WA 16/13

Sygn. akt: WA 16/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący)

SSN Jerzy Steckiewicz

SWSO del. do SN płk Krzysztof Mastalerz (sprawozdawca)

Protokolant : Marcin Szlaga

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Juliusza Balceraka

w sprawie

1) mjr. rez. R. O. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k., art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 271

§ 3 k.k., 2) cyw. J. C. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k., 3) cyw. J. K. F. oskarżonego

z art. 271 § 3 k.k. i art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r., apelacji

wniesionej na niekorzyść przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu

Okręgowego w W. z dnia 15 maja 2013 r.,

I. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy,

II. koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb

Państwa.

2

UZASADNIENIE

Wojskowy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r., uniewinnił:

I. mjr. rez. R. O. od tego, że:

„1. w dniu 2 grudnia 2002 r. w W., będąc funkcjonariuszem publicznym z tytułu

pełnienia czynnej służby wojskowej, działając w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej przez firmę K. s.c. E. i J. F., zajmując stanowisko starszego oficera

Wydziału […], będąc na podstawie rozkazu dziennego nr […] jego Komendanta z

dnia 4.10.2002 r. przewodniczącym komisji inwentaryzacyjnej w tym Szpitalu, nie

dopełnił swoich obowiązków wynikających z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt.

3 i 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002

r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.) oraz pkt. II zakresu jego obowiązków służbowych,

w ten sposób, że w dokumencie w postaci protokołu odbioru końcowego,

stanowiącym dowód księgowy wykonania prac określonych w umowie zlecenia z

dnia 7.10.2002 r. na przygotowanie inwentaryzacji tego Szpitala, zawartej

pomiędzy wyżej wymienionym Szpitalem a wspomnianą firmą, nie zawarł rzetelnej

oceny wykonania istotnych warunków tej umowy i aneksu nr 1 do niej z dnia

30.10.2002 r., który przewidywał realizację umowy do dnia 18.11.2002 r., w ten

sposób, że nie ocenił w nim zgodności z postanowieniami umownymi i

terminowości wykonania uzyskanych danych spisowych w formie elektronicznej na

płycie CD i wydruków arkuszy spisu z natury, podczas gdy w rzeczywistości

wówczas tylko częściowo były wykonane prace określone w § 2 pkt 9 wspomnianej

umowy, albowiem nie uzgodniono z osobami materialnie odpowiedzialnymi 3

arkuszy spisu z natury i co najmniej 2 takie arkusze nie zostały przez nie podpisane,

przy czym ostateczne zrealizowanie umowy w tym zakresie nastąpiło w dniu

9.04.2003 r., przez co działał na szkodę interesu publicznego, to jest Wojskowego

Instytutu Medycznego […], będącego następcą prawnym wyżej wymienionego

Szpitala, powodując szkodę majątkową w jego mieniu poprzez wypłacenie z tytułu

wykonania wyżej wskazanej umowy firmie K. s.c. E. i J. F. przelewem w dniu

12.12.2002 r. nienależnej kwoty 2198,75 zł oraz zaniechanie dochodzenia od tej

firmy zapłaty przewidzianej w § 6 zawartej z nią umowy kary umownej w wysokości

200 zł za każdy dzień zwłoki, będącej skutkiem przesunięcia terminu zakończenia

3

spisu, to jest kwoty 28200 zł, która powinna zostać zapłacona przez nią na rzecz

tego Instytutu za 141 dni zwłoki w wykonaniu umowy,

tj. od popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk;

2. w dniu 15 stycznia 2003 r. w W., będąc funkcjonariuszem publicznym z tytułu

pełnienia czynnej służby wojskowej, działając w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej przez firmę J.K.F. Spółka z o.o. oraz wspólnie i w porozumieniu z cyw.

J. K. F., zajmując stanowisko starszego oficera Wydziału […], będąc na podstawie

rozkazu dziennego nr […] Komendanta tego Szpitala z dnia 4.10.2002 r.

przewodniczącym komisji inwentaryzacyjnej w tym Szpitalu, nie dopełnił swoich

obowiązków wynikających z art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy z

dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz.

