II KK 74/13

Sygn. akt II KK 74/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gierszon

SSN Józef Szewczyk

Protokolant Ewa Oziębła

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga

w sprawie T. S. Ś.

skazanego z art. 43 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1

kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 1 sierpnia 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść

od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 17 grudnia 2012 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego

z dnia 17 lipca 2012 r.,

I. uchyla zaskarżony wyrok w części orzekającej o karze i

sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Ł. w postępowaniu odwoławczym;

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. L. - Kancelaria

Adwokacka kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł,

2

zawierającą 23 % VAT, za obronę z urzędu skazanego w

postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego, z dnia 17 lipca 2012r., T. Ś. skazany został za

występek z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu

narkomanii w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 65 § 1 k.k., za który, na podstawie art. 56

ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych po 20 zł

każda; nadto orzeczono przepadek korzyści majątkowej odniesionej z

przestępstwa; na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres

tymczasowego aresztowania, a także rozstrzygnięto o kosztach postępowania.

Apelację od tego wyroku wniósł T. Ś.

Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012r., zmienił zaskarżony

wyrok w ten sposób, że przyjął, iż czyn przypisany skazanemu wyczerpał

dyspozycję art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o przeciwdziałaniu

narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k.; za podstawę orzeczonej

kary przyjął art. 43 ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 65 § 1 k.k., a orzeczoną karę

pozbawienia wolności złagodził do 2 lat; na podstawie art. 69 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z

art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby;

okres rzeczywistego pozbawienia wolności zaliczył na poczet orzeczonej kary

grzywny; w pozostałym zakresie wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W dniu 11 marca 2013r. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku

Sądu Okręgowego – na niekorzyść skazanego, w części dotyczącej orzeczenia o

karze. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku

naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, to jest art. 70 § 2 k.k. i art. 73 §

2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., polegającego na nieorzeczeniu

wobec T. Ś. dozoru kuratora w związku z warunkowym zawieszeniem orzeczonej

kary pozbawienia wolności, podczas gdy powołane przepisy nakładały na sąd

obowiązek orzeczenia w okresie próby dozoru kuratora w związku z popełnieniem

przestępstwa, z którego popełnienia uczynił sobie stałe źródło dochodu oraz

oznaczeniu okresu próby na 2 lata, a więc na czas krótszy od minimalnego

trzyletniego okresu przewidzianego dla tej kategorii sprawców.

3

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i

przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył co następuje.

Kasacja, zgodnie z treścią art. 536 k.p.k., została rozpoznana w granicach

zaskarżenia i podniesionych zarzutów, albowiem wyjątki wskazane w tym przepisie

w sprawie nie wystąpiły. Skarżący wniósł kasację z zachowaniem wskazanego w

art. 524 § 3 k.p.k. terminu, wobec czego możliwym było uwzględnienie kasacji

wniesionej na niekorzyść skazanego.

Kasacja Prokuratora Generalnego była zasadna w stopniu oczywistym,

przez co skutkować musiała uchyleniem wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej

części.

Sąd ad quem czyn, którego dopuścił się T. Ś. zakwalifikował jako występek

wyczerpujący znamiona art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. Zgodnie z

tym ostatnim, przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków

związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy

określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się także do sprawcy, który z popełnienia

przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Mając na względzie to, że T. Ś.

został skazany w warunkach art. 65 § 1 k.k., przy wymiarze kary, środków karnych

oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, stosować należało w

stosunku do niego rygory określone w art. 64 § 2 k.k.

Artykuł 70 § 2 k.k. stanowi, że w wypadku zawieszenia wykonania kary

pozbawienia wolności wobec sprawcy młodocianego lub określonego w art. 64 § 2

k.k., okres próby wynosi od 3 do 5 lat. Na podstawie art. 65 § 1 k.k., unormowanie

zawarte w art. 70 § 2 k.k. ma więc zastosowanie również do sprawcy skazanego w

warunkach wskazanych w tym przepisie. W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy,

przy określeniu okresu próby, na który została warunkowo zawieszona kara

pozbawienia wolności, wadliwie zastosował art. 70 § 1 pkt 1 k.k., który nie mógł być

podstawą rozstrzygnięcia co do sprawcy skazanego w warunkach art. 65 § 1 k.k. W

konsekwencji doprowadziło to do orzeczenia okresu próby 2 lat, chociaż w

stosunku do oskarżonego minimalny okres próby powinien wynosić 3 lata.

4

W taki sam sposób należało odnieść się do zarzutu nieorzeczenia wobec

oskarżonego dozoru kuratora w okresie próby. Artykuł 73 § 2 k.k. przewiduje, że

orzeczenie takiego dozoru jest obligatoryjne w stosunku do sprawcy określonego w

art. 64 § 2 k.k. Przepis ten zatem, zgodnie z art. 65 § 1 k.k., miał zastosowanie

także do oskarżonego. Na podstawie art. 73 § 2 k.k. Sąd Okręgowy zobowiązany

był do orzeczenia dozoru, a zatem zaskarżone orzeczenie dotknięte jest wadą

pominięcia takiego rozstrzygnięcia.

W zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest

wskazanych w zarzucie kasacji przepisów art. 70 § 2 k.k. oraz art. 73 § 2 k.k.,

poprzez ich niezastosowanie do sprawcy skazanego w warunkach art. 65 § 1 k.k.

Naruszenie tych przepisów miało charakter rażący i istotnie wpływało na treść

orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.

Zasadnie Prokurator Generalny wskazał, że zaskarżone orzeczenie powinno

być uchylone w części orzeczenia o karze. Jak bowiem przyjęto uchwale 7 sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010r.: „w postępowaniu kasacyjnym nie jest

możliwe uchylenie orzeczenia wyłącznie w części, której orzeczenie to nie zawiera,

a więc co do braku w nim rozstrzygnięcia w kwestii środka karnego lub kary,

którego umieszczenie było obowiązkiem sądu, gdyż przedmiotem zaskarżenia i

zarzutu, a w konsekwencji uchylenia orzeczenia można uczynić tylko tę jego

zaskarżoną część, która obarczona jest owym brakiem, a uchylenie powinno

wówczas nastąpić w zakresie umożliwiającym usunięcie tego uchybienia”( I KZP

36/09, OSNKW 2010, z. 5, poz. 40). Akceptacja tego stanowiska implikowała

uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i

przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi odwoławczemu do ponownego

rozpoznania.

W jego toku koniecznym będzie uniknięcie naruszeń będących podstawą

uwzględnienia kasacji. Należy jednocześnie zauważyć, że pomimo zakresu

uchylenia wyroku co do całości rozstrzygnięcia o karze, uchybienia wystąpiły

jedynie w zakresie środków probacyjnych, czego dotyczyły też zarzuty kasacji.

Mając to na względzie, zgodnie z art. 443 k.p.k., Sąd Odwoławczy, pomimo

uchylenia sprawy w szerszym zakresie, będzie mógł orzec na niekorzyść jedynie co

5

do uchybień będących przedmiotem kasacji, nie tracąc przy tym z pola widzenia

przepisu art. 538 § 3 k.p.k.

Wyznaczonemu z urzędu obrońcy oskarżonego przyznano zwrot kosztów

pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z

obowiązującymi stawkami.