III KK 284/13

Sygn. akt III KK 284/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 września 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)

SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)

SSN Jarosław Matras

Protokolant Teresa Jarosławska

w sprawie K. L.

w odniesieniu do którego wydano wyrok łączny ,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 4 września 2013 r.,

kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego

od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w M.

z dnia 11 października 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w M. wydał w dniu 11 października 2010 r., wyrok łączny w

odniesieniu do skazanego siedmioma prawomocnymi wyrokami tego sądu K. L. W

punkcie I wyroku łącznego, Sąd w miejsce kar pozbawienia wolności wymierzonych

wyrokami Sądu Rejonowego w M.: z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt VI K 833/08

i z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. VI K 79/09, wymierzył skazanemu karę łączną

roku i 7 miesięcy pozbawienia wolności.

Wniosek o uzasadnienie tego wyroku złożył skazany, który jednak nie

wywiódł apelacji i wyrok łączny uprawomocnił się z dniem 3 grudnia 2010 r.

Kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w M. wniósł na korzyść

skazanego K. L. Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżył wyrok łączny w części

dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I i zarzucił rażące i mające istotny

wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, to

jest art. 4 § 1 k.k., polegające na zastosowaniu przez Sąd ustawy nowej i w

konsekwencji wymierzeniu, „po myśli art. 89a § 1 k.k.”, kary łącznej bezwzględnego

pozbawienia wolności za zbiegające się przestępstwa, za które wyrokami

jednostkowymi orzeczono karę bezwzględnego pozbawienia wolności – wyrok

Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. VI K 79/09, oraz karę

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – wyrok Sądu

Rejonowego w M. z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt VI K 833/08, mimo, że w

czasie popełnienia zbiegających się przestępstw obowiązywała ustawa

względniejsza dla skazanego, gdyż przepis art. 89 § 1 k.k. w brzmieniu

obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r. wykluczał możliwość orzeczenia w takiej

sytuacji kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna, co

uprawnia do jej rozpoznania i uwzględnienia na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.).

Nowelizacja kodeksu karnego dotycząca między innymi treści art. 89 k.k. i

wprowadzająca do tego przepisu § 1a weszła w życie w dniu 8 czerwca 2010 r.

Kary pozbawienia wolności wymierzone K. L., które w punkcie I zaskarżonego

kasacją wyroku sprowadzono do kary łącznej roku i 7 miesięcy pozbawienia

3

wolności, orzeczone zostały w wyrokach, które zapadły przed dniem 8 czerwca

2010 r., tym bardziej zatem przed tą datą doszło do popełnienia przypisanych

skazanemu przestępstw. Nie obowiązywał wówczas przepis art. 89 § 1a k.k. i w

orzecznictwie dominował pogląd wykluczający możliwość orzeczenia kary łącznej

pozbawienia wolności w wyroku łącznym bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania wtedy, gdy za zbiegające się przestępstwa orzeczono kary z

warunkowym zawieszeniem ich wykonania i bez warunkowego zawieszenia (zob.

m. in. uchwała SN z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01, OSNKW 2001, nr 5-6, poz.

41; wyrok SN z dnia 17 stycznia 2013 r., II KK 84/12, OSNKW 2013, nr 5, poz. 43).

Pogląd ten dotyczy także sytuacji, w której wszystkie łączone kary orzeczone

zostały z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, ale nie co do wszystkich

zarządzono ich wykonanie. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k. sąd wydający wyrok łączny

zastosować powinien ustawę względniejszą dla skazanego, a więc nie powinien

wydać orzeczenia, o którym mowa w art. 89 § 1a k.k.

W sprawie doszło zatem do opisanego w kasacji naruszenia prawa. Ma ono

charakter rażący, spowodowało bowiem pogorszenie sytuacji skazanego w

porównaniu do stanu rzeczy sprzed wydania wyroku łącznego. Konieczne zatem

stało się uchylenie zaskarżonego wyroku. Podczas ponownego rozpoznania

sprawy Sąd Rejonowy w M. zbadać powinien, czy nadal istnieją podstawy do

wydania wyroku łącznego w odniesieniu do K. L. z uwzględnieniem treści art. 4 § 1

k.k. oraz biorąc pod uwagę upływ czasu i ewentualne zatarcie skazania związane z

zakończeniem okresu próby wyznaczonego w sprawie o sygn. VI K 833/08. Z akt

sprawy, którymi dysponował Sąd Najwyższy nie wynika bowiem jednoznacznie, czy

wykonano wymierzoną K. L. w tym wyroku karę grzywny i orzeczony środek karny.