694, z późn. zm.) oraz pkt. II zakresu jego obowiązków służbowych, w ten sposób,

że będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu w postaci protokołu

zdawczo- odbiorczego dotyczącego wykonywanej w tym Szpitalu inwentaryzacji,

poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w protokole

odbioru końcowego, stanowiącym dowód księgowy wykonania prac określonych w

umowie z dnia 19.11.2002 r., zawartej pomiędzy wyżej wymienionym Szpitalem a

wspomnianą firmą, stwierdzając w nim, że prace wymienione w tym protokole

zostały wykonane zgodnie z powyższą umową i aneksem nr 1 do niej z dnia

6.12.2002 r., który przewidywał realizację umowy do dnia 23.12.2002 r., podczas

gdy w rzeczywistości wówczas tylko częściowo były wykonane prace określone w §

2 pkt. 4 i 8 wspomnianej umowy, albowiem nie przyporządkowano wartości z

systemu E. do części spisanych składników majątkowych, błędnie

przyporządkowano numery z systemu E. do części spisanych składników

majątkowych i nie dokonano wyceny niektórych składników majątkowych,

będących przedmiotami medycznymi, przy czym ostateczne zrealizowanie umowy

w tym zakresie nastąpiło w dniu 9.04.2003 r., przez co działał na szkodę interesu

publicznego, to jest Wojskowego Instytutu Medycznego, narażając go na

wypłacenie z tytułu wykonania wyżej wskazanej umowy firmie J.K.F. Spółka z o.o.

nienależnej kwoty 9141,03 zł oraz powodując zaniechanie dochodzenia od tej firmy

zapłaty przewidzianej w § 6 zawartej z nią umowy kary umownej w wysokości 200

zł za każdy dzień zwłoki, będącej skutkiem przesunięcia terminu zakończenia spisu,

4

przez co wyrządził szkodę majątkową w jego mieniu w wysokości 21200 zł, które to

środki pieniężne powinny zostać zapłacone przez nią na rzecz tego Instytutu za

106 dni zwłoki w wykonaniu umowy,

tj. od popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zb. z art. 271 § 3 k.k.”

II. cyw. J. C. od tego, że:

„ w okresie od dnia 4 października 2002 r. do nieustalonego dnia pomiędzy dniem

6 grudnia 2002 r. a dniem 12 grudnia 2002 r. w W., będąc funkcjonariuszem

publicznym z tytułu zajmowania stanowiska Zastępcy Komendanta […], działając:

w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej przez firmy J.K.F. Spółka z o.o. i K. s.c. E. i J. F. i

na szkodę interesu publicznego, to jest wyżej wymienionego Szpitala, nie dopełnił

swoich obowiązków wynikających z udzielonego mu w dniu 9.01.2002 r. przez

Komendanta tego Szpitala pełnomocnictwa w ten sposób, że:

- naruszając przepisy art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 9 i art. 12a ustawy z dnia 10

czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72,

poz. 664 z późn. zm.) zezwolił, bez zawarcia umowy i pomimo toczącego się

postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie zapytania o cenę na

inwentaryzację składników majątkowych wyżej wymienionego Szpitala i podległych

mu placówek, firmie J.K.F. Spółka z o.o. od dnia 4.10.2002 r. na wykonywanie tej

inwentaryzacji aż do dnia 19.11.2002 r., kiedy to reprezentując Komendanta tego

Szpitala zawarł bez obligatoryjnego zastosowania tej ustawy umowę z Prezesem

J.K.F. Spółka z. o.o. na inwentaryzację składników majątkowych w tym Szpitalu i

podległych mu magazynach,

- naruszając przepis art. 76 ust. l wyżej cytowanej ustawy podpisał w dniu

30.10.2002 r. aneks do umowy zlecenia z dnia 7.10.2002 r., zawartej pomiędzy

Szpitalem […] a firmą K. s.c. E. i J. F., na przygotowanie inwentaryzacji tego

Szpitala z terminem realizacji umowy do dnia 31.10.2002 r., wprowadzając nim

nowy, niekorzystny dla zamawiającego termin wykonania umowy do dnia

18.11.2002 r., uzasadniając to rzekomą nieobecnością osób odpowiedzialnych

materialnie i brakiem możliwości podpisania arkuszy spisu z natury, w wyniku

czego uniemożliwił żądanie zapłaty przewidzianej w § 6 tej umowy kary umownej w

5

wysokości 200 zł za każdy dzień zwłoki, będącej skutkiem przesunięcia terminu

zakończenia spisu, to jest kwoty 3600 zł na szkodę wspomnianego Szpitala,

a ponadto w nieustalonym dniu pomiędzy dniem 6 grudnia 2002 r. a dniem 12

grudnia 2002 r. nie dopełnił swoich obowiązków w ten sposób, że działając na

podstawie ustnego upoważnienia Komendanta wspomnianego Szpitala, naruszając

pkt II ppkt 5 „Instrukcji obiegu i kontroli dowodów księgowych w CSK […]", podjął,

