I UK 188/13

Sygn. akt I UK 188/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Józef Iwulski (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania G.M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wypłatę emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 grudnia 2013 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt […]

1. uchyla punkt II. zaskarżonego wyroku,

2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie i znosi

wzajemnie między stronami koszty postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2012 r., […], Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił odwołanie ubezpieczonej G.M. od decyzji

2

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2011 r. o wstrzymaniu

wypłaty emerytury z dniem 1 października 2011 r.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzją z dnia 15 maja 2009 r. organ

rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 1 kwietnia 2009 r.

Ubezpieczona od dnia 1 października 1993 r. pozostaje w stosunku pracy z

Urzędem Skarbowym w O. W kwestionowanej decyzji z dnia 1 października 2011 r.

organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury należnej G.M. od dnia 1 października

2011 r., uzasadniając to powołaniem się na pobieranie emerytury w sytuacji, gdy

ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku

pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała pracę bezpośrednio przed

dniem nabycia prawa do emerytury.

Sąd pierwszej instancji uznał, że odwołanie nie zawiera uzasadnionych

podstaw, bowiem ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpuje normę art. 103a

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Według

Sądu Okręgowego, przepis ten ma zastosowanie od dnia 1 października 2011 r. do

emerytur, które zostały przyznane przed dniem 1 stycznia 2011 r. Z tej przyczyny

rozstrzygnięcie organu rentowego przyjęte w kwestionowanej decyzji było

prawidłowe.

Apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła ubezpieczona.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., […], Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu

Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i wznowił z dniem 1

października 2011 r. wypłatę emerytury należnej G.M. (w punkcie pierwszym).

Ponadto Sąd drugiej instancji stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za

nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (w punkcie

drugim) i orzekł o kosztach procesu (w punkcie trzecim). Sąd drugiej instancji

zwrócił uwagę, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury z dniem 1 kwietnia

2009 r. i organ rentowy wypłacał jej to świadczenie, gdyż w ówczesnym stanie

prawnym nie obowiązywał już art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (którego odpowiednik, to jest art. 103a tej

ustawy, obowiązuje od dnia 1 stycznia 2011 r.). Sąd Apelacyjny - powołując się na

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., K 2/12 (Dz.U. 2012,

3

poz. 1285; OTK-A 2012 nr 10, poz. 121) - uznał, że w stosunku do osób, które

nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r., przepis art. 103a

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie

powinien mieć zastosowania, bowiem wynika to z konstytucyjnej zasady ochrony

zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Przepis ten

dotyczy wyłącznie ubezpieczonych, którzy nabyli prawo do emerytury najwcześniej

w dniu 1 stycznia 2011 r. W tej sytuacji kwestionowany wyrok Sądu pierwszej

instancji nie mógł się ostać, bo art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie miał zastosowania do sytuacji prawnej

odwołującej się. Dodatkowo Sąd drugiej instancji przyjął, że skoro powołany przepis

nie mógł być podstawą zawieszenia przez organ rentowy wypłaty emerytury

należnej ubezpieczonej, to należało orzec o odpowiedzialności organu za

niewyjaśnienie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Według Sądu

Apelacyjnego norma prawna uznana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za

niekonstytucyjną jest wadliwa, wobec czego oparta na tej podstawie decyzja organu

rentowego również musi być uznana za wadliwą, nawet jeśli została wydana przed

datą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Utrata mocy obowiązującej aktu

normatywnego, o której mowa w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP oznacza, że

niekonstytucyjny przepis jest derogowany z systemu prawnego w sposób

bezwzględny i bezwarunkowy, a zatem nie może być stosowany również do oceny

stanów faktycznych ukształtowanych w czasie, gdy jeszcze obowiązywał. Z kolei,

odpowiedzialność organu rentowego oznacza każdą obiektywną wadliwość decyzji,

niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego

działania organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań

prawodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji

niejednoznaczności stanowionych przepisów, w tym także naruszenia prawa

wskutek niewłaściwej wykładni obowiązujących przepisów.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie dotyczącym daty wznowienia

wypłaty emerytury oraz stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za

nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji organ rentowy

wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie: 1) art. 190 ust. 3 Konstytucji

RP polegające na uznaniu, że wobec osób, które nabyły prawo do emerytury przed

4

dniem 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., K 2/12, wywołuje skutki z

datą wsteczną (od dnia 1 października 2011 r.), a nie z datą jego publikacji (22

listopada 2012 r.) oraz 2) art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 85 ust. 1 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.)

