II CSK 188/13

Sygn. akt II CSK 188/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

Protokolant Anna Banasiuk

w sprawie z powództwa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa w W.

przeciwko M. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2014 r.,

skargi kasacyjnej pozwanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 31 października 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok, oddala apelację i zasądza od

powódki na rzecz pozwanego kwotę 2 700 zł (dwa tysiące

siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego oraz kwotę 2 800 zł (dwa tysiące osiemset złotych)

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Nakazem zapłaty z dnia 5 września 2011 r. Sąd Okręgowy orzekł, że

pozwany M. K. ma w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłacić

powodowej Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa z siedzibą w W. kwotę 81 951,32 zł

z odsetkami i kosztami postępowania albo wnieść w tym terminie zarzuty.

Po wniesieniu zarzutów Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r.

uchylił wydany nakaz zapłaty i oddalił powództwo. Ustalił, że w dniu 3 stycznia

2005 r. pozwany wystąpił do powodowej Agencji z wnioskiem o dofinansowanie

realizacji projektu w zakresie działania: „Ułatwianie startu młodym rolnikom”.

Do wniosku dołączył m.in. świadectwo ukończenia gimnazjum oraz zaświadczenie

stwierdzające, że od dnia 1 września 2004 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu

rolników. Pozwany był właścicielem gospodarstwa rolnego o obszarze 1,08 ha

i płatnikiem podatku rolnego. We wniosku jako datę rozpoczęcia prowadzenia

gospodarstwa wskazał dzień 1 września 2004 r. i zaznaczył, że w ciągu pięciu lat

od tej daty uzupełni wykształcenie. W dniu 6 maja 2011 r. strony zawarły umowę

o dofinansowanie projektu, w której określiły prawa i obowiązki wynikające

z przyznania pomocy w ramach Programu i Uzupełnienia Programu w zakresie

priorytetu: „Wspierania zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym”

i działania: „Ułatwienie startu młodym rolnikom”. Powodowa Agencja udzieliła

pozwanemu pomocy w kwocie 50 000 zł, a pozwany przyjął obowiązki

określone w Programie i Uzupełnieniu Programu, w tym obowiązek uzupełnienia

wykształcenia, w celu spełnienia wymagania dotyczącego kwalifikacji zawodowych,

oraz złożenia w Agencji dokumentu potwierdzającego wypełnienie tego

zobowiązania przed upływem pięciu lat od rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa

rolnego; miała nim być kopia dokumentu poświadczającego wykształcenie. W § 6

ust. 1 umowy pozwany zobowiązał się do zwrotu pomocy wraz z odsetkami

w wysokości określonej jak dla zobowiązań podatkowych w razie niewykonania

co najmniej jednego ze zobowiązań opisanych w § 5 ust. 1 umowy. W celu

zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy

wręczył Agencji weksel in blanco oraz deklarację wekslową upoważniającą do

wypełnienia weksla w razie niedotrzymania terminu spłaty zobowiązań

3

wynikających z umowy. W dniu 23 czerwca 2005 r. pozwany otrzymał kwotę 50 000

zł, w tym 12 500 zł ze środków budżetu Państwa, a 37 500 zł z publicznych

środków wspólnotowych, którą zainwestował w produkcję pieczarek.

W dniu 24 kwietnia 2006 r. pozwany ukończył liceum ogólnokształcące,

o czym zawiadomił Agencję pismem z dnia 8 maja 2006 r. Powódka nie

poinformowała go wówczas o tym, że powinien ukończyć studia wyższe albo

zdobyć średnie wykształcenie o profilu rolnym. Dopiero kiedy zwrócił się o zwrot

weksla Agencja poinformowała go, że powinien uzyskać wykształcenie średnie

rolnicze. W tej sytuacji pozwany podjął naukę w technikum rolniczym, ale ze

względu na problemy zdrowotne, w tym stany depresyjne, nie przystąpił do

egzaminu końcowego i nie uzyskał tytułu technika rolnictwa.

Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. powodowa Agencja wezwała pozwanego

do zapłaty sumy wekslowej w kwocie 81 951,32 zł.

