WA 24/13

Sygn. akt: WA 24/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Błuś (przewodniczący)

SSN Marian Buliński

SSN Edward Matwijów (sprawozdawca)

Protokolant : Ewa Śliwa

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Zbigniewa

Badelskiego

w sprawie mjr. rez. D. G. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie

Wojskowej na rozprawie w dniu 16 października 2013 r., apelacji wniesionej przez

prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego

w P. z dnia 28 czerwca 2013 r.

uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje

Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej oskarżył mjr. rez. D. G. o to,

że:

2

I.„ w okresie od nieustalonego dnia lutego 2000 r. do dnia 1 kwietnia 2000 r., w S.

jako funkcjonariusz publiczny – żołnierz pełniący zawodową służbę wojskową na

stanowisku Kierownika Wojskowej Administracji Koszar nr […] przy Brygadzie

Zmechanizowanej […] nie dopełnił swoich obowiązków przewidzianych w punkcie

13 podpunkt 5 Rozkazu Dowódcy Brygady Zmechanizowanej nr PF-1 z dnia

28.12.1999 r. w sprawie funkcjonowania i szkolenia wojsk w 2000 roku oraz w

przepisach ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O zamówieniach publicznych” (Dz.

U. nr 76 poz. 344 z późn. zm.), a to w art. 15 ust. 1 i w art. 20 w ten sposób, że jako

Członek Komisji Przetargowej w sprawie RWD […] i zarazem kierownik jednostki

nadzorującej postępowanie o zamówienie publiczne, pozostając z dostawcą w

takim stosunku faktycznym, który mógł budzić uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności wykonywał czynności członka Komisji Przetargowej stosując

nieprawidłowy w omawianym przypadku, uproszczony tryb dotyczący zamówień o

wartości niższej niż 30 tys. Euro, czym doprowadził do wyłonienia dostawcy

środków do utrzymania czystości w postaci firmy E. S.C. reprezentowanej przez M.

K., z którą pozostawał w stosunku znajomości, czym działał na szkodę interesu

publicznego doprowadzając do zawarcia umowy nieważnej z mocy prawa w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej przez M. K. w postaci uzyskania zamówienia

publicznego o wartości nie większej niż 150 000 złotych”,

tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k.

II. „w okresie 17 kwietnia 2001 r. do dnia 25 maja 2001 r., jako funkcjonariusz

publiczny – żołnierz w czynnej służbie wojskowej pełniący zawodową służbę

wojskową na stanowisku Kierownika Wojskowej Administracji Koszar […] nie

dopełnił obowiązków określonych w pkt 9.2.6. Rozkazu Dowódcy Brygady

Zmechanizowanej nr Z-10 z dnia 16.01.2001 roku dotyczącego funkcjonowania i

szkolenia pododdziałów brygady w 2001 roku oraz w przepisach ustawy z dnia 10

czerwca 1994 roku „O zamówieniach publicznych” (Dz. U. nr 76, poz. 344 z późn.

zm.) określonych w art. 15 ust. 1, art. 16, art. 20 i art. 67 w ten sposób, że jako

Członek Komisji Przetargowej w sprawie o nr. […] i zarazem kierownik jednostki

nadzorującej postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pozostając z

dostawcą w takim stosunku faktycznym, który mógł budzić uzasadnione wątpliwości

3

co do jego bezstronności wykonywał czynności członka Komisji Przetargowej

stosując, nieprawidłowy w omawianym przypadku, uproszczony tryb dotyczący

zamówień o wartości niższej niż 30 tys. Euro, a nadto nie uzyskał wymaganych

czterech ofert kierując zaproszenia do składania ofert jedynie do trzech oferentów –

firm powiązanych z M. K. rażąco naruszając art. 16 i 67 wymienionej ustawy, czym

doprowadził do wyłonienia dostawcy środków do utrzymania czystości w postaci

firmy P. reprezentowaną przez M. K., z którą pozostawał w stosunku znajomości, i

tym samym działał na szkodę interesu publicznego doprowadzając do zawarcia

umowy nieważnej z mocy prawa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez M. K.

w postaci uzyskania zamówienia publicznego o wartości nie większej niż 150 000

złotych”,

tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k.

