SDI 21/13

Sygn. akt SDI 21/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 września 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

SSN Barbara Skoczkowska

Protokolant :Anna Kuras

przy udziale Zastępcy Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej W. M.

w sprawie lek. J. J.

obwinionej z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich

( Dz. U. Nr 219, poz. 1708 ze zm. )

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 września 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionej

od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego w […]

z dnia 27 września 2012 r.,

zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w […]

z dnia 25 kwietnia 2012 r.

uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje

Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu w […] do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

zarządza zwrot J. J. opłaty od kasacji w kwocie 750 zł.

UZASADNIENIE

2

Lekarz J. J. została obwiniona o to, że w lipcu 2010 r., pełniąc obowiązki zastępcy

dyrektora do spraw lecznictwa w SP ZOZ w […] nie zachowała szczególnej

ostrożności w formułowaniu opinii o działalności zawodowej A. S. wobec rodzin

pacjentów wskazanego lekarza, tj. o przewinienie zawodowe z art. 52 ust. 2

Kodeksu Etyki Lekarskiej (dalej: KEL).

Okręgowy Sąd Lekarski w […] orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r., uznał

obwinioną za winną przewinienia zawodowego popełnionego w sposób opisany we

wniosku o ukaranie, precyzując jednocześnie, że publiczne dyskredytowanie A. S.

przez obwinioną dokonało się w ten sposób, iż 5 lipca 2010 r. w rozmowie z A. W.

użyła określenia odnośnie pokrzywdzonego: „nie będzie mi tu gwiazdorzył" i

„operacja będzie trwała pół godziny, 20 minut reanimacja, a 10 minut poszukiwanie

zakładu pogrzebowego" oraz w rozmowie z M. B. w tym samym dniu i miejscu,

podważyła kompetencje pokrzywdzonego i użyła określenia „nie jest żadną złotą

rączką", co stanowi naruszenie art. 52 ust. 2 KEL i za to na podstawie art. 83 ust. 1

pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. Nr 219, poz. 1708

z późn. zm.; dalej: u.i.l.) wymierzył jej karę nagany.

Od orzeczenia Sądu pierwszej instancji odwołanie wniósł obrońca

obwinionej, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 52

ust. 2 KEL poprzez błędne jego zastosowanie, tj. nieprawidłową kwalifikację czynu

oraz zarzut sprzeczności ustaleń Sądu a quo z zebranym w sprawie materiałem

dowodowym.

Naczelny Sąd Lekarski w […] orzeczeniem z dnia 27 września 2012 r.,

zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie sankcji w ten sposób, że wymierzył

obwinionej karę upomnienia.

Orzeczenie Sądu odwoławczego zostało zaskarżone kasacją obrońcy

obwinionej, w której podniesiono zarzuty rażącego naruszenia prawa polegające na

obrazie przepisów prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania,

które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia:

1. przyjęcie, że obwiniona dokonała czynu określonego w art. 52 ust. 2 KEL

jako „publiczne dyskredytowanie”;

2. nieustosunkowanie się w uzasadnieniu orzeczenia Naczelnego Sadu

Lekarskiego do zarzutów apelacji obwinionej, w szczególności do

3

nierozważenia problemu, czy działanie obwinionej nosiło cechy działania

„publicznego”.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów obrońca obwinionej wniósł o

uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienie obwinionej,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna, albowiem Naczelny Sąd Lekarski, naruszając art. 433

§ 2 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l. nie rozpoznał podniesionego w odwołaniu

obrońcy obwinionej zarzutu obrazy art. 52 ust. 2 KEL w zw. z art. 53 u.i.l.,

jednocześnie aprobując dokonaną przez Sąd pierwszej instancji wykładnię znamion

przypisanego obwinionej przewinienia dyscyplinarnego.

Zgodnie z utrwaloną od okresu międzywojennego linią orzeczniczą,

dotyczącą wykładni znamienia „publiczności” działania sprawcy, przez pojęcie to

należy rozumieć taką sytuację, w której miejsce, okoliczności i sposób popełnienia

czynu umożliwiają jego dostrzeżenie przez większą, bliżej nieokreśloną liczbę osób

(zob. wyrok SN z 8 marca 1934 r., 1 K 105/34, GS 1934, nr 7-8, s. 621; podobnie

m.in. wyrok SN z 20 lipca 1933 r., 3 K 545/33, Zb.O. 1933, poz. 185; wyrok SN z 16

lipca 1936 r., 2 K 695/36, Zb.O. 1936, poz. 456; wyrok SN z 4 marca 1964 r., III K

1118/61, OSNKW 1964, nr 9, poz. 134; wyrok SN z 19 maja 1972 r., Rw 439/72,

OSNKW 1972, nr 9, poz. 146; wyrok SN z 3 sierpnia 1972 r., Rw 743/72, Biul. Inf.

SN 1972, poz. 10; uchwała SN z 20 września 1973 r., OSNKW 1973, nr 11, poz.

132; por. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, teza 7 do art. 115

§ 21 k.k.; J. Raglewski, w: Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do

art. 117-277 k.k., pod red. A. Zolla, Kraków 2006, teza 17 do art. 213.).

W świetle powyższego stanowiska należy zauważyć, że – jak wynika z

poczynionych na gruncie niniejszej sprawy ustaleń faktycznych – słowa krytyki,

zacytowane w opisie przypisanego lek. J. J. przewinienia dyscyplinarnego zostały

wypowiedziane przez obwinioną w rozmowie z dwoma osobami, w dodatku z każdą

z nich z osobna. Brak było zatem podstaw do przyznania przypisanemu jej

przewinieniu dyscyplinarnemu cechy publicznego działania.

4

Zatem nieodniesienie się przez Sąd odwoławczy do zawartego w odwołaniu

zarzutu braku cechy „ publiczności „ w działaniu obwinionej, skądinąd oczywiście

trafnego, wskazuje na rażącą obrazę art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.,

która musiała mieć istotny wpływ na treść orzeczenia tego Sądu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wyższy Sąd Dyscyplinarny będzie miał

na względzie przytoczone powyżej uwagi i rozważy możliwość przypisania

obwinionej przewinienia polegającego na naruszeniu normy deontologicznej

wyrażonej w art. 52 ust. 2 KEL, jednakże bez uznawania go za działanie publiczne.

Przepis ten bowiem, poprzez zwrot: „w szczególności”, jedynie przykładowo

wskazuje na niedopuszczalność publicznego przekraczania granic krytyki innego

lekarza, co nie stoi na przeszkodzie uznaniu za delikt dyscyplinarny również takiego

zachowania, które polegało na niezachowaniu ostrożności w formułowaniu opinii

względem innego lekarza, ale nie mogło zostać odebrane przez większą liczbę

osób.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w

wyroku, nakazując zwrot na rzecz obwinionej wniesionej opłaty od kasacji.