IV KK 309/13

Sygn. akt IV KK 309/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Mieczysława Tabora,

w sprawie M. H. i in. ,

skazanych z art. 197 § 3 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 17 stycznia 2014 r.,

kasacji, wniesionych przez obrońców

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 31 stycznia 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T.

z dnia 19 czerwca 2012 r.,

1) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonych

M. H., A. J., D. J., K. G., M. I., D. P., S. P., Ł. K., P. D. i w tym

zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w […],

2) zarządza zwrot opłat od kasacji wniesionych przez

skazanych.

2

UZASADNIENIE

D. P. stanął pod zarzutem tego, że:

I. w okresie od sierpnia 2010 roku do 27 czerwca 2011 roku w miejscowościach

[…], działając wspólnie i w porozumieniu z […] w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek

czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

II. w bliżej nieustalonym dniu miesiąca sierpnia 2010 roku w miejscowości S. przy

użyciu karabinu pneumatycznego typu wiatrówka wspólnie i w porozumieniu z M.

H., D. J., kierował pod adresem W. H. groźbę pozbawienia życia, która to groźba

wzbudziła w wymienionej uzasadnioną obawę spełnienia, w wyniku czego doznała

zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego, który

spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

P. D. stanął pod zarzutem tego, że:

IV. w okresie od miesiąca lipca 2010 roku do marca 2011 roku w miejscowości […],

działając wspólnie i w porozumieniu z […], w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek

czego doznała ona zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu

pourazowego, który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni

siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

V. w bliżej nieustalonego dnia w miesiącu lipcu 2010 roku w miejscowości T. po

uprzednim użyciu przemocy polegającej na przytrzymywaniu i szarpaniu

doprowadził W. H. do poddania się innej czynności seksualnej, w wyniku czego

3

doznała ona zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 2 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

K. G. stanął pod zarzutem tego, że:

VI. w okresie od grudnia 2010 roku do 27 czerwca 2011 roku w miejscowościach

[…], działając wspólnie i w porozumieniu z […] w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, przy czym

na skutek czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu

pourazowego, który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni

siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

M. H. stanął pod zarzutem tego, że:

VII. w okresie od sierpnia 2010 roku do marca 2011 roku w miejscowości […],

działając wspólnie i w porozumieniu z […] w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźbą pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych, doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek

czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

VIII. w bliżej nieustalonym dniu w miesiącu sierpniu 2010 roku w miejscowości S.

przy użyciu karabinu pneumatycznego typu wiatrówka działając wspólnie i w

porozumieniu z […] kierował pod adresem W. H. groźbę pozbawienia życia, która

to groźba wzbudziła w wymienionej uzasadnioną obawę spełnienia, na skutek

czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

4

tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

M. I. stanął pod zarzutem tego, że:

IX. w okresie od maja 2011 roku do 27 czerwca 2011 roku w miejscowościach […]

wspólnie i w porozumieniu z […] działając w podobny sposób, w krótkich

odstępach czasu, przemocą polegającą na przytrzymywaniu oraz groźby

pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach osobowych

doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, a to:

- w bliżej nieustalonym dniu w miesiącu maju 2011 roku w S. z […],

- w dniu 27 czerwca 2011 roku w S. z […], na skutek czego doznała zaburzeń

psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego, który spowodował u niej

rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 91 § 1 kk,

X. w bliżej nieustalonym dniu w miesiącu lutym 2011 roku w miejscowości S.,

przemocą polegającą na przytrzymywaniu doprowadził W. H. do obcowania

płciowego, na skutek czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu

stresu pourazowego, który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni

siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

A. J. stanął pod zarzutem tego, że:

XI. w okresie od lipca 2010 roku do marca 2011 roku w miejscowości […], działając

wspólnie i w porozumieniu z […] i inną nieustaloną osobą w krótkich odstępach

czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na

przytrzymywaniu, biciu oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia, doprowadził

W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek czego doznała ona

zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego, który

spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

5

D. J. stanął pod zarzutem tego, że:

XII. w okresie od sierpnia 2010 roku do marca 2011 roku w miejscowościach […],

działając wspólnie i w porozumieniu z […] , w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek

czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk,

XIII. w bliżej nieustalonym dniu w miesiącu sierpniu 2010 roku w miejscowości S.

przy użyciu karabinu pneumatycznego typu wiatrówka wspólnie i w porozumieniu z

[…] kierował pod adresem W. H. groźbę pozbawienia życia, która to groźba

wzbudziła w wymienionej uzasadnioną obawę spełnienia, na skutek czego doznała

ona zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego, który

spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 190 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

Ł.K. stanął pod zarzutem tego, że:

XIV. w okresie od lipca 2010 r. do marca 2011 roku w miejscowości […] wspólnie i

w porozumieniu z […], działając w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą polegającą na przytrzymywaniu

oraz groźby pozbawienia życia i zniesławienia w różnych konfiguracjach

osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania płciowego, na skutek

czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego,

który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 k.k.

S. P. stanął pod zarzutem tego, że:

XV. w okresie od lipca 2010 roku do 27 czerwca 2011 roku w miejscowości […] ,

działając wspólnie i w porozumieniu z […] i innymi nieustalonymi osobami w

krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przemocą

6

polegającą na przytrzymywaniu oraz groźbą pozbawienia życia i zniesławienia w

różnych konfiguracjach osobowych doprowadził W. H. do wielokrotnego obcowania

płciowego, na skutek czego doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu

stresu pourazowego, który spowodował u niej rozstrój zdrowia na okres powyżej

dni siedmiu,

tj. o przestępstwo z art. 197 § 3 pkt1 kk w zw. z art. 197 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w

zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.

Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku orzekł, że:

I. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktów: I i II aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego D. P. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach w okresie od 22 sierpnia 2010 roku do 27 czerwca

2011 roku, w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu, najpierw z […], potem zaś

z […] w różnej konfiguracji wymienionych tutaj osób, podstępem

polegającym na organizowaniu rzekomego spotkania oraz używając gróźb

bezprawnych: wtargnięcia do domu W. ., wyrządzenia krzywdy jej

małoletniej siostrze oraz rozpowszechnienia treści uwłaczających czci

pokrzywdzonej i jej matki, uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w

miejsca odosobnione, gdzie następnie wspólnie i w porozumieniu z

wymienionymi tu osobami, przemocą polegającą na trzymaniu za włosy,

szarpaniu, uderzaniu, siłowym przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do

penisów kolejnych mężczyzn, a następnie siłowym ich wpychaniu do ust

pokrzywdzonej, przy czym w dniu 27 czerwca 2011 roku przemoc

zastosowana przez inne działające wspólnie i w porozumieniu osoby,

polegała również, na przywiązaniu nóg pokrzywdzonej do krzesła

kuchennego z jednoczesnym od tyłu przytrzymywaniem jej rąk, a od

miesiąca maja 2011 roku także artykułując pod jej adresem groźby

sprzedaży celem świadczenia usług seksualnych, nie mniej niż dwadzieścia

razy i nie więcej niż czterdzieści razy, doprowadził wyżej wymienioną

małoletnią do odbycia oralnych stosunków seksualnych z udziałem dwóch i

większej liczby współdziałających sprawców, w jednym zaś przypadku

usiłował doprowadzić ją do poddania się takim zachowaniom, a to w dniu

7

bliżej nieustalonym - w okresie pomiędzy 22 sierpnia 2010 roku i 1 września

2010 roku, wspólnie i w porozumieniu z […], poprzez zastosowanie groźby

karalnej polegającej na przystawieniu broni pneumatycznej - wiatrówki, do

głowy W. H. i wyartykułowaniu słów zapowiadających odebranie jej życia,

które to czynności wywołały u małoletniej pokrzywdzonej stan obawy przed

zadaniem śmierci z rąk napastników, oraz poprzez uwięzienie jej w

pomieszczeniu budynku mieszkalnego w budowie, zmierzał bezpośrednio

do doprowadzenia pokrzywdzonej do wymuszonego obcowania płciowego,

lecz zamierzonego celu nie osiągnął wobec oporu W. H., z tym, iż na skutek

tych zachowań, stanowiących jeden czyn w rozumieniu prawa karnego, W.

H. doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu

pourazowego, stanowiącego rozstrój zdrowia trwający przez okres powyżej

7-miu dni, to jest uznaje oskarżonego D. P. za winnego popełnienia czynu

stanowiącego zbrodnię z art. l3 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 1 k.k. w zw.

z art. l97 § 1 k.k. i art. l89 § 1 k.k. i art.190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i z

art. l97 § 3 pkt. l k.k. w zw. z art. 197 § l k.k. i art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11

§ 2 k.k. i z art. l57 § l k.k. w zw. z art. l2 k.k., i za to na mocy art. 197 § 3 k.k.

w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę czterech lat pozbawienia

wolności;

II. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu V aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego P. D. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonym dniu na przełomie miesięcy czerwca i lipca 2010 roku, w

godzinach nocnych, w […], po uprzednim pozbawieniu małoletniej W. H.

wolności lokomocyjnej poprzez podstępne uprowadzenie jej samochodem

osobowym w miejsce odosobnione, przemocą polegającą na: szarpaniu i

przytrzymywaniu za ręce, siłowym wciąganiu na kolana z wykorzystaniem

częściowego kalectwa kończyny dolnej pokrzywdzonej oraz dotykając

poprzez ubranie jej ud, piersi, krocza i rozsuwając pomimo podejmowania

przez W. H. prób ucieczki, rozporek jej spodni, usiłował doprowadzić ją do

odbycia stosunku seksualnego dopochwowego, lecz zamierzonego celu nie

osiągnął, ze względu na postawienie przez pokrzywdzoną skutecznego

oporu, tj. uznaje go za winnego popełnienia czynu stanowiącego występek z

8

art. l89 § l k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

i za to na mocy art. l97 § l k.k. w zw. z art. l4 § l k.k. w zw. z art. 11 §3 k.k.,

wymierza mu karę dwóch lat pozbawienia wolności;

III. w granicach zdarzenia historycznego ujętego zarzutem punktu IV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego P. D. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonym dniu w okresie pomiędzy 22 sierpnia 2010 roku i 1 września

2010 roku w godzinach nocnych, w […], po uprzednim pozbawieniu

małoletniej W. H. wolności lokomocyjnej poprzez podstępne uprowadzenie

jej samochodem osobowym w miejsce odosobnione, groźbą zmuszenia

pokrzywdzonej, doświadczonej częściowym kalectwem kończyny dolnej, do

pieszego wielokilometrowego powrotu do domu, usiłował doprowadzić ją do

odbycia stosunku seksualnego oralnego, przy czym od dokonania tego

czynu dobrowolnie – w warunkach art. l5 § l k.k., odstąpił, to jest uznaje go

za winnego popełnienia czynu stanowiącego występek z art. l89 § l k.k., i za

to na mocy powołanego przepisu wymierza mu karę sześciu miesięcy

pozbawienia wolności;

IV. w granicach zdarzenia historycznego ujętego zarzutem punktu IV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego P. D. za winnego tego, że w nieustalonych

bliżej dniach w okresie od 4 września 2010 roku do 15 listopada 2010 roku,

w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,

dwukrotnie udzielił D. P. i innym mężczyznom pomocnictwa do zbiorowego

zgwałcenia małoletniej W. H., w ten sposób, że dostarczając środka

transportu w postaci samochodu osobowego i pełniąc funkcję jego kierowcy,

dwukrotnie, po wyartykułowaniu wspólnie i w porozumieniu z innymi

mężczyznami, gróźb bezprawnych: wtargnięcia, do domu W. H.,

wyrządzenia krzywdy jej małoletniej siostrze oraz rozpowszechnienia treści

uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki, uczestniczył w uprowadzaniu

pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, chcąc, aby inne osoby, w tym D. P.,

po uprzednim użyciu przemocy doprowadziły wyżej wymienioną małoletnią

do odbycia oralnych stosunków seksualnych, tj. uznaje go za winnego

popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z art. l89 § l k.k. i art. l8 § 3 k.k. w

zw. z art. 197 § 3 pkt l k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w

9

zw. z art. l2 k.k., i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. l9 § l k.k. w zw.

z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § l i § 6 pkt 2 k.k. wymierza mu

karę dwóch lat pozbawienia wolności;

V. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § l k.k. orzeka wobec oskarżonego P. D. karę

łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

VI. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktów: XI i XV

aktu oskarżenia uznaje oskarżonych A. J. i S. P. za winnych tego, że w

bliżej nieustalonym dniu w okresie pomiędzy 15 i 20 lipca 2010 roku, w

godzinach wieczornych, w T. oraz na terenie nieustalonej miejscowości

województwa małopolskiego, działając wspólnie i w porozumieniu, po

uprzednim pozbawieniu małoletniej W. H. wolności lokomocyjnej, poprzez

podstępne uprowadzenie jej samochodem osobowym w miejsce

odosobnione, przemocą polegającą na: uderzaniu jej plecami i tyłem głowy

o bok samochodu, siłowym wyciągnięciu z pojazdu i przewróceniu na ziemię,

siłowym obnażeniu oraz szarpaniu i przytrzymywaniu pokrzywdzonej za

ręce, a także dotykając jej ud i piersi oraz siłowo rozsuwając jej nogi,

doprowadzili wyżej wymienioną do odbycia z każdym spośród nich stosunku

seksualnego dopochwowego, to jest uznaje oskarżonych A. J. i S. P. za

winnych popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z art. l97 § 3 pkt l k.k. w

zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na mocy

art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., każdemu z wymienionych tu

oskarżonych wymierza karę czterech lat pozbawienia wolności;

VII. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu XI aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego A. J. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonym, tym samym, co wymieniony w ustępie XIV, dniu w okresie

pomiędzy 15 i 20 lipca 2010 roku, w godzinach wieczornych, w […],

wewnątrz samochodu osobowego, wykorzystując fakt wcześniejszego

obnażenia pokrzywdzonej, przemocą polegającą na pochwyceniu za włosy i

siłowym przyciągnięciu głowy małoletniej W. H. do swojego penisa, a

następnie siłowym jego wepchnięciu do ust pokrzywdzonej, doprowadził

wyżej wymienioną do odbycia z nim stosunku seksualnego oralnego, to jest

uznaje oskarżonego A. J. za winnego popełnienia czynu stanowiącego

10

występek z art. 197 § 1 k.k., i za to na mocy powołanego przepisu wymierza

mu karę 2 dwóch pozbawienia wolności;