III. „w okresie od 28 czerwca 2002 r. do dnia 29 lipca 2002 roku, pełniąc zawodową

służbę wojskową na stanowisku Kierownika Wojskowej Administracji Koszar […]

nie dopełnił obowiązków określonych w pkt. 1 ppkt f Rozkazu Dowódcy Brygady

Zmechanizowanej nr Z-7 z dnia 15.01.2002 roku w sprawie funkcjonowania i

szkolenia pododdziałów brygady w 2002 roku oraz w przepisie ustawy z dnia 10

czerwca 1994 roku „O zamówieniach publicznych” (Dz. U. nr 76, poz. 344 z późn.

zm.), określonych w art. 20 ust. 2 i 3 w ten sposób, że jako Członek Komisji

Przetargowej w sprawie o nr. […] i zarazem kierownik jednostki nadzorującej

postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pozostając z dostawcą w takim

stosunku faktycznym, który mógł budzić uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności a nadto nie wyłączył się z udziału w postępowaniu o udzielenie

zamówienia publicznego, co spowodowało wyłonienie dostawcy środków na

utrzymanie czystości w postaci firmy P. reprezentowaną przez M. K., z którą

pozostawał w stosunku znajomości, czym działał na szkodę interesu publicznego

doprowadzając do zawarcia umowy nieważnej z mocy prawa w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej przez M. K. w postaci uzyskania zamówienia publicznego o

wartości nie większej niż 20 tys. Euro”,

tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k.”

4

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., Wojskowy Sąd Okręgowy uznał mjr.

rez. D.G. za winnego tego, że:

I. „w okresie od 3.03.2000r. do 23.03.2000r. w S. jako funkcjonariusz publiczny -

żołnierz pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku Kierownika

Wojskowej Administracji Koszar […], działając jako kierownik jednostki

nadzorującej postępowanie o zamówienie publiczne, a następnie w dniu

31.03.2000r., gdy formalnie przebywał na zwolnieniu lekarskim, biorąc udział w

pracach Komisji Przetargowej w sprawie o nr […] jako jej członek

współuczestniczył w wyborze oferty firmy E. S.C. reprezentowanej przez M. K. i

podpisał protokół z wyboru tejże oferty, czym nieumyślnie nie dopełnił swoich

obowiązków’ naruszając przepisy ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O

zamówieniach publicznych" (Dz. U nr 76, poz. 344 z późn. zm.), a to:

- art. 15 ust. 1 poprzez zastosowanie nieprawidłowego w omawianym przypadku,

uproszczonego trybu dotyczącego zamówień o wartości niższej niż 30 tys. EURO,

- art. 26 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt. 4,5 i 9 poprzez nie wskazanie w protokole

z wyboru oferty: ceny oraz innych istotnych elementów każdej z ofert, streszczenia

oceny i porównania złożonych ofert oraz powodów zastosowania przez

zamawiającego trybu dokonywania zamówienia innego niż przetarg nieograniczony,

czym działał na szkodę interesu publicznego doprowadzając do zawarcia umowy

nieważnej z mocy prawa i wyrządził Brygadzie Zmechanizowanej […] istotną

szkodę poprzez nieprawidłowe uzyskanie przez firmę E. S.C. zamówienia

publicznego o wartości nie większej niż 150 000 złotych, które następnie zostało

zrealizowane”,

tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 3 k.k.

