II UK 223/13

Sygn. akt II UK 223/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

Protokolant Małgorzata Beczek

w sprawie z wniosku J. M.

przeciwko Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w W.

o wypłatę emerytury wojskowej,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 4 grudnia 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 27 września 2012 r.,

I. prostuje w komparycji sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 września 2012 r., oznaczenie strony pozwanej przez

określenie jej jako "Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w

W.",

II . oddala skargę kasacyjną.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie J. M. od

decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia 7 listopada 2011

r., którą wojskowy organ emerytalny wstrzymał wnioskodawcy wypłatę emerytury

wojskowej od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r. Podstawę rozstrzygnięcia

stanowiły następujące ustalenia.

Decyzją z dnia 23 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej:

„organ rentowy”) przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury na podstawie art. 28

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.; dalej:

„ustawa emerytalna”) na okres od 1 grudnia 2007 r. do 4 sierpnia 2008 r., kolejną

decyzją z dnia 23 września 2011 r. - w drodze realizacji wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 kwietnia 2011 r. - poczynając od 5 sierpnia 2008 r. i decyzją z dnia 28

września 2011 r. - na okres od 5 sierpnia 2011 r. Wypłata świadczenia

emerytalnego została zawieszona z uwagi na kontynuowanie przez wnioskodawcę

zatrudnienia. Na jego wniosek organ rentowy podjął wypłatę emerytury za okres od

1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r. Od dnia 1 października 2011 r. do nadal

wypłacana jest wnioskodawcy emerytura wojskowa. Ponieważ emerytura z

systemu powszechnego była świadczeniem korzystniejszym od pobieranej

emerytury wojskowej, zaskarżoną decyzją z dnia 7 listopada 2011 r. wojskowy

organ emerytalny zawiesił świadczenie emerytalne za okres od 1 stycznia 2009 r.

do 30 września 2011 r., uznając je za nienależne.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji - powołując się

na art. 7 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.;

dalej: „ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych”) oraz art. 95

ust. 1 ustawy emerytalnej - wskazał, że wprawdzie wnioskodawca spełnił warunki

do przyznania mu emerytury wojskowej oraz „emerytury cywilnej” i ma prawo do

obliczenia obu świadczeń, to niedopuszczalne jest pobieranie przez niego więcej

niż jednego świadczenia emerytalnego. W takiej sytuacji wypłaca się świadczenie

wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną. Wnioskodawca zgodnie ze swoim

3

wyborem aktualnie pobiera niższe świadczenie wojskowe, jednakże nie jest

pozbawiony wyższego świadczenia emerytalnego z systemu powszechnego.

Ponieważ wysokość emerytury wojskowej nie wynosi mniej niż 75% podstawy jej

wymiaru, stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych nie jest możliwe uwzględnienie okresu opłacania przez wnioskodawcę

składek na ubezpieczenie poza służbą.

Wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

wnioskodawcy od powyższego wyroku, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu

pierwszej instancji i wskazując, że przedmiotem sporu objętym zaskarżoną decyzją

wojskowego organu rentowego jest zasadność zawieszenia wypłaty emerytury

wojskowej od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r.

W ocenie Sądu drugiej instancji, ze znajdujących w sprawie zastosowanie

art. 7 i 48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz

art. 95 ustawy emerytalnej wynika, że w sytuacji zbiegu prawa do emerytury z

prawem do świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się

świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy

szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych stanowi, że osoby, które pobierały świadczenia

pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie

prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości, są obowiązane do zwrotu

nienależnych im świadczeń, jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ

emerytalny o obowiązku zawiadomienia o tych okolicznościach. W niniejszej

sprawie doszło do zbiegu świadczeń emerytalnych wnioskodawcy z dwóch tytułów.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2010 r., II UZP 10/09 (OSNP 2010, nr