VIII. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu XI i XV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonych: A. J. i S. P. za winnych tego, że w bliżej,

nieustalonym, tym samym, co wymieniony w ustępie XIV, dniu w okresie

pomiędzy 15 i 20 lipca 2010 roku, w godzinach wieczornych, w […], w

krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, udzielili

- najpierw nieustalonemu mężczyźnie, potem zaś Ł. K., pomocnictwa do

zgwałcenia małoletniej W. H., w ten sposób, że pozbawiając pokrzywdzoną

wolności lokomocyjnej, dowieźli ją na miejsce przestępstwa, nie oddawszy

uprzednio bielizny oraz pozostałej odzieży dolnej, chcąc, aby wyżej

wymienieni, po uprzednim użyciu przemocy doprowadzili W. H. do odbycia

stosunków seksualnych, tj. uznaje oskarżonych: A. J. i S. P. za winnych

popełnienia czynu stanowiącego występek z art. l89 § l k.k. i art. l8 § 3 k.k. w

zw. z art. 197 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.12 k.k., i za to na

mocy art. l97 § l k.k. w zw. z art. l9 § l k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., każdemu

z wymienionych tu oskarżonych wymierza karę dwóch lat pozbawienia

wolności;

IX. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu XV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego S. P. za winnego tego, że nieustalonym,

tym samym, co wymieniony w ustępie XIV, dniu w okresie pomiędzy 15 i 20

lipca 2010 roku, w godzinach wieczornych, na terenie […], udzielił

nieustalonemu mężczyźnie o imieniu R. pomocnictwa do zgwałcenia

małoletniej W. H., w ten sposób, że przekazał mu – obolałą i kilkakrotnie

tego dnia seksualnie wykorzystaną pokrzywdzoną chcąc, aby ten przed

odwiezieniem jej do domu, po uprzednim użyciu przemocy doprowadził W.

H. do odbycia stosunku seksualnego oralnego, to jest uznaje oskarżonego

S. P. za winnego popełnienia czynu stanowiącego występek z art. l8§3 k.k.

w zw. z art. l97§l k.k., i za to na mocy art. l97 § l k.k. w zw. z art. l9 § l k.k.,

wymierza mu karę dwóch lat pozbawienia wolności;

X. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu: XV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego S. P. za winnego tego, że w bliżej

11

nieustalonych dniach, w okresie od miesiąca grudnia 2010 roku do dnia 27

czerwca 2011 roku w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do

domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej małoletniej siostrze oraz

rozpowszechnienia treści uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki,

uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, gdzie

następnie wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi tu osobami, przemocą

polegającą na trzymaniu za włosy, szarpaniu, uderzaniu, siłowym

przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do penisów kolejnych mężczyzn, a

następnie siłowym ich wpychaniu do ust pokrzywdzonej, przy czym w dniu

27 czerwca 2011 roku zastosowana przemoc polegała również na

przywiązaniu nóg pokrzywdzonej do krzesła kuchennego z jednoczesnym

od tyłu przytrzymywaniem jej rąk, a od miesiąca maja 2011 roku artykułując

pod jej adresem także groźby sprzedaży celem świadczenia usług

seksualnych, nie mniej niż dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście razy,

doprowadził wyżej wymienioną małoletnią do odbycia oralnych stosunków

seksualnych z udziałem dwóch i większej liczby współdziałających

sprawców, z tym, iż na skutek tych zachowań, stanowiących jeden czyn w

rozumieniu prawa karnego, W. H. doznała zaburzeń psychicznych pod

postacią zespołu stresu pourazowego, stanowiącego rozstrój zdrowia

trwający przez okres powyżej 7-miu dni, to jest uznaje oskarżonego S. P. za

winnego popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z art. l97 § 3 pkt l k.k. w

zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. i art. l57 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

w zw. z art. l2 k.k., i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.

wymierza mu karę 5 pięciu lat pozbawienia wolności;

XI. na mocy art. 85 k.k. i art.86 § l k.k. orzeka wobec oskarżonego S. P. karę

łączną sześciu lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności;

XII. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu XI aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego A. J. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach miesiąca września 2010 roku w […], w krótkich

odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w

12

porozumieniu z […], w różnej konfiguracji wymienionych tutaj osób,

używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do domu W. H., wyrządzenia

krzywdy jej małoletniej siostrze oraz rozpowszechnienia treści

uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki, uczestniczył w uprowadzaniu

pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, gdzie następnie wspólnie i w

porozumieniu z wymienionymi tu osobami, przemocą polegającą na

trzymaniu za włosy, szarpaniu, uderzaniu, siłowym przyciąganiu głowy

małoletniej W. H. do penisów kolejnych mężczyzn, a następnie siłowym ich

wpychaniu do ust pokrzywdzonej, dwukrotnie doprowadził wyżej

wymienioną do odbycia oralnych stosunków seksualnych z udziałem dwóch

i większej liczby współdziałających sprawców, to jest uznaje oskarżonego A.

J. za winnego popełnia czynu stanowiącego zbrodnię z art. l97 § 3 pkt l k.k.

w zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. l2

k.k., i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu

karę trzech lat pozbawienia wolności;

XIII. na mocy art. 85 k.k. i art.86 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego A. J. karę

łączną pięciu lat pozbawienia wolności;

XIV. w granicach zdarzenia historycznego ujętego zarzutem punktu XIV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego Ł. K. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonym, tym samym, co wymieniony w ustępie XIV dniu, w okresie

pomiędzy 15 i 20 lipca 2010 roku, w godzinach wieczornych, w […],

wewnątrz samochodu osobowego, wykorzystując fakt wcześniejszego

obnażenia pokrzywdzonej przez S. P. i A. J., przemocą polegającą na

przytrzymywaniu, szarpaniu i siłowym rozsunięciu nóg małoletniej W. H.,

doprowadził wyżej wymienioną do odbycia z nim stosunku seksualnego

dopochwowego, to jest uznaje oskarżonego Ł. K. za winnego popełnienia

czynu stanowiącego występek z art. l97 § l k.k. i za to na mocy powołanego

przepisu wymierza mu karę dwóch lat pozbawienia wolności;

XV. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktów: VII i XIV

aktu oskarżenia, uznaje oskarżonych: M. H. i Ł. K. za winnych tego, że w

bliżej nieustalonym dniu, w okresie pomiędzy 20 lipca 2010 roku i 22

sierpnia 2010 roku, po północy, w […], działając wspólnie i w porozumieniu,

13

używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do domu W. H., uprowadzili ją w

miejsce odosobnione, gdzie następnie przemocą polegającą na trzymaniu

za włosy, przytrzymywaniu za ręce oraz siłowym włożeniu penisa do ust

małoletniej pokrzywdzonej, dotykając również jej ud oraz piersi, wspólnie i w

porozumieniu doprowadzili wyżej wymienioną do odbycia stosunku

seksualnego oralnego z jednym z napastników, to jest uznaje oskarżonych:

M. H. i Ł. K. za winnych popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z art. 197

§ 3 pkt 1 k.k. w zw. z art. 197 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,

i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., każdemu z

wymienionych tu oskarżonych wymierza karę trzech lat pozbawienia

wolności;

XVI. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu XIV aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego Ł. K. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach, w okresie od 2 września 2010 roku do 15 listopada

