II UK 108/13

Sygn. akt II UK 108/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku J. J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 października 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 lutego 2012 r.,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. przyznaje adw. K. K. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o

kwotę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym.

2

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 lutego 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił

wnioskodawczyni J. J. prawa do emerytury.

W dniu 6 maja 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w G. wydał wyrok, w którym oddalił odwołanie ubezpieczonej z uwagi

na nie udowodnienie przez nią wymaganego wymiaru okresów składkowych i

nieskładkowych.

Następnie powyższe orzeczenie zostało uchylone przez Sąd drugiej

instancji. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. po

ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r. zmienił

zaskarżoną decyzję i przyznał J. J. prawo do emerytury poczynając od 15 grudnia

2009 r. oraz zasądził od pozwanego na rzecz adwokata J. S. kwotę 120 zł plus

VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 lutego 2012 r. zmienił zaskarżony

wyrok i oddalił odwołanie oraz przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w

G., adwokat J. S. kwotę 147,60 złotych brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu. Zdaniem Sądu

Apelacyjnego Sąd Okręgowy - nie stosując się, wbrew dyspozycji art. 386 § 6

k.p.c., przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do wskazań dotyczących dalszego

postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego uchylającego

sprawę do ponownego rozpoznania - dokonał błędnej oceny stanu faktycznego

niniejszej sprawy, a w konsekwencji - poczynił nieprawidłowe ustalenia prawne, co

skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego i niewłaściwą subsumcją

ustaleń faktycznych pod odpowiednie dyspozycje przepisów prawa materialnego.

Stosownie do art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym

urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili

łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej

60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn; 2) mają okres składkowy i

nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z

zastrzeżeniem art. 27a. Art. 28 powołanej ustawy stanowi natomiast, że

ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli

3

okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 pkt 2, przysługuje

emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek emerytalny

wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn; 2) mają

okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i co

najmniej 20 lat dla mężczyzn.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie konieczne było ustalenie spełnienia

przez ubezpieczoną przesłanki osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 60

lat oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego łącznie co najmniej 15

lat. Pierwszy z wymienionych warunków nie był sporny między stronami, gdyż

ubezpieczona urodziła się w dniu 13 listopada 1947 r., a zatem 60 lat ukończyła 13

listopada 2007 r. Przedmiotem sporu pozostawała kwestia legitymowania się przez

wnioskodawczynię co najmniej 15 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym.

Organ rentowy w zaskarżonej decyzji zaliczył wnioskodawczyni do stażu

ubezpieczeniowego 13 lat, 2 miesiące i 18 dni, na co składały się następujące

okresy cząstkowe: 7 lat i 8 miesięcy - okres uzupełniający - okres pracy w

gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia - od dnia 1 lipca 1965 r. do dnia

28 lutego 1973 r. (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS); 4 lata,

1 miesiąc i 29 dni - okres składkowy - zatrudnienie w Wojskowym Domu

Wypoczynkowym w S. - od dnia 23 marca 1973 r. do dnia 20 maja 1977 r.; 1 rok, 4

miesiące i 19 dni - okres nieskładkowy - opieka nad niepełnosprawnymi dziećmi: od

dnia 21 maja 1977 r. do dnia 19 maja 1980 r. oraz od dnia 22 listopada 1982 r. do

dnia 21 listopada 1985 r. (art. 7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) w

wymiarze 1/3 udowodnionych okresów składkowych (art. 5 ust. 2 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS).

Wnioskodawczyni domagała się zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego

okresu od listopada 1963 r. do dnia 30 czerwca 1965 r., kiedy to pracowała na

gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia. Nadto wskazywała,

że okres nieskładkowy opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem powinien być

liczony od stycznia 1977 r., a nie - jak przyjął organ rentowy - od dnia 21 maja

1977 r. oraz że jej zatrudnienie w ośrodku wypoczynkowym w S. trwało dłużej niż

wynika to ze świadectwa pracy. Z dokumentacji przedłożonej przez

4

wnioskodawczynię wynikało również, że należy rozważyć możliwość uwzględnienia

w jej stażu ubezpieczeniowym okresu pracy w „O.” sp.j.

