II CNP 13/13

Sygn. akt II CNP 13/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 października 2013 r.

skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej

"S." w S.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt […]

wydanego w sprawie z powództwa D. M. i M. M.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej

"S." w S.

o zapłatę,

oddala skargę.

2

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r. oddalił apelację

strony pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej „S.” w S. od

wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 grudnia 2011 r., którym zasądzono od

niej na rzecz powodów M. M. i D. M. kwoty po 2915 zł z odsetkami ustawowymi od

dnia 1 sierpnia 2009 r. Podzielił on ustalenia i ocenę prawną Sądu pierwszej

instancji wskazujące, że uchwała zarządu pozwanej spółdzielni z dnia 22 września

2003 r. nr 75/IX/2003 r., w zakresie w jakim ustalała obowiązek zapłaty kwot z

tytułu zadłużenia dotyczącego lokalu mieszkalnego powodów w związku z

przekształceniem spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własności, była

nieważna i w konsekwencji brak było podstaw do świadczenia przez powodów z

tego tytułu kwoty 5830 zł na rzecz strony pozwanej.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 marca 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa

Lokatorsko-Własnościowa „S.” w S., zaskarżając go w całości, zarzuciła

naruszenie art. 43 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach

mieszkaniowych (dalej u.s.m.), art. 58 § 1 i § 3 k.c. oraz art. 411 pkt 1 k.c.

Wskazała, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 43 ust. 5 u.s.m. oraz art. 411

pkt 1 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

podobnie jak skarga kasacyjna, podlega rozpoznaniu wyłącznie w granicach jej

podstaw (art. 39813

§ 1 i art. 42410

). Zarzuty zawarte w rozpoznawanej skardze nie

podważają przyjętej przez Sąd Okręgowy oceny, że uchwała zarządu pozwanej

spółdzielni z dnia 22 września 2003 r., w zakresie wskazanym w zaskarżonym

wyroku, była sprzeczna z ustawą. Zarzucając naruszenie art. 43 ust. 5 u.s.m.

skarżący podniósł, że na skutek upływu przewidzianego w nim 30 dniowego

terminu zawitego do zaskarżenia uchwały i niezaskarżenia jej w tym terminie,

uchwała ta wywiera określone w niej skutki, co wiązało także Sąd orzekający

w sprawie. Zdaniem skarżącego Sąd Okręgowy bezzasadnie uznał także, że

uchwała zarządu z dnia 22 września 2003 r. była dotknięta bezwzględną

nieważnością, którą Sąd mógł stwierdzić w dowolnym czasie. Te podstawy skargi

3

miały decydujące znaczenie dla oceny jej zasadności, gdyż uwzględnienie zarzutu

dotyczącego nieprawidłowego zastosowania art. 411 pkt 1 k.c. była uzależnione od

stwierdzenia, że Sąd Okręgowy niezasadnie przyjął istnienie podstaw do uznania

nieważności uchwały zarządu pozwanej spółdzielni.

Wymaga jednocześnie podkreślenia, że w judykaturze utrwalone jest

stanowisko, że orzeczeniem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241

k.p.c.

jest tylko takie orzeczenie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie

podlegającymi różnej wykładni przepisami, ogólnie przyjętymi standardami

rozstrzygnięć albo takie orzeczenie, które zostało wydane w wyniku rażąco błędnej

wykładni prawa lub jego niewłaściwego zastosowania. Naruszenie prawa musi

mieć zatem charakter kwalifikowany i być oczywiste. Te kryteria oceny

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie mogą być odniesione do

zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w R.

Skutki uchwał podejmowanych przez organy spółdzielni mieszkaniowych

z punktu widzenia ich zgodności z prawem - uwzględniając ich charakter- powinny

być oceniane w podobny sposób jak skutki niezgodnych z prawem czynności

prawnych. Odwołanie się zatem przez Sąd Okręgowy do treści art. 58 k.c., który

przewiduje nieważność czynności prawnych zdziałanych wbrew przepisom ustawy

nie może być uznane za przejaw ewidentnie wadliwego zastosowania tego

przepisu mimo istnienia regulacji zawartej w art. 43 ust. 5 u.s.m., wskazywanej

przez skarżącego jako podstawa dla stanowiska o braku bezwzględnej

nieważności uchwały zarządu sprzecznej z ustawą. Przepis ten istotnie stanowi, że

osoby wymienione w art. 43 ust. 1 u.s.m. mogą zaskarżyć uchwalę do sądu

z powodu jej niezgodności z prawem lub jeśli uchwała ta narusza ich interes

prawny lub uprawnienia. Sformułowanie o zaskarżeniu uchwały z powodu jej

niezgodności z prawem wskazuje, w zgodzie z stanowiskiem skarżącego, że

uchwała niezgodna z prawem nie jest bezwzględnie nieważna, skoro podlega

zaskarżeniu. Na gruncie tego przepisu wątpliwe jest jednak należy rozumieć użyte

na jego potrzeby stwierdzenie o zaskarżeniu uchwały. W kolejnym zdaniu tego

przepisu użyto bowiem zwrotu stwierdzającego, że przyczyną stwierdzenia

nieważności uchwały nie może być niepodjęcie przez osoby zainteresowane

wysłanych do nich powiadomień. To zdanie sugeruje z kolei, że obok zaskarżenia

4

uchwały w ścisłym znaczeniu, zawierającym żądanie jej uchylenia np. z powodu

naruszenia interesu skarżącego, dopuszczalne jest także żądanie stwierdzenia

nieważności uchwały. W przypadku żądania stwierdzenia nieważności uchwały

wchodziłyby zaś w grę ogólne zasady regulujące dopuszczalność i tryb ustalenia

nieważności uchwały. Z przyczyn wyżej wskazanych nie można przyjąć, że Sąd

Okręgowy opowiadając się za dopuszczalnością stwierdzenia nieważności

uchwały zarządu spółdzielni z powodu jej niezgodności z prawem dopuścił się

rażąco wadliwej wykładni art. 43 ust. 5 u.s.m. i w konsekwencji sposób ewidentnie

wadliwy zastosował art. 58 § 1 i § 3 k.c.

Z tych względów zaskarżone orzeczenie nie może być uznane za niezgodne

z prawem w rozumieniu art. 4241

§ 1 k.p.c. Zatem skarga była pozbawiona

uzasadnionych podstaw i podlegała oddaleniu na podstawie art. 424 § 2 k.p.c.