III KK 481/13

Sygn. akt III KK 481/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący)

SSN Roman Sądej

SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie P.M.

oskarżonego z art. 178a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 lutego 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść

od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 października 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia

o środku karnym (pkt II) i sprawę w tym zakresie przekazuje

Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia 24 października 2013 r., warunkowo

umorzył postępowanie karne wobec P. M. oskarżonego o to, że w dniu 14 sierpnia

2012 r. w O. na ul. L. w ruchu lądowym kierował pojazdem mechanicznym marki

Fiat Punto będąc w stanie nietrzeźwości (co najmniej 0,31 mg/l alkoholu w

2

wydychanym powietrzu), tj. o dokonanie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., ustalając

okres próby na 2 lata. Ponadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k., orzekł wobec

oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata.

Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się

bez postępowania odwoławczego.

Od tego wyroku Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonego,

zaskarżając go w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym. W kasacji

skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa karnego materialnego – art. 42 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu

wobec P. M. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na

podstawie tego przepisu pomimo warunkowego umorzenia postępowania karnego

w sytuacji, gdy do jego zastosowania może dojść wyłącznie przy spełnieniu

przesłanki formalnej, wynikającej z art. 42 § 2 k.k. w postaci skazania sprawcy oraz

naruszenie art. 67 § 3 k.k., polegające na jego niezastosowaniu, jak również

orzeczeniu wskazanego wyżej środka karnego na okres 3 lat w sytuacji, gdy

powołany przepis dopuszcza możliwość orzeczenia tego środka karnego jedynie na

okres 2 lat.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i

przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna.

Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącym naruszeniem wskazanych

w zarzucie kasacji przepisów prawa.

Zgodnie z art. 67 § 3 k.k. warunkowe umorzenie postępowania karnego

następuje na okres próby i może zostać połączone z obowiązkami nałożonymi na

sprawcę, świadczeniem pieniężnym oraz środkiem karnym zakazu prowadzenia

pojazdów przewidzianym w art. 39 pkt 3 k.k. W orzecznictwie ugruntowane jest

zapatrywanie, że przepis ten jest w zakresie orzekania środka karnego zakazu

prowadzenia pojazdów mechanicznych przepisem szczególnym w stosunku do art.

42 § 2 k.k. i wyłącza jego stosowanie przy warunkowym umorzeniu postępowania

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., I KZP 33/01,

3

OSNKW 2002, z. 3 – 4, poz. 15). W związku z tym podstawę prawną orzeczenia

zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przy warunkowym umorzeniu

postępowania może stanowić jedynie przepis art. 67 § 3 k.k. Tym samym,

orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 k.k. wobec oskarżonego P. M. środka karnego

w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata

stanowi rażącą obrazę obu tych przepisów prawa. Zauważyć ponadto trzeba, że

okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3 in fine k.k.,

jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k.

Dlatego orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych na 3 lata stanowi rażącą obrazę art. 67 § 3 k.k., wobec

przekroczenia ustawowej granicy okresu orzekania tego środka.

Wpływ tych uchybień na treść wyroku jest ewidentny, jeśli się zważy, że w jego

następstwie doszło do ustalenia okresu trwania środka karnego zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na czas przekraczający granicę

zakreśloną w ustawie. W tej sytuacji niezbędne było uchylenie kwestionowanego

wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego

rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowym w O. weźmie pod uwagę

powyższe zapatrywania.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.