanej, że powyższa nieruchomość nie była użytkowana

i wykorzystywana na cele gospodarcze, nie była przedmiotem umowy najmu czy

dzierżawy przez pozwaną od dnia 20 lutego 2006 roku do dnia 31 marca 2008 roku,

oświadczenia pozwanej, że przedmiotowa nieruchomość nie posiada

przyłączonych mediów miejskich wraz z uwierzytelnieniem tego faktu stosownym

dokumentem m.in. dokumentami księgowymi i technicznymi i innych niezbędnych

dokumentów do przedłożenia celem potwierdzenia stanu faktycznego.

Jednocześnie powód podkreślił, że powyższe informacje będą konieczne do

prawidłowego i należytego przedstawienia stanu faktycznego, celem ubiegania się

o zwrot nadpłaconego podatku od nieużytkowej nieruchomości zabytkowej.

Po zawarciu umowy przeniesienia własności udziału w nieruchomości powód

na podstawie oceny technicznej dokonał zdemontowania i wywiezienia konstrukcji

zawalonego dachu, z uwagi na zagrożenie wystąpienia katastrofy. Zapadły dach

zagrażał życiu ludzi, którzy wchodzili do budynków dokonując kradzieży złomu.

Pozwana w dniu 30 kwietnia 2008 roku złożyła wniosek o stwierdzenie

nadpłaty w podatku od nieruchomości położonej w Ł., przy ul. T. […] za okres od

marca do grudnia 2006 roku, za 2007 rok, za okres od stycznia do marca 2008 roku

w wysokości 208.049 zł. W uzasadnieniu wniosku pozwana wskazała, że

nieruchomość której dotyczy wniosek została objęta ochroną konserwatorską jako

integralna część zabytkowego zespołu przędzalni cienkoprzędnej H. G.

Nieruchomość została wpisana do Rejestru Zabytków w Ł. decyzją Wojewódzkiego

Konserwatora Zabytków z dnia 15 grudnia 1995 roku. Ponadto pozwana podniosła,

że przedmiotowa nieruchomość nie była też użytkowana i wykorzystywana na cele

gospodarcze. W okresie objętym wnioskiem nie była na tym terenie prowadzona

6

żadna działalność, a ponadto nieruchomość nie była przedmiotem umowy najmu,

dzierżawy ani żadnej innej umowy o podobnym charakterze. Pozwana podała,

że przedmiotowa nieruchomość nie posiadała żadnych mediów, co przesądza

o braku możliwości wykorzystywania jej na cele gospodarcze. Do wniosku pozwana

załączyła skorygowane deklaracje podatkowe, zawiadomienie Sądu Rejonowego

Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 6 marca 2008 roku, że przedmiotowa

nieruchomość gruntowa została wpisana do rejestru zabytków w Ł., pod nr A/362,

decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 15 grudnia 1995 roku, nr PSOZ

OWŁ/VII l/DN/6700/465/95, kopię pisma Konserwatora Zabytków z 12 czerwca

2006 roku.

Pismem z dnia 19 maja 2008 roku Urząd Miasta Ł. wezwał pozwaną

do dostarczenia zaświadczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków,

że nieruchomość w Ł., przy ul. T. […] jest wpisana indywidualnie do rejestru

zbytków. Pozwana zwróciła się o takie zaświadczenie do Wojewódzkiego

Konserwatora Zabytków.

Wojewódzki Konserwator Zbytków poinformował pozwaną, że nieruchomość

usytuowana przy ul. T. […] nie może być traktowana, jako posiadająca

indywidualną decyzję wpisu do rejestru zbytków nieruchomych. Stwierdził, że brak

jest podstaw do wydania zaświadczenia. Podkreślił, że decyzja wpisu do rejestru

zbytków z dnia 10 stycznia 1971 roku Konserwatora Zabytków m. Ł., nr A/44, jest

decyzją wpisującą do rejestru zabytków zespół budownictwa przemysłowego.

Przedmiotowa decyzja jest decyzją obszarową, nie wyszczególnia jednostkowo

obiektów, ogranicza się do podania tylko głównych obiektów i zakreślenia granic

zespołu zabudowy przemysłowej.