17-18, poz. 215) uznał, że nie można wyłączyć nabycia prawa do emerytury

przewidzianej w ustawie emerytalnej przez żołnierza zawodowego, jeżeli okresy

składkowe i nieskładkowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie

zostały uwzględnione przy obliczaniu emerytury żołnierza zawodowego. Uchwała ta

odnosi się do przyznania prawa do świadczeń emerytalnych z dwóch tytułów, nie

regulując zasady ich wypłaty. W tym zakresie zastosowanie znajdują powołane

wyżej przepisy odnoszące się do zbiegu prawa do świadczeń. Wnioskodawca po

nabyciu prawa do emerytury wojskowej podjął dalsze zatrudnienie i odprowadzał z

4

tego tytułu składki na ubezpieczenie emerytalne, wskutek czego po osiągnięciu

powszechnego wieku emerytalnego spełnił warunki do przyznania mu prawa do

emerytury z systemu powszechnego. Powołane wyżej przepisy wyraźnie i

jednoznacznie stanowią, że w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku

świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe

lub wybrane przez zainteresowanego. Natomiast powstanie nienależnie pobranego

świadczenia za okres od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r. było związane z

toczącym się uprzednio postępowaniem sądowym, które w konsekwencji

doprowadziło do przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury tzw. „cywilnej”.

Ponieważ emerytura wypłacana z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych była

świadczeniem korzystniejszym, oba organy rentowe dokonały wzajemnych

rozliczeń, co w rezultacie doprowadziło do wypłaty na rzecz wnioskodawcy

korzystniejszego świadczenia. Z uwagi na okoliczność, że emerytura

wnioskodawcy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest świadczeniem

korzystniejszym, wojskowy organ emerytalny zobligowany był w myśl art. 7 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych do wydania decyzji o

zawieszeniu prawa do emerytury wojskowej i tego de facto dotyczy zaskarżona

decyzja. W konsekwencji Sąd drugiej instancji uznał, że wojskowy organ

emerytalny prawidłowo dokonał zawieszenia wypłaty emerytury wojskowej za

sporny okres jako świadczenia mniej korzystnego oraz wskazał, iż nie ma

możliwości łącznej wypłaty obu świadczeń, skoro ustawodawca możliwość taką

wykluczył.

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa

materialnego, tj.: 1) art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz.

1585 ze zm.; dalej: „ustawa systemowa”) w związku z art. 5 k.p.c., przez

naruszenie zasad współżycia społecznego i zasady równego traktowania; 2) art. 7

ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz art. 95 ust 1

ustawy emerytalnej, przez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że

świadczenia emerytalne powoda pozostają w zbiegu; 3) art. 31 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych; 4) art. 48 ust. 1 i 2a tej ustawy,

przez jego niewłaściwe zastosowanie.

5

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona, aczkolwiek nie wszystkie

podniesione w niej zarzuty są pozbawione trafności.

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego

2010 r., II UZP 10/09 (OSNP 2010, nr 17-18, poz. 215) wyrażono pogląd, że art. 2

ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2

ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38), nie wyłącza nabycia prawa do

emerytury z ustawy emerytalnej przez żołnierza zawodowego, jeżeli okresy

składkowe, o których mowa w tym przepisie, nie zostały uwzględnione przy

obliczeniu emerytury żołnierza zawodowego. Z treści tej uchwały skarżący

wyprowadza wniosek, że skoro przy obliczeniu jego emerytury wojskowej nie

zostały uwzględnione żadne składki uiszczone z „cywilnego” stosunku zatrudnienia,

to świadczenia te nie pozostają w zbiegu, a w konsekwencji nie ma przeszkód do

wypłaty emerytur przysługujących mu zarówno na podstawie ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych, jak i ustawy emerytalnej. Wyprowadzanie

takiego wniosku z powołanej wyżej uchwały jest błędne już tylko dlatego, że -

aczkolwiek nie rozstrzygała ona zagadnienia wypłaty świadczeń z dwóch systemów

zabezpieczenia społecznego - w jej uzasadnieniu Sąd Najwyższy jasno wywiódł, iż

art. 2 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym od 1

października 2003 r. do 5 lutego 2009 r. należy interpretować w ten sposób, że

jeżeli emeryt wojskowy legitymuje się wyłącznie okresem służby wojskowej

wystarczającym do emerytury wojskowej, czyli obliczonej bez uwzględnienia

okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 ustawy emerytalnej, to w

razie ukończenia przez niego 65 roku życia oraz legitymowania się 25-letnim

ubezpieczeniem po zakończeniu zawodowej służby wojskowej i przy niedoliczeniu

go w trybie art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, nie

6

można wykluczyć nabycia przez takiego emeryta uprawnień emerytalnych z dwóch

odrębnych systemów - zaopatrzeniowego oraz ubezpieczeniowego i pozostawienia

mu prawa wyboru świadczenia (art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych i art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej). Zbieżne stanowisko zostało

zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniach wcześniejszych wyroków

z dnia 9 października 2008 r., II UK 48/08 (OSNP 2010, nr 5-6, poz. 77) oraz z dnia