Sąd Okręgowy uznał, że pozwany wypełnił obowiązek uzyskania

odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Podkreślił, że działanie określone

w prawodawstwie polskim jako „Ułatwienie startu młodym rolnikom” zostało

wprowadzone rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu

Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającym i uchylającym niektóre

rozporządzenia (Dz. U. UE L 1999 nr 160, poz. 80 ze zm. – dalej: „rozporządzenie

Rady (WE) Nr 1257/1999”) oraz że zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia, pomoc

młodym rolnikom w celu ułatwienia im podejmowania działalności w rolnictwie

będzie przyznawana m.in. pod warunkiem, że rolnik posiada odpowiednią wiedzę

i umiejętności zawodowe. Z kolei zgodnie z art. 37 ust. 4, Państwa Członkowskie

mogą ustanowić dalsze lub bardziej restrykcyjne warunki przyznawania wsparcia

Wspólnoty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, pod warunkiem jednak, że będą

one zgodne z celami i wymaganiami ustanowionymi w rozporządzeniu. Według

art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 ustanawiającego szczegółowe

zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia

rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji

Rolnej EFOGR (Dz. U. UE L 2004 nr 153, poz. 30 ze zm. - dalej: „rozporządzenie

4

Komisji Nr 817/2004”), warunki dotyczące pomocy w podejmowaniu działalności

przez młodych rolników ustanowione w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr

1257/1999 powinny być spełnione w chwili podjęcia indywidualnej decyzji

o przyznaniu wsparcia, z tym że w celu spełnienia wymagań odnoszących się do

umiejętności i kompetencji zawodowych może być przyznany nieprzekraczalny

okres pięciu lat od rozpoczęcia działalności.

Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r.

w sprawie przyjęcia Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja

i modernizacja sektora żywnościowego oraz obszarów wiejskich 2004 – 2006”

(Dz.U. Nr 197, poz. 2032 ze zm.) został przyjęty Sektorowy Program Operacyjny

„Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwoju obszarów

wiejskich 2004 - 2006”, stanowiący załącznik do rozporządzenia, w którym

uregulowano kryteria udzielania pomocy oraz jej typ i wielkość. System wdrażania

programu uregulowano z kolei w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego

Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego

oraz rozwoju obszarów wiejskich 2004 – 2006” (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm. –

dalej: „rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 8 września 2004 r.”).

W załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8 września 2004 r.

(3.1.2.) – stwierdził Sąd Okręgowy – przewidziano możliwość zaliczenia stażu

pracy w rolnictwie jako elementu kwalifikacji zawodowych. Skoro pozwany w ciągu

pięciu lat od rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego ukończył średnią

szkołę nierolniczą i odbył 3 - letni staż pracy w rolnictwie, to wypełnił ciążący na nim

obowiązek związany z uzyskaniem dofinansowania. Pozwany nie musiał kończyć

szkoły średniej, gdyż jako absolwent szkoły podstawowej mógł uzupełnić

wymagania w zakresie odpowiednich kwalifikacji zawodowych przez uzyskanie

odpowiedniego stażu pracy w gospodarstwie rolnym. W okresie pięciu lat mógł nie

tylko uzupełnić wykształcenie, lecz także staż pracy w gospodarstwie rolnym.

Wykładnia, według której tylko przez zdobycie odpowiedniego wykształcenia może

być uzupełniony brak odpowiedniego stażu pracy w chwili składania wniosku

pozostaje w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999

oraz rozporządzenia Komisji Nr 817/2004.

5

Na skutek apelacji powodowej Agencji, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 31

października 2012 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że nakaz

zapłaty z dnia 5 września 2011 r. utrzymał w mocy. Podkreślił, że z niewadliwych

ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji wynika, iż pozwany nie uzupełnił

wykształcenia rolniczego w sposób zgodny z wymaganiami określonymi w

załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8 września 2004 r. oraz że