2010 roku, w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do

domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej małoletniej siostrze oraz

rozpowszechnienia treści uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki,

uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, gdzie

następnie wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi tu osobami, przemocą

polegającą na trzymaniu za włosy, szarpaniu, uderzaniu, siłowym

przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do penisów kolejnych mężczyzn, a

następnie siłowym ich wpychaniu do ust pokrzywdzonej, nie mniej niż

dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście razy, doprowadził wyżej

wymienioną małoletnią do odbycia oralnych stosunków seksualnych z

udziałem dwóch i większej liczby współdziałających sprawców, to jest

uznaje oskarżonego Ł. K. za winnego popełnia czynu stanowiącego

zbrodnię z art. 197 § 3 pkt. 1 k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w

zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w

zw. z art. 11 §3 k.k. wymierza mu karę czterech lat pozbawienia wolności;

14

XVII. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § l k.k. orzeka wobec oskarżonego Ł. K. karę

łączną pięciu lat pozbawienia wolności;

XVIII. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktów: VII i VIII

aktu oskarżenia, uznaje oskarżonego M. H. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach w okresie od 22 sierpnia 2010 roku do 15 listopada

2010 roku w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, podstępem polegającym na organizowaniu

rzekomego spotkania z byłym chłopakiem oraz używając gróźb

bezprawnych: wtargnięcia do domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej

małoletniej siostrze oraz rozpowszechnienia treści uwłaczających czci

pokrzywdzonej i jej matki, uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w

miejsca odosobnione, gdzie następnie wspólnie i w porozumieniu z

wymienionymi tu osobami, przemocą polegającą na trzymaniu za włosy,

szarpaniu, uderzaniu, siłowym przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do

penisów kolejnych mężczyzn, a następnie siłowym ich wpychaniu do ust

pokrzywdzonej, nie mniej niż dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście

razy, doprowadził wyżej wymienioną małoletnią do odbycia oralnych

stosunków seksualnych z udziałem dwóch i większej liczby

współdziałających sprawców, w jednym zaś przypadku usiłował

doprowadzić do poddania się takim zachowaniom, a to w dniu bliżej

nieustalonym - w okresie pomiędzy 22 sierpnia 2010 roku i 1 września 2010

roku, wspólnie i w porozumieniu z […], poprzez zastosowanie groźby

karalnej polegającej na przystawieniu broni pneumatycznej - wiatrówki, do

głowy W. H. i wyartykułowaniu słów zapowiadających odebranie jej życia,

które to czynności wywołały u małoletniej pokrzywdzonej stan obawy przed

zadaniem śmierci z rąk napastników, oraz poprzez uwięzienie jej w

pomieszczeniu budynku mieszkalnego w budowie, zmierzał bezpośrednio

do doprowadzenia pokrzywdzonej do wymuszonego obcowania płciowego,

lecz zamierzonego celu nie osiągnął wobec oporu W. H., to jest uznaje

oskarżonego M. H. za winnego popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z

art. l97 § 3 pkt l k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w zw. z art. 11 §

15

2 k.k. i z art. l3 § l k.k. w zw. z art. l97 § 3 pkt l k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i

art. 189 § 1 k.k. i art. l90 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. l2 k.k., i

za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. l1 § 3 k.k. wymierza mu karę

czterech lat pozbawienia wolności;

XIX. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § l k.k. orzeka wobec oskarżonego M. H. karę

łączną czterech lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności;

XX. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktów: XII i XIII

aktu oskarżenia, uznaje oskarżonego D. J. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach w okresie od 22 sierpnia 2010 roku do 15 listopada

2010 roku w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, podstępem polegającym na organizowaniu

rzekomego spotkania z byłym chłopakiem oraz używając gróźb

bezprawnych: wtargnięcia do domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej

małoletniej siostrze oraz rozpowszechnienia treści uwłaczających czci

pokrzywdzonej i jej matki, uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w

miejsca odosobnione, gdzie następnie wspólnie i w porozumieniu z

wymienionymi tu osobami, przemocą polegającą na trzymaniu za włosy,

szarpaniu, uderzaniu, siłowym przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do

penisów kolejnych mężczyzn, a następnie siłowym ich wpychaniu do ust

pokrzywdzonej, nie mniej niż dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście

razy, doprowadził wyżej wymienioną małoletnią do odbycia oralnych

stosunków seksualnych z udziałem dwóch i większej liczby

współdziałających sprawców, w jednym zaś przypadku usiłował

doprowadzić ją do poddania się takim zachowaniom, a to w dniu bliżej

nieustalonym - w okresie pomiędzy 22 sierpnia 2010 roku i 1 września 2010

roku, wspólnie i w porozumieniu z […], poprzez zastosowanie groźby

karalnej polegającej na przystawieniu broni pneumatycznej - wiatrówki, do

głowy W. H. i wyartykułowaniu słów zapowiadających odebranie jej życia,

które to czynności wywołały u małoletniej pokrzywdzonej stan obawy przed

zadaniem śmierci z rąk napastników, oraz poprzez uwięzienie jej w

pomieszczeniu budynku mieszkalnego w budowie, zmierzał bezpośrednio

16

do doprowadzenia pokrzywdzonej do wymuszonego obcowania płciowego,

lecz zamierzonego celu nie osiągnął wobec oporu W. H., to jest uznaje

oskarżonego D. J. za winnego popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z

art. 197 § 3 pkt 1 k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. w zw. z art. 11 §

2 k.k. i z art. 13 § l k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 1 k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i

art. l89 § l k.k. i art. 190 § l k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., i

za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę

czterech lat pozbawienia wolności;

XXI. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktu: VI aktu

oskarżenia, uznaje oskarżonego K. G. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach w okresie od miesiąca grudnia 2010 roku do dnia 27

czerwca 2011 roku w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do

domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej małoletniej siostrze oraz

rozpowszechnienia treści uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki,

uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, gdzie

następnie wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi tu osobami, przemocą

polegającą na trzymaniu za włosy, szarpaniu, uderzaniu, siłowym

przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do penisów kolejnych mężczyzn, a

następnie siłowym ich wpychaniu do ust pokrzywdzonej, przy czym w dniu

27 czerwca 2011 roku przemoc zastosowana przez inne działające wspólnie

i w porozumieniu osoby, polegała również, na przywiązaniu nóg

pokrzywdzonej do krzesła kuchennego z jednoczesnym od tyłu

przytrzymywaniem jej rąk, a od miesiąca maja 2011 roku artykułując także

pod jej adresem groźby sprzedaży celem świadczenia usług seksualnych,

nie mniej niż dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście razy, doprowadził

wyżej wymienioną małoletnią do odbycia oralnych stosunków seksualnych z

udziałem dwóch i większej liczby współdziałających sprawców, z tym, iż na

skutek tych zachowań, stanowiących jeden czyn w rozumieniu prawa

karnego, W. H. doznała zaburzeń psychicznych pod postacią zespołu stresu

pourazowego, stanowiącego rozstrój zdrowia trwający przez okres powyżej

17

7-miu dni, to jest uznaje oskarżonego K. G. za winnego popełnienia czynu

stanowiącego zbrodnię z art. l97 § 3 pkt l k.k. w zw. z art. 197 § l k.k. i art.

l89 § l k.k. i art. l57 § l k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. l2 k.k. i za to

na mocy art. l97 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę czterech

lat pozbawienia wolności;