6 stycznia 2009 r., I UK 178/08 (LEX nr 490375). Zagadnienie związane ze

zbiegiem prawa do tych świadczeń zostało wprost rozstrzygnięte w wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 8 maja 2012 r., II UK 237/11 (OSNP 2013, nr 7-8, poz. 91), w

którym wyjaśniono, że zasada pobierania jednego świadczenia (wyższego lub

wybranego przez uprawnionego) w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku

świadczeń (art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej) dotyczy również zbiegu prawa do

emerytury lub renty określonych w tej ustawie z prawem do świadczeń

przewidzianych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych.

Także w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., II UK 261/11 (LEX nr 1227967) Sąd

Najwyższy wyraził pogląd, że ubezpieczony uprawniony do świadczenia z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i pobierający to świadczenie nie może

jednocześnie pobierać emerytury wojskowej, mimo że spełnił warunki do jej nabycia

i prawo to zostało mu przyznane.

Zbieg prawa do świadczeń polega na nabyciu przez osobę praw do więcej

niż jednego świadczenia z ubezpieczenia społecznego lub z zaopatrzenia

emerytalno-rentowego. Skutki zaistnienia takiej sytuacji określają przepisy ustaw

regulujących uprawnienia do tych świadczeń, przewidując rozwiązania polegające

na pobieraniu przez osobę uprawnioną więcej niż jednego świadczenia bez

ograniczeń, pobierania więcej niż jednego świadczenia z ograniczeniami i

pobierania tylko jednego świadczenia. Na gruncie ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych zagadnienie to rozstrzyga art. 7, stanowiąc, że

w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w ustawie z prawem

do emerytury lub renty albo do uposażenia w stanie spoczynku lub uposażenia

rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się świadczenie

wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie

stanowią inaczej. W okolicznościach sprawy takim przepisem szczególnym jest art.

7

95 ust. 2 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym w razie zbiegu prawa do emerytury

lub renty określonych w tej ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w

przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2 (a

więc, między innymi, żołnierzy zawodowych), stosuje się – wynikającą z art. 95 ust.

1 - zasadę wypłaty jednego świadczenia, a zatem wypłaca się jedno z tych

świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepis art. 95 ust. 2

ustawy emerytalnej jasno określa wyjątki od tej zasady. Po pierwsze, są to sytuacje

wymienione w art. 96, odnoszące się do zbiegu prawa do świadczeń

powszechnych i zaopatrzeniowych z prawem do: 1) renty inwalidy wojennego i

wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą

wojskową; 2) renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w

miejscach, o których mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o

kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i

okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r., poz. 400); 3) renty z tytułu niezdolności do

pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z

pracy lub chorobą zawodową; 4) emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego

rolników. W tych wypadkach prawo pobierania świadczeń w zbiegu określają

odrębne przepisy. Drugi wyjątek odnosi się do przypadku obliczenia emerytury

wojskowej na podstawie art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych (dla żołnierza, który został powołany do służby zawodowej po raz

pierwszy po dniu 1 stycznia 1999 r.), a od dnia 1 stycznia 2013 r. - również na

podstawie art. 18e tej ustawy (dla żołnierza powołanego do zawodowej służb

wojskowej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r.). Żaden z tych wyjątków nie

dotyczy skarżącego, co oznacza, że w zaistniałej sytuacji nabycia przez niego

zarówno prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego jak i prawa do

emerytury wojskowej, dochodzi do zbiegu, o którym stanowi art. 7 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, a skarżącemu przysługuje

wypłata tylko jednego z tych świadczeń - wyższego lub przez niego wybranego.