II. „w okresie 3 maja 2001 r. do dnia 21 maja 2001 r., jako funkcjonariusz

publiczny - żołnierz pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku

Kierownika Wojskowej Administracji Koszar […], działając jako kierownik jednostki

nadzorującej postępowanie o zamówienie publiczne, a następnie biorąc udział w

pracach Komisji Przetargowej w sprawie o nr […] jako jej członek

współuczestniczył w wyborze oferty firmy P. reprezentowanej przez M. K. i

5

podpisał protokół z wyboru tejże oferty czym nieumyślnie nie dopełnił swoich

obowiązków naruszając przepisy ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O

zamówieniach publicznych" (Dz. U nr 76 poz. 344 z późn. zm.), a to:

- art. 15 ust. 1 poprzez zastosowanie nieprawidłowego w omawianym przypadku,

uproszczonego trybu dotyczącego zamówień o wartości niższej niż 30 tys. EURO,

- art. 67 poprzez nie skierowanie pytań o cenę dostaw rzeczy do co najmniej

czterech dostawców, a skierowanie zaproszenia do składania ofert jedynie do

trzech oferentów, co nie zapewniło możliwości wyboru najkorzystniejszej oferty,

warunków konkurencji, przy zachowaniu sprawnego przebiegu postępowania,

- art. 26 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt. 4,5 i 9 poprzez nie wskazanie w protokole

z wyboru oferty: ceny oraz innych istotnych elementów każdej z ofert, streszczenia

oceny i porównania złożonych ofert oraz powodów zastosowania przez

zamawiającego trybu dokonywania zamówienia innego niż przetarg nieograniczony,

czym działał na szkodę interesu publicznego doprowadzając do zawarcia umowy

nieważnej z mocy prawa i wyrządził Brygadzie Zmechanizowanej istotną szkodę

poprzez nieprawidłowe uzyskanie przez firmę P. reprezentowaną przez M. K.

zamówienia publicznego o wartości nie większej niż 150 000 złotych, które

następnie zostało zrealizowane”,

tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 3 k.k.

Na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia

czynu z art. 231 § 2 k.k. zarzucanego mu w pkt 3 aktu oskarżenia. Na podstawie art.

66 i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec mjr. rez. D. G. o

przypisane mu w pkt II wyroku dwa czyny określone w art. 231 § 3 k.k. i wyznaczył

roczny okres próby. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją na niekorzyść

oskarżonego prokurator, który zarzucił:

1. „Na podstawie przepisu art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania

mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.

poprzez dokonanie wadliwej, bo jednostronnej i dowolnej oceny materiału

dowodowego, przyjęcie za podstawę wyroku dowodów przemawiających wyłącznie

na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji na bezzasadnym uznaniu, iż mjr. rez.

6

D. G. pomimo niedopełnienia szeregu obowiązków wynikających z pkt.l ppkt f

Rozkazu Dowódcy Brygady Zmechanizowanej nr Z-7 z dnia 15.01.2002 roku w

sprawie funkcjonowania i szkolenia poddziałów brygady w 2002 roku oraz w

przepisach art. 20 ust.2 i 3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O zamówieniach

publicznych" (Dz.U.nr 76, poz. 344 z późn. zmianami) przepisów ustawy z dnia 29

stycznia 2004 r.- Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr

113, poz. 759), oraz pomimo pozostawania z dostawcą M. K. w stosunku

znajomości i działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez wyżej

wymienioną kobietę, nie wyczerpał ustawowych znamion czynu określonego w art.

231 § 2 kk w postaci niedopełnienia obowiązków służbowych oraz działania w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej przez prywatną firmę, co skutkowało

uniewinnieniem mjr. rez. D. G. od popełnienia zarzucanego mu czynu określonego

we wskazanym przepisie i ujętym w punkcie Ill aktu oskarżenia, podczas gdy

zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przemawia za uznaniem, iż

oskarżony swoim działaniem naruszył obowiązki wynikające z pkt.l ppkt f Rozkazu

Dowódcy Brygady Zmechanizowanej nr Z-7 z dnia 15.01.2002 roku w sprawie

funkcjonowania i szkolenia poddziałów brygady w 2002 roku oraz w. przepisach art.