wbrew treści § 4 pkt 4 w zw. z § 2 pkt. 2, 3 i 4 cytowanej wyżej umowy z dnia

19.11.2002 r., decyzję o wypłacie firmie J.K.F. Spółka z o.o., z tytułu wykonania § 4

pkt 4 tej umowy, określonej w wystawionej przez jej Prezesa fakturze VAT nr […] z

dnia 2.12.2002 r. nienależnej kwoty 120867,47 zł, co wykonano przelewem w dniu

12.12.2002 r., pomimo że faktura ta nie została sprawdzona pod względem

merytorycznym przez głównego księgowego tego Szpitala i nie sporządzono i

dołączono do niej protokołu odbioru prac, a w rzeczywistości wówczas tylko

częściowo były wykonane prace określone w § 2 pkt. 1, 2, 3 i 4 wspomnianej

umowy, albowiem nie spisano części przedmiotów stanowiących składniki

majątkowe wyżej wymienionego Szpitala, nie przyporządkowano wartości z

systemu E. do części spisanych składników majątkowych, błędnie

przyporządkowano numery z systemu E. do części spisanych składników

majątkowych, nie dokonano wyceny niektórych składników majątkowych i nie

uzgodniono części uzyskanych wydruków z osobami materialnie odpowiedzialnymi

w tymże Szpitalu, przez co spowodował zaniechanie dochodzenia od wyżej

wymienionej firmy zapłaty przewidzianej w § 6 zawartej z nią umowy kary umownej

w wysokości 200 zł za każdy dzień zwłoki, będącej skutkiem przesunięcia terminu

zakończenia spisu, w następstwie czego wyrządził szkodę majątkową w mieniu

Wojskowego Instytutu Medycznego, będącego następcą prawnym wyżej

wymienionego Szpitala, w wysokości 21200 zł, które to środki pieniężne powinny

zostać zapłacone przez firmę J.K.F. Spółka z o.o. na rzecz tego Instytutu za 106

dni zwłoki w wykonaniu umowy, albowiem zgodnie z aneksem nr 1 do niej z dnia

6.12.2002 r. powinna ona być wykonana do dnia 23.12.2002 r., podczas gdy w

rzeczywistości ostateczne zrealizowanie umowy nastąpiło w dniu 9.04.2003 r.,

tj. od popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12 k.k.”

III. cyw. J.K. F. od tego, że:

6

„1. w dniu 2.12.2002 r. w S., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez

firmę J.K.F. Spółka z o.o., będąc jako Prezes tej Spółki osobą uprawnioną do

wystawiania dokumentów w postaci faktur VAT poświadczył nieprawdę co do

okoliczności mającej znaczenie prawne w dokumencie w postaci faktury VAT nr […]

z dnia 2.12.2002 r., stwierdzając w niej, że wykonano usługę zgodnie z § 4 pkt 4

umowy z dnia 19.11.2002 r. zawartej pomiędzy Szpitalem […] a wspomnianą firmą

na wykonanie inwentaryzacji składników majątkowych tego Szpitala, podczas gdy

w rzeczywistości zrealizowanie tej umowy nastąpiło w dniu 9.04.2003 r., a w czasie