Nie można podzielić poglądu skarżącego, że „do zbiegu prawa do emerytur

dochodzi w sytuacji, gdy do tych dwóch świadczeń doliczone byłyby te same

składki”. Skarżący pomija, że osoba, która nabyła prawo do emerytury wojskowej z

uwzględnieniem okresów ubezpieczenia, nie nabywa prawa do emerytury z

8

systemu ubezpieczeniowego (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w brzmieniu

sprzed 5 lutego 2009 r.), i odwrotnie, z prawa do emerytury wojskowej nie mogła i

nie może skorzystać osoba, która nabyła prawo do emerytury z tytułu

ubezpieczenia obliczonej z uwzględnieniem okresów służby wojskowej (art. 12

ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych). Inaczej rzecz ujmując,

obliczenie skarżącemu emerytury wojskowej z uwzględnieniem okresów

ubezpieczenia wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, pozbawiłoby

go prawa do emerytury z systemu powszechnego. Do zbiegu prawa do świadczeń

może zaś dojść wyłącznie wówczas, gdy przysługuje prawo do świadczeń z obu

tych systemów.

Niezrozumiały jest zarzut obrazy art. 2 ustawy systemowej w związku z art. 5

k.c. Pierwszy z tych przepisów określa w ust. 1 zakres przedmiotowy regulacji

ustawy systemowej, odsyłając w ust. 2 w zakresie określenia rodzajów świadczeń

przysługujących z ubezpieczeń społecznych, warunków nabywania do nich prawa

oraz zasad i trybu ich przyznawania do przepisów odrębnych (w tym ustawy

emerytalnej). Natomiast zasadę równego traktowania ubezpieczonych, do jakiej

odwołuje się skarżący, statuuje art. 2a ustawy systemowej, naruszenia którego

jednakże nie zarzucono. Należy więc tylko zauważyć, że po pierwsze - przepis ten

ustanawia w ust. 1 nakaz równego traktowania wszystkich ubezpieczonych z

przyczyn enumeratywnie w nim wymienionych, a więc bez względu na płeć, rasę,

pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny. Nie ma

natomiast podstaw prawnych, aby z przepisu tego wywodzić zakaz różnicowania

sytuacji ubezpieczonych z innych przyczyn niż wyczerpująco w nim wyliczone (por.

np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2002 r., II UKN 58/01, OSNAPiUS

2003, nr 21, poz. 523 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10, OSNP 2010, nr 21-22, poz.

267), a skarżący nie wskazuje na żadne z określonych w tym przepisie kryteriów

zróżnicowania. Po drugie - emerytura wojskowa nie jest świadczeniem

przysługującym z ubezpieczenia społecznego, ale świadczeniem o charakterze

zaopatrzeniowym przysługującym z budżetu państwa (art. 1 ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych). Po trzecie - skarżący posiada prawo do

świadczeń emerytalnych z obu systemów (ubezpieczeniowego i

9

zaopatrzeniowego), w związku z czym składki i kapitał ubezpieczeniowy może

wykorzystać w drodze wyboru emerytury z systemu ubezpieczeniowego. Wreszcie

po czwarte - przepisy lub instytucje prawa cywilnego mogą być stosowane na

gruncie ubezpieczeń społecznych tylko na podstawie wyraźnego przepisu prawa

ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji nie ma możliwości wykładania

przepisów tego prawa z uwzględnieniem reguł słuszności, a do złagodzenia jego

rygorów nie stosuje się art. 5 k.c. (por. szeroko w uzasadnieniu powołanej wyżej

uchwały z dnia 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10 i powołanym tam wcześniejszym

orzecznictwie).

Zarzut naruszenia art. 31 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych nie podlega ocenie Sądu Najwyższego, gdyż nie tylko, że nie został

uzasadniony, ale nie wskazano nawet, w jaki sposób przepis ten miałby zostać

naruszony. Z kolei zarzut obrazy art. 48 ust. 2a tej ustawy jest bezzasadny, gdyż

Sąd drugiej instancji przepisu tego nie stosował, a zatem nie mógł go naruszyć.

Rację ma natomiast skarżący, gdy twierdzi, że wypłacona mu za sporny

okres emerytura wojskowa nie była świadczeniem nienależnym w rozumieniu art.