Decyzjami wydanymi w dniu 28 lipca 2008 roku Prezydent Miasta Ł. odmówił

stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości usytuowanej w Ł. przy ul. T. […]

za okres od marca do grudnia 2006 roku, za 2007 rok, za okres od stycznia do

marca 2008 roku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że budynki zlokalizowane na

przedmiotowym terenie nie posiadają indywidualnego wpisu do rejestru zabytków,

dlatego wnioskodawca nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku od

7

nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach

lokalnych.

W dniu 30 czerwca 2009 roku pracownicy Urzędu Miasta Ł. dokonali

oględzin nieruchomości położonej w Ł. przy ul. T. […].

Ze względu na stan techniczny budynku nie było możliwe wejście do obiektu.

Decyzją wydaną w dniu 29 lipca 2009 roku określającą wysokość

zobowiązania podatkowego powoda z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok

Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że ponieważ udział powoda w działce gruntu przy ul.

T. […] wynosi 7720/11822 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają

grunty o pow. 7.720 m2

. Grunty te jako grunty związane z prowadzeniem

działalności gospodarczej zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a

ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowią podstawę opodatkowania

podatkiem od nieruchomości. W decyzji tej powołano się na dokonane oględziny

nieruchomości w dniu 30 czerwca 2009 roku. Stwierdzono, że budynek na

przedmiotowej działce nie spełnia definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt. 1

ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec czego obiekt ten nie został

opodatkowany. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że na nieruchomości tej brak

jest budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Pismem z dnia 17 września 2009 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty

w terminie 14 dni nienależnie zapłaconej a zrefundowanej przez powoda kwoty

nadpłaconego podatku od kupionego udziału w nieruchomości, a następnie wniósł

powództwo o jej zasądzenie.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo

i zasądził na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy uznał, że strona pozwana wywiązała się z zobowiązania

wynikającego z zawartych przez strony umów.

Strony łączyła przedwstępna umowa sprzedaży, warunkowa umowa

sprzedaży i umowa przeniesienia własności udziału w nieruchomości położonej w Ł.

8

przy ul. T. […]. Wszystkie te umowy zawierały zobowiązanie strony pozwanej do

wystąpienia z wnioskiem do Urzędu Miasta Ł. o zwrot nadpłaconego podatku od

nieruchomości objętej sporem, za okres od lutego 2006 r. do marca 2008 r.

Zobowiązanie to strona pozwana wykonała w terminie składając wniosek o zwrot

nadpłaconego podatku. Decyzjami z dnia 28 lipca 2008 r. Prezydent Miasta Ł.

odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za ten okres. Sąd

przyjął, że nieskuteczność działania strony pozwanej nie rodzi po jej stronie

odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy, ponieważ jej zobowiązanie

było zobowiązaniem starannego działania, a nie rezultatu.

Powód nie udowodnił, że pozwana wadliwie złożyła wniosek o zwrot

nadpłaconego podatku tj. w sposób sprzeczny z przepisami prawa, z naruszeniem

wymagań formalnych dla złożenia takiego wniosku, czy niezgodnie z ustaleniami

dokonanymi między stronami.

Przeciwnie - strona pozwana powołała się we wniosku na wszystkie

okoliczności wskazane przez stronę powodową w umowach i podnoszone

wcześniej, w czasie negocjacji. Strona powodowa nie wykazała, by strona pozwana

zobowiązana była do powołania się we wniosku na to, że zabudowania znajdujące

się na nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży nie są budynkami

w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Wniosek strony pozwanej nie został uwzględniony z przyczyn merytorycznych -

nieruchomości nie były wpisane do indywidualnego rejestru zabytków, stwierdzono

zatem, że nie ma podstaw do zwrotu nadpłaconego podatku.

Nie świadczy o nienależytym wykonaniu umowy przez stronę pozwaną fakt,

że decyzją z dnia 29 lipca 2009 r. strona powodowa uzyskała zwolnienie od

podatku obiektów znajdujących się na objętej sporem nieruchomości, ponieważ

przed wydaniem tej decyzji strona powodowa usunęła dach z budynku hali

szedowej, a ponadto - z upływem czasu stan budynków uległ pogorszeniu.

Nie można zarzucić stronie pozwanej braku staranności przez to, że nie

złożyła odwołania od odmownej decyzji Prezydenta Miasta, strony bowiem nie

9

umawiały się co do tego, a ponadto - strona pozwana była przekonana

o prawidłowości wydanej decyzji.