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z

którym ubezpieczonej należy wliczyć do stażu ubezpieczeniowego, na podstawie

art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okres uzupełniający

pracy na gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia - od dnia 14 listopada

1963 r. do dnia 30 czerwca 1965 r. (1 rok, 7 miesięcy i 16 dni). Sąd Apelacyjny

przychylił się również do zaliczenia ubezpieczonej do stażu ubezpieczeniowego

okresu zatrudnienia w Funduszu Wczasów Pracowniczych CRZZ - Ośrodek

Wypoczynkowy w S. od dnia 1 lipca 1972 r. do dnia 31 sierpnia 1972 r., które

potwierdza świadectwo pracy z dnia 20 kwietnia 2011 r. (k. 147 a.s.). Jednakże Sąd

Apelacyjny stwierdził, że uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że udowodnienie

przez pozwaną powyższego okresu składkowego wiąże się z koniecznością

wyłączenia tożsamego okresu dwóch miesięcy z okresu uzupełniającego uznanego

przez organ rentowy od dnia 1 lipca 1965 r. do dnia 28 lutego 1973 r. Wliczenie do

stażu ubezpieczeniowego okresu od dnia 1 lipca 1972 r. do dnia 31 sierpnia 1972 r.

nastąpiło dwukrotnie, pierwszy raz - jako okresu uzupełniającego pracy na

gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, a drugi raz - jako okresu

składkowego zatrudnienia w ośrodku wypoczynkowym w S. Omyłka ta

doprowadziła zaś do błędnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że ubezpieczona

spełnia przesłankę posiadania co najmniej 15 lat okresów składkowych i

nieskładkowych i wydania wyroku z naruszeniem art. 28 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS. Sąd Apelacyjny uznał, że prawidłowa ocena stanu faktycznego

nakazuje zaliczyć następujące okresy: 1) pracy na gospodarstwie rolnym w

wymiarze 7 lat i 6 miesięcy uznany przez organ rentowy; 2. pracy na gospodarstwie

rolnym w wymiarze 1 roku, 7 miesięcy i 16 dni, doliczony przez Sąd pierwszej

instancji; 3) zatrudnienia w Wojskowym Domu Wypoczynkowym w S., w wymiarze

4 lat, 1 miesiąca i 29 dni; 4) zatrudnienia w ośrodku wypoczynkowym w S. w

wymiarze 2 miesięcy; 5) opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi w wymiarze 1/3

udowodnionych okresów składkowych tj. 1 roku, 5 miesięcy i 13 dni. W ocenie

Sądu ubezpieczona łącznie legitymowała się okresem 14 lat, 10 miesięcy i 28 dni.

Sąd wskazał, że w przeprowadzonym uzupełniająco postępowaniu dowodowym

5

(zeznania świadka T. J. - k. 201 a.s.) nie potwierdziło się, aby zatrudnienie

wnioskodawczyni w ośrodkach wypoczynkowych w S. było dłuższe, niż to wynika z

przedłożonych świadectw pracy (1 lipiec 1972 r. - 31 sierpień 1972 r. - dom

wczasowy CRZZ oraz 23 marzec 1973 r. - 20 maj 1977 r. - Wojskowy Dom

Wypoczynkowy). Świadek podał, że nie wie dlaczego w oświadczeniu z dnia 10

lipca 2010 r. wskazał, że wnioskodawczyni pracowała w domu wczasowym CRZZ „

w S. od lutego 1973 r. Również z oświadczenia siostry ubezpieczonej – K. A. z dnia