przez uznanie, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej

okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych

skarżący wywiódł w szczególności, że stwierdzenie przez Sąd odwoławczy

odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania

decyzji, jest oczywiście błędne w sytuacji, gdy organ rentowy rozstrzygał na

podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej

decyzji. Żadnemu rozstrzygnięciu, do którego odnosi się przepis art. 103a ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie można przypisać

cechy bezprawności. Tym samym nie można uznać, aby działania organu

rentowego podjęte na podstawie powołanego przepisu były sprzeczne z prawem i

uzasadniały odpowiedzialność tego organu. Wstrzymanie wypłaty świadczenia

dokonane na mocy kwestionowanej decyzji jest następstwem okoliczności, za które

organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności w rozumieniu art. 85 ust. 1 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy wniósł o uchylenie punktu

pierwszego sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego w części obejmującej datę

wznowienia wypłaty emerytury (od dnia 1 października 2011 r. zamiast od dnia 22

listopada 2012 r.) oraz o uchylenie w całości punktu drugiego stwierdzającego

odpowiedzialność organu rentowego i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku i jego zmianę przez orzeczenie, że "zwrot emerytury" przysługuje

odwołującej się od dnia 22 listopada 2012 r. i "zwolnienie" organu rentowego z

odpowiedzialności, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Nieusprawiedliwiona jest podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia art. 190

ust. 3 Konstytucji RP, oparta na prezentowanym przez skarżący organ rentowy

5

poglądzie, że wypłata emerytury na rzecz ubezpieczonej powinna zostać

wznowiona dopiero z dniem 22 listopada 2012 r., a nie - jak przyjął Sąd

odwoławczy - z dniem 1 października 2011 r. W sentencji wyroku z dnia 13

listopada 2012 r., K 2/12, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 28 ustawy z dnia

16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku z art. 103a ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim

znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia

2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą

ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa

wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W końcowej części

uzasadnienia tego wyroku Trybunał wywiódł, że z chwilą ogłoszenia jego sentencji

w Dzienniku Ustaw (co nastąpiło 22 listopada 2012 r.) utraci moc art. 28 ustawy

zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie

art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do

osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności

rozwiązania stosunku pracy. To zaś oznacza według Trybunału, że obowiązek

rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek

realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób,

które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.

Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i ma zastosowanie do

osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później,

to jest od 1 stycznia 2011 r. Kwestia następstw, jakie wyrok Trybunału wywołał w

sytuacji prawnej osób, które nabyły uprawnienia emerytalne przed datą jego

wejścia w życie była już przedmiotem wielu orzeczeń Sądu Najwyższego (wyroki z

dnia 7 marca 2013 r., I UK 519/12, LexPolonica nr 7380209; z dnia 25 kwietnia

2013 r., I UK 593/12, LexPolonica nr 7320837; z dnia 6 czerwca 2013 r., II UK

330/12, LEX nr 1328042 oraz z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 372/12, LexPolonica

nr 7310987) oraz sądów powszechnych (wyroki Sądów Apelacyjnych: w

Katowicach z dnia 18 stycznia 2013 r., III AUa 945/12, LEX nr 1271882; w

Szczecinie z dnia 31 stycznia 2013 r., III AUa 694/12, LEX nr 1322056 oraz w

6

Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., III AUa 459/12, LEX nr 1314716 i III AUa 814/12,

LEX nr 1314718). W tych wszystkich orzeczeniach generalnie przyjęto wykładnię,

że przepisy prawa, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP, były

sprzeczne z ustawą zasadniczą już od dnia ich wejścia w życie (ex tunc), wobec

czego nie mogą być legalną podstawą orzekania. Wobec uchylenia mocy

obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach w stosunku do osób, które

prawo do emerytury nabyły przed dniem 1 stycznia 2011 r. i ustalenia, że

ubezpieczony uzyskał prawo do emerytury w 2009 r., należy więc uznać, iż wypłata

tego świadczenia powinna być kontynuowana także po dniu 1 października 2011 r.

