I UZP 3/13

Sygn. akt I UZP 3/13

UCHWAŁA

Dnia 11 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSA Agata Pyjas-Luty

Protokolant Joanna Porowska

przy udziale Prokuratora Henryki Gajdy-Kwapień

w sprawie z odwołania M. F.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie braku

odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 11 lutego 2014 r.,

zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 17 października 2013 r.,

czy likwidator spółdzielni ponosi odpowiedzialność za składki na

ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 116a ustawy z 29 sierpnia

1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku,

poz. 749) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 roku, Nr 205,

poz. 1585)?

podjął uchwałę:

2

Likwidator spółdzielni nie ponosi odpowiedzialności za

zaległości składkowe tej spółdzielni na podstawie art. 116a

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa

(jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w związku z art.

31 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie

ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.

1442 z zm.).

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w związku z rozpoznawaniem sprawy M. F. przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie braku odpowiedzialności za

zobowiązania z tytułu składek, na skutek apelacji odwołującej się od wyroku Sądu

Okręgowego w P. z dnia 22 listopada 2012 r., przedstawił w trybie art. 390 § 1

k.p.c. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne następującej

treści:

„Czy likwidator spółdzielni ponosi odpowiedzialność za składki na

ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 116a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. –

Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) w związku z art. 31

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst

jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585)?”

W sprawie ustalono, że decyzją z dnia 14 grudnia 2011 r. Zakład

Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że M. F. jako likwidator Gminnej Spółdzielni

„Samopomoc Chłopska” w W. jest odpowiedzialna za zobowiązania tej spółdzielni z

tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za wskazane w decyzji

okresy. M. F. wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej zmiany i ustalenia,

że likwidator spółdzielni nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółdzielni z

tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz

Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w P.

oddalił odwołanie M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14

grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji dokonał analizy prawnej art. 130 ustawy z

3

dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.

1443 ze zm.) i wywiódł, że podstawą wystąpienia dłużnika (spółdzielni) z wnioskiem

o ogłoszenie upadłości jest wyłącznie nadwyżka pasywów nad aktywami. Podstawa

ta określa jednocześnie „właściwy czas” na zgłoszenie przez spółdzielnię wniosku o

upadłość w rozumieniu art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja

podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W przypadku

spółdzielni będącej w likwidacji z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpić

obowiązany jest likwidator spółdzielni, o czym stanowi art. 131 Prawa

spółdzielczego. Uchybienie przez likwidatora temu obowiązkowi może prowadzić do

wniosku, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło z jego winy. Odnośnie do

podstaw odpowiedzialności likwidatora za zobowiązania spółdzielni z tytułu

nieopłaconych składek na ubezpieczenia objęte zaskarżoną decyzją, Sąd

Okręgowy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

dnia 28 stycznia 2010 r., III CZP 91/09 (OSNC 2010 nr 6, poz. 85), według której

odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

przypadku bezskuteczności egzekucji ponosi także likwidator spółki. Na

wnioskodawczyni jako na likwidatorze spółdzielni spoczywał obowiązek zgłoszenia

wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni. Wnioskodawczyni tego nie uczyniła,

pomimo że już w dniu 31 grudnia 2005 r. istniała niewypłacalność spółdzielni.

Wyrok Sądu Okręgowego odwołująca się zaskarżyła apelacją w całości. W

uzasadnieniu skarżąca podała, że podjęła kroki w celu ogłoszenia upadłości

spółdzielni, była w Sądzie w P., ale tam uzyskała informację, że w sytuacji, gdy

spółdzielnia nie ma majątku, nie może być ogłoszona upadłość. Ponadto podniosła,

że w trakcie likwidacji zapłaciła zaległości pracownikom i spłaciła wierzycieli oraz

zaległości na koncie bankowym.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, przy rozpoznawaniu apelacji powstało

zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które powinno być

przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.

1442 ze zm.; dalej jako: ustawa systemowa), do należności z tytułu składek stosuje

się odpowiednio art. 116a Ordynacji podatkowej. W myśl art. 116a tej ustawy, za

4

zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w jej art. 116

odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów

zarządzających tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio. Stosownie

do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki

akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim

majątkiem członkowie jej zarządu. Treść art. 116a Ordynacji podatkowej ogranicza

więc odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe innych osób

prawnych niż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w organizacji, spółka akcyjna i spółka akcyjna w organizacji, do

członków organów zarządzających tymi osobami. Niewątpliwie art. 116a Ordynacji

podatkowej jest podstawą prawną odpowiedzialności osób trzecich za zaległości

podatkowe spółdzielni, a w związku z art. 31 ustawy systemowej, także za

zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 Prawa

spółdzielczego, organami spółdzielni są: walne zgromadzenie, rada nadzorcza,

zarząd, a w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez

zebranie przedstawicieli – zebrania grup członkowskich. Statut może przewidywać

powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających się z

członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych

organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków (§ 3). W myśl art. 48 § 1