w chwili zawarcia umowy nie posiadał wymaganego stażu pracy w gospodarstwie

rolnym. Braki te nie mogły być uzupełnione przez nabycie odpowiedniego stażu

pracy w gospodarstwie rolnym w czasie trwania umowy, staż pracy miał bowiem

znaczenie jedynie przy ocenie uprawnień w chwili przyznawania pomocy. Po

podpisaniu umowy uzupełnienie wykształcenia mogło nastąpić tylko przez

uzyskanie formalnych kwalifikacji wymienionych we wspomnianym załączniku do

rozporządzenia. Odmienna wykładnia prowadziłaby do nielogicznych wniosków,

gdyż po upływie pięciu lat od uzyskania pomocy każdy rolnik miałby już za sobą

pięcioletni staż pracy w gospodarstwie rolnym.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego pozwany, powołując

się na podstawę określoną w art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c., wniósł o jego zmianę przez

oddalenie powództwa ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. W ramach powołanej podstawy kasacyjnej wskazał na naruszenie

art. 4 rozporządzenia Komisji Nr 817/2004 w związku z art. 8 ust. 1 rozporządzenia

Rady (WE) Nr 1257/1999 oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji, art. 249 TWE

i art. 2 Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej przez

zastosowanie przepisów prawa polskiego, które są niezgodne z prawem

wspólnotowym i przyjęcie, że rolnik mógł spełnić wymagania odnoszące się do

umiejętności i kompetencji zawodowych tylko przez uzupełnienie wykształcenia,

a nie mógł tego uczynić przez uzyskanie odpowiedniego stażu pracy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozważenie powołanej podstawy kasacyjnej trzeba rozpocząć od

przypomnienia istotnych dla rozstrzygnięcia regulacji dotyczących pomocy

w podejmowaniu działalności przez młodych rolników, udzielanej ze środków

Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

6

Zasadnicze ramy wsparcia wspólnotowego - ze względu na potrzeby

dostosowania rolnictwa do nowych realiów i dalszych zmian w zakresie ewolucji

rynku, polityki rynkowej i zasad handlu, wymagań i preferencji konsumentów oraz

podniesienia konkurencyjności obszarów wiejskich - zostały określone

w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1257/1999. W celu ułatwienia młodym rolnikom

podejmowania działalności w rolnictwie w art. 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia

przewidziano między innymi, że pomoc może być przyznawana pod warunkiem,

że rolnik ma mniej niż 40 lat, posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności zawodowe

oraz rozpoczyna prowadzenie gospodarstwa rolnego po raz pierwszy. Zgodnie

z art. 37 ust. 4 rozporządzenia, Państwa Członkowskie mogą ustanowić dalsze lub

bardziej restrykcyjne warunki przyznawania wsparcia Wspólnoty na rzecz rozwoju

obszarów wiejskich, pod warunkiem jednak, że będą one zgodne z celami

i wymaganiami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu.

Szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999

zostały określone w rozporządzeniu Komisji Nr 817/2004. Według art. 4 tego

rozporządzenia, warunki dotyczące pomocy w podejmowaniu działalności

przez młodych rolników ustanowione w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr

1257/1999 muszą być spełnione w chwili podjęcia indywidualnej decyzji

o przyznaniu wsparcia (ust. 1); okres nieprzekraczający pięciu lat od rozpoczęcia

działalności może być przyznany w celu spełnienia wymogów odnoszących się do

umiejętności i kompetencji zawodowych, rentowności ekonomicznej i minimalnych

norm dotyczących ochrony środowiska, higieny i dobrostanu zwierząt, jeśli

młody rolnik potrzebuje okresu dostosowawczego, w którym podejmie działalność

lub zrestrukturyzuje gospodarstwo (ust. 2).

W prawie krajowym, w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (3.1.2.), przewidziano, że pomoc może

być przyznana rolnikowi, który jest ubezpieczony na podstawie ustawy

o ubezpieczeniu społecznym rolników jako prowadzący gospodarstwo rolne

i posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, tj. a) wykształcenie wyższe lub