20 ust.2 i 3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O zamówieniach publicznych"

(Dz.U.nr 76, poz. 344 z późn. zmianami) przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004

r.- Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr. 113, poz. 759)

działając tym samym na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej przez M. K.”

2. „Na podstawie przepisu art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania

mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.

poprzez dokonanie wadliwej, bo jednostronnej i dowolnej oceny materiału

dowodowego, przyjęcie za podstawę wyroku dowodów przemawiających wyłącznie

na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji na bezzasadnym uznaniu, iż mjr.rez. D.

G. pomimo niedopełnienia szeregu obowiązków wynikających z pkt.13 ppkt 5

Rozkazu Dowódcy Brygady Zmechanizowanej nr PF-1 z dnia 28.12.1999 roku w

sprawie funkcjonowania i szkolenia wojsk w 2000 roku oraz w przepisach art. 15

ust. 1 i w art. 20 ust.2 i 3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O zamówieniach

publicznych" (Dz.U.nr 76, poz. 344 z późn. zmianami) oraz pomimo niedopełnienia

7

szeregu obowiązków wynikających z pkt. 9.2.6. Rozkazu Dowódcy Brygady

Zmechanizowanej nr Z-10 z dnia 16.01.2001 roku w sprawie funkcjonowania i

szkolenia pododdziałów brygady w 2001 roku oraz w przepisach art. 15 ust. 1, w

art. 16, art. 20 i w 67 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku „O zamówieniach

publicznych" (Dz.U.nr 76, poz. 344 z późn. zmianami) nie działał umyślnie na

szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez M. K.,

co skutkowało zmianą opisu czynu zarzuconego mjr. rez. D.G. i warunkowym

umorzeniu postępowania wobec wymienionego oskarżonego o czyny opisane w

pkt. II i III wyroku”.

W apelacji prokurator wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i

przekazanie w tym zakresie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P. do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Apelacja jest zasadna.

Należy jednak zauważyć, że sposób sformułowania zarzutów apelacyjnych

nie jest właściwy, bowiem nie uwypukla wszystkich uchybień zaistniałych w

niniejszej sprawie, które mogły mieć wpływ na treść wyroku (art. 410, art. 438 pkt 3

k.p.k.) Pomimo tych mankamentów, apelacja prokuratora odczytywana w oparciu o

treść zarzutu pozwala stwierdzić, że skarżący kwestionuje nieprzestrzeganie przez

Sąd pierwszej instancji reguł swobodnej oceny dowodów, a mianowicie reguł

logicznego rozumowania przez wyprowadzenie niewłaściwych wniosków z

prawidłowo ustalonych faktów. Z treści uzasadnienia apelacji wynika, że uchybienia

Sądu pierwszej instancji w ocenie dowodów, w świetle wskazań wiedzy i

doświadczenia życiowego oraz zasad prawidłowego rozumowania, doprowadziły do

błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji wadliwej oceny prawnej

zarzucanych oskarżonemu czynów oraz uniewinnienia go od popełnienia czynu z

pkt. 3 aktu oskarżenia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem prokuratora, że analiza

materiału dowodowego sprawy, w kontekście uzasadnienia zaskarżonego wyroku

prowadzi do wniosku, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał wszechstronnej oceny,

uwzględniającej wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, materiału

8

dowodowego sprawy i w następstwie dokonanej wadliwie oceny poczynił błędne

ustalenia faktyczne.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji w

sposób jednostronny i bezkrytyczny ocenił wyjaśnienia oskarżonego, który w toku

całego postępowania dowodowego starał się ekskulpować od winy, zasłaniając się

nieznajomością przepisów bądź też przerzucając ciężar odpowiedzialności na

podległych pracowników.

W wyjaśnieniach złożonych w dniu 5 kwietnia 2011 r., oskarżony mjr. rez. D.

G. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, wyjaśniając, że znał M. K.

późniejszą żonę jego kolegi – A. G. Osoba ta, prowadziła wspólnie z jego żoną

działalność gospodarczą. Uczestnicząc w postępowaniach o zamówienia publiczne,

jako członek komisji przetargowej zataił fakt tej znajomości i nie złożył oświadczeń

o znajomości z M. K.

Podczas kolejnego przesłuchania oskarżony odwołał swoje wyjaśnienia,

powołując się na zły stan psychiczny związany z chorobą matki, a także podniósł

zarzut wywierania na niego nacisku ze strony osób przesłuchujących. Odnośnie

znajomości z M. K. stwierdził, że osobę tą poznał znacznie później, a mianowicie w

latach 2004- 2005 r., tj. pół roku przed zawarciem przez nią związku małżeńskiego

z A. G.

Sąd pierwszej instancji oceniając wiarygodność wyjaśnień oskarżonego w tej

części, wbrew wskazaniom art. 7 k.p.k. bezkrytycznie uznał je za wiarygodne,

pomimo, że na tle całokształtu okoliczności sprawy, w świetle wskazań

doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania były one

nieprzekonywające i należało ocenić je w kategoriach przyjętej linii obrony, którą

prezentował podczas toczącego się postępowania karnego.

Wbrew odmiennym twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, który niemalże

wszystkim wyjaśnieniom oskarżonego, w których pomniejszał on swój stopień winy

w popełnieniu zarzucanych mu czynów, nadał walor wiarygodności, Sąd ten nie

rozważył szeregu okoliczności, które mogły zupełnie odmiennie rzutować na ocenę

dowodów i ustalenia faktyczne.

9

Oskarżony mjr. rez. D. G. stawił się dobrowolnie na przesłuchanie, bez

stosowania środków przymusu. Z uwagi na stan psychiczny, w którym się

znajdował tego dnia z powodu choroby matki, mógł odmówić składania wyjaśnień.

Przyznając się do popełnienia zarzucanych mu czynów i relacjonując szczegółowo

okoliczności ich popełnienia, własnoręcznie zamieszczoną adnotacją w protokole

przesłuchania, potwierdził ich zgodność i wiarygodność. Powoływanie się w

późniejszym czasie przez oskarżonego, na stan zdrowia oraz stosowane wobec

niego próby nacisku przez przesłuchujące go osoby, aby przyznał się do

popełnienia zarzucanych mu czynów, które to okoliczności zdaniem Sądu meriti

zasługiwały na aprobatę i w tej sytuacji jego przyznanie się podawały w wątpliwość,

zostały ocenione jednostronnie i sprzecznie z zasadami prawidłowego

rozumowania.

Wbrew odmiennym ocenom wyjaśnień oskarżonego przez Sąd pierwszej

instancji, w których przyznał się on do popełnienia zarzucanych mu czynów,

wnikliwa analiza dokumentacji przetargowej, w której uczestniczył oskarżony,

prowadzi do wniosku, iż nie były to wyjaśnienia wymuszone i złożone pod wpływem

jego złego stanu psychicznego. Wszystkie późniejsze relacje oskarżonego po

odwołaniu wyjaśnień z dnia 5 kwietnia 2011 r., zdaniem Sądu Najwyższego,

zmierzały do pomniejszenia stopnia jego winy, bądź też uwolnienia od

odpowiedzialności karnej. Zawarte na s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku

Sądu pierwszej instancji argumenty, mające na celu pozbawienie waloru

wiarygodności wyjaśnień oskarżonego złożonych w dniu 5 kwietnia 2011 r. jako

wymuszonych są zupełnie nieuprawnione, bowiem nie mają wiarygodnego

udokumentowania w dowodach lecz oparte są na przypuszczeniach.