wystawienia wyżej wskazanej faktury VAT tylko częściowo były wykonane prace

określone w § 2 pkt. 1, 2, 3 i 4 tej umowy, albowiem nie spisano części

przedmiotów stanowiących składniki majątkowe wyżej wymienionego Szpitala, nie

przyporządkowano wartości z systemu E. do części spisanych składników

majątkowych, błędnie przyporządkowano numery z systemu E. do części

spisanych składników majątkowych, nie dokonano wyceny niektórych składników

majątkowych i nie uzgodniono części uzyskanych wydruków z osobami materialnie

odpowiedzialnymi w tymże Szpitalu, po czym w dniu 6.12.2002 r. przekazano ten

dokument Zastępcy Komendanta do Spraw Ekonomiczno-Finansowych

wspomnianego Szpitala, w następstwie czego, na podstawie jego decyzji,

wypłacono z tytułu wykonania wspomnianej umowy wyżej wymienionej firmie

przelewem w dniu 12.12.2002 r. nienależną kwotę 120867,47 zł oraz zaniechano

dochodzenia od niej zapłaty przewidzianej w § 6 zawartej z nią umowy kary

umownej w wysokości 200 zł za każdy dzień zwłoki, będącej skutkiem przesunięcia

terminu zakończenia spisu, to jest kwoty 21200 zł, która powinna zostać zapłacona

przez nią na rzecz Wojskowego Instytutu Medycznego, będącego następcą

prawnym wyżej wymienionego Szpitala, za 106 dni zwłoki w wykonaniu umowy,

ponieważ aneks nr 1 do niej z dnia 6.12.2002 r. przewidywał termin jej wykonania

do dnia 23.12.2002 r.,

tj. od popełnienia przestępstwa z art. 271 § 3 k.k.;

2. w dniu 15 stycznia 2003 r. w W., działając w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej przez firmę J.K.F. Spółka z o.o. oraz wspólnie i w porozumieniu z mjr.

rez. R. O., wiedząc, że jest on funkcjonariuszem publicznym z tytułu pełnienia

czynnej służby wojskowej, będąc jako Prezes tej Spółki osobą uprawnioną do

7

wystawiania dokumentów w postaci protokołów zdawczo-odbiorczych wykonanych

przez nią usług, nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z art. 22 ust. 1 w zw.

z art. 21 ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst

jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.) w ten sposób, że poświadczył

nieprawdę w protokole odbioru końcowego, stanowiącym dowód księgowy

wykonania prac określonych w umowie z dnia 19.11.2002 r. zawartej pomiędzy

Szpitalem […] a wspomnianą firmą na wykonanie inwentaryzacji składników

majątkowych tego Szpitala, stwierdzając w nim, że prace wymienione w tym

protokole zostały wykonane zgodnie z powyższą umową i aneksem nr 1 do niej z

dnia 6.12.2002 r., który przewidywał wykonanie umowy do dnia 23.12.2002 r.,

podczas gdy w rzeczywistości zrealizowanie tej umowy nastąpiło w dniu 9.04.2003

r., a w czasie wystawienia wyżej wskazanego protokołu odbioru końcowego tylko

częściowo były wykonane prace określone w § 2 pkt. 4 i 8 wspomnianej umowy,

albowiem nie przyporządkowano wartości z systemu E. do części spisanych

składników majątkowych, błędnie przyporządkowano numery z systemu E. do

części spisanych składników majątkowych i nie dokonano wyceny niektórych

składników majątkowych, będących przedmiotami medycznymi, przez co działał na

szkodę interesu publicznego, to jest Wojskowego Instytutu Medycznego, będącego

następcą prawnym wyżej wymienionego Szpitala, narażając go na wypłacenie z

tytułu wykonania wspomnianej umowy wyżej wymienionej firmie nienależnej kwoty

9141,03 zł,

tj. od popełnienia przestępstwa z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art.

271 § 3 k.k.”

Apelację od wyroku złożył prokurator.

Skarżący zarzucił:

„ błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające

wpływ na jego treść, polegające na błędnym przyjęciu, że:

1) brak konkretnego określenia obowiązków służbowych oskarżonego mjr. rez. R.

