II KK 348/13

Sygn. akt II KK 348/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

SSN Andrzej Ryński

Protokolant Anna Janczak

w sprawie R. K.

skazanego z art. 62 ust.1 ustawy z dn. 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,

w dniu 30 stycznia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w M.

z dnia 27 czerwca 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r. wydanym po uwzględnieniu wniosku

prokuratora, złożonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k., Sąd Rejonowy w M. uznał R. K.

za winnego tego, że w dniu 27 kwietnia 2013 r. w D., wbrew przepisom ustawy,

2

posiadał substancję psychotropową w postaci 6,550 grama amfetaminy, przy czym

zarzucanego czynu dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary co najmniej 6

miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo z art. 62 ust. 1

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k.

i za to na mocy art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności. Nadto

na mocy art. 70 ust. 2 tej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. orzekł przepadek na rzecz

Skarbu Państwa poprzez zniszczenie dowodu rzeczowego w postaci woreczka

foliowego z proszkiem koloru białego o nazwie amfetamina o masie netto 6,550

grama.

Wyrok ten nie został przez strony zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 5

lipca 2013 r.

W dniu 6 grudnia 2013 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja

Prokuratora Generalnego, który zaskarżył ten wyrok w całości, na korzyść

skazanego i zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa karnego procesowego – art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1

k.p.k., polegające na uwzględnieniu przez sąd sprzecznego z wymogami prawa

wniosku prokuratora i wydanie wyroku skazującego zgodnie z wnioskiem, mimo, iż

występek z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

narkomanii, którego popełnienie zarzucono R. K. wadliwie zakwalifikowano w

związku z art. 64 § 1 k.k., w konsekwencji czego doszło do rażącego naruszenia

przepisu prawa karnego materialnego – art. 64 § 1 k.k., poprzez błędne przyjęcie, iż

oskarżony dopuścił się zarzucanego występku w warunkach powrotu do

przestępstwa określonych w tym przepisie

i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.

Zaskarżony nią wyrok rzeczywiście wydano z rażącą obrazą, wskazanych w

zarzucie kasacji, przepisów. Wpływ tych uchybień na treść wyroku był istotny. Bez

ich zaistnienia, zaskarżony wyrok – w takiej jak w nim przyjęto treści – nie byłby w

ogóle wydany.

3

Stosownie do treści art. 64 § 1 k.k. konieczne dla przyjęcia wystąpienia,

wobec danego oskarżonego, (określonej w tym przepisie) recydywy specjalnej

podstawowej jest m.in. to, by był już on skazany za przestępstwo umyślne na karę

pozbawienia wolności i odbył co najmniej 6 miesięcy tej kary. Wprawdzie w tym

przepisie expresis verbis mówi się jedynie o tym, by sprawca był uprzednio skazany

na karę pozbawienia wolności, ale niewątpliwie, ze względu na warunek

faktycznego odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, nie chodzi

tu o każde skazanie na karę pozbawienia wolności, lecz wyłącznie o skazanie na tę

karę w wymiarze minimum 6 miesięcy. Wymóg ten nie deaktualizuje się też w

przypadku orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności, obejmującej także karę

orzeczoną za popełnienie przestępstwa, będącego podstawą przyjęcia recydywy

specjalnej podstawowej. Wówczas tylko 5-letni okres, przewidziany w art. 64 § 1

k.k., zaczyna swój bieg od dnia odbycia kary łącznej, przy czym pozostaje wciąż

niezbędnym dla przyjęcia takiej recydywy by kara za przestępstwo poprzednie, do

którego odnosi się podobieństwo przestępstwa ponownego, była orzeczona w

wymiarze co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Tożsamy pogląd wielokrotnie już wyrażał Sąd Najwyższy (por. wyroki z: 20

marca 2013 r., IV KK 15/13, Lex nr 1292225; 9 maja 2011 r., V KK 130/11, Lex nr

817562; 26 stycznia 2006 r., IV KK 464/05, Lex nr 293649; por. także uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1985 r., VI KZP 5/85, OSNKW 1985, z. 7 – 8,

poz. 54), i znalazł on aprobatę w piśmiennictwie (por. J. Majewski [w:] Komentarz

kodeksu karnego. Część ogólna. Tom I pod redakcją A. Zolla – Zakamycze 2004, s.

967).