31 grudnia 2010 r. wynikała jedynie informacja, że ubezpieczona pracowała w

wyżej wymienionych ośrodkach wypoczynkowych w roku 1973 r. Oświadczenie nie

zawierało konkretnych dat zatrudnienia (k. 142 a.s.). Jeśli chodzi o zatrudnienie

powódki w „O.” sp.j. Sąd stwierdził, że ubezpieczona nie udowodniła okresu tego

zatrudnienia. Nie przedłożyła umowy, na podstawie której wykonywała pracę ani

żadnych innych dokumentów na potwierdzenie tej okoliczności. Wnioskodawczyni

nie była wykazywana przez „O.” sp.j. na deklaracjach rozliczeniowych w latach

1996-1997 (k. 236 a.s.). Z ustaleń wynikało także, że ubezpieczona zatrudniona

była na podstawie umowy zlecenia bądź umowy o dzieło, od których ówcześnie nie

było obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. § 26 lit. a)

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i

podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszanie do

ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia

społecznego (Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.) nakazujący odpowiednie

stosowanie przepisów § 20 ust. 1 i 2 oraz § 22-26 do składek na ubezpieczenie

społeczne osób wykonujących pracę na podstawie m. in. umowy zlecenia na rzecz

innych, niż uspołecznione zakładów pracy i osób fizycznych oraz do osób z nimi

współpracujących wszedł bowiem w życie dopiero z dniem 1 lipca 1997 r. Dopiero

zatem z tą datą osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia objęte

zostały obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.

Na powyższe orzeczenie ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną.

Zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w części, w której Sąd zmienił wyrok Sądu

Okręgowego i oddalił jej odwołanie. Powołała się na naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 5 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17

grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

6

(Dz.U. 1998 Nr 162, poz. 1118 ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie

skutkujące wadliwym przyjęciem, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie

stanowi okresu składkowego i tym samym błędnym przyjęciem, że ubezpieczona

nie posiada wymaganego, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z

FUS, okresu składkowego i nieskładkowego warunkującego prawo do emerytury.

Ponadto wskazała naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na

wynik sprawy - art. 227 k.p.c. w związku z art. 241 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c.,

poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z

zeznań świadków […] wnioskowanych na okoliczność długości okresów

składkowych i nieskładkowych ubezpieczonej, a tym samym brak poczynienia

ustaleń mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W jej ocenie,

zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c.

doszło przez Sąd drugiej instancji do przekroczenia zasady swobodnej oceny

dowodów, poprzez przyjęcie niektórych faktów za udowodnione na podstawie

wyjaśnień ubezpieczonej oraz zasad logiki, podczas gdy innym faktom Sąd na tej

samej podstawie odmówił wiarygodności. Ubezpieczona wniosła o uchylenie

zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz zasądzenie od organu na rzecz

ubezpieczonej kosztów dotychczasowego postępowania, w tym kosztów

zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym, które to koszty nie zostały

uiszczone ani w całości ani w części. W przypadku nieuwzględnienia zarzutów

naruszenia przepisów postępowania alternatywnie wniosła o uchylenie

zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i jego zmianę poprzez orzeczenie co

do istoty sprawy, zgodnie z żądaniem odwołania ubezpieczonej od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Stosownie do przepisów art.

27 i 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.)

kobietom (ubezpieczonym) urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje

emerytura, jeżeli spełniły łącznie następujące warunki: osiągnęły wiek wynoszący

7

co najmniej 60 lat i mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej

20 lat (art. 27), bądź co najmniej 15 lat (art. 28). W celu ustalenia prawa do

emerytury i jej wysokości uwzględnia się okresy składkowe i nieskładkowe według

zasad określonych w art. 5-7 ustawy, a jedynie w drodze wyjątku, w sytuacji gdy

okażą się one krótsze od okresu wymaganego do uzyskania uprawnień do

emerytury, z mocy art. 10 ust. 1 ustawy uwzględnia się również i traktuje jak okresy

składkowe okresy pracy w gospodarstwie rolnym, jednakże wyłącznie w zakresie

niezbędnym do uzupełnienia okresu wymaganego do przyznania emerytury.