Prawa spółdzielczego, zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją

na zewnątrz, wobec czego uprawniony jest pogląd, że zarząd jest organem

zarządzającym spółdzielni. W związku z tym niewątpliwie członkowie zarządu

spółdzielni odpowiadają na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej. Likwidator

nie jest członkiem zarządu, choć stosownie do art. 119 § 1 Prawa spółdzielczego,

do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i

członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej. Nie jest on

jednak wymieniony w Prawie spółdzielczym jako organ zarządzający spółdzielni, ani

jako członek organu zarządzającego. Pełni on samodzielną funkcję, której celem

jest zlikwidowanie spółdzielni. Zarządza spółdzielnią w celu jej likwidacji. Wykładnia

językowa art. 116a Ordynacji podatkowej prowadzi zatem do wniosku, że nie ma on

zastosowania do likwidatora spółdzielni.

5

Odnosząc się do stanowiska organu rentowego, Sąd Apelacyjny zauważył,

że istotnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 341/07 (OSNP

2009 nr 23-24, poz. 322) uznał, że oparcie wykładni art. 116 Ordynacji podatkowej

tylko na argumentach językowych oraz na – wynikającej z nich – tezie o istnieniu

numerus clausus podmiotów odpowiedzialnych z własnego majątku za długi spółki

należy uznać za rażąco niesprawiedliwe, co nakazuje skonfrontować je także z

innymi metodami wykładni. Przeniesienie na zarządców odpowiedzialności ma na

celu wyłącznie ochronę wierzycieli. Zastosowanie wykładni językowej tej ochrony

skutecznie nie zapewnia. Oprócz argumentów słusznościowych również argumenty

wykładni celowościowej przemawiają za przyjęciem odpowiedzialności likwidatora

za długi spółki w likwidacji. Na uzasadnienie swojego stanowiska Sąd Najwyższy

powołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 143/07

(OSNC 2009 nr 3, poz. 38) i wskazał, że interpretacja Kodeksu spółek handlowych

wyrażona w tej uchwale ma istotne znaczenie także dla ustalenia odpowiedzialności

likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za dług publicznoprawny z

tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Co więcej, pogląd ten

znalazł akceptację w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28

stycznia 2010 r., III CZP 91/09, w której wskazano, że „odpowiedzialność

likwidatorów wynika z istoty funkcjonowania spółki w likwidacji, która jest

przedłużeniem spółki działającej sprzed wszczęcia postępowania likwidacyjnego, z

odmiennymi jednak celami (likwidacyjnymi). Taka też, w odróżnieniu od członków

zarządu, jest funkcja likwidatorów, mimo że z reguły są to te same osoby. (...).

Przekonujące są argumenty orzecznictwa i doktryny postrzegające likwidatorów

jako osoby bliskie pozycji członków zarządu spółki, tylko inaczej usytuowane, jako

odrębne podmioty. Ustawowe zadania likwidatorów i członków zarządu, pokazujące

daleko sięgające zbieżności, nie uzasadniają rozdzielania istoty ich

odpowiedzialności wobec wierzycieli spółki”.

Sąd Apelacyjny zauważył jednak, że w orzecznictwie sądów

administracyjnych został zaprezentowany zupełnie odmienny pogląd, a mianowicie,

że likwidator osoby prawnej za takie zaległości nie odpowiada. Także Sąd

Najwyższy, w uchwale z 13 października 2009 r., II UZP 9/09 (OSNP 2010 nr 7-8,

6

poz. 95) uznał, że z wykładni językowej art. 116a Ordynacji podatkowej wynika w

sposób niebudzący wątpliwości, że dotyczy on wyłącznie tych osób, które pełnią

funkcje organów danej osoby prawnej w myśl przepisów regulujących jej ustrój,

wskazując że „znaczenie tej normy można ustalić na podstawie wykładni językowej,

wobec czego sięganie po wykładnię celowościową jest nie tylko zbędne, ale i

niedopuszczalne”. Sąd Najwyższy odrzucił tym samym stanowisko wyrażone

wcześniej w wyroku z dnia 8 lipca 2008 r. II UK 341/07, podnosząc że „zasad

wynikających z wykładni językowej przepisów nie można modyfikować przez

odwołanie się do zasad słuszności, co w istocie składa się na motywację

orzeczenia z dnia 8 lipca 2008 r.”

