III KK 100/13

Sygn. akt III KK 100/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 września 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Buliński

SSN Piotr Hofmański

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Bogumiły Drozdowskiej,

w sprawie W. O.

skazanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178 a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 10 września 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego w części dotyczącej orzeczenia

o karze na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Ł.

z dnia 16 listopada 2012 r.,

uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie

przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w Ł.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 16 listopada 2012 r., W. O. uznany

został za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, a

2

polegającego na tym, że „w dniu 23 sierpnia 2012 r. w P., będąc uprzednio

prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. w sprawie sygn. akt II K

1…/09, za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, jechał jako

kierujący pojazdem mechanicznym – samochodem m-ki Opel Kadet w ruchu

lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości – 1,07 mg/l; 0,93 mg/l; 0,95 mg/l;

0,94 mg/l alkoholu w organizmie, czym nie zastosował się do zakazu kierowania

pojazdami mechanicznymi, orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. w

sprawie sygn. akt II K …/09, na okres 3 lat” – tj. przestępstwa określonego w art.

178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. i za to skazany na karę 10 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres

próby wynoszący 4 lata oraz grzywnę w wymiarze 60 stawek dziennych z

ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł.

Orzeczenie to, zawierające również rozstrzygnięcie o kosztach, nie zostało

zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 24 listopada 2012 r.

Kasację od powołanego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia o karze, na

niekorzyść skazanego, wniósł w dniu 22 marca 2013 r. Prokurator Generalny.

Zarzucił w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu

prawa karnego materialnego – art. 42 § 2 k.k., polegające na nieorzeczeniu w

stosunku do W.O., skazanego za popełnienie czynu z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art.

178a § 1 k.k., obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia

wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju”, wnosząc o uchylenie

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesiona na niekorzyść skazanego, z zachowaniem terminu określonego w

art. 524 § 3 k.p.k., kasacja Prokuratora Generalnego została uwzględniona w

całości, trafny okazał się bowiem sformułowany w niej zarzut rażącego naruszenia

prawa materialnego. Nie ulega wątpliwości, że skazując oskarżonego za

przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w czasie popełnienia

którego znajdował się on w stanie nietrzeźwości, na sądzie – stosownie do treści

art. 42 § 2 k.k. – ciąży obowiązek orzeczenia środka karnego w postaci zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju.

3

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy postąpił wbrew temu wymogowi i

pomimo przypisania W. O. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1

k.k., nie orzekł obligatoryjnego środka karnego, naruszając tym samym wskazany w

zarzucie kasacji przepis prawa materialnego, zaś naruszenie to miało, co

oczywiste, istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. uchwała z

dnia 25 marca 2010 r., I KZP 36/09, OSNKW 2010, z. 5, poz. 40; wyroki: z dnia 1

września 2011 r., V KK 168/11, R-OSNKW 2011, poz. 1542 i z dnia 5 lipca 2012 r.,

V KK 150/12, niepubl.), pomimo tego, że skarżony niniejszą kasacją wyrok

obarczony jest uchybieniem polegającym w istocie na braku obligatoryjnego

rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, i takiego też naruszenia prawa

dotyczy podniesiony w kasacji zarzut, zasadnym było – jak to uczynił Prokurator

Generalny – zaskarżenie przedmiotowego orzeczenia w części dotyczącej

orzeczenia o karze, ponieważ w postępowaniu kasacyjnym nie jest możliwe

uchylenie orzeczenia wyłącznie w części, której orzeczenie to nie zawiera, a więc

np. co do braku w nim rozstrzygnięcia w kwestii środka karnego. Z tych względów

podzielono więc stanowisko skarżącego co do zakresu zaskarżenia uchylając

poddany kontroli kasacyjnej wyrok właśnie w części dotyczącej orzeczenia o karze,

tym bardziej, że środek karny jest przecież składnikiem ogółu represji stosowanej

za przypisane przestępstwo.

W ponowionym postępowaniu Sąd Rejonowy powinien, orzekając w zakresie

w jakim nastąpiło przekazanie, mieć na uwadze (co Sąd Najwyższy zauważa z

urzędu – art. 442 § 3 k.p.k.), że wprawdzie kasacja ta wniesiona została na

niekorzyść oskarżonego co do rozstrzygnięcia o karze, a więc o karze i o środkach

karnych, ale podniesiony zarzut nie odnosił się do samej kary, lecz jedynie do braku

rozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym. Tym samym uchybienie

podniesione w przedmiotowej kasacji nie stwarza warunków do surowszego

orzekania obecnie odnośnie samej kary czemu stoi na przeszkodzie zakaz

określony dyspozycją art. 443 k.p.k. (zob. uzasadnienie - in fine - powołanej wyżej

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r.).

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w wyroku.

4