V KK 400/13

Sygn. akt V KK 400/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dorota Rysińska

SSN Andrzej Stępka

Protokolant Anna Kowal

w sprawie P. S.

skazanego z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 12 lutego 2014 r.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Okręgowego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 19 sierpnia 2013 r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P.

z dnia 23 kwietnia 2013 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o

karze i w trym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu

w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża

Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

P. S. wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 kwietnia 2013 r.,

sygn. akt II K …/12, został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 157

§ 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 10 miesięcy

pozbawienia wolności i nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej D. S. w kwocie 500

złotych. Wyrok ten został zaskarżony apelacjami przez prokuratora i oskarżonego.

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2013 r., utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok, uznając apelację prokuratora za oczywiście bezzasadną. Nie

rozpoznał natomiast apelacji sporządzonej i wniesionej osobiście przez P. S.

Od tego orzeczenia kasację na korzyść oskarżonego wniósł prokurator,

podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia

naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 425 § 1 k.p.k. i art. 433

§ 2 k.p.k., polegającego na nierozpoznaniu prawidłowo wniesionej i przyjętej

apelacji oskarżonego.

Prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie

sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna.

W realiach procesowych rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości

fakt skutecznego wniesienia przez P. S. apelacji (k. 145). W tym, sporządzonym

osobiście środku odwoławczym, podniósł on zarzut rażącej niewspółmierności

bezwzględnej kary pozbawienia wolności wskazując, że jej wykonanie

uniemożliwiłoby udzielenie koniecznej pomocy finansowej jego dzieciom.

Środek zaskarżenia sporządzony przez oskarżonego został przyjęty w dniu

13 czerwca i przesłany do Sądu Okręgowego w celu rozpoznania (k. 179). Z

protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 19 sierpnia 2013 r. wynika, że sprawa

zawisła przed Sądem Okręgowym na skutek apelacji wniesionej zarówno przez

prokuratora, jak i P. S. (k. 185). Jednak analiza części wstępnej oraz formuły

rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia, a także lektura jego uzasadnienia

wskazuje jednoznacznie, że Sąd odwoławczy całkowicie pominął apelację

wniesioną przez oskarżonego i rozpoznał tylko środek odwoławczy złożony przez

prokuratora (k. 186).

3

Okoliczności te wskazują, że procedowanie Sądu drugiej instancji nastąpiło z

rażącą obrazą art. 425 § 1 k.p.k. i art. 433 § 1 i 2 k.p.k., stanowiąc naruszenie

zasady dwuinstancyjności postępowania, co prowadzić musi do uchylenia

zaskarżonego wyroku, albowiem niedopuszczalne jest „uzupełniające” rozpoznanie

środka odwoławczego, pominiętego podczas pierwszego rozpoznania sprawy przez

Sąd odwoławczy (zob. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania

karnego, tom II, Komentarz do art. 297-467, pod red. P. Hofmańskiego, Warszawa

2011, s. 761-762).

Wskazana obraza przepisów prawa mogła mieć istotny wpływ na treść

wyroku, albowiem chociaż wniesienie przez prokuratora apelacji mogło

spowodować także orzeczenie na korzyść oskarżonego (art. 434 § 2 k.p.k.) wobec

obowiązku analizy sprawy pod kątem rażącej niesprawiedliwości orzeczenia (art.

440 k.p.k.), to jednak nierozpoznanie środka odwoławczego wniesionego przez

oskarżonego zawęziło podstawy do wydania orzeczenia na korzyść oskarżonego.

Oczywiste jest to, że wobec podniesienia przez P. S. zarzutu rażącej

niewspółmierności kary możliwe byłoby wydanie orzeczenia na jego korzyść w

oparciu o szersze podstawy, niż te określone w art. 440 k.p.k., albowiem pojęcie

rażącej niewspółmierności kary ma znaczenie szersze, niż zwrot „rażąca

niesprawiedliwość orzeczenia”, rozpatrywany na płaszczyźnie wymiaru kary.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd odwoławczy rozpozna zatem

zarówno apelację wniesioną przez prokuratora, jak i przez oskarżonego, i zgodnie z

dyrektywami określonymi w art. 457 § 3 k.p.k. szczegółowo uzasadni swoje

stanowisko w zakresie zasadności podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku,

na podstawie art. 636 § 1 in fine k.p.k. kosztami sądowymi postępowania

kasacyjnego obciążając Skarb Państwa.