Eliminacja skutków wynikających z niekonstytucyjnych przepisów wymaga jednak

indywidualnych rozstrzygnięć w sferze stosowania prawa i dlatego decyzja organu

rentowego zawieszająca prawo do emerytury w oparciu o niekonstytucyjny przepis

art. 103a ustawy o emeryturach i rentach podlega w sądowym postępowaniu

odwoławczym skorygowaniu przez zobowiązanie organu rentowego do podjęcia

wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 r. Z kolei orzeczenie sądowe oparte

na art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, który był od początku jego

obowiązywania niezgodny z art. 2 Konstytucji RP (w zakresie, którego dotyczy

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r.), podlega uchyleniu w

postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z

art. 39815

k.p.c., bez potrzeby wznawiania postępowania na podstawie art. 4011

k.p.c. Orzecznictwo sądowe określające skutki prawne wyroku Trybunału

Konstytucyjnego, K 2/12, w sferze indywidualnych uprawnień emerytów, jest więc

jednolite a Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni je

aprobuje, nie dostrzegając przy tym argumentów, które by przemawiały za

przyjęciem innej wykładni. W konsekwencji należy uznać za prawidłowe

rozstrzygnięcie zamieszczone w punkcie pierwszym sentencji wyroku Sądu

Apelacyjnego, w którym orzeczono o wznowieniu wypłaty spornego świadczenia na

rzecz ubezpieczonej z dniem 1 października 2011 r. W tym zakresie skarga

kasacyjna podlegała oddaleniu.

Co do drugiego z postawionych w skardze zarzutów, dotyczącego

naruszenia art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach w związku z art. 85 ust.

1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to jest on skuteczny w tym sensie,

7

że powoduje konieczność uchylenia przez Sąd Najwyższy rozstrzygnięcia, w

którym Sąd drugiej instancji stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za

nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (punkt drugi

sentencji wyroku). Podstawą takiego uchylenia są jednak inne względy niż

przytoczone w skardze. O konieczności uchylenia tej części zaskarżonego wyroku

decydują bowiem przede wszystkim względy natury formalnej (proceduralnej).

Zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, organ rentowy

wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po

raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do

wydania tej decyzji. Natomiast art. 118 ust. 1a tej ustawy (w brzmieniu

obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2009 r.) stanowi, że w razie ustalenia prawa do

świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień

wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również

dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ

rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności

niezbędnej do wydania decyzji; organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza

odpowiedzialność organu rentowego. Z kolei, na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych - w

terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i

wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń

zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów

międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego

świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości

odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to

przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest

następstwem okoliczności, za które ZUS nie ponosi odpowiedzialności.

Już językowa wykładnia przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że

obligatoryjne stwierdzenie przez organ odwoławczy (czyli przez sąd ubezpieczeń

społecznych), w trybie przewidzianym w art. 118 ust. 1a zdanie drugie ustawy o

emeryturach i rentach, odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie

ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji dotyczy tylko przypadków, w

których organ wydaje decyzje "w sprawie prawa do świadczenia" lub "ustalenia jego

8

wysokości". Inaczej mówiąc, chodzi jedynie o decyzje wydawane w przedmiocie

ustalenia prawa do emerytury (lub innych świadczeń określonych w ustawie o

emeryturach i rentach) albo ustalenia wysokości tego świadczenia. Przykładowo,

jeśli organ rentowy odmówi wnioskodawcy ustalenia prawa do emerytury, a w

wyniku uwzględnienia odwołania od tej decyzji sąd powszechny "przyzna"

ubezpieczonemu prawo do wnioskowanego świadczenia, to obowiązkiem sądu jest

rozstrzygnięcie w sentencji wyroku zmieniającego decyzję, czy organ rentowy

ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do

wydania decyzji. To samo dotyczy przypadku, gdy sąd ubezpieczeń społecznych

"przyzna" ubezpieczonemu emeryturę (bądź inne świadczenie) w wysokości

wyższej niż ustalona w decyzji organu rentowego. Orzeczenie stwierdzające

odpowiedzialność organu rentowego (lub jej brak) w trybie art. 118 ust. 1a zdanie

drugie ustawy o emeryturach i rentach pełni funkcję prejudykatu w sprawie o

(ewentualną) wypłatę odsetek za opóźnienie w przyznaniu lub wypłacie

świadczenia. Jeżeli takie rozstrzygnięcie zostanie podjęte, to kwestia ta nie może

być przedmiotem postępowania dowodowego i odmiennych ustaleń faktycznych

oraz ocen prawnych w kolejnym procesie o odsetki od przyznanego (wypłaconego)

świadczenia (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 marca

2011 r., I UZP 2/11, OSNP 2011 nr 19-20, poz. 255 oraz uzasadnienie wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., II UK 330/09, LEX nr 604220). Natomiast

spoczywający na sądzie ubezpieczeń społecznych (organie odwoławczym)

obowiązek wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 118 ust. 1a zdanie

drugie ustawy o emeryturach i rentach, nie dotyczy spraw o innym przedmiocie

rozpoznania niż ustalenie (stwierdzenie nabycia, "przyznanie") prawa do

świadczenia lub ustalenie jego wysokości. Przepis art. 118 ust. 1a zdanie drugie

ustawy o emeryturach i rentach ma charakter wyjątkowy, przede wszystkim dlatego,

że wprowadza obowiązek sądu ubezpieczeń społecznych orzekania w przedmiocie,

który nie był objęty zaskarżoną decyzją (ponad żądanie; por. art. 321 § 1 k.p.c.).