W ocenie Sądu Apelacyjnego, analiza treści przepisu art. 116a Ordynacji

podatkowej prowadzi do wniosku, że likwidator spółdzielni nie odpowiada za

zaległości składkowe na podstawie tego przepisu w związku z art. 31 ustawy

systemowej. Likwidator spółdzielni nie jest członkiem organu zarządzającego

spółdzielni, a wyjątkowy charakter odpowiedzialności osób trzecich za

zobowiązania publicznoprawne nie pozwala na stosowanie żadnej innej wykładni

niż wykładnia językowa tego przepisu. Brak odpowiedzialności likwidatora jako

osoby trzeciej na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej nie wyklucza jego

odpowiedzialności wobec wierzycieli na podstawie art. 128 Prawa spółdzielczego,

która to odpowiedzialność jest odpowiedzialnością na zasadzie winy, co dodatkowo

wzmacnia argumentację o braku odpowiedzialności likwidatora na podstawie art.

116a Ordynacji podatkowej. Przepis art. 128 Prawa spółdzielczego jest podstawą

odpowiedzialności likwidatora wobec wszystkich wierzycieli, a więc także wobec

organu rentowego, zatem należności publicznoprawne nie pozostają poza ochroną

prawną, choć odpowiedzialność likwidatora jest ograniczona tylko do sytuacji, gdy

szkoda powstała na skutek niewykonania przez likwidatora jego ustawowych

obowiązków.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 i

32 ustawy systemowej, za zaległości składkowe odpowiadają całym swoim

7

majątkiem solidarnie z płatnikiem również osoby trzecie, ale wyłącznie w

przypadkach i w zakresie przewidzianym w Ordynacji. Zakresem podmiotowym art.

116a Ordynacji w związku z art. 31 i art. 32 ustawy systemowej objęci są

członkowie organów zarządzających innymi niż spółki kapitałowe osobami

prawnymi, którzy ponoszą odpowiedzialność za zaległości składkowe tych osób

prawnych. Zgodnie z brzmieniem art. 38 k.c., osoba prawna działa przez swoje

organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na nim statucie. Przychylić

należy się zatem do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia

13 października 2009 r., II UZP 9/09 (OSNP 2010 nr 7-8, poz. 95), że z wykładni

językowej art. 116a Ordynacji podatkowej wynika w sposób niebudzący wątpliwości,

że dotyczy on wyłącznie tych osób, które pełnią funkcje organów danej osoby

prawnej w myśl przepisów regulujących jej ustrój. W odniesieniu do spółdzielni jest

to ustawa – Prawo spółdzielcze, zgodnie z którą organami spółdzielni są: walne

zgromadzenie, rada nadzorcza i zarząd (art. 35 § 1), przy czym tylko zarząd kieruje

działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 48 § 1).

Status prawny likwidatora spółdzielni reguluje art. 119 § 1 Prawa

spółdzielczego, stanowiący że do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie

stanowią inaczej. Po pierwsze zatem nie jest on organem spółdzielni, po drugie zaś

przepisy dotyczące zarządu można stosować w odniesieniu do likwidatora tylko

subsydiarnie i tylko odpowiednio. Likwidator jest przedstawicielem ustawowym

osoby prawnej, zmierzającym do zakończenia jej bytu. Przedstawiciel ustawowy, w

odróżnieniu od organu, nie wchodzi w skład struktury organizacyjnej osoby prawnej,

ma odrębną od osoby prawnej podmiotowość prawną, nie jest trwale związany z

bytem osoby prawnej, a nadto, podczas gdy organ objawia wolę osoby prawnej,

przedstawiciel, działając w imieniu osoby prawnej, objawia swą własną wolę (por.

np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1997 r., II CKN 24/97, LEX nr

80725). Przedstawiciel ustawowy działa jedynie w sytuacji czasowej niemożności

realizowania zdolności do czynności prawnych przez organ osoby prawnej i

pomimo pewnych podobieństw nie może być uznawany za organ osoby prawnej.

W wyroku Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008 r., II UK 341/07,

reprezentującym pogląd o odpowiedzialności likwidatorów za zaległości składkowe

8

spółek, nie negując wyników wykładni językowej przepisów, odwoływano się przede

wszystkim do kwestii słusznościowych, ale także systemowych i celowościowych.

Podnoszono, że wyniki wykładni, dające pierwszeństwo literalnemu odczytaniu art.