O. jako przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej skutkuje przyjęciem, że nie

można przypisać mu popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 kk, podczas

gdy obowiązki służbowe funkcjonariusza publicznego obowiązki mogą wynikać z

samej istoty urzędowania i powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym

8

przypadku art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 29 września

1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.),

co skutkowało jego uniewinnieniem zarówno od zarzutu popełnienia zarzuconego

mu w punkcie I aktu oskarżenia przestępstwa z art. 231 § 2 kk, jak również od

zarzutu popełnienia zarzuconego mu w punkcie II aktu oskarżenia przestępstwa z

art. 231 § 2 kk w zb. z art. 271 § 3 kk, zamiast prawidłowego uznania, oskarżony

dopuścił się tych występków;

2) przyjęciu, że podpisany przez oskarżonego mjr. rez. R. O. protokół odbioru

końcowego z dnia 15.01.2003 r. nie jest dokumentem w rozumieniu art. 115 § 14

kk, podczas gdy jego treść jednoznacznie wskazuje, że jest on dowodem

okoliczności mającej znaczenie prawne, a zatem stanowi dokument w myśl tego

przepisu prawa karnego, co skutkowało jego uniewinnieniem od zarzutu

popełnienia zarzuconego mu w punkcie II aktu oskarżenia przestępstwa z art. 231

§ 2 kk w zb. z art. 271 § 3 kk, zamiast prawidłowego uznania, że oskarżony

dopuścił się tego występku;

3) oskarżony cyw. J. C., pełniąc funkcję Zastępcy Komendanta do Spraw

Ekonomiczno - Finansowych byłego Szpitala […], nie był funkcjonariuszem

publicznym, ponieważ Szpital ten nie był instytucją z art. 115 § 13 pkt 6 kk, lecz

zgodnie z jego Statutem samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej w

rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki

zdrowotnej, co w konsekwencji spowodowało przyjęciem, iż oskarżony nie był

sprawcą przestępstwa „urzędniczego" określonego w art. 231 kk, podczas gdy były

Szpital […] jako instytucja państwowa był jednocześnie jednostką wojskową w

rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym

obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze

zm.) oraz zakładem opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 30

sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.),

zatem oskarżony zajmując kierownicze stanowisko w tej instytucji państwowej był

funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 6 kk i dopuścił się

zarzucanego mu w akcie oskarżenia przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12

kk;

9

4) wystawiona przez oskarżonego cyw. J. K. F. w dniu 2.12.2002 r. faktura VAT nr

[…] z tytułu wykonania usług zgodnie z § 4 pkt 4 umowy z dnia 19.11.2002 r.

zawartej pomiędzy byłym Szpitalem […] a firmą J.K.F. Spółka z o.o. na wykonanie

inwentaryzacji składników majątkowych tego Szpitala nie jest dokumentem w

rozumieniu art. 115 § 14 kk, podczas gdy jego treść jednoznacznie wskazuje, że

jest on dowodem okoliczności mającej znaczenie prawne, a zatem stanowi

dokument w myśl tego przepisu prawa karnego, co skutkowało niezasadnym jego

uniewinnieniem od zarzutu popełnienia zarzuconego mu w punkcie I aktu

oskarżenia przestępstwa z art. 271 § 3 kk, zamiast prawidłowego uznania, że

oskarżony dopuścił się tego występku;

5) podpisany przez oskarżonego cyw. J. K. F. protokół odbioru końcowego z dnia

15.01.2003 r. nie jest dokumentem w rozumieniu art. 115 § 14 kk, podczas gdy

jego treść jednoznacznie wskazuje, że jest on takim dokumentem, co skutkowało

niezasadnym jego uniewinnieniem od zarzutu popełnienia zarzuconego mu w

punkcie II aktu oskarżenia przestępstwa z art. 21 § 2 kk w zw. z art. 231 § 2 kk w

zb. z art. 271 § 3 kk, zamiast prawidłowego uznania, że oskarżony dopuścił się

tego występku”.

Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Wojskowemu Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył.

Apelacja prokuratora nie jest zasadna.

Złożony środek odwoławczy cechuje się niekonsekwencją w sformułowaniu

zarzutów. Skarżący podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za

podstawę wyroku, który miał wpływ na treść orzeczenia. Analiza treści apelacji i jej

uzasadnienia prowadzi do wniosku, że prokurator podnosi argumenty dotyczące

błędnej oceny materiału dowodowego. Zgodnie z treścią art. 433 § 1 k.p.k. sąd

odwoławczy rozpoznaje sprawy w granicach podniesionych zarzutów, a w zakresie

szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje. W tym miejscu przypomnieć należy, że

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, zasługuje

na uwzględnienie, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd z

okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości

logicznego rozumowania. Opisywany zarzut nie może sprowadzać się do samej

10

polemiki z ustaleniami sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania

konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania sądu w ocenie

materiału dowodowego. Przeciwstawienie ustaleniom sądu pierwszej instancji

odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu

w ustaleniach faktycznych (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 1975 r.,

sygn. II KR 355/74, OSNPG 1975, z. 9, poz. 84; z dnia 22 stycznia 1975 r., sygn.