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o

zamówieniach publicznych (Nr 76, poz. 344) w postępowaniu o udzielenie

zamówienia publicznego nie mogą występować w imieniu zamawiającego, ani też

wykonywać czynności związanych z postępowaniem o zamówienia publiczne, a

także być biegłym osoby które pozostają z dostawcą lub wykonawcą w takim

stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnioną wątpliwość co

do ich bezstronności. Osoby występujące w imieniu zamawiającego w

10

postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, składają oświadczenie

pisemne o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3

cyt. wyżej ustawy.

W świetle przytoczonych wyżej unormowań prawnych ustawy o

zamówieniach publicznych Sąd pierwszej instancji, w sposób jednostronny nie

uwzględniający całokształtu okoliczności sprawy, ocenił relacje oskarżonego z M. K.

Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w tym zakresie rozważania i ocena

są li tylko hipotetycznymi dywagacjami pozostającymi w rażącej sprzeczności z

zasadami prawidłowego rozumowania.

Dając bezkrytycznie wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, że nie znał M. K. w

latach, kiedy uczestniczyła ona w przetargach, które oskarżony organizował a

następnie uczestniczył w komisjach przetargowych, Sąd pierwszej instancji stanął

na stanowisku, że brak jest dowodów wskazujących na pozostawaniu M. K. w

jakimkolwiek stosunku znajomości z oskarżonym, a gdyby hipotetycznie przyjąć, iż

taka znajomość istniała, to nie da się zasadnie wykazać, że mogła ona budzić

uzasadnione wątpliwości co do bezstronności oskarżonego jako członka komisji

przetargowej.

Z zaprezentowanym poglądem można byłoby się zgodzić gdyby nie uszły

uwadze Sądu meriti takie okoliczności, iż we wszystkich trzech postępowaniach o

udzielenie zamówienia publicznego, w których po stronie dostawcy występowała M.

K., a w składzie komisji przetargowej zasiadał oskarżony, miało miejsce rażące

naruszenie podstawowych przepisów ustawy o zamówieniach publicznych.

Wbrew odmiennym twierdzeniom Sądu pierwszej instancji oskarżony

występując w imieniu zamawiającego zobowiązany był do złożenia pisemnego

oświadczenia nie tylko w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazujących na

pozostawanie z dostawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym który

podważałby bezstronność stron, ale również w przypadku braku takich okoliczności.

W żadnym z tych postępowań przetargowych, takiego oświadczenia oskarżony nie

złożył.

11

Pomimo, że w dwóch przetargach wartości zamówienia publicznego

przekraczała 30.000 euro, wbrew art. 15 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych

zastosowany został nieprawidłowo tryb uproszczony poprzez skierowanie do

określonych dostawców zapytania o cenę.

Należy zauważyć, iż prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu pierwszej

instancji, że oskarżony nie pozostawał w takim stosunku znajomości z M. K., który

uzasadniał konieczność wyłączenia się z udziału w komisji przetargowej, bowiem

budził uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, podważają również

dalsze okoliczności, iż we wszystkich trzech przetargach uczestniczyła faktycznie

tylko M. K., która je wygrała. Wszystkie zgłaszające się do przetargu firmy były

bowiem reprezentowane przez tę osobę, przy czym niektóre z nich, jak PPUH S. i E.

w tym okresie czasu już nie istniały, gdyż zostały wykreślone z działalności

gospodarczej.

W sprawie […] zamówienie w trybie zapytania o cenę skierowane zostało

wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 67 cytowanej wyżej ustawy , zamiast do

co najmniej 4 dostawców tylko do 3 firm i to należących do M. K., przy czym jak już

była o tym mowa wyżej, dwie z nich w tym czasie nie istniały.

W żadnym protokole z wyboru oferty zgłoszonej przez M. K., we wszystkich

trzech postępowaniach o zamówienie publiczne na dostawę środków czystości, w

których uczestniczył oskarżony nie zostały załączone podstawowe dokumenty

uprawniające zgłaszającą się stronę do uczestniczenia w przetargu. Uczestnicząca

w przetargu firma . miała swoją siedzibę przy ulicy B., tj. w miejscu zamieszkania A.

