V KK 204/13

Sygn. akt V KK 204/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 września 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

SSN Jacek Sobczak

Protokolant Barbara Kobrzyńska

w sprawie P. S.

skazanego z art. 278 § 2 kk i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 18 września 2013 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w O.

z dnia 7 grudnia 2009 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o

karach pozbawienia wolności i grzywny wymierzonych za

przestępstwa opisane w punktach I i II oraz o karach łącznych

pozbawienia wolności i grzywny oraz o warunkowym

zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, a także o

obowiązku naprawienia szkody (punkty III, IV i IX) i w tym

zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w O.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r., wydanym w trybie

art. 343 w zw. art. 335 k.p.k., uznał P. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu

aktem oskarżenia czynów:

- w pkt I w podpunktach 1-22, to jest ciągu przestępstw z art. 278 § 2 k.k. w

zw. z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i

art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i karę

grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 10 zł stawka;

- w pkt II pkt 1-18, to jest ciągu przestępstw z art. 118 ust. 1 ustawy o prawie

autorskim i prawach pokrewnych w zw. z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art.

118 ust. l ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zw. z art. 91 § 1 k.k. i

art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i karę

grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 10 zł stawka.

Na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k. i art. 91 § 2 k.k. za zbiegające

się przestępstwa wymierzył karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności i

karę łączną grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 złotych każda, zaś na

podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary

pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 5 (pięciu) lat. Na

podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał P. S. do naprawienia szkody przez zapłatę w

terminie 4 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, określonych kwot na rzecz

wskazanych pokrzywdzonych. Ponadto, na podstawie art. 44 § 1 k.k., Sąd orzekł

przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych (k. 209-215).

Wyrok uprawomocnił się w sądzie pierwszej instancji.

Od tego wyroku Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść

skazanego P. S., w części dotyczącej wymierzonej kary łącznej pozbawienia

wolności (punkt III). Wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść

naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art.

343 § 6 k.p.k., polegające na skazaniu oskarżonego wyrokiem bez

przeprowadzenia rozprawy i orzeczeniu kary łącznej 5 lat pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, wbrew treści

wniosku uzgodnionego przez oskarżonego z prokuratorem, że kara łączna

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat

zostanie orzeczona w wymiarze roku, co w efekcie doprowadziło też do obrazy art.

3

86 § 1 k.k. i art. 69 § 1 k.k., poprzez jej określenie na poziomie przekraczającym

sumę kar jednostkowych, a nadto uniemożliwiającym orzeczenie o warunkowym

zawieszeniu jej wykonania. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonej

części wyroku Sądu Rejonowego w O. i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna i w związku z tym podlega uwzględnieniu

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie skarżący wskazał na uchybienia

procesowe zaistniałe przy wydawaniu wyroku, które miały charakter rażący i

wpłynęły na jego treść. Z oczywistą obrazą art. 86 § 1 k.k. oskarżonemu

wymierzona zastała kara łączna pobawienia wolności powyżej ustawowych granic

wymiaru tej kary. W tym zakresie wydane rozstrzygnięcie było niezgodne z

porozumieniem zawartym pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym w

trybie art. 335 § 1 k.p.k. Wydane później, acz nieskutecznie prawnie, postanowienie

o sprostowaniu tego błędu jako oczywistej omyłki pisarskiej wskazuje, że

wymierzenie kary łącznej znaczenie powyżej uzgodnionej przez strony, było

wynikiem pomyłki sądu. Dlatego też tylko w zakresie orzeczenia o karze wyrok

został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Wyrok Sądu Rejonowego został zaskarżony tylko w części dotyczącej kary

łącznej pozbawienia wolności. Jednak zgodnie z art. 447 § 2 w zw. z art. 518 k.p.k.

kasacja została de facto zwrócona przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze

pozbawienia wolności i grzywny, a więc także co do kar jednostkowych, kar

łącznych i warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. W tym

też szerszym zakresie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok. Zauważyć bowiem

trzeba, że uchylenie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności wymagało

uchylenia orzeczenia o warunkowym zawieszeniu jej wykonania, skoro odnosi się

ono do tego rozstrzygnięcia, to zaś spowodowało konieczność uchylenia kar

jednostkowych pozbawienia wolności i orzeczenia o grzywnie orzeczonej obok tych

kar (art. 33 § 2 k.k.), a ponadto rozstrzygnięcia o obowiązku naprawienia szkody

związanego z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. W tym też zakresie

sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania,

które może nastąpić na posiedzeniu w trybie art. 343 w zw. z art. 335 k.p.k. Zakres

4

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 442 § 1 zdanie pierwsze w

zw. z art. 518 k.p.k.) oznacza, że kwestia winy, a więc sprawstwa oskarżonego w

popełnieniu przestępstw opisanych w punktach I i II wyroku pozostaje prawomocna

i nie powinna być przedmiotem ponownego rozpoznania, chyba że zaistnieją

okoliczności, o których mowa w art. 442 § 1 zdanie drugie k.p.k. W wypadku ich

niewystąpienia, Sąd Rejonowy wydając ponownie wyrok skazujący powinien w jego

sentencji ograniczyć się jedynie do rozstrzygnięć co do kar i środka probacyjnego.

W wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia

wolności, Sąd Rejonowy powinien zaliczyć oskarżonemu na poczet orzeczonego

okresu próby poprzedni okres próby, który upłynął od uprawomocnienia się wyroku

do daty jego uchylenia (art. 538 § 3 k.p.k.).

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.