W sprawie niniejszej ten wymóg z art. 64 § 1 k.k., poprzedniego orzeczenia i

„odbycia co najmniej 6 miesięcy kary”, niezbędny do przypisania oskarżonemu

sprawstwa zarzucanego mu przestępstwa w warunkach recydywy, określonej w

tym przepisie, nie został spełniony. Wprawdzie oskarżony w dniu 27 kwietnia 2013 r.

popełnił kolejny w swoim życiu występek z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca

2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, jednakże za dwa poprzednio popełnione

przez niego odrębne czyny z art. 63 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 tej samej ustawy,

został on skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 16 marca 2006 r., sygn.

akt II K …/05 na kary w wymiarze po 3 miesiące pozbawienia wolności (k. 42 akt X

4

K 412/13). Wysokość tych orzeczonych kar wyklucza więc możliwość przyjęcia, iż

czynu przypisanego zaskarżonym wyrokiem oskarżony dopuścił się w warunkach

art. 64 § 1 k.k. To, że wspominanym, wydanym w sprawie X K …/05 wyrokiem Sąd

Rejonowy w N. połączył (wraz z karą orzeczoną wobec oskarżonego za trzeci czyn

z art. 278 § 1 k.k.) te kary jednostkowe i jako łączną wymierzył karę 8 miesięcy

pozbawienia wolności, i następnie wyrokiem łącznym z dnia 13 lipca 2006 r., sygn.

akt II K …/06 Sąd Rejonowy w N. połączył wobec oskarżonego kary orzeczone tym

wyrokiem tego Sądu z 16 marca 2006 r., z tymi orzeczonymi w sprawie II K …/04

przez Sąd Rejonowy w D. wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r., oraz orzekł karę

łączną w wymiarze jednego roku i 4 (czterech) miesięcy, nie jest wystarczające do

uznania, że konieczna dla przyjęcia recydywy z art. 64 § 1 k.k. przesłanka, w

postaci orzeczenia i „odbycia co najmniej 6 miesięcy kary”, została spełniona. Nie

została bowiem, co najmniej, w tym wymiarze orzeczona wobec oskarżonego kara

za przestępstwa, które – jako umyślne i podobne – mogły (przy zaistnieniu

pozostałych warunków z art. 64 § 1 k.k.) być podstawą przyjęcia co do czynu

przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem, określonej w tym przepisie, recydywy.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zaskarżony wyrok nie zawiera

uzasadnienia, jednakże z akt sprawy (w szczególności karta karna – k. 19-20, oraz

odpisy wyroków- k. 32, 33, 34-35, 37, 39, 40, 42 i 32) wynika, że Sąd Rejonowy w

M. działanie oskarżonego w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w

art. 64 § 1 k.k., mógł ustalać jedynie na postawie danych wynikających z

wspomnianego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 lipca 2006 r.,

sygn. akt II K …/06.

W tych warunkach uznanie zaskarżonym wyrokiem przez Sąd Rejonowy w

M., iż oskarżony zarzucanego mu przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29

lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii dopuścił się w warunkach powrotu do

przestępstwa, nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 64 § 1 k.k., skoro nie zostały

spełnione wszystkie wskazane w tym przepisie wymogi.

Przy czym, uchybienie to było następstwem zaniechania przez ten Sąd

dokonania należytej kontroli złożonego przez prokuratora, w trybie art. 335 § 1

k.p.k., wniosku o wydanie wobec oskarżonego wyroku skazującego bez

przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim kary.

5

Zaniechanie to stanowiło rażące uchybienie przepisowi art. 343 § 7 k.p.k.,

który to obliguje sąd do dokonania kontroli poprawności złożonego przez

prokuratora, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wniosku, zarówno pod względem

formalnym, jak i merytorycznym. Sąd był zatem zobowiązany – w ramach tej

kontroli – zbadać, czy istotnie okoliczności popełnienia przez oskarżonego czynu

nie budzą wątpliwości, a więc także i to, czy proponowana przez prokuratora

kwalifikacja prawna tego czynu jest prawidłowa.

Dostrzegając wadliwą prawno-karną ocenę zarzucanego oskarżonemu

czynu, wynikłą z uznania, że został on popełniony w warunkach art. 64 § 1 k.k., i

stwierdzając tym samym niespełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 335

§ 1 k.p.k., Sąd Rejonowy w M. nie mógłby uwzględnić wniosku prokuratora, a

jedynie, bądź to – zgodnie z treścią art. 343 § 7 k.p.k. – skierować sprawę do

rozpoznania na rozprawie, bądź też, za zgodą obu stron porozumienia

(oskarżonego i prokuratora), zmodyfikować ów wniosek tak, by dopełnił on

wszystkich wymogów formalnej i merytorycznej poprawności.

Zaniechanie tych czynności i uwzględnienie wniosku prokuratora, mimo jego

ewidentnej wadliwości, spowodowało, iż uprawnione jest (zawarte w kasacji)

twierdzenie o tym, że zaskarżony wyrok wydano także z rażącym uchybieniem

przepisom procesowym, to jest art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. Co też

miało istotny wpływ na treść tego wyroku, skoro respektowanie obu tych norm

skutkowałoby niemożnością wydania zaskarżonego wyroku w takiej treści.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Rejonowy w M. uwzględni powyższe

wnioski i spostrzeżenia i – w razie potrzeby – dokona poprawnej, uzasadnionej

ujawnionym w postępowaniu okolicznościami, prawno-karnej oceny przypisanego

oskarżonemu czynu.

Z tych wszystkich względów, orzeczono jak wyżej.