II KK 186/13

Sygn. akt II KK 186/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Andrzej Stępka

Protokolant Ewa Oziębła

w sprawie P. W.

skazanego z art. 178a § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 22 sierpnia 2013 r., w trybie art. 535 § 5 kpk

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na korzyść skazanego,

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S.

z dnia 20 lipca 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem nakazowym z dnia 20 lipca 2012 roku, Sąd Rejonowy w S. uznał

P. W. za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie tego

przepisu wymierzył mu karę 180 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość

jednej stawki na kwotę 10 zł; na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec

2

oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych na okres 2 lat; na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec

oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł; na

podstawie art. 50 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci podania

wyroku do publicznej wiadomości; na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył

oskarżonemu na poczet kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w

sprawie w okresie od 31 maja 2012 roku do 1 czerwca 2012 roku; na podstawie art.

63 § 2 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego środka karnego w postaci

zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa

jazdy od dnia 19 czerwca 2012 roku; zwolnił oskarżonego od opłaty, natomiast

obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie.

Wyrok powyższy nie został zaskarżony sprzeciwem przez żadną ze stron

postępowania i stał się prawomocny w dniu 1 sierpnia 2012 roku.

Kasację od powyższego wyroku, na korzyść P. W., wniósł Prokurator

Generalny. Podniósł w niej dwa zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na treść

orzeczenia naruszenia prawa procesowego tj.:

- art. 501 pkt 1 k.p.k., polegającego na wydaniu na posiedzeniu wyroku

nakazowego w stosunku do oskarżonego, który był w tej sprawie pozbawiony

wolności, co obligowało sąd do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych na

rozprawie;

- art. 502 § 1 k.p.k., polegającego na wymierzeniu oskarżonemu wyrokiem

nakazowym kary grzywny w wysokości 180 stawek dziennych po 10 zł każda

stawka, a zatem powyżej górnej granicy zakreślonej tym przepisem.

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art.

535 § 5 k.p.k. i podlega uwzględnieniu.

Procedując w przedmiotowej sprawie i wymierzając skazanemu karę

grzywny w wymiarze 180 stawek dziennych Sąd Rejonowy w S. dopuścił się

rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 502 § 1

k.p.k. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w postępowaniu nakazowym można

3

orzec między innymi karę grzywny w wysokości do 100 stawek dziennych.

Niezastosowanie się do tej granicy zakreślonej w ustawie procesowej dla tego

szczególnego postępowania, jakim jest tryb nakazowy i skazanie oskarżonego na

karę grzywny, której rozmiar opiewa na liczbę stawek wyższą niż wskazana w art.

502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie powołanego art. 502 § 1 k.p.k. (wyrok SN

z dnia 11 stycznia 2012 r., II KK 332/11, Lex nr 1108473).

Stwierdzenie tego uchybienia musi skutkować uchyleniem orzeczenia Sądu

Rejonowego i przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a

także właściwie zwalnia od konieczności odnoszenia się do kolejnego zarzutu

kasacji Prokuratora Generalnego tj. naruszenia art. 501 pkt 1 k.p.k. W tym zakresie

wskazać jednak należy, iż zgodnie z powołanym art. 501 pkt 1 k.p.k. wydanie

wyroku nakazowego nie jest dopuszczalne w stosunku do osoby pozbawionej

wolności w tej lub innej sprawie. Z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego

wynika, że nie ma znaczenia – dla określenia zakresu owego ustanowionego w art.

501 pkt 1 k.p.k. zakazu – podstawa prawna danego pozbawienia wolności, a istotny

i wystarczający dla zastosowania tej normy jest sam fakt, że dana osoba jest (była)

pozbawiona wolności w tej lub innej sprawie. Określony w art. 501 pkt 1 k.p.k.

zakaz wydania wyroku nakazowego nie ogranicza się do osoby pozbawionej

wolności (w tej lub innej sprawie) w czasie wyrokowania. Ma on zastosowanie

również do osoby, która w tym czasie nie jest pozbawiona wolności, lecz była jej

pozbawiona wcześniej, w toku prowadzonego w sprawie postępowania (wyrok SN z

dnia 12 lipca 2007 r., IV KK 142/07, Lex nr 296712; postanowienie SN z dnia 20

lipca 2005 r., I KZP 19/05, OSNKW 2005, z. 9, poz. 75; wyrok SN z dnia 13 grudnia

2010 r., IV KK 294/10, Lex nr 683113).

Niemniej jednak, dla ścisłości należy podkreślić, że w piśmiennictwie

wyrażane są w tym względzie poglądy przeciwne, które odnoszą pozbawienie

wolności, o którym mowa w art. 501 pkt 1 k.p.k., do pozbawienia wolności w chwili

wyrokowania w postępowaniu nakazowym. Ustanie pozbawienia wolności zanim

jeszcze została wyznaczona rozprawa główna, zgodnie z tym stanowiskiem,

otwiera możliwość skierowania sprawy na posiedzenie i wydania wyroku

nakazowego (zob. J. Grajewski, S. Steinborn, Komentarz do art. 501 Kodeksu

postępowania karnego, teza 3, Lex/el. 2013; P. Hofmański, S. Zabłocki, Wydanie

4

wyroku nakazowego (art. 500 k.p.k.), w: Elementy metodyki pracy sędziego w

sprawach karnych, Zakamycze 2006, teza 4; D. Drajewicz, Glosa do wyroku SN z

dnia 13 grudnia 2010 r., IV KK 294/10, LEX/el. 2011).

O konieczności uwzględnienia skargi kasacyjnej i przekazania sprawy

Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania przesądziło jednak przede

wszystkim rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie się do

ograniczenia wskazanego w tym przepisie co do wysokości grzywny w

postępowaniu nakazowym.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej

wyroku.