XXII. w granicach zdarzenia historycznego, ujętego zarzutem punktach: IX i X

aktu oskarżenia, uznaje oskarżonego M. I. za winnego tego, że w bliżej

nieustalonych dniach w okresie od miesiąca lutego 2011 roku do dnia 27

czerwca 2011 roku w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z […], w różnej konfiguracji

wymienionych tutaj osób, używając gróźb bezprawnych: wtargnięcia do

domu W. H., wyrządzenia krzywdy jej małoletniej siostrze oraz

rozpowszechnienia treści uwłaczających czci pokrzywdzonej i jej matki,

uczestniczył w uprowadzaniu pokrzywdzonej w miejsca odosobnione, gdzie

następnie wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi tu osobami, przemocą

polegającą na trzymaniu za włosy, szarpaniu, uderzaniu, siłowym

przyciąganiu głowy małoletniej W. H. do penisów kolejnych mężczyzn, a

następnie siłowym ich wpychaniu do ust pokrzywdzonej, przy czym w dniu

27 czerwca 2011 roku zastosowana przemoc polegała również na

przywiązaniu nóg pokrzywdzonej do krzesła kuchennego z jednoczesnym

od tyłu przytrzymywaniem jej rąk, a od miesiąca maja 2011 roku artykułując

także pod jej adresem groźby sprzedaży celem świadczenia usług

seksualnych, trzykrotnie, doprowadził wyżej wymienioną małoletnią do

odbycia oralnych stosunków seksualnych z udziałem dwóch i większej liczby

współdziałających sprawców, oprócz tego dopuszczając się również

samodzielnie w dniu 27 czerwca 2011 roku takiego samego działania

względem pokrzywdzonej, z tym, iż na skutek tych zachowań, stanowiących

jeden czyn w rozumieniu prawa karnego, W. H. doznała zaburzeń

psychicznych pod postacią zespołu stresu pourazowego, stanowiącego

rozstrój zdrowia trwający przez okres powyżej 7-miu dni, to jest uznaje

oskarżonego M. I. za winnego popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię z

art. l97 § 3 pkt l k.k. w zw. z art. l97 § l k.k. i art. l89 § l k.k. i art. l57 § l k.k.w

18

zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. l2 k.k., i za to na mocy art. l97 § 3 k.k. w

zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę trzech lat i 6 sześciu miesięcy

pozbawienia wolności.

Wyrok powyższy zaskarżony został apelacjami obrońców oskarżonych i tak:

1. obrońca oskarżonego P. D. zarzucił orzeczeniu:

a – błąd w ustaleniach faktycznych,

b – naruszenia przepisów postępowania a to art. 196 § 3 k.p.k. poprzez oddalenie

wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych psychiatry i psychologa,

c – rażącą surowość kary pozbawienia wolności przy zastosowaniu wadliwych

kryteriów jej wymiaru.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonego ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, a z daleko posuniętej ostrożności o zmianę wyroku w

części dotyczącej kary przez złagodzenie wymierzonych oskarżonemu

poszczególnych kar pozbawienia wolności za przestępstwa przypisane, jak też

orzeczonej kary łącznej w wymiarze pozwalającym na orzeczenie kary pozbawienia

wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania;

2. obrońca oskarżonego Ł. K. zarzucił orzeczeniu:

a – błąd w ustaleniach faktycznych,

b – obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 189 §1 k.k. poprzez uznanie, iż

zachowanie oskarżonego Ł. K. uzasadnia przypisanie mu czynu zabronionego

polegającego na pozbawieniu pokrzywdzonej W. H. wolności,

c – obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 11 §1 k.k. poprzez uznanie, iż

zachowanie zarzucane oskarżonemu Ł. K. stanowiło trzy odrębne czyny,

d - mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7

k.p.k. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie

dowodów,

e - mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania tj. art. 196§3

k.p.k. poprzez oddalenie wniosku o wyłączenie biegłych psycholog i psychiatry,

f - mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania tj. art. 156

§2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. poprzez odmowę zgody na sporządzenie kserokopii i

19

fotokopii z akt spraw, przez co doszło do znaczącego ograniczenia prawa do

obrony oskarżonego.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonego ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

3. obrońca oskarżonych K. G. i M. I. zarzucił orzeczeniu:

a – błąd w ustaleniach faktycznych,

b – obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, a to: art.

7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie

materiału dowodowego, zwłaszcza wyjaśnień oskarżonego, w sposób sprzeczny z

zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego,

c - art. 5§2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie przez Sąd I instancji niedających się

usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonych,

d - art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez wadliwe

sporządzenie uzasadnienia wyroku,

e – rażącą niewspółmierność kary.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonych ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

4. obrońca oskarżonych D. J. i A. J. zarzucił orzeczeniu:

a - obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia,

a to: art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2

k.p.k. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,

b – art. 196 § 3 k.p.k. polegającą na zaniechaniu powołania innych biegłych

z zakresu psychologii i psychiatrii w sytuacji ujawnienia się powodu

osłabiającego zaufanie do bezstronności biegłych,

c - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

mający wpływ na jego treść,

d – rażącą niewspółmierność kary.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonych ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

20

5. drugi obrońca oskarżonych D. J. i A. J. zarzucił orzeczeniu:

a – obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wypływ na treść

orzeczenia, a to art.174 k.p.k. polegająca na zastępowaniu wyjaśnień

oskarżonego A. J. treścią pism bez odebrania wyjaśnień od oskarżonego w

tym zakresie i art. 196 § 3 k.p.k. polegająca na zaniechaniu powołania

nowych biegłych ( psychiatry i psychologa) w sytuacji ujawnienia się

okoliczności osłabiającej zaufanie do ich bezstronności,

b – błąd w ustaleniach faktycznych.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonych.

6. obrońca oskarżonych D. P., S. P. i M. H. zarzucił orzeczeniu:

a – naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 6 k.p.k., 5§2

k.p.k. 4 k.p.k. polegające głównie na oparciu rozstrzygnięcia na

niewiarygodnych zeznaniach pokrzywdzonej,

a z ostrożności procesowej:

b – rażącą niewspółmierność wymierzonych kar.

Podnosząc powyższe, obrona wniosła o zmianę wyroku poprzez

uniewinnienie oskarżonych ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, a z ostrożności procesowej o zmianę wyroku w zakresie

wymierzonych kar poprzez wymierzenie kar pozbawienia wolności w warunkach

umożliwiających warunkowe zawieszenie ich wykonania.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013r. w omówionej powyżej

części, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Wyrok Sądu Odwoławczego zaskarżyli kasacjami obrońcy wszystkich wyżej

wymienionych skazanych, podnosząc:

I - obrońca skazanych D. P., S. P. A. J. oraz D. J.:

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i tak,

co do D. i S. P.:

1 - przepisu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w

związku z art. 14 § 1 k.p.k. polegające na nieuchyleniu orzeczenia Sądu

pierwszej instancji w stosunku do oskarżonych mimo przytoczenia w tymże

Wyroku opisu czynu i kwalifikacji prawnej czynu, odmiennie od tego, którego

21

popełnienie oskarżyciel zarzucił D. i S. P., a w konsekwencji skazaniu

oskarżonych za czyn z art. 189 § 1 k.p.k., który nie został mu zarzucony w

akcie oskarżenia, a zatem w sytuacji braku skargi uprawnionego

oskarżyciela,

a co do wszystkich oskarżonych:

2 - przepisu art. 438 § 2 k.p.k. w zw. z art. 196 § 3 k.p.k. polegające na

nieuchyleniu orzeczenia Sądu pierwszej instancji mimo oparcia go na opinii

biegłych podlegających wykluczeniu i konsekwentnie uznanie, iż biegła

psycholog A. W. i psychiatra W. M. nie podlegają wyłączeniu pomimo

zaistnienia okoliczności osłabiających zaufanie do wiedzy lub bezstronności

tychże, ze względu na fakt, iż po sporządzeniu opinii w postępowaniu

przygotowawczym pokrzywdzona kontynuowała leczenie w ramach ich

prywatnej praktyki, co jednoznacznie wpłynęło na treść opinii.

