II KK 199/13

Sygn. akt II KK 199/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

SSN Andrzej Stępka

Protokolant Ewa Oziębła

w sprawie M. J.

skazanego z art. 278 § 1 kk i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 22 sierpnia 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w B.

z dnia 11 kwietnia 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., Sąd Rejonowy w B., na posiedzeniu w

trybie art. 343 k.p.k., uwzględniając wniosek prokuratora, o którym mowa w art. 335

§ 1 k.p.k., uznał oskarżonego M. J. za winnego popełnienia trzech zarzuconych mu

w akcie oskarżenia czynów kwalifikowanych z art. 278 § 1 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w

2

zw. z art. 278 § 1 k.k. oraz z art. 234 k.k. wymierzając – zgodnie z tym wnioskiem:

za czyn I – na podstawie art. 278 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. karę 6 (sześciu) miesięcy

pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny przyjmując wysokość

stawki dziennej na 10 zł; za czyn II – na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 278 §

1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych

grzywny przyjmując wysokość stawki dziennej na 10 zł; za czyn III – na podstawie

art. 234 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. W miejsce orzeczonych kar

jednostkowych wymierzono oskarżonemu karę łączną 1 (jednego) roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat

próby oraz 150 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość każdej stawki na 10

zł. Nadto, w powołanym wyroku, zaliczono na poczet orzeczonej kary grzywny

okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 27 stycznia 2012 roku,

orzeczono obowiązek naprawienia szkody i rozstrzygnięto o kosztach

postępowania.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 19

kwietnia 2012 roku.

Orzeczenie powyższe, w całości, na korzyść skazanego M. J. zaskarżył

Prokurator Generalny. We wniesionej kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ

na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 343 § 7

k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora

o skazanie M. J. bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wyroku zgodnie z

wnioskiem, pomimo, iż był on wadliwy w zakresie proponowanego wymiaru kary

łącznej grzywny, w konsekwencji czego doszło do rażącego naruszenia przepisu

prawa karnego materialnego – art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie wobec

oskarżonego kary łącznej grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 10 zł,

przewyższającym sumę jednostkowych kar grzywny wymierzonych za

poszczególne przestępstwa objęte karą łączną tj. 100 stawek dziennych po 10 zł.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

3

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i zawarty w niej postulat

uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w B. w całości i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania zasługuje na uwzględnienie.

Oczywistą sprawą jest, że sąd pierwszej instancji orzekając na posiedzeniu

w trybie art. 343 § 1–6 k.p.k. jest związany treścią uzgodnień pomiędzy

oskarżonym i prokuratorem, poczynionych na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i nie

może wydać innego wyroku niż skazujący i orzec innej kary lub środka karnego od

uzgodnionych przez strony. Rozpoznając zaś wniosek o wydanie wyroku

skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kary lub środka karnego bez

przeprowadzenia rozprawy, Sąd nie może się uchylić od zbadania sprawy zarówno

pod kątem ustaleń faktycznych i zawinienia, a także zastosowanych przepisów

prawa materialnego i w sytuacji dostrzeżenia jakichkolwiek wad propozycji

oskarżyciela publicznego, nie tylko nie może wniosku takiego uwzględnić, ale

zobligowany jest treścią art. 343 § 7 k.p.k. skierować sprawę do rozpoznania na

zasadach ogólnych, chyba że w toku posiedzenia prokurator za zgodą oskarżonego

dokona modyfikacji wniosku w kierunku przez sąd postulowanym.

Nie ulega wątpliwości, że umieszczony przez prokuratora w akcie oskarżenia,

uzgodniony z oskarżonym (k. 35–36), wniosek o wydanie wyroku skazującego

sugerował wymierzenie M. J. obok kary pozbawienia wolności kary łącznej grzywny

w wymiarze 150 stawek dziennych przy jednoczesnym ustaleniu wysokości każdej

stawki na kwotę 10 zł. Wniosek w tej właśnie postaci został zaakceptowany przez

Sąd meriti. Rzecz jednak w tym, że zgodnie z art. 86 § 1 k.k. karę łączną orzeka się

od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, co

w tym wypadku oznaczało możliwość określenia kary łącznej grzywny (przy

zastosowaniu zasady kumulacji) w rozmiarze do 100 stawek dziennych, podczas

gdy zaproponowana we wniosku kara łączna grzywny bez wątpienia dopuszczalną,

górną granicę przekraczała. Tej oczywistej wady wniosku, o którym mowa w art.

335 § 1 k.p.k., stanowiącej obrazę powołanego wyżej przepisu prawa materialnego,

nie zauważył orzekający w niniejszej sprawie Sąd.

Prawidłowo procedując Sąd Rejonowy powinien był złożonego wniosku

prokuratora nie uwzględnić i skierować sprawę do rozpoznania na zasadach

ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.), chyba że doszłoby do zmiany tego wniosku – za

4

zgodą oskarżonego – w taki sposób, aby był on zgodny z obowiązującymi

przepisami prawa. Przypomnieć zatem jedynie wypada, że przepis art. 335 § 1

k.p.k. nie pozwala na formułowanie wniosków co do kar, poza granicami

wynikającymi z prawa karnego materialnego, a jeśli wniosek prokuratora złożony w

tym trybie nie czyni temu zadość, to sąd nie może go uwzględnić, albowiem nie

może w konsekwencji akceptować wyroku, którego treść byłaby niezgodna z

prawem. Jeżeli zatem nie dojdzie do modyfikacji złożonego wniosku w kierunku

dostosowania jego zgodności z prawem, to sąd winien skierować sprawę do

rozpoznania na rozprawie, jak stanowi o tym przepis art. 343 § 7 k.p.k. (wyrok SN z

19 kwietnia 2013 r., V KK 17/13, Lex nr 1313140).

W przedmiotowej sprawie tak jednak się nie stało, a skoro do oczywistej i

rażącej obrazy prawa, mającej istotny wpływ na treść orzeczenia doszło, to

wniesioną przez Prokuratora Generalnego kasację należało uwzględnić.

Procedując ponownie Sąd Rejonowy władny będzie rozpoznać wniosek

prokuratora na posiedzeniu w trybie art. 343 k.p.k., bowiem nadal istnieje w sprawie

wniosek o skazanie oskarżonego bez rozprawy, ale jego uwzględnienie

uzależnione jest od zmodyfikowania przez prokuratora w uzgodnieniu z

oskarżonym treści wniosku w taki sposób, aby odpowiadał on wymogom prawa

materialnego. W wypadku braku takiej modyfikacji sprawa będzie podlegała

rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

Kierując się wskazanymi wyżej powodami Sąd Najwyższy orzekł jak w

wyroku.