IV KK 33/14

Sygn. akt IV KK 33/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Dołhy (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

SSN Rafał Malarski

Protokolant Dorota Szczerbiak

w sprawie M. M.

skazanego z art. 178 a § 2 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,

w dniu 18 lutego 2014 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,

od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w D. z dnia 30 listopada 2006 r.

1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej M. M. i przy

zastosowaniu art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. na

podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. postępowanie w tej części

umarza;

2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

2

M. M. stanął pod zarzutem tego, że:

- w dniu 12.08.2006 r. w S. przy trasie DK - 94 w kierunku K. w rejonie Stacji

Paliw […] poruszał się na rowerze będąc w stanie nietrzeźwości, tj. 2,29 promila w

wydychanym powietrzu,

tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a§2 k.k.

Wraz z aktem oskarżenia prokurator złożył na podstawie art. 335§1 k.p.k.

wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i

orzeczenie kar uzgodnionych z oskarżonymi, wnosząc o wymierzenie kary roku i 6

miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres próby wynoszący 2 lat, a także środków karnych zakazu prowadzenia

wszelkich pojazdów oraz rowerów na okres 4 lat i świadczenia pieniężnego w

kwocie 300 zł, a także podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Sąd Rejonowy uznając, iż zachodzą warunki z art. 335§1 k.p.k. uwzględnił

wniosek i wydanym na posiedzeniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r. uznał

oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to wymierzył mu:

- karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

- na podstawie art. 69§1 i §2 k.k. oraz art. 70§1 pkt 1 k.k. warunkowo

zawiesił wykonanie orzeczonej kar pozbawienia wolności na okres próby

wynoszący 2 lata;

- na podstawie art. 42§2 k.k. orzekł środek kamy w postaci zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów w ruchu lądowym na

okres 4 lat;

- na podstawie art. 49§2 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. zasądził na rzecz

CARITAS Archidiecezji K. świadczenie pieniężne w wysokości 300 zł;

- na zasadzie art. 50 k.k. i art. 39 pkt 8 k.k. orzekł środek karny w postaci

podania treści wyroku do publicznej wiadomości przez wywieszenie jego treści na

tablicy w budynku Sądu przez okres 3 miesięcy.

Powyższy wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze

stron.

Wymierzona omówionym wyrokiem kara, zanim nastąpiło jej zatarcie,

została połączona z karą 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną

wyrokiem o sygn. II K …/07. Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w D. z dnia 24

3

lutego 2011 r. (sygn. akt VII K …/10) orzeczono wobec M. M. karę łączną 2 lat

pozbawienia wolności.

Postanowieniem z dnia 10 lipca 2012r. Sąd Okręgowy w O. ( IV Kow

…/12/wz) M. M. warunkowo przedterminowo zwolnił z odbycia reszty wymienionej

wyżej kary łącznej, zaś postanowieniem z dnia 30 września 2013r. Sąd Okręgowy

w K. (VIII Kow …/13/owz) odwołał to warunkowe przedterminowe zwolnienie.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r., Sąd Rejonowy w D. na podstawie

art. 9§4 k.k.w. wstrzymał jednak wykonanie reszty kary łącznej pozbawienia

wolności orzeczonej wobec M. M. wyrokiem łącznym o sygn. akt VII K …/10.

Obecnie kasację od wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia 30 listopada 2006

roku, sygn. akt IX K …/06 wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut:

- rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie

przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, a mianowicie art. 178a§2

k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 listopada 2013 r. oraz art. 343§7 k.p.k. w

zw. z art. 335§1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego, bo w zakresie

wysokości zaproponowanej kary pozbawienia wolności nieuzgodnionego z

oskarżonym i sformułowanego z rażącym naruszeniem obowiązującego w dacie

czynu oraz orzekania przepisu art. 178a§2 k.k., wniosku prokuratora o wydanie

wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, w wyniku czego doszło do

orzeczenia wobec oskarżonego kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, to

jest powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej

części i umorzenie postępowania na podstawie art. 537§2 k.p.k. w zw. z art. 112

k.p.s.w. w zw. z art. 5§1 pkt 4 k.p.s.w. wobec przedawnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasację, w części, w jakiej podnosi ona zarzut obrazy art. 343§7 k.p.k. należy

uznać za oczywiście zasadną, tak jak tego wymaga art. 535§5 k.p.k. Omawiana

sprawa daje zresztą fatalny obraz funkcjonowania Sądu Rejonowego w D., a skala

poważnych uchybień, których dopuścił się ten Sąd wykracza poza zakres zarzutu

kasacyjnego.