3 - przepisu art. 410 k.p.k. w związku z art. 7 k.p.k. polegający na

bezzasadnym przyznaniu przez Sąd drugiej instancji waloru wiarygodności

zeznaniom pokrzywdzonej i dokonanie oceny jej zeznań przy uwzględnieniu

opinii biegłych podlegających wykluczeniu, przy jednoczesnej odmowie

wiarygodności wyjaśnieniom wszystkich oskarżonych, w zakresie twierdzeń,

iż wszelkie stosunki seksualne odbywały się niezgodnie z jej wolą, pomimo

iż wszyscy oskarżeni zgodnie podnoszą, że do powyższych aktów

dochodziło za zgodą pokrzywdzonej, a brak jest jakichkolwiek innych

dowodów wskazujących na prawdziwość okoliczności podanych przez

pokrzywdzoną.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Odwoławczemu.

II – Drugi obrońca skazanych A. J. oraz D. J.:

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i tak, co do skazanego A. J.,

1 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nierozpoznaniu przez

sąd II instancji zarzutu naruszenia art. 174 k.p.k.;

2 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie

przez sąd II instancji zarzutu naruszenia art. 196 § 2 k.p.k. i uznanie, że sąd

ten nie naruszył owego przepisu w sytuacji, gdy koniecznym było powołanie

22

nowych biegłych, bowiem ujawniła się okoliczność osłabiająca zaufanie do

ich bezstronności;

3 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nienależytym

rozpoznaniu zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na

uznaniu, że skazany pozbawił pokrzywdzoną wolności lokomocyjnej,

podczas gdy miała ona możliwość swobodnego przemieszczania się i

ucieczki;

4 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nienależytym

rozpoznaniu zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na

uznaniu, że skazany udzielił pomocnictwa w zgwałceniu pokrzywdzonej,

podczas, gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby zawarł on

z kimkolwiek jakiekolwiek porozumienie dotyczące zgwałcenia

pokrzywdzonej;

5 - art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu zarzutu błędu w

ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że pokrzywdzona była

zmuszana do odbywania stosunków seksualnych, podczas gdy z zeznań

świadków wynika, że współżyła dobrowolnie z innymi mężczyznami;

co do skazanego D. J.:

1 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nienależyte rozpoznanie

przez sąd II instancji zarzutu naruszenia art. 196 § 2 k.p.k. i uznanie, że sąd

ten nie naruszył owego przepisu w sytuacji, gdy koniecznym było powołanie

nowych biegłych, bowiem ujawniła się okoliczność osłabiająca zaufanie do

ich bezstronności;

2 - art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nienależytym

rozpoznaniu przez sąd II instancji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych

polegających na przyjęciu, że skazany dopuścił się przestępstwa zgwałcenia

nie mniej niż dziesięć razy i nie więcej niż dziewiętnaście razy oraz że groził

pokrzywdzonej pozbawieniem życia przykładając do skroni wiatrówkę,

podczas gdy materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że takie

zdarzenia miały miejsce.

23

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Odwoławczemu.

III - obrońca skazanego P. D.:

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 196 § 3 k.p.k.,

mające istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż biegli lekarz psychiatra i

biegły psycholog, którzy wydawali opinie w przedmiocie stanu psychicznego pokrzywdzonej

i skutków, jakie inkryminowane zdarzenie wywołało w jej psychice, nie podlegali wyłączeniu

na mocy powołanego przepisu art. 196 § 3 k.p.k. pomimo, iż osoby opiniujące w sprawie

uprzednio leczyły pokrzywdzoną, a nadto udzielały wsparcia w uzyskaniu renty socjalnej,

podczas gdy ich opinia stanowiła podstawę uznania oskarżonego P. D. winnym popełnienia

zarzucanych mu czynów i skutkowała przyjęciem, iż nie zachodzą co do niego okoliczności

umożliwiające wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania, przez co orzeczona co do niego prawomocnie kara, jest oczywiście, rażąco

niewspółmiernie surowa, wobec czego nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości

społecznej czynu oraz nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości w części dotyczącej oskarżonego P. D. oraz poprzedzającego go wyroku

Sądu Okręgowego, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

IV - obrońca skazanych K. G. i M. I.:

Rażące naruszenie przepisów prawa:

1 – art. 6 k.k. w zw. z art. 5§2 k.p.k. poprzez brak

skonkretyzowania miejsc, czasu i uczestników zdarzeń, oraz

nie uwzględnienie istniejących wątpliwości na korzyść

skazanych,

2 – art. 2 § 2 k.p.k., art 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art 410 k.p.k.

poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności

sprawy,

3 – art. 424§1 k.p.k. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia

wyroku,

4 – art. 53§ 1 i 2 k.k. poprzez nieuwzględnienie dyrektyw wymiaru

kary i wymierzenie kar rażąco surowych.

24

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości w części dotyczącej skazanych K. G. i M. I. oraz poprzedzającego go

wyroku Sądu Okręgowego, i uniewinnienie ich lub o przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi I instancji.

IV - obrońca skazanego M. H. :

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego:

1- obrazę przepisów postępowania tj. art. 196§ 3 k.p.k. poprzez oddalenie

wniosku o wyłączenie biegłych psycholog A. W. i psychiatry W. M. od

wydania opinii uzupełniającej w przedmiotowej sprawie, choć powołani biegli

po dacie wydania opinii w postępowaniu przygotowawczym, a przed

wydaniem opinii uzupełniającej, kontynuowali leczenie pokrzywdzonej W. H.

w ramach prowadzonych przez nich praktyk, tj. nie na zlecenie prokuratora

bądź Sądu i bez związku z postanowieniem o dopuszczeniu dowodu z opinii

biegłych, przez co zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do ich

bezstronności;

2 - obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 189 § 1 k.k. poprzez uznanie,

iż zachowanie oskarżonego M. H. uzasadnia przypisanie mu czynu

zabronionego polegającego na pozbawieniu pokrzywdzonej W. H. wolności.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości w części dotyczącej skazanego M. H. i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi I instancji.