Rozszerzająca wykładnia tego przepisu jest niedopuszczalna. W razie spełnienia

przesłanek określonych w tym przepisie sąd ma obowiązek orzeczenia o

odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności

niezbędnej do wydania decyzji (choć brak takiego rozstrzygnięcia nie pozbawia

9

ubezpieczonego prawa do odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia

powołana uchwała z dnia 24 marca 2011 r., I UZP 2/11, oraz uchwała z dnia 6 lipca

2011 r., II UZP 5/11, OSNP 2011 nr 23-24, poz. 301; OSP 2013 nr 1, poz. 8, z glosą

K. Stopki). W razie braku tych przesłanek, a więc w innej sprawie niż o ustalenie

prawa do świadczenia (decyzja przyznająca świadczenie ma charakter

deklaratoryjny - art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach) lub ustalenie jego

wysokości, wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 118 ust. 1a zdanie drugie

ustawy o emeryturach i rentach jest niedopuszczalne, gdyż oznaczałoby wyjście

poza przedmiot rozpoznania odwołania wyznaczony zakresem decyzji organu

rentowego. Oznacza to, że w sprawach z odwołania od decyzji wydanych w

przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczeń (art. 134 ustawy o emeryturach i

rentach) oraz wznowienia ich wypłaty (art. 135 tej ustawy), przepis art. 118 ust. 1a

zdanie drugie ustawy o emeryturach i rentach nie ma zastosowania (tak trafnie

wyroki Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2013 r., III AUa 1045/12,

LEX nr 1271964; III AUa 1036/12, LEX nr 1267395 oraz III AUa 1038/12, LEX nr

1259751).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należało

przyjąć, że orzeczenie o odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie

ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, zawarte w punkcie drugim

sentencji zaskarżonego wyroku było niedopuszczalne, bowiem zostało wydane bez

stosownej podstawy prawnej. Przedmiotem kontroli odwoławczej w toku

rozpoznawanej sprawy była decyzja o wstrzymaniu wypłaty emerytury, którą

ubezpieczona wcześniej pobierała. Decyzja ta została wydana na podstawie art.134

ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach w związku z zaistnieniem okoliczności,

o której mowa w art. 103a tej ustawy. Kwestionowana decyzja nie była zatem

decyzją w przedmiocie ustalenia prawa do emerytury (taka decyzja została bowiem

wydana wcześniej w dniu 15 maja 2009 r.), ani też decyzją ustalającą wysokość

emerytury. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w tej

części.

W tej sytuacji bezprzedmiotowe jest merytoryczne rozważenie

podniesionych w skardze twierdzeń, że wstrzymanie w stosunku do ubezpieczonej

wypłaty emerytury w związku z sytuacją prawną wywołaną wejściem w życie

10

art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, a następnie uznaniem tego przepisu za

niezgodny z Konstytucją RP w odniesieniu do określonej kategorii ubezpieczonych,

stanowiło okoliczność, za którą organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności.

Problem ten został przedstawiony Sądowi Najwyższemu (sygnatura akt III UZP

3/13) przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 23 października

2013, III AUa 677/13, jako zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania "czy

organ rentowy wypłacając emerytury zgodnie z wyrokiem Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku sygn. akt K 2/12 (ogłoszonym w

dniu 22 listopada 2012 roku w Dzienniku Ustaw z 2012 roku poz. 1285 ), których

wypłatę wstrzymano od 1 października 2011 roku, obowiązany jest również do

wypłaty odsetek - stosownie do art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998

roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dziennik Ustaw z 2009 roku nr 205

poz. 1585 ze zm.)?".

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816

k.p.c.

uchylił rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji w zakresie stwierdzającym

odpowiedzialność organu rentowego (punkt drugi sentencji), a w pozostałej części

oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 39814

k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania

kasacyjnego w oparciu o przepis art. 100 k.p.c.

/tp/