48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. Zgodnie z

tym przepisem, osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia

okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo

ograniczenie ich wysokości, są obowiązane do zwrotu nienależnych im świadczeń,

jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ rentowy o obowiązku

zawiadomienia o tych okolicznościach. Świadczeniem nienależnym w rozumieniu

tego przepisu jest zatem świadczenie pobrane pomimo istnienia okoliczności

powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia albo ograniczenie

jego wysokości i z tego względu podlegające zwrotowi przez osobę, która je

pobrała. Sąd drugiej instancji uznał wypłacone skarżącemu w spornym okresie

świadczenie za nienależne z uwagi na obligatoryjność zawieszenia prawa do

emerytury wojskowej i wstrzymania jej wypłaty. Pogląd ten nie jest trafny.

Przesłanki zawieszenia prawa do emerytury wojskowej określają art. 39a i 39b

ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, w myśl których prawo

to ulega zawieszeniu ex lege w razie ponownego powołania emeryta do zawodowej

służby wojskowej albo przyjęcia do innej służby „mundurowej” oraz może ulec

10

zawieszeniu na wniosek emeryta. Powstanie sytuacji, w której dochodzi do zbiegu

prawa do świadczeń nie leży w sferze tych przepisów. Wynika to również z art. 44

ust. 1 ustawy, zgodnie z którym wypłatę emerytury wstrzymuje się, między innymi,

jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczenia lub

ustanie tego prawa (pkt 1) oraz gdy okaże się, że wskutek zbiegu prawa do

świadczeń osobie uprawnionej przysługuje świadczenie wyższe lub przez nią

wybrane (pkt 2 lit. a). Sytuacje opisane w art. 44 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) są

zatem odmienne, gdyż ustanie prawa do świadczenia lub zawieszenie tego prawa

jest czym innym niż sposób realizacji jednego świadczenia w sytuacji, w której

istnieje prawo do dwóch świadczeń za ten sam okres, a ubezpieczony wybiera

świadczenie inne niż to, które zostało już wypłacone. W konsekwencji świadczenie

wypłacone w takich okolicznościach nie stanowi świadczenia pobranego

nienależnie w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy. Ponieważ ustawa o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych nie normuje kwestii wypłaty pozostających w

zbiegu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego (art.

41 i nast. regulują wyłącznie wypłatę świadczeń przewidzianych w tej ustawie),

przeto - poprzez jej art. 11 - podlega ona rozstrzygnięciu zgodnie z regułami

przewidzianymi w art. 98 ustawy emerytalnej. W myśl ust. 1 tego artykułu,

wstrzymanie wypłaty jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 95 (a więc także

emerytury wojskowej, o której stanowi art. 95 ust. 2), następuje od dnia, od którego

przysługuje prawo do wypłaty świadczenia wyższego lub wybranego przez

zainteresowanego. Przepis ten jest zatem samoistną podstawą wstrzymania

wypłaty pobieranego świadczenia poczynając od dnia podjęcia wypłaty świadczenia

korzystniejszego lub wybranego, dopóki zainteresowany - przez złożenie

stosownego wniosku - nie dokona wyboru innego świadczenia pozostającego w

zbiegu. Sposób rozliczenia kwot świadczeń wypłaconych za okres, za który

przysługiwało prawo do świadczenia wyższego lub wybranego określa art. 98 ust. 3

ustawy emerytalnej, który pobranego w tych okolicznościach świadczenia nie

uznaje za nienależne (nie czyni tego również art. 138 ust. 2 tej ustawy, podobnie

jak art. 48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych) i stąd

nie stanowi odrębnej podstawy do żądania jego zwrotu od zainteresowanego (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2008 r., I UK 73/08, OSNP 2010,

11

nr 7-8, poz. 102). Nie ma to jednak znaczenia dla oceny zasadności skargi

kasacyjnej, skoro wydanie decyzji wstrzymującej wypłatę emerytury wojskowej za

sporny okres było uzasadnione w świetle art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

żołnierzy zawodowych oraz art. 95 ust. 2 i art. 98 ust. 1 ustawy emerytalnej, zaś

rozliczenia obu świadczeń dokonały miedzy sobą wojskowy organ emerytalny i

organ rentowy.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie

art. 39814

k.p.c.