4

Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek złożony w trybie

art. 335§1 k.p.k. o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy, choć

uzgodniona przez prokuratora kara pozbawienia wolności przekraczała górną

granicę ustawowego zagrożenia z art. 178a§2 k.k. Złożenie przez prokuratora

wadliwego wniosku, choć niewątpliwie naganne, nie ekskulpuje Sądu orzekającego

w niniejszej sprawie. Jego obowiązkiem było sprawdzenie, czy zachodzą warunki

art. 335§1 k.p.k., tylko bowiem spełniający te warunki wniosek, może zostać

skierowany na posiedzenie. Wymogi takiej kontroli w równym stopniu nakazują

badanie tego, czy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, jak

i tego, czy uzgodniona kara jest sprawiedliwa, a więc, czy na jej wymierzenie

pozwalają obowiązujące przepisy oraz czy zapewni ona osiągnięcie celów

postępowania. Sąd Rejonowy kierując sprawę na posiedzenie nie wywiązał się z

tego obowiązku, przynajmniej w zakresie kontroli uzgodnionego wymiaru kary, gdyż

nie zbadał, czy spełnia on wymogi z art. 178a§2 k.k. Górna granica kary

pozbawienia wolności przewidzianej w tym przepisie, wynosiła, przez cały czas

jego obowiązywania – rok.

W tej sytuacji, zarzut podniesiony w kasacji uznać należy za zasadny, a

podniesione w nim uchybienie ma charakter rażący, oczywistym jest też i to, że

miało ono istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku.

Uwzględnienie skargi skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku w

części, w jakiej dotyczył on M. M.

Słusznie też Prokurator Generalny w swej kasacji zawarł wniosek dalej idący,

bo wskazujący na potrzebę umorzenia postępowania.

Zgodnie z dyspozycją art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z

dnia 25 października 2013 r., poz. 1247), z dniem 9 listopada 2013 r., art. 178a§2

k.k. został uchylony, a czyn polegający na prowadzeniu przez osobę znajdującą

się w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej innego pojazdu niż określony w §1

tego przepisu, na podstawie jej art. 2 pkt 3a omawianej ustawy, stał się

wykroczeniem określonym w art. 87§1a k.w. Na podstawie zaś art. 45§1 k.w.

karalność wykroczenia, co którego wszczęto postępowanie, ustaje z upływem 2 lat

5

od popełnienia czynu – przypisany oskarżonemu w niniejszej sprawie czyn

popełniony został 12 sierpnia 2006 r.

W tej sytuacji, postępowanie w sprawie, przy zastosowaniu art. 537 k.p.k. i art.

112 k.p.s.w., na podstawie art. 5§1 pkt 4 k.p.s.w. należało umorzyć.

Jak wskazano to już wyżej, omówione uchybienie nie jest jedynym rażącym

naruszeniem prawa, którego, wykonując czynności procesowe związane z niniejszą

sprawą, dopuścił się Sąd Rejonowy w D. Tak samo ocenić bowiem należy sytuację

związaną z wydaniem przez ten Sąd wyroku łącznego z dnia 24 lutego 2011 r. w

sprawie o sygn. akt VII K …/10. Wyrokiem tym połączono dwie kary pozbawienia

wolności, z których jedna miała charakter bezwzględny, druga zaś orzeczona

została z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd ten zastosował zatem art.

89§1a k.k. w brzmieniu obowiązującym od 8 czerwca 2010r. Dopuścił się w ten

sposób rażącej obrazy art. 4§1 k.k., który nakazuje w przypadku zmiany ustawy

stosować jej nowszą wersję, chyba że dotychczasowa jest względniejsza dla

sprawcy. Tymczasem, przepis art. 89§1 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 8

czerwca 2010 r., a więc w czasie, gdy zaistniały warunki do orzeczenia omawianej

kary łącznej, wykluczał, w sytuacji łączenia kar pozbawienia wolności o charakterze

względnym i bezwzględnym, możliwość orzeczenia kary łącznej pozbawienia

wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Jest to kolejne ważkie uchybienie, na popełnienie którego, wskazać należy

Sądowi.

Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.