V - obrońca skazanego Ł. K.:

Rażące naruszenie przepisów prawa:

1 - obrazę prawa materialnego w postaci art. 189 §1 k.k. poprzez uznanie, iż

zachowanie Ł. K. uzasadniało przypisanie mu czynu zabronionego

polegającego na pozbawieniu pokrzywdzonej W. H. wolności;

2 - obrazę prawa materialnego w postaci art. 11 §1 k.k. poprzez uznanie, iż

zachowanie zarzucane Ł. K. stanowiło trzy odrębne czyny;

3 - obrazę przepisów postępowania w postaci art. 196 §3 k.p.k. poprzez

oddalenie wniosku o wyłączenie biegłych psycholog A. W. i psychiatry W. M.

od wydania opinii uzupełniającej w przedmiotowej sprawie, choć powołani

biegli po dacie wydania opinii w postępowaniu przygotowawczym, a przed

25

wydaniem opinii uzupełniającej, kontynuowali leczenie pokrzywdzonej W. H.

w ramach prowadzonych przez nich praktyk, tj. nie na zlecenie prokuratora

bądź Sądu i bez związku z postanowieniem o dopuszczeniu dowodu z opinii

biegłych, przez co zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do ich

bezstronności;

4) obrazę przepisów postępowania w postaci art. 156 §2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k.

poprzez odmowę zgody na sporządzenie kserokopii i fotokopii z akt sprawy,

przez co doszło do znaczącego ograniczenia prawa do obrony skazanego;

Podnosząc powyższe obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a więc Sądowi

Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacje są zasadne w takim zakresie, w jakim podnoszą zarzut naruszenia

art. 457§3 k.p.k. i powiązany z nim zarzut obrazy art. 433§2 k.p.k. W pozostałej

części zarzuty kasacyjne ocenić należy jako bezzasadne lub wręcz oczywiście

bezzasadne. Dotyczy to zwłaszcza tych skarg, w których podniesione zostały

zarzuty rażącej obrazy art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. czy 424§1 k.p.k., gdyż z istoty

swojej skierowane zostały one przeciwko rozstrzygnięciu sądu I – instancji, a nie

sądu odwoławczego, a więc wbrew treści 519 k.p.k. W istocie dotyczy to również

zarzutów podnoszących samodzielne naruszenie art. 189§1 k.k., czy też 196§3

k.p.k.

Jednocześnie w części skarg, jak np. w kasacjach sporządzonych przez

obrońcę skazanych A. i D. J. prawidłowo i zasadnie wskazano na naruszenie art.

433§2 k.p.k. i art. 457§3 k.p.k. Powoduje to, że Sąd Najwyższy, w oparciu o

przepis art. 536 k.p.k., który nakazuje również w postępowaniu kasacyjnym

stosować art. 435 k.p.k., przyjął, że uchylić należy wyrok Sądu Apelacyjnego

również w stosunku do pozostałych skazanych, gdyż te same względy

przemawiają za takim rozstrzygnięciem na ich rzecz. Nie dotyczy to jedynie, z

oczywistych względów (treść rozstrzygnięcia Sądu Odwoławczego) M. D., który

zresztą nie składał kasacji.

Sąd Najwyższy wad uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego dopatrzył się

w stosunku do trzech zasadniczych grup zarzutów podniesionych w apelacjach

26

obrońców:

1 - wskazujących na obrazę art. 189§1 k.k.

2 - wskazujących na obrazę art. 11§1 k.k.

3 - wskazujących na obrazę art. 196§3 k.p.k.

Ad.1 – Zarzuty takiej treści podniesione zostały między innymi w apelacjach

obrońców oskarżonych P. D., czy Ł. K. Sąd Apelacyjny ustosunkowując się do

zarzutów związanych z pozbawieniem wolności pokrzywdzonej – z art. 189§1 k.k.

– stwierdził, że „przedmiotem ochrony tego przepisu jest zaktualizowana wola w

zakresie poruszania się i potencjalna hipotetyczna nieskrępowana wola zmiany

miejsca przebywania” oraz że „oczywistym celem takiego postępowania sprawców

było poddanie pokrzywdzonej obcowaniu płciowemu w różnej postaci i

konfiguracjach osobowych, a środkiem prowadzącym do takiego celu było

pozbawienie wolności” (k. 66). W istocie Sąd Odwoławczy ograniczył swoje

rozważania w tej kwestii do dwóch zacytowanych powyżej stwierdzeń.

Jednocześnie jednak nie dostrzegł tego, że przestępstwo z art. 197 k.k.

charakteryzuje się działaniem z użyciem m. in. przemocy. Przemocy, która na ogół

ma na celu ograniczenie osobie pokrzywdzonej realizację wolnej woli „w zakresie

poruszania się i (…) zmiany miejsca przebywania”. Trzeba zatem przyjąć, że

pewien element bezprawnego pozbawienia wolności jest integralnie wpisany w

znamiona realizujące przestępstwo z art. 197 k.k. Stosując do takich sytuacji

reguły wyłączania wielości ocen (zasadę pochłaniania - lex consumens derogat

legi consumptae), na ogół przyjmuje się, że zbieg przepisów ma charakter pozorny

(pomijalny), a nie kumulatywny. Stwierdzić więc należy, że nie każde, zwłaszcza

krótkotrwałe pozbawienie wolności, w sytuacji, gdy jest środkiem do osiągnięcia

innych przestępczych celów, będzie wyczerpywało znamiona przestępstwa z art.

189§1 k.k. Dla prawnej oceny zaistniałego zdarzenia istotna jest przede wszystkim

analiza samodzielnych skutków wywołanych owym pozbawieniem wolności.

Zarówno Sąd Okręgowy, jak i Apelacyjny, w uzasadnieniach swych wyroków nie

przedstawiły rozważań, dlaczego przyjęły (lub zaakceptowały) to, że zachowanie

skazanych zrealizowało również znamiona przestępstwa z art. 189§1 k.k.

Jednocześnie zauważyć trzeba, że zarówno z opisu przypisanych

czynów, jak i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, nie wynika w sposób

27

jednoznaczny, czy postrzegał on, mające jego zdaniem miejsce w niniejszej

sprawie pozbawienie wolności, jako ograniczające się wyłącznie do czasu

dokonywania (lub usiłowania dokonania) zgwałceń pokrzywdzonej, czy też

raczej, jako czynność wyodrębnioną, poprzedzającą te zgwałcenia. Na to drugie

rozumienie wskazywać mogłoby użycie określenia „uprowadzenie w miejsce

odosobnione”. Taki jednak opis sposobu realizacji przestępstwa z art. 189§1 k.k.

nasuwa kolejne wątpliwości, związane z tym, czy rzeczywiście mieści się w

„granicach historycznych zdarzenia”, tak jak zostało ono każdorazowo ujęte w

akcie oskarżenia, a więc w konsekwencji, czy w tym zakresie można mówić o

istnieniu skargi uprawnionego oskarżyciela.

Ad.2 – Zarzut obrazy art. 11§1 k.k. podniesiony został w skardze obrońcy

oskarżonego Ł. K. Z całą pewnością nie został on sformułowany poprawnie, gdyż

żaden z Sądów rozpoznających sprawę przy przyjętych kwalifikacjach prawnych

przypisanych czynów nie był w stanie przepisu tego naruszyć. Sądy nie złamały

przecież zasady, że jeden czyn stanowi jedno przestępstwo. Jednak już

uzasadnienie tego zarzutu jednoznacznie wyjaśniało intencje skarżącego. Intencją

tą było zwrócenie uwagi na to, że Sąd Okręgowy nie tylko dokonał odmiennego

opisu przypisanych czynów, ale również uznał, że wyczerpują one znamiona

większej ilości jednostkowych przestępstw, niż zarzucono to w akcie oskarżenia – i

tak też odczytana została ona przez Sąd Apelacyjny – na co wskazuje treść

uzasadnienia wyroku. W istocie, prawidłowo postawiony zarzut powinien

wskazywać na ewentualne naruszenie art. 12 k.k., a nie 11§1 k.k., rzecz bowiem

sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przypisane zachowania powinny być

zakwalifikowane jako jedno przestępstwo popełnione w warunkach czynu ciągłego,

czy też szeregu odrębnych przestępstw?

