IV KK 435/13

Sygn. akt IV KK 435/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 stycznia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jarosław Matras (przewodniczący)

SSN Kazimierz Klugiewicz

SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Protokolant Dorota Szczerbiak

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie D. S.

w przedmiocie wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 stycznia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 sierpnia 2013 r.,

utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w P. z dnia 16 kwietnia

2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok

Sądu Rejonowego w P. w zakresie orzeczenia o karze łącznej

grzywny.

UZASADNIENIE

2

Sąd Rejonowy w P., wyrokiem łącznym z dnia 16 kwietnia 2013 r., po

rozpoznaniu sprawy D. S. - skazanego prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego

w P:

I. z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt II K 332/10, za przestępstwo popełnione w

dniu 28 marca 2010 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i karę grzywny w wysokości 60

stawek dziennych po 15 zł każda, postanowieniem z dnia 6 października 2011 r.

zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności;

II. z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II K 903/10, za przestępstwo popełnione w

dniu 27 kwietnia 2009 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby i karę grzywny na podstawie art.

71 § 1 k.k. w wysokości 40 stawek dziennych po 20 zł każda, postanowieniem z

dnia 5 marca 2012 r. zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności;

III. z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II K 946/11, za przestępstwo popełnione w dniu

17 stycznia 2011 r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i karę grzywny wysokości 80

stawek dziennych po 10 zł każda;

IV. z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II K 916/11:

- za przestępstwo popełnione w dniu 6 sierpnia 2011 r, na krę roku pozbawienia

wolności,

- za przestępstwo popełnione w dniu 8 czerwca 2011 r. , na karę roku pozbawienia

wolności,

- za przestępstwo popełnione w lipcu 2010 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia

wolności - na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzono karę łączną roku i

8 miesięcy pozbawienia wolności;

V. z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II K 21/12, za przestępstwo popełnione w

dniu 2 stycznia 2012 r, na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

1. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył kary

pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt I oraz pkt II i wymierzył

skazanemu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył kary

orzeczone wyrokami opisanymi w pkt III oraz pkt IV i V i wymierzył skazanemu karę

3

łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w

rozmiarze 130 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na

kwotę 10 zł. Ponadto orzekł o zaliczeniu na poczet orzeczonej w pkt 2 kary łącznej

pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności, „utrzymał w

mocy pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w pkt I – IV, nie

będące przedmiotem niniejszego postępowania” oraz rozstrzygnął o kosztach

sądowych.

Od tego wyroku apelację wniósł obrońca skazanego, wnosząc o

zastosowanie pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej.

Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2013 r., utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

Kasację od tego wyroku wniósł – na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. –

Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości, na korzyść skazanego. W

kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. polegające na

dokonaniu nienależytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco

niesprawiedliwego wyroku sądu I instancji, wydanego z rażącym naruszeniem

przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 85 k.k. wskutek połączenia w pkt 2

wyroku łącznego jednostkowych kar grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po

10 zł każda i 50 stawek dziennych po 20 zł każda, w sytuacji gdy kara 50 stawek

dziennych grzywny nie została orzeczona wobec skazanego D. S.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w

trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Rację ma bowiem skarżący, że Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy wyrok

łączny, który wydany został z rażącym naruszeniem przepisu prawa

materialnego - art. 85 k.k.

Wymierzenie kary łącznej w wyroku łącznym uzależnione jest od spełnienia

przesłanek z art. 85 k.k. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka karę łączną wówczas,

gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok,

4

chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich i wymierzono mu za nie

kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Jednym z warunków

wymierzenia kary łącznej są więc kary tego samego rodzaju orzeczone za

pozostające w zbiegu przestępstwa.

Z zestawienia dat popełnienia czynów przypisanych D. S., dat wydania

wyroków w sprawach objętych postępowaniem w przedmiocie wydania wyroku

łącznego oraz kar orzeczonych tymi wyrokami wynika, że brak było podstaw

faktycznych i prawnych do orzeczenia kary łącznej grzywny (pkt 2), gdyż karę tego

rodzaju wymierzono jedynie wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II K 946/11

(pkt III części wstępnej). Natomiast wyrokami opisanymi w punktach IV i V części

wstępnej, które również objęte zostały zaskarżonym wyrokiem łącznym,

skazanemu kary grzywny nie wymierzono.

Brak korekty tego rozstrzygnięcia przez Sąd odwoławczy, niezależnie od

granic zaskarżenia i podniesionych w apelacji obrońcy skazanego zarzutów, jest

nie tylko równoznaczny z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie art. 433

§ 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., ale również oznacza, że takim samym uchybieniem –

jak wyrok sądu pierwszej instancji - obciążone jest zaskarżone orzeczenie Sądu

Okręgowego w K. Uchybienie to miało ewidentny wpływ na treść wyroku, gdyż w

jego następstwie wymierzono skazanemu karę łączną, choć nie było ku temu

podstaw.

Dlatego podniesione w kasacji zarzuty rażącego naruszenia przepisów

prawa procesowego i materialnego są zasadne. Natomiast zawarty w niej wniosek

o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania (którym Sąd Najwyższy nie jest związany) okazał się

nietrafny. Po pierwsze, brak jest podstaw do uchylenia wyroku w całości, skoro jest

on wadliwy jedynie w zakresie kary łącznej grzywny, a więc jednej z trzech kar

łącznych, orzeczonych wyrokiem następnie utrzymanym w mocy przez Sąd

Okręgowy w K. Po drugie, po uchyleniu zaskarżonego wyroku w części dotyczącej

rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny wydanie orzeczenia następczego stało się

bezprzedmiotowe.

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

5