średnie rolnicze, b) zasadnicze zawodowe wykształcenie rolnicze lub tytuł

kwalifikacyjny w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co

najmniej 3 - letni staż pracy w gospodarstwie rolnym, c) wykształcenie wyższe na

7

kierunku innym niż rolniczy i co najmniej 3 - letni staż pracy w gospodarstwie

rolnym albo wykształcenie wyższe na kierunku innym niż rolniczy i ukończone

studia podyplomowe na kierunku związanym z rolnictwem, albo wykształcenie

średnie nierolnicze i co najmniej 3 - letni staż pracy w gospodarstwie rolnym,

d) wykształcenie podstawowe lub zasadnicze zawodowe i co najmniej 5 - letni

staż pracy w gospodarstwie rolnym. Szczegółowy wykaz kierunków studiów,

zawodów i specjalności oraz tytułów kwalifikacyjnych wymaganych w ramach

działania 1. 1 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych” oraz działania 1. 2

„Ułatwienie startu młodym rolnikom” został określony w załączniku nr 2

do powołanego rozporządzenia (zob. Załącznik Nr 2 Dz. U. z 2004 r. Nr 207,

poz. 2117). Za staż pracy w gospodarstwie rolnym uznano przy tym okres,

w którym wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu w KRUS jako

domownik, oraz okres, w którym prowadził przejęte gospodarstwo. Jeżeli

wnioskodawca nie spełnia wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych, pomoc

może być mu przyznana pod warunkiem, że uzupełni swoje wykształcenie

w okresie nie dłuższym niż 5 lat od chwili podjęcia prowadzenia gospodarstwa.

Porównanie przytoczonych regulacji prowadzi do wniosku, że w prawie

krajowym, odmiennie niż w prawie wspólnotowym, wyłączono możliwość

uzupełnienia przez młodego rolnika wymagania odnoszącego się do

umiejętności i kompetencji zawodowych przez uzyskanie - w pięcioletnim

okresie dostosowawczym - stażu pracy w gospodarstwie rolnym. Przewidziano

bowiem, że rolnikowi, który w chwili podjęcia decyzji o przyznaniu wsparcia nie

spełnia wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych określonych w załączniku do

rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8 września 2004 r., pomoc

może być przyznana jedynie pod warunkiem uzupełnienia wykształcenia.

Ograniczenia takiego nie zawierają natomiast ani przepisy rozporządzenia Rady

(WE) Nr 1257/1999, ani rozporządzenia Komisji Nr 817/2004. Wręcz przeciwnie,

z zawartych w nich regulacji wynika jednoznacznie, że młody rolnik może uzupełnić

wymaganie posiadania „…odpowiedniej wiedzy i umiejętności zawodowych…”,

o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999, w okresie

pięciu lat od rozpoczęcia działalności. Państwa Członkowskie mogą wprawdzie -

jak stanowi art. 37 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 - ustanowić

8

bardziej restrykcyjne warunki przyznawania wsparcia, jednak muszą one być

zgodne z celami i wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

Regulacji wyłączającej możliwość uzupełnienia kwalifikacji zawodowych

przez uzyskanie, w okresie nieprzekraczającym pięciu lat od rozpoczęcia

działalności, wymaganego stażu pracy w gospodarstwie rolnym nie można

pogodzić z celami i wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Rady (WE) Nr

1257/1999. Oceniając tę regulację trzeba zauważyć wyraźny dysonans między

określonymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8 września

2004 r. kwalifikacjami zawodowymi, uprawniającymi do uzyskania pomocy

ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej a oczekiwaniami

co do sposobu ich uzupełnienia w okresie dostosowawczym. Za odpowiednie

kwalifikacje zawodowe uznano m.in. wykształcenie średnie nierolnicze i 3 - letni

staż pracy w gospodarstwie rolnym czy wykształcenie podstawowe lub zasadnicze

zawodowe i co najmniej 5 – letni staż pracy w gospodarstwie rolnym, natomiast

uzupełnienie braku takich kwalifikacji mogło nastąpić wyłącznie przez podniesienie

poziomu wykształcenia. W wyniku takiej regulacji beneficjent, który w okresie pięciu

lat od rozpoczęcia działalności ukończył liceum ogólnokształcące i przez cały czas

prowadził gospodarstwo rolne był uznawany za osobę nieposiadającą

odpowiednich kwalifikacji zawodowych, podczas gdy w chwili przyznawania

wsparcia wystarczyło wykształcenie średnie nierolnicze i co najmniej 3 - letni staż

pracy w gospodarstwie rolnym albo wykształcenie podstawowe lub zasadnicze

zawodowe i co najmniej 5 - letni staż pracy w gospodarstwie rolnym. Podnoszenie

poziomu wykształcenia jest wprawdzie pożądane, niemniej przytoczone wyniki

regulacji przyjętej w prawie krajowym nie zasługują na aprobatę. Trzeba podkreślić,