Wynika to z zasady, że świadczenia emerytalne przewidziane w przepisach ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługują

„ubezpieczonemu”, którym w rozumieniu ustawy jest osoba podlegająca

ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie

ubezpieczeń społecznych, a także osoba, która przed dniem wejścia tej ustawy w

życie podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu z

wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników (art. 1, art. 2 i art. 3 pkt 1 w

związku z art. 4 pkt 13 oraz art. 196 ustawy). Oznacza to, że niedopuszczalna jest

rozszerzająca interpretacja dyspozycji art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zmierzająca do zaliczania w każdym

wypadku okresów pracy w gospodarstwie rolnym zamiast wymaganych okresów

składkowych i nieskładkowych w ramach ubezpieczenia innego, niż ubezpieczenie

rolnicze. Przepis art. 10 ust. 1 omawianej ustawy powinien być interpretowany i

stosowany w sposób restryktywny. Dopuszcza on bowiem jedynie wyjątkowo i w

ograniczonym zakresie, niezbędnym do uzupełnienia okresu składkowego i

nieskładkowego wymaganego do przyznania emerytury osobom podlegającym

ubezpieczeniu emerytalnemu określonemu w przepisach systemu ubezpieczeń

społecznych, możliwość traktowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym jak

okresów składkowych. A zatem w sytuacji, gdy ubiegająca się o emeryturę z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kobieta, która osiągnęła wiek emerytalny co

najmniej 60 lat, nie posiada wymaganego do przyznania emerytury co najmniej 15-

letniego okresu składkowego i nieskładkowego ustalonego na zasadach

określonych w art. 5-7 ustawy, wówczas przy ustalaniu jej prawa do emerytury

uwzględnieniu podlegają okresy pracy w gospodarstwie rolnym, ale wyłącznie w

8

zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Ustalona na tej podstawie

emerytura - stosownie do art. 54 ustawy - nie podlega zwiększeniu do kwoty

emerytury najniższej. Jest to konsekwencją przyjętych rozwiązań prawnych, w myśl

których system emerytalny osób nie podlegających rolniczemu ubezpieczeniu

społecznemu ma charakter systemu ubezpieczeniowego i zakłada uzależnienie

wysokości świadczenia emerytalnego od wielkości składek zgromadzonych przez

ubezpieczonego, podczas gdy rolniczy system emerytalny ma zasadniczo

charakter zaopatrzeniowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 r.,

II UK 59/04, OSNAP z 2005 r. nr 13, poz. 195). W ocenie Sądu Najwyższego

przepis art. 10 ust. 3 cyt. ustawy nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, jest on

klarowny i jasny. Oczywiste jest, że okresy pracy rolniczej uwzględnia się przy

ustalaniu prawa do emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy w powszechnym

systemie wyłącznie uzupełniająco, i tyko wówczas, gdy okresy te nie zostały

zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na

podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu społecznym z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym oznacza to, że nie mogą one być

uwzględniane podwójnie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, o czym

wyraźnie stanowi art. 10 ust. 3 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie jest oczywiste to, że okres od dnia 1 lipca 1972 r.

do dnia 31 sierpnia 1972 r. mógł być zaliczony jedynie do stażu ubezpieczeniowego

pracy wynikającego z zatrudnienia w Funduszu Wczasów Pracowniczych CRZZ -

Ośrodek Wypoczynkowy w S., a zatem konieczne było wyłączenie tożsamego

okresu dwóch miesięcy z okresu uzupełniającego uznanego przez organ rentowy

od dnia 1 lipca 1965 r. do dnia 28 lutego 1973 r. W świetle wyżej powołanych

przepisów niedopuszczalne jest jednoczesne zaliczenie okresu od dnia 1 lipca 1972

r. do dnia 31 sierpnia 1972 r. do stażu ubezpieczeniowego oraz jako okresu

uzupełniającego ten staż.