Odnosząc się do twierdzeń strony powodowej o złym stanie technicznym

zabudowań nie odpowiadającym definicji budynków w rozumieniu ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych z 1991 r., Sąd podniósł, że w takim przypadku

strona powodowa, należycie dbając o własne interesy, powinna wprost zobowiązać

stronę pozwaną do podniesienia tego argumentu we wniosku o stwierdzenie

nadpłaty podatku wskazując jednocześnie okoliczności uzasadniające ten wniosek.

Z tych przyczyn uznając, że strona powodowa nie udowodniła nienależytego

wykonania zobowiązania przez stronę pozwaną, Sąd Okręgowy powództwo oddalił.

Od wyroku Sądu Okręgowego strona powodowa złożyła apelację

zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo o kwotę 163.589,24 zł.

Sąd Apelacyjny akceptując poczynione ustalenia i przyjmując je za własne,

inaczej niż ustalił to Sąd Okręgowy, przyjął, że:

- materiał dowodowy sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, by wyłącznie

uprzątnięcie zawalonego dachu hali szedowej było podstawą do wydania

przez Prezydenta Miasta decyzji o stwierdzeniu braku podstaw do

opodatkowania objętej sporem budowli podatkiem od nieruchomości,

- strona powodowa dostatecznie wykazała, iż w toku negocjacji przez

zawarciem umowy stron, podnosiła argument o braku podstaw do

opodatkowania obiektów ze względu na to, że nie odpowiadają one definicji

budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

- nie ma podstaw do przyjęcia, by przed zawarciem umowy strona pozwana

nie dysponowała opiniami dowodzącymi, że budynki na nieruchomości nie

odpowiadają definicji budynku.

W uzasadnieniu wskazał, że pozwana nie dochowała podwyższonej

staranności wymaganej od profesjonalisty przy wykonywaniu umowy, tj. staranność

10

strony pozwanej powinna być oceniana z uwzględnieniem zawodowego charakteru

jej działalności.

Oceniając działania strony pozwanej przy wykonywaniu obowiązku

wynikającego z § 11 zawartej przez strony umowy przeniesienia własności

stwierdził, że strona pozwana wykazała się zwykłą starannością, wypełniając

kolejne dyspozycje tego postanowienia umowy: w ciągu 30 dni od daty zawarcia

umowy wystąpiła do Urzędu Miasta z wnioskiem o stwierdzenie ewentualnej

nadpłaty podatku od nieruchomości uiszczonym za okres od dnia 20 lutego 2006 r.

jako argumenty powołując fakt wpisania indywidualnego budynków do rejestru

zabytków oraz fakt, że żadna część nieruchomości będącej przedmiotem

sprzedaży nie była wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej,

a ponadto budynki zlokalizowane na przedmiotowym gruncie nie posiadały żadnych

przyłączonych mediów. Wskazał, że nie został wykorzystany przez stronę pozwaną

argument o braku podstaw do całkowitego zwolnienia przedmiotowych budynków

od podatków ze względu na fakt, że ich stan techniczny nie uzasadniał zaliczenia

ich do budynków. Argument ten był podnoszony przez stronę powodową w toku

negocjacji między stronami przed zawarciem umowy, a wsparty był operatami

szacunkowymi rzeczoznawców majątkowych: B. W. i Z. Ś.

Za szczególnie istotne zaniedbanie strony pozwanej uznał zaniechanie

odwołania się od odmownej decyzji Prezydenta Miasta przy jednoczesnym nie

poinformowaniu strony powodowej o wyniku tego postępowania.

Sąd Apelacyjny przyjął, że strona pozwana nienależycie wykonała

obowiązek nałożony na nią umową stron, a polegający na wystąpieniu do Urzędu

Miasta z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości,

zaniechała bowiem dołożenia przy wykonywaniu tego obowiązku staranności

wymaganej od profesjonalisty. Nienależyte wykonanie zobowiązania przez stronę

pozwaną naraziło stronę powodową na szkodę w wysokości odpowiadającej kwocie

nadpłaty podatku, która zostałaby jej przez stronę pozwaną zwrócona, zgodnie

z § 11 umowy stron, po uzyskaniu pozytywnej decyzji Prezydenta Miasta. Przyjął,

że w przypadku wykorzystania przez stronę pozwaną wszystkich dostępnych jej

11

argumentów, wymienionych w umowie stron i ustalonych w toku negocjacji przed

zawarciem umowy, uzyskałaby ona decyzję stwierdzającą nadpłatę podatku.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego pozwana zaskarżyła skargą kasacyjną

opartą na obu podstawach naruszenia.