G., a M. K. – żona A. G., serdecznego przyjaciela oskarżonego, w latach 1997-

2000, prowadziła działalność gospodarczą wspólnie z E. G. – żoną oskarżonego.

Przytoczone okoliczności, zdaniem Sądu Najwyższego podważają

wiarygodność wyjaśnień oskarżonego, iż przez tyle lat współpracy nie znał on

wspólniczki żony. W świetle wskazań doświadczenia życiowego na tle całokształtu

okoliczności o których mowa wyżej budzą wątpliwości te ustalenia wyrokowe Sądu

pierwszej instancji, który znajomość oskarżonego z M. K. określił jako nie budzącą

12

uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności podczas wykonywania

obowiązków członka komisji przetargowej.

Należy podkreślić, iż tak rażących naruszeń podstawowych przepisów o

zamówieniach publicznych, do których doszło w postępowaniach przetargowych z

udziałem oskarżonego, jako członka komisji przetargowej, a z drugiej strony M. K.

jako osoby uczestniczącej w przetargu w charakterze dostawcy, nie wykazała

analiza dokumentacji przetargowej w innych sprawach bez udziału tych osób.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, podniesione powyżej okoliczności Sąd

meriti powinien poddać kompleksowej analizie i ocenie na tle całokształtu

okoliczności sprawy, w przeciwieństwie do dotychczasowej, jednostronnej oceny

dowodów, w głównej mierze opartej na budzących wątpliwości wyjaśnieniach

oskarżonego.

Zdaniem Sądu Najwyższego, dotychczasową ocenę prawną czynów

oskarżonego, opartą w głównej mierze na jego wyjaśnieniach Sąd meriti powinien

poddać również weryfikacji.

Można podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, iż brak jest podstaw, aby

czynić oskarżonemu zarzut niedopełnienia szeregu obowiązków wynikających z

rozkazów Dowódcy Brygady Zmechanizowanej z treścią których nie zapoznał się.

Całkowicie natomiast chybione są te rozważania Sądu pierwszej instancji, iż

przepisy ustawy o zamówieniach publicznych naruszył on nieumyślnie.

W żadnej mierze nie zasługiwały na wiarygodność te wyjaśnienia

oskarżonego, że w zasadzie to nie znał on swoich obowiązków, a w szczególności

jego wiedza z zakresu znajomości przepisów o zamówieniach publicznych była

powierzchowna. Pełniąc obowiązki kierownika WAK-u i będąc odpowiedzialnym

między innymi za sprawną organizację dostaw na rzecz wojska, oskarżony G. jako

podmiot zamawiający powinien posiadać podstawową wiedzę o zamówieniach

publicznych i systematycznie ją pogłębiać. Zasłanianie się nieznajomością

przepisów ustawy o zamówieniach publicznych nie może go ekskulpować. Zawarte

w ustawie o zamówieniach publicznych unormowania we wszystkich trzech

13

postępowaniach przetargowych, w których uczestniczył oskarżony jako członek

komisji, naruszył on w sposób umyślny. Ilość naruszonych przepisów tej ustawy, ich

nieskomplikowany w interpretacji charakter, wbrew odmiennemu twierdzeniu Sądu

pierwszej instancji, przemawia przeciwko nieumyślnemu naruszeniu tych przepisów

ustawy.

Przy ponownej ocenie prawnej czynów oskarżonego, Sąd pierwszej instancji,

gdyby doszedł do przekonania, że oskarżony nieumyślnie przekroczył swoje

uprawnienia, powinien wykazać, w czym wyrażało się wystąpienie istotnej szkody

jako wyniku zachowania się sprawcy. Ponadto jak trafnie zauważa apelacja, z

uwagi na czas popełnienia czynów, Sąd powinien mieć na uwadze, czy nie

zachodzą okoliczności wyłączające ściganie z powodu przedawnienia karalności

czynów.

Z przytoczonych wyżej względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.