116 Ordynacji podatkowej, należy uznać za rażąco niesprawiedliwe, co nakazuje

skonfrontować je także z innymi metodami wykładni. Wskazywano, że zabieg ten

jest niezbędny również z tego względu, że przeniesienie na zarządców

odpowiedzialności majątkowej ex lege miało na celu wyłącznie ochronę wierzycieli

przed skutkami zarządzania spółką w sposób prowadzący do bezskuteczności

egzekucji przeciwko niej; zastosowanie wykładni językowej ochrony tej skutecznie

nie zapewnia, a jest wiele argumentów mających istotne znaczenie aksjologiczne,

wypływających także z przepisów prawa handlowego, które przemawiają za

ponoszeniem tej odpowiedzialności także przez likwidatorów. Sąd Najwyższy,

prezentując taki pogląd, odwołał się w całości do stanowiska wyrażonego przez Sąd

Najwyższy odnośnie do odpowiedzialności likwidatorów spółek za zobowiązania

tych spółek na gruncie art. 299 k.s.h., przede wszystkim w uchwale z dnia 28 lutego

2008 r., III CZP 143/07 (który to pogląd znalazł akceptację w późniejszej uchwale

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2010 r., III CZP

91/09) i wskazał, że interpretacja Kodeksu spółek handlowych wyrażona w tej

uchwale ma istotne znaczenie także dla ustalenia odpowiedzialności likwidatora

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za dług publicznoprawny z tytułu zaległych

składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie podejmującym uchwałę w niniejszej

sprawie, pomiędzy odpowiedzialnością likwidatorów spółek na podstawie przepisów

Kodeksu spółek handlowych a odpowiedzialnością na podstawie przepisów

Ordynacji podatkowej występują jednak zasadnicze różnice, które nie pozwalają

przenosić wprost poglądów wyrażonych w odniesieniu do zobowiązań

prywatnoprawnych spółki na jej zobowiązania publicznoprawne. Uregulowania

zasad odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe (składkowe)

nie są bowiem prostym odwzorowaniem w prawie podatkowym zasad zawartych w

przepisach prawa handlowego (art. 299 k.s.h.). Ordynacja podatkowa zawiera w

tym przedmiocie uregulowania własne, inaczej kształtując zakres i przesłanki

9

omawianej odpowiedzialności. Odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją

prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż

podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a

orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od

odpowiedzialności. Odpowiedzialność tej osoby ma zatem charakter gwarancyjny.

Jest odpowiedzialnością posiłkową (subsydiarną), występuje dopiero w dalszej

kolejności. Nie ma tu domniemania winy, organ nie bada istnienia związku

przyczynowego. Odpowiedzialność tych osób ma zatem charakter

odpowiedzialności wyjątkowej.

Najistotniejsze z tego punktu widzenia jest jednak to, że przepis art. 116a

(podobnie jak art. 116) Ordynacji podatkowej (w związku z art. 31 i art. 32 ustawy

systemowej) reguluje odpowiedzialność za zobowiązania publicznoprawne osób

prawnych. Nakładanie danin publicznych należy zaś do tak zwanej wyłączności

ustawowej. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do

ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w

ustawie, a według art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin

publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek

podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów

zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Powyższa norma

konstytucyjna nie oznacza tylko obowiązku uregulowania tych kwestii w ustawie.

Zgodnie bowiem z zasadą określoności, powyższe elementy powinny być w akcie

rangi ustawowej w sposób bardzo precyzyjny, przejrzysty i jasny uregulowane. Z

zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że każda regulacja prawna

ingerująca w prawa i wolności obywatelskie musi spełniać wymóg dostatecznej

określoności. Należy przez to rozumieć precyzyjne wyznaczenie dopuszczalnego

zakresu ingerencji (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca

1992 r., U 6/92, OTK 1992 nr 1, poz. 13.). Adresat normy prawnej musi bowiem

wiedzieć, że jest ona do niego skierowana i w jaki sposób ma się zachować (por.

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 listopada 1998 r., K 39/97, OTK 1998

nr 6, poz. 99). Nakaz określoności jest szczególnie istotny w prawie daniowym (por.

orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1994 r., K 13/93, OTK 1994

nr 1, poz. 6 z glosą R. Mastalskiego, PiP 1994 nr 7-8, s. 136).

10

Z tego wynika, że przepisy prawa publicznego regulujące odpowiedzialność

osób trzecich jako związane z nałożeniem podatku (obowiązku składkowego) i

ingerujące w sferę prawa własności oraz innych praw i swobód nie mogą być

interpretowane w sposób rozszerzający. Wobec tego nie ma wystarczających

przesłanek do stwierdzenia, że na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej

odpowiedzialnością za zaległości podatkowe (składkowe) mógłby jako osoba

trzecia być obciążony jakikolwiek inny podmiot niż wymieniony wyraźnie w ustawie.

Likwidator spółdzielni nie odpowiada więc za zaległości składkowe tej

spółdzielni na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy

systemowej, albowiem z treści tego literalnie odczytywanego przepisu nie wynika,

ażeby był objęty jego zakresem podmiotowym.

Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy zajął stanowisko jak w uchwale.