V KK 369/13

Sygn. akt V KK 369/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba

SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

Protokolant Anna Kowal

w sprawie M. L.,

skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 stycznia 2014 r.

kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego

od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 lutego 2013 r.,

1) uchyla pkt 7 zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym

wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 lutego 2012 r., oraz

wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2012 r., i w tej

części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w S.;

2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża

Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem łącznym z dnia 6 lutego 2013 r., Sąd Rejonowy w S., , po

rozpoznaniu wniosku M. L., skazanego następującymi wyrokami:

I. Sądu Rejonowego w O. z dnia 24.11.2010 r., (sygn. akt II K 514/10) na

karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 4 lat próby, której wykonanie zarządzono

postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 23.02.2012 r., (sygn. akt

II Ko 10/12), a także karę grzywny na postawie art. 33 § 2 k.k. w ilości 50

stawek 10 złotych każda, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. popełnione w dniach 28.12.2009 r. oraz 13.01.2010 r.,

II. Sądu Rejonowego w O. z dnia 26.05.2011 r., (sygn. akt II K 135/11) na

karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres 3 lat próby, której wykonanie zarządzono

postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 23.02.2012 r., (sygn. akt

Il Ko 55/12), obejmującą kary 5 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od 25.03.2003 r. do

28.03.2004 r. i 8 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art.

209 § 1 k.k. popełnione w okresie od 29.11.2008 r. do 21.02.2012 r.,

III. Sądu Rejonowego w O. z dnia 18.10.2011 r., (sygn. akt II K 371/11) na

karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 7 lat zakazu prowadzenia

rowerów za ciąg przestępstw z art. 178a § 2 k.k. popełniony w dniach:

23.05.2011 r., 10.06.2011 r. i 15.07.2011 r.,

IV. Sądu Rejonowego w O. z dnia 02.11.2011 r., (sygn. akt II K 572/11) na

karę łączną 12 miesięcy ograniczenia wolności, obejmującą kary: 12

miesięcy ograniczenia wolności za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw.

z art. 64 § 1 k.k. popełnione w połowie sierpnia 2011 r., 12 miesięcy

ograniczenia wolności za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278

§ 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione 29.08.2011 r.;

V. Sądu Rejonowego w O. z dnia 23.02.2012 r., (sygn. akt II K 45/12) na

karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 8 lat zakazu

prowadzenia rowerów, obejmującą kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia

wolności za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i art.

288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione

3

19.11.2011 r., 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo

z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione 17.11.2011 r., 4

miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. w

zw. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełnione 12.12.2011 r.,

VI. Sądu Rejonowego w O. z dnia 29.02.2012 r., (sygn. akt II K 9/12) na karę

8 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w

zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione 21.09.2011 r., (przy

czym Sąd Rejonowy w O. wyrokiem łącznym z dnia 26.09.2012 r., sygn.

akt II K 352/12 połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w

sprawach pod sygnaturami II K 514/10 oraz II K 135/11 i wymierzył

skazanemu M. L. karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, a

także karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie pod sygnaturą II K

371/11 oraz karę ograniczenia wolności orzeczoną w sprawie pod

sygnaturą II K 572/11 i wymierzył skazanemu karę łączną 6 miesięcy

pozbawienia wolności, jednocześnie umarzając postępowanie o wydanie

wyroku łącznego w odniesieniu do wyroków wydanych w sprawach pod

sygnaturami II K 45/12 i II K 9/12);

VII. Sądu Rejonowego w O. z dnia 26.04.2012 r., (sygn. akt II K 193/12) na

karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującą kary 1

roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1

k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione 2/3.12.2011 r., roku i 3 miesięcy

pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64

§ 1 k.k. popełnione 2/3.12.2011 r., roku i 7 miesięcy pozbawienia

wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

popełnione 2/3.12.2011 r., roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione z

2/3.12.2011 r., roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo

z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione z 03 na 04.12.2011

r.;

VIII. Sądu Rejonowego w O. z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II K 386/11 na

karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującą kary 5

miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw.

4

z art. 64 § 1 k.k. popełnione 6.05.2011 r., 1 roku i 2 miesięcy

pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64

§ 1 k.k. popełnione W okresie od 10.05.2011 r. do 28.05.2011 r., 8

miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw.

z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 10.05.2011 r. do 28.05.2011 r.,

6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w

zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 28.05.2011 r. do 2.06.2011

r.;

IX. Sądu Rejonowego w O. z dnia 26.09.2012 r., sygn. akt II K 405/12 na

karę roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z

art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w nocy z 30.04.2012 r.

na 1.05.2012 r.

orzekł, co następuje:

1. na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. stwierdził, że wyrok łączny Sądu

Rejonowego w O. z dnia 26.09.2012 r., sygn. akt II K 352/12 utracił moc,

2. rozwiązał węzły kar łącznych orzeczonych w sprawach Sądu Rejonowego w

O. pod sygnaturami IIK135/11, II K 572/11 oraz II K 386/11,

3. na postawie art. 85 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. połączył wyszczególnione w pkt I

i II wyroku kary pozbawienia wolności i wymierzył skazanemu M. L. karę łączną

roku 5 miesięcy pozbawienia wolności,

4. na postawie art. 91 § 2 k.k. oraz art. 87 k.k. połączył wyszczególnione w pkt

III, IV, VI i VIII kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia wolności i

wymierzył skazanemu kare łączną 2 lat pozbawienia wolności,

5. na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył na poczet orzeczonej pkt 4 wyroku kary