Mając powyższe na uwadze skarżąca legitymowała się pracowniczym

stażem ubezpieczeniowym jedynie w wymiarze 5 lat 9 miesięcy i 12 dni oraz 9

latami 1 miesiącem i 16 dniami pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 28 w

związku z art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uzasadniało to

zaliczenie wnioskodawczyni dodatkowo 9 lat i 1 miesiąc i 12 dni okresów pracy w

9

gospodarstwie rolnym po ukończeniu przez nią 16 roku życia jako okresów

składkowych, w celu uzupełnienia wymaganego łącznego minimum 15 lat okresów

składkowych i nieskładkowych. Pomimo jednak zaliczenia w całości pracy w

gospodarstwie rolnym po ukończeniu przez nią 16 roku życia, łączny okres stażu

ubezpieczeniowego i okresu uzupełniającego skarżącej wyniósł 14 lat, 10 miesięcy

i 28 dni. Powyższe ustalenie powodowało brak podstaw do przyznania prawa od

emerytury.

Nie znalazły także uzasadnienia zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące

naruszenia przepisów postępowania cywilnego, w szczególności zarzut

przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie niektórych

faktów za udowodnione na podstawie wyjaśnień ubezpieczonej oraz zasad logiki,

podczas gdy innym faktom Sąd na tej samej podstawie odmówił wiarygodności.

Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po

dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych.

Ubezpieczony jako strona faktycznie słabsza korzysta ze wzmożonej ochrony

procesowej, którą gwarantują szczególne przepisy proceduralne dotyczące

postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zawarte w dziale III

rozdziały 1 i 3 k.p.c. Według art. 473 k.p.c. w postępowaniu przed sądem nie

stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. Ten wyjątek od ogólnych zasad

wynikających z art. 247 k.p.c. sprawia, że każdy fakt może być dowodzony

wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane i ich dopuszczenie za celowe.

Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed

organami rentowymi. Dlatego Sąd drugiej instancji przeprowadził uzupełniająco

postępowanie dowodowe (zeznania świadka T. J. - k. 201 a.s.), które nie

potwierdziło, aby zatrudnienie wnioskodawczyni w ośrodkach wypoczynkowych w

Sopocie było dłuższe, niż to wynika z przedłożonych świadectw pracy (1 lipiec 1972

r. - 31 sierpień 1972 r. - dom wczasowy CRZZ oraz 23 marzec 1973 r. - 20 maj

1977 r. - Wojskowy Dom Wypoczynkowy). Świadek podał, że nie wie dlaczego w

oświadczeniu z dnia 10 lipca 2010 r. wskazał, że wnioskodawczyni pracowała w

domu wczasowym CRZZ w S. od lutego 1973 r. Również z oświadczenia siostry

ubezpieczonej – K. A. z dnia 31 grudnia 2010 r. wynikała jedynie informacja, że

ubezpieczona pracowała w wyżej wymienionych ośrodkach wypoczynkowych w

10

roku 1973 r. Oświadczenie nie zawierało konkretnych dat zatrudnienia (k. 142 a.s.).

Sąd Apelacyjny mógł nie dać wiary zeznaniom świadków przesłuchanych przed

Sądem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji ma bowiem prawo oceniać

wiarygodność i moc dowodów zebranych w postępowaniu przed sądem pierwszej

instancji oraz w postępowaniu odwoławczym (art. 382 k.p.c.) według własnego

przekonania, jednak zawsze na podstawie wszechstronnego rozważenia

zebranego materiału dowodowego (art. 233 § 1 k.p.c.). W rozpoznawanej sprawie

zostały spełnione warunki wszechstronnej i wnikliwej oceny dowodów, skoro w

uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji ustosunkował się do ustaleń Sądu

pierwszej instancji dokonanych na podstawie zeznań świadków i uzupełnił

postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia wskazanych wyżej rozbieżności

dotyczących daty zatrudnienia w domu wczasowym CRZZ w S. oraz Wojskowym

Domu Wypoczynkowym w S.. Autor skargi kasacyjnej na str. 8 wiersz 30 sam

przyznał że skarżącej, nawet przy zaliczeniu wątpliwego dłuższego okresu

zatrudnienia w Wojskowym Domu Wypoczynkowym w S. w 1973 r. zabraknie do

wymaganego do emerytury okresu zatrudnienia 3 dni. Nawet nieznaczny brak

okresu zatrudnienia nie pozwala na stwierdzenie prawa do emerytury w trybie

zwykłym.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814

k.p.c. orzekł jak w

sentencji.