KR 197/74, OSNKW 1975, z. 5, poz. 58).

Wywiedziona apelacja ma właśnie taki polemiczny charakter.

Sąd pierwszej instancji dokonując ustaleń faktycznych, przy wykorzystaniu

opinii biegłego z zakresu księgowości, prawidłowo ustalił, że protokół odbioru

końcowego nie jest dokumentem księgowym w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 i 4

ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz. U. Nr 76 z

2002 r., poz. 694 ze zm.). Skoro zatem nie jest dowodem księgowym to nie

odnoszą się do niego wymogi określone w art. 22 ust. 1 cyt. ustawy o

rachunkowości.

Całkowicie nietrafny jest zarzut bezkrytycznego podejścia Sądu pierwszej

instancji do opinii biegłego, który miał dokonać niedopuszczalnej wykładni

przepisów ustawy o rachunkowości, a w szczególności wyjaśnienia pojęcia dowodu

księgowego. Przypomnieć należy, że na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r.,

prokurator poparł częściowo wniosek dowodowy jednego z obrońców odnośnie

udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy protokół końcowego odbioru prac

inwentaryzacyjnych jest dowodem księgowym. W opinii pisemnej i uzupełniającej

biegły udzielił odpowiedzi na pytanie zadane także pośrednio przez prokuratora.

Zgodzić należy się z ogólnym poglądem skarżącego, że obowiązki służbowe

funkcjonariusza publicznego mogą wynikać z samej istoty urzędowania, jak i

powszechnie obowiązujących przepisach prawa.

Mjr rez. R. O. pełnił służbę wojskową na stanowisku Starszego Oficera

Wydziału Logistyki w Pionie Techniczno-Eksploatacyjnym. Zgodnie z zakresem

obowiązków (pkt II) miał także wykonywać inne zadania służbowe zlecone przez

przełożonych. Wymieniony oskarżony przyjął obowiązki w dniu 22 kwietnia 2002 r.

Rozkazem Dziennym z dnia 4 października 2002 r. Komendanta Szpitala […] mjr

rez. R. O. wyznaczony został Przewodniczącym Komisji Inwentaryzacyjnej.

11

Wskazany przełożony określił zadania komisji polegające na powiadamianiu o

terminach wejścia zespołów spisowych do poszczególnych komórek

organizacyjnych.

W ślad za Sądem pierwszej instancji przyjąć należy, że celem prac Komisji

Inwentaryzacyjnej, a więc nie tylko mjr. rez. R. O., było udzielanie pomocy

pracownikom firm zewnętrznych realizujących inwentaryzację. Trudno bowiem

przyjmować, że powołana Komisja Inwentaryzacyjna, działająca w oparciu o

Instrukcję inwentaryzacyjną z 1998 r., miałaby wykonywać te same czynności

spisowe co firmy „J.K.F.” i „K”.

Protokoły odbioru końcowego nie są dokumentami księgowymi ale także nie

są dokumentami w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., gdyż z ich treści nie wynika by

były dowodami prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie

prawne. Z pewnością nie dotyczą one stopnia rzetelności realizacji umów.

Protokoły odbioru końcowego odnoszą się do technicznego przyjęcia kompletu

wstępnych podpisanych arkuszy spisowych.

Kwestionując ustalenia Sądu pierwszej instancji odnośnie posiadania przez J.

C. przymiotu funkcjonariusza publicznego, prokurator odwołuje się do regulacji

zawartych w art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym

obowiązku obrony RP (tekst jednolity: Dz. U. Nr 21 z 2002 r., poz. 205 ze zm.) oraz

art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U.

Nr 91, poz. 408 ze zm.).

Zauważyć jednak trzeba, że przepis art. 3 ust. 5 cyt. ustawy z dnia 21

listopada 1967 r. został wprowadzony art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 października

2003 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej

Polskiej i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 210, poz. 2036). Powołany

przepis, definiujący pojęcie jednostki wojskowej, wszedł w życie zgodnie z art. 20

cyt. ustawy z dnia 29 października 2003 r. w dniu 1 lipca 2004 r., a więc w dniu

kiedy nie istniał już Szpital […], w układzie organizacyjnym z 2002 r.