łącznej okres odbywania kary w sprawie II K 371/11 od 16.12.2011 r. do

16.03.2012 r.,

6. uznał, że w pozostałym zakresie wyroki wymienione W pkt I, II, III, IV, VI oraz

VIII podlegają odrębnemu wykonaniu,

7. na podstawie art. 572 k.p.k. wniosku skazanego o objęcie wyrokiem łącznym

wyroków opisanych w pkt V, VII oraz IX nie uwzględnił i w tym zakresie umorzył

postępowanie,

5

8. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ustawy z dnia 23.06.1973 r.

opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 49 z 1983 r., poz. 223 ze zm.) zwolnił

skazanego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych oraz

nie pobrał od wymierzonej kary łącznej opłaty, zaś na podstawie art. 632 pkt 2

k.p.k. kosztami procesu w części umarzającej postępowanie obciążył Skarb

Państwa.

Od tego wyroku łącznego, w zakresie rozstrzygnięcia zawartego pkt 7 w

odniesieniu do wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 lutego 2012 r., II K 45/12

oraz wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2012 r., II K 193/12,

kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny zarzucając temu

orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów

prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85

k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec M. L. kary łącznej w stosunku do

wszystkich spełniających warunki do połączenia kar wymierzonych na mocy

wyroków jednostkowych objętych postępowaniem w przedmiocie wydania wyroku

łącznego, pomimo istnienia ku temu warunków.

Podnosząc powyższy zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie

wyroku łącznego w zaskarżonej części í przekazanie sprawy w tym zakresie

Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna w stopniu upoważniającym do jej rozpoznania w trybie

art. 535 § 5 k.p.k.

Wobec braku pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku łącznego nie

jest możliwe odtworzenie racji, jakie stały za rozstrzygnięciem przyjętym w pkt 7

tego wyroku. Jednak analiza akt sprawy i całokształtu sytuacji prawnej M.L. w

zakresie dotyczących go skazań ujawnionych w trakcie postępowania w

przedmiocie wydania wyroku łącznego nie pozwala na uznanie, że umorzenie w pkt

7 tegoż wyroku postępowania odnośnie połączenia węzłem kary łącznej wyroków

jednostkowych w sprawach pod sygnaturami II K 45/12 oraz II K 193/12 było

uzasadnione. Biorąc pod uwagę obligatoryjny charakter objęcia węzłem kary

łącznej wyroków, które pozostają w układzie, o jakim stanowi art. 85 k.k. oraz

obowiązek wydania wyroku łącznego z urzędu (art. 569 i n. k.p.k.), rozstrzygnięcie

6

zawarte w pkt 7 skarżonego wyroku łącznego nastąpiło z rażącym naruszeniem

tych przepisów, co miało niewątpliwie istotny wpływ na treść orzeczenia.

Poddając analizie zapadłe w stosunku do M. L. wyroki w powiązaniu z

datami popełnienia przestępstw przypisanych tymi orzeczeniami uznać należy, że

w zakresie, w jakim Sąd Rejonowy połączył w pkt 3 i 4 wyroku łącznego z dnia 6

lutego 2013 r., (sygn. akt VIII K 101/13) węzłem kary łącznej jednostkowe wyroki w

nich opisane, nastąpiło to zgodnie z art. 85 k.p.k. w zw. z art. 569 k.p.k. Natomiast

relacja temporalna, w jakiej pozostają wobec siebie wyroki w sprawach pod

sygnaturami II K 45/12 oraz II K 193/12 w perspektywie dat czynów nimi

przypisanych, wskazuje na konieczność ich połączenia. Bowiem czyny objęte tymi

rozstrzygnięciami zostały popełnione w listopadzie i grudniu 2011 r. a wyrok w

sprawie II K 45/12 z dnia 23 lutego 2012 r. stanowi „pierwszy chociażby

nieprawomocny wyrok” w rozumieniu art. 85 k.k. i tym samym wyznacza elementy

zbiegu realnego przestępstw będącego podstawą do wymiaru kary łącznej.

Ponadto, wskazane powyżej wyroki jednostkowe oraz czyny w nich przypisane nie

pozostają w relacji, o jakiej mowa w art. 85 k.k. z pozostałymi ujawnionymi

skazaniami i czynami w nich wskazanymi.

Oznacza to, że umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku

łącznego, co do przestępstw objętych wyrokami w sprawach pod sygnaturami II K

45/12 oraz II K 193/12 nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 572 k.p.k. i 569 k.p.k.

oraz 85 k.k., gdyż istniały przesłanki do wydania wyroku łącznego, co do tych

dwóch rozstrzygnięć. Obecnie sytuacja skazanego jest mniej korzystna, gdyż kary

wymierzone w nich wykonywane są odrębnie (po kolei).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy dokona zatem

połączenia kar jednostkowych, orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w O. z

dnia 23.02.2012 r., (sygn. akt II K 45/12) oraz z dnia 26.04.2012 r., (sygn. akt II K

193/12), a następnie wymierzy karę łączną w granicach określonych przez przepis

art. 86 § 1 k.k.

Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono jak w sentencji.