Sąd Apelacyjny, choć prawidłowo zdekodował faktyczną treść tego zarzutu,

to jednak nie zawarł w uzasadnieniu swego wyroku rzetelnego wyjaśnienia, jakimi

względami kierował się uznając zarzut ten za niezasadny – a tym samym naruszył

art. 457§3 k.p.k. Nie można bowiem przyjąć, że zawarte na k. 87 uzasadnienia

wyroku Sądu Odwoławczego stwierdzenie, że „inne były okoliczności

poszczególnych zachowań i biorących w nich udział osób, rola i sposób

zachowania jakie realizował oskarżony (cytowany fragment stanowi odniesienie do

28

apelacji obrońcy Ł. K. – SN), tożsamość motywacji, kwalifikacja prawna itd.”

dostatecznie wyjaśnia sprawę. Jak wynika, z dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń

faktycznych, w realiach niniejszej sprawy, żadna z przytoczonych okoliczności, nie stanowi

jednoznacznego kryterium dla wyodrębnienia poszczególnych zachowań w

samodzielne przestępstwa. W ustaleniach tych przyjęto, że sprawcy działali w

podobny sposób, podobne były okoliczności poszczególnych zdarzeń, w różnych

konfiguracjach brały w nich udział te same osoby, w oczywisty sposób motywacja

działania sprawców w poszczególnych zdarzeniach była tożsama, a i ostatecznie

przyjęte przez Sądy kwalifikacje prawne przypisanych czynów nie różniły się w

sposób daleko idący.

Wskazanych wyżej wątpliwości nie usuwa ani treść uzasadnienia wyroku

Sądu Odwoławczego, ani zwłaszcza uzasadnienia Sądu Okręgowego. Można

wręcz odnieść wrażenie, że kryterium podziału na poszczególne przestępstwa,

zwłaszcza wśród czynów kwalifikowanych w podobny sposób, jest stopień

szczegółowości zeznań pokrzywdzonej – tam, gdzie opisuje ona precyzyjniej

zdarzenie, zwłaszcza udział konkretnego sprawcy, czyny takie uznawane są za

odrębne przestępstwa, a tam, gdzie brak tych szczegółów, szereg zdarzeń

łączonych jest w jeden czyn ciągły. W oczywisty jednak sposób takie kryterium

wyodrębnienia poszczególnych przestępstw uznane musi być, jako nieznajdujące

usprawiedliwienia w obowiązujących przepisach ustawowych. To bowiem, nie

jakość zebranego materiału dowodowego, powinna decydować o kwalifikacji

prawnej przypisanych czynów i przyjęcia zachodzenia znamion czynu ciągłego,

lecz przede wszystkim ocena, czy sprawca działał ze z góry powziętym zamiarem

(ewentualnie przy wykorzystaniu tej samej sposobności). Zatem i w tym zakresie

zarzuty kasacji należy uznać za zasadne.

Ad.3 – Zarzuty naruszenia art. 196§3 k.p.k. podniesione zostały nieomal we

wszystkich kasacjach. Jak wskazano to już wyżej, w większości skarg, zarzuty te

postawione zostały, jako samodzielne, a tym samym, nieprawidłowo, z punktu

widzenia wymogów kasacji – art. 519 k.p.k., skierowane zostały przeciwko

procedowaniu przed Sądem I instancji. Jednak, choćby w kasacji obrońcy

skazanego D. J., wskazano na obrazę art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.

poprzez nienależyte rozpoznanie przez Sąd II instancji zarzutu naruszenia art. 196

29

§ 2 k.p.k. Tak sformułowany zarzut ocenić należy, jako zasadny.

Sąd Apelacyjny kwestii tej poświęcił rozważania zawarte na k. 59 – 62

uzasadnienia swego wyroku. Przedstawione przez Sąd Odwoławczy wywody nie

są w pełni przekonujące. Bezsprzecznie zgłaszane przez obronę wątpliwości

dotyczą bezstronności biegłych powołanych do sporządzenia opinii uzupełniającej.

Samo w sobie nie oznacza to jednak, że można przyjąć, iż opinia ta miała

marginalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co sugeruje się w tej części

uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego. Z jednej strony przecież sam fakt jej

dopuszczenia wskazuje na to, że opinię główną uznano za niepełną – art. 201

k.p.k., z drugiej zaś odpowiedź na postawione biegłym pytania miała znaczenia

zarówno dla przyjętej kwalifikacji prawnej przypisanych czynów (w zakresie art.

157§1 k.k.), jak i w konsekwencji wymiaru kary. Nie można zatem przyjąć, że

ewentualne uchybienie procesowe w tej kwestii, nie miało istotnego znaczenia dla

rozstrzygnięcia sprawy. Ważniejsze jednak, z punktu widzenia postępowania

kasacyjnego, jest to, że jak uzasadnił to Sąd Apelacyjny, biegli (których dotyczył

wniosek o wyłączenie), zetknęli się z pokrzywdzoną w ramach swojej pracy w

jednostkach służby zdrowia, w których są zatrudnieni. Udzielenia z ich strony

pokrzywdzonej pomocy „wymagała ich powinność zawodowa i przyzwoitość

ludzka”. „Podejmowali oni tylko standardowe działania pomocowe, w ramach

instytucjonalnych powinności, a nie prywatnie” (k. 62). Rzecz jednak w tym, że

przedmiotem wniosku obrony nie było podważenie umiejętności zawodowych

owych biegłych, czy etyczności ich zachowania wobec pacjentki, lecz zgłoszona

wątpliwość, czy fakt zetknięcia się przez A. W. i W. M. z pokrzywdzoną, w ramach

ich obowiązków zawodowych, nie stanowi przeszkody ku temu, aby jednocześnie

mogli w niniejszej sprawie występować jako biegli. Uzasadnienie postanowienia

Sądu Okręgowego, a następnie uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego, w ogóle

do kwestii tej nie ustosunkowuje się, ograniczając się do stwierdzenia, że

wymienieni mieli prawo zetknąć się z pokrzywdzoną w ramach ich obowiązków

zawodowych. Rzecz ta jest jednak bezsporna i oczywista. Wnioski obrony, a

następnie zarzuty, nie dotyczyły jednak powyższego, lecz skutków tego kontaktu

pokrzywdzonej z konkretnym lekarzem i psychologiem, dla wydanej w ramach

procesu karnego opinii. A więc tego, czy fakt, że biegli zetknęli się z pokrzywdzoną

30

również w innych okolicznościach, niż wynikające z ich obowiązków procesowych,

może osłabić zaufanie do ich bezstronności? Rozstrzygnięcie tej kwestii, a więc

tego, czy zachodzą warunki z art. 196§3 k.p.k., ma ważkie znaczenie dla

przedmiotowej sprawy, a zgłoszenie wątpliwości w tym zakresie, nie powinno być

traktowane, jako zmierzające jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia procesu.

W tej sytuacji, również i co do tego zarzutu stwierdzić trzeba, że zasadnie skarżący

wskazali na obrazę art. 457§3 k.p.k. oraz art. 433§2 k.p.k.

Zdaniem Sądu Najwyższego, bez względu na to, jak kwestia ta zostanie

rozstrzygnięta przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez Sąd Odwoławczy,

możliwe będzie dokonanie tego na etapie postępowania przed Sądem

Apelacyjnym.

Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu

zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, na Sądzie Odwoławczym, będzie

ciążył obowiązek rzetelnego rozpoznania wszystkich postawionych w apelacjach

zarzutów, a przede wszystkim, takiego sporządzenia uzasadnienia wyroku, aby

odpowiadało ono standardom z art. 457§3 k.p.k.

Kierując się przedstawionymi w niniejszym uzasadnieniu względami, Sąd

Najwyższy orzekł, jak na wstępie.