W ramach naruszenia przepisów prawa materialnego zarzuciła naruszenie

art. 354 § 1 k.c. poprzez uznanie, iż na pozwanej ciążyły obowiązki wykraczające

poza treść umowy zawartej z powódką oraz art. 355 § 2 k.c. poprzez uznanie,

iż pozwana nie dochowała staranności wymaganej od profesjonalisty w wykonaniu

zobowiązania do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od

nieruchomości.

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzuciła naruszenie 386 § 1 k.p.c.

przez jego zastosowanie i uwzględnienie w części art. 385 k.p.c. przez jego

niezastosowanie.

W konkluzji wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanego, powód wniósł o jej

odrzucenie, ewentualnie wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia jej do

rozpoznania, zaś w przypadku przyjęcia o jej oddalenie i zasądzenie kosztów

postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny stopnia wymagań

staranności, do jakich zobowiązana była strona pozwana przy dochodzeniu

w postępowaniu administracyjnym stwierdzenia nadpłaty podatku od sprzedanej

nieruchomości. Ocena prawna w tym zakresie podzieliła Sądy obu instancji

orzekające w sprawie, które, wychodząc ze wspólnego założenia o wysokim

stopniu staranności działania, do którego - z racji profesjonalizmu - zobowiązana

była strona pozwana, doszły do odmiennych konkluzji i tym samym do odmiennych

rozstrzygnięć.

12

Rozstrzygając ten spór prawny, należy mieć na uwadze, że obie strony są

podmiotami gospodarczymi, którym można i trzeba stawiać jednakowo wysokie

wymagania dotyczące staranności działania, jakie obowiązują profesjonalistów

w obrocie prawnym (art. 355 § 2 k.c.). Skoro zatem zdecydowały się w umowie

notarialnej sprecyzować argumenty, jakimi ma posłużyć się pozwana we wniosku

o wystąpienie o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości, to - jeśli nie

wystąpiły nowe istotne okoliczności - trzeba uznać, że podanie tej argumentacji

przez pozwaną było należytym wypełnieniem przez nią przyjętego w tej umowie

zobowiązania. W sprawie jest bezsporne, że pozwana we wniosku o stwierdzenie

nadpłaty podatku powołała wszystkie argumenty wymienione w § 11 umowy.

Przedmiotem kontrowersji są dwie kwestie. Pierwsza, jak uważa powód, że we

wniosku powinien się znaleźć jeszcze argument wskazujący na to, że stojąca na

sprzedanym gruncie konstrukcja nie jest budynkiem w rozumieniu obowiązującego

prawa, z racji zupełnie zniszczonego dachu. Stanowisko to, podzielone przez Sąd

w zaskarżonym wyroku, jest nieuzasadnione, gdyż nic nie stało na przeszkodzie,

aby ten argument wymienić także w umowie, czego jednak powód nie dopilnował.

Nie można zatem teraz zaniechaniem z tego tytułu obciążać pozwanego,

zwłaszcza że stan dachu na budynku nie przestawiał się jednoznacznie.

Druga sporna kwestia dotyczy odwołania od niekorzystnej decyzji podatkowej.

W umowie notarialnej strony w ogóle nie wypowiedziały się na ten temat. W tej

sytuacji, wychodząc od ogólnego miernika staranności działania z art. 355 § 2 k. c.,

trzeba sformułować konkretne wymagania na tle okoliczności sprawy co do

prawidłowego zachowania się strony pozwanej w tej mierze. Oceniając rzecz

rozsądnie, bez przesadnego rygoryzmu, wypada stwierdzić, że należyta staranność

działania pozwanej wymagała, aby po doręczeniu jej odmownej decyzji podatkowej,

poinformowała o niej powoda i uzyskała od niego stanowisko co do celowości

zaskarżenia tej decyzji. Zaniechanie przez pozwaną wniesienia odwołania, bez

konsultacji tej decyzji z powodem było niewłaściwe. Inną rzeczą jest stopień

prawdopodobieństwa skuteczności takiego odwołania. W tym zakresie jednak

ustalenia i oceny Sądu Apelacyjnego są zbyt ogólnikowe, a tym samym

niewystarczające do stanowczego rozstrzygnięcia sporu. Dlatego też zaskarżony

13

wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 39815

w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.).

jw