że w rozporządzeniu Komisji Nr 817/2004 pięcioletni okres dostosowawczy został

wprowadzony w celu spełnienia wymagań odnoszących się m.in. do umiejętności

i kompetencji zawodowych, a nie w celu podnoszenia ich poziomu. Wystarczające

było więc osiągnięcie przez beneficjenta w okresie dostosowawczym takich

umiejętności i kompetencji zawodowych, jakie były wymagane w chwili

podejmowania indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia. Nie można tym samym

wykluczyć możliwości spełnienia odnośnego wymagania przez uzyskanie

wymaganego stażu pracy w gospodarstwie rolnym. Stanowisko takie - wbrew

9

odmiennej ocenie Sądu Apelacyjnego - nie jest nielogiczne, dlatego że „…po

upływie pięciu lat od chwili uzyskania pomocy, każdy rolnik miał za sobą pięcioletni

staż pracy w gospodarstwie rolnym…”. Nie ma bowiem pewności, że beneficjent

przepracuje pięć lat w gospodarstwie, a jeżeli faktycznie wytrwa, to uzyska taki staż

pracy, jaki był wymagany w chwili podjęcia decyzji o przyznaniu mu wsparcia.

Program pomocy udzielanej ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji

i Gwarancji Rolnej – jak wynika z rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 - ma na

celu ułatwienie młodym rolnikom założenia przez nich gospodarstw rolnych

i takiemu celowi miało służyć wprowadzenie okresu dostosowawczego.

Wyeliminowanie w prawie krajowym możliwości uzupełnienia w tym okresie

wymagania odpowiednich umiejętności i kompetencji zawodowych przez uzyskanie

stażu pracy w gospodarstwie rolnym jest tym samym sprzeczne z celami

i wymaganiami ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1257/1999

i prowadzi do istotnego pogorszenia sytuacji młodych rolników.

Konkludując trzeba stwierdzić, że warunek ustanowiony w załączniku nr 1 do

rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 8 września 2004 r., zgodnie z którym

uzupełnienie - w okresie pięciu lat od rozpoczęcia działalności - braku odpowiedniej

wiedzy i umiejętności zawodowych może nastąpić jedynie przez uzyskanie

wykształcenia określonego w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, a nie przez

uzyskanie stażu pracy w gospodarstwie rolnym, jest niezgodny z wymaganiami

ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1257/1999. W tej sytuacji –

zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego - należy odstąpić od

zastosowania tego warunku i przyjąć, że pozwany, który w całym okresie pięciu

lat od udzielenia mu pomocy ze środków EFOGR prowadził gospodarstwo, był

płatnikiem podatku rolnego i podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników,

a ponadto ukończył liceum ogólnokształcące, spełnił wymaganie odpowiedniej

wiedzy i umiejętności zawodowych, o którym mowa w art. 8 ust. 1 rozporządzenia

Rady (WE) Nr 1257/1999. Odmienne ujęcie tego zagadnienia prowadziłoby do

naruszenia art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii

Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm. - poprzednio art. 249 TWE)

w związku z art. 2 Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r.

dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz. U.

10

z 2004 r. Nr 90, poz. 864 zał.). Zgodnie bowiem z powołanym art. 288 TFUE,

rozporządzenia uchwalane przez instytucje Unii mają zasięg ogólny, wiążą

w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok (art. 39816

k.p.c.),

oddalił apelację (art. 385 k.p.c.) i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty

postępowania apelacyjnego i kasacyjnego (art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art.

39821

k.p.c. oraz z § 6 pkt 6, § 13 ust. 1 pkt 2 i § 13 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu, jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

jw