Prawidłowym zatem jest ustalenie sądu pierwszej instancji odnośnie statusu

CSK WAM oparte na zapisach powoływanej już ustawy o zakładach opieki

zdrowotnej i Statucie Szpitala […], nadanego Zarządzeniem Nr 44/MON Ministra

Obrony Narodowej z dnia 7 października 1980 r. (Dz. Rozk. MON z 1998 r., poz.

12

98). Z poczynionej analizy tych przepisów wynika, że Szpital […] był zakładem

udzielającym świadczeń zdrowotnych.

Publiczny zakład opieki zdrowotnej, którego celem działania jest udzielanie

świadczeń zdrowotnych, nie może być uznany za inną instytucje państwową w

rozumieniu art. 115 § 13 pkt 6 k.k., chociażby jego organom założycielskim był

organ administracji rządowej (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20

czerwca 2001 r., sygn. I KZP 5/01, OSNKW 2001, z. 9-10, poz. 71).

Słusznie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywiedziono, że J. C.

nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. Wymieniony

oskarżony nie posiadał uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych, nie

zajmował stanowiska kierowniczego w innej instytucji państwowej (art. 115 § 13 pkt

6 k.k.), aczkolwiek pełnił funkcję publiczną, co nie jest równoznaczne z pojęciem

funkcjonariusza publicznego. Niedopuszczalna bowiem jest rozszerzająca

interpretacja pojęcia funkcjonariusza publicznego, poza ramami określonymi cyt.

przepisami prawa karnego materialnego. Skoro zatem J. C. nie był

funkcjonariuszem publicznym to nie mógł być sprawcą przestępstwa z art. 231 § 2

k.k. w zw. z art. 12 k.k.

Odnosząc się do zarzutu rzekomo niezasadnego uniewinnienia J. K. F. od

popełnienia przestępstwa z art. 271 § 3 k.k., podkreślić należy, że Sąd pierwszej

instancji wbrew twierdzeniu autora apelacji przyjął, iż faktura VAT nr […] jest

dokumentem. Na s. 29 uzasadnienia wyroku sąd stwierdził: „Jak wskazano …

faktura VAT jest istotnie dokumentem o jakim mowa w art. 271 k.k., zaś wystawcą

takiego dokumentu jest również inna osoba, uprawniona do wystawienia

dokumentu”. Podstawą uniewinnienia J. K. F. od popełnienia przestępstwa z art.

271 § 3 k.k., był charakter wystawionej faktury, która nie była „fakturą końcową”,

lecz „fakturą cząstkową”. Możliwość takiego sposobu rozliczenia przewidywał § 4

pkt 1, 2, 4 i 6 umowy zlecenia z dnia 19 listopada 2002 r., zawartej z firmą J.K.F. Sp.

z o.o.” Przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. polega na poświadczeniu nieprawdy co do

okoliczności mającej znaczenie prawne, przez funkcjonariusza publicznego lub

osobę uprawnioną do wystawiania dokumentu, w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej. Wystawienie faktury przez J. K. F. było realizacją zapisów umowy

umożliwiającej otrzymanie zapłaty za pracę. Dodać przy tym należy, że prokurator

13

pomimo obowiązku procesowego (art. 4 k.p.k.) i prowadzonego ponad 2 lata

śledztwa nie zdołał przedstawić żadnego dowodu mogącego podważyć procentowy

zakres realizacji zadania, a jedynie opiera się na domniemaniu, iż 70% prac nie

zostało wykonanych. Przytoczony sposób argumentacji jest niedopuszczalny.

Jedynym domniemaniem obowiązującym w postępowaniu karnym jest

domniemanie niewinności, tj. zakaz rozstrzygania niedających się usunąć

wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.

W odniesieniu zaś do zarzutu apelacyjnego dotyczącego przestępstwa z art.

21 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k., zbędne jest ponowne

cytowanie argumentów przytaczanych w wypadku czynu zarzuconego mjr. rez. R.

O., który miał współdziałać z J. K. F. w tym zakresie.

Z wymienionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.