II PK 134/13

Sygn. akt II PK 134/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa B. D.

przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu we W.

o nagrodę jubileuszową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 lutego 2014 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych we W.

z dnia 23 stycznia 2013 r.,

1. oddala skargę kasacyjną

2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł

(dziewięćset) tytułem kosztów zastępowania procesowego w

postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy we W. odrzucił skargę

pozwanego - Szpitala Wojewódzkiego we W. o wznowienie postępowania

2

zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego we W. 23 kwietnia 2010 r., w sprawie o

sygn. akt. … 66/10, w którym to Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda

kwotę 10.995,27 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2009 r. do

dnia zapłaty tytułem nagrody jubileuszowej. Pozwany reprezentowany był w

postępowaniu przez pełnomocnika ustanowionego przez Dyrektora Szpitala

Wojewódzkiego we W.

Na skutek zażalenia Szpitala Wojewódzkiego we W. Sąd Okręgowy we W.

postanowieniem z 15 czerwca 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i

przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu we W. do rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. Sąd Rejonowy we W. uchylił wyrok

Sądu Rejonowego we W. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23

kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt … 66/10, zniósł postępowanie

przeprowadzone w niniejszej sprawie od dnia 18 marca 2010 r.; oddalił powództwo

i zasądził od powoda B. D. na rzecz pozwanego Szpitala Wojewódzkiego we W.

kwotę 2.350 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od powoda na rzecz

pozwanego Szpitala kwotę 10.995,27 złotych brutto wraz z ustawowymi odsetkami

w stosunku rocznym od dnia 2 lutego 2012 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu

świadczenia wypłaconego powodowi na podstawie zaskarżonego orzeczenia.

Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w pierwszej kolejności było ustalenie,

że skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie

wynikającej z art. 401 pkt 2 k.p.c. W dalszej kolejności Sąd zbadał kwestię

reprezentacji strony pozwanej w postępowaniu zakończonym wyrokiem o

sygnaturze … 66/10. W ocenie Sądu za oczywiście błędne uznać należało

twierdzenie powoda o prawidłowej reprezentacji Szpitala Wojewódzkiego we W.

przez pełnomocnika procesowego ustanowionego przez powoda. W konsekwencji

rozważania Sądu koncentrujące się na analizie prawnej art. 210 k.s.h., art. 31

§ 1

k.p. oraz dwóch cytowanych przez obie strony orzeczeń Sądu Najwyższego

doprowadziły do konkluzji, że pozwany w toku postępowania w sprawie … 66/10

nie był prawidłowo reprezentowany, a jedynym organem uprawnionym do

reprezentacji Szpitala Wojewódzkiego we W. jest Marszałek Województwa.

3

Wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia 23 stycznia 2013 r. oddalono

apelację powoda do wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 16 października 2012 r.

Sąd Okręgowy nie dopatrzył się błędu Sądu pierwszej instancji w kwestii

reprezentacji pozwanego Szpitala Wojewódzkiego we W. przez Marszałka

Województwa. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zasadności powództwa o

zapłatę nagrody jubileuszowej, w ocenie Sądu Okręgowego świadczenie takie

powodowi, jako osobie kierującej zakładem opieki zdrowotnej, nie przysługiwało.

Wskazują na to wyraźnie przepisy ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu

osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Z zapisu art. 5 ust. 1 wynika

jednoznacznie, że kierownikom zakładów opieki zdrowotnej przysługuje wyłącznie

wynagrodzenie miesięczne. Zgodnie z art. 5 ust. 3 może być im przyznana nagroda

roczna oraz z art. 12 ustawy — odprawa w związku z odwołaniem ze stanowiska.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem judykatury, że nagroda jubileuszowa ma

charakter wynagrodzenia, jednakże z całą pewnością nie jest to wynagrodzenie

miesięczne. Nie można przyjąć, że przysługuje ona z mocy art. 5 ust. 2 czyli jako

świadczenie dodatkowe, albowiem takie świadczenia mogą być przyznane osobom

wymienionym w art. 2 pkt 1-4 ustawy, a do nich nie należą kierownicy wymienieni w

art. 2 pkt 10. Sąd wskazał również, że ustawa kominowa stanowi lex specialis w

stosunku do innych aktów prawnych dotyczących zasad zatrudniania i

wynagradzania kierowników zakładów opieki zdrowotnej, a zatem również w

stosunku do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej czy obecnie obowiązującej

ustawy o działalności leczniczej. Sąd Rejonowy nie dopuścił się uchybień, które w

świetle art. 379 k.p.c. in fine mogłyby skutkować nieważnością postępowania.

Nadto logicznie i rzetelnie uzasadnił swe stanowisko, powzięte na podstawie

dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

W skardze kasacyjnej powód podniósł naruszenie następujących przepisów:

art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o samorządzie województwa (Dz.U.

Nr 142, poz. 1590) poprzez błędną interpretację polegającą na uznaniu, że przepis

ten stanowi podstawę zwierzchnictwa służbowego marszałka województwa wobec

kierownika samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej; - art. 43 ust. 3

powołanej wyżej ustawy poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że art.

43 ust. 3 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o samorządzie województwa obejmuje

4

zakresem normowania samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, czyli osobę

prawną, podczas gdy zakresem normowania wskazanego przepisu objęte są

wyłącznie jednostki organizacyjne utworzone przez samorząd województwa w celu

wykonywania jego zadań nie mające osobowości prawnej; - art. 31

§ 1 k.p. poprzez

błędną wykładnię, co doprowadziło do uznania, iż marszałek województwa jest

podmiotem generalnie uprawnionym do dokonywania za pracodawcę czynności w

sprawach z zakresu prawa pracy w sporach ze stosunku pracy pomiędzy

kierownikiem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej a przez to jest

uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa procesowego w imieniu pozwanego w

postępowaniu przed sądem w niniejszej sprawie; - art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 18

września 2001 r. o samorządzie województwa poprzez uznanie, iż przepis ten jest

podstawą zwierzchnictwa służbowego marszałka województwa w sprawach z

zakresu prawa pracy wobec kierownika samodzielnego publicznego zakładu opieki

zdrowotnej z uwagi na fakt, iż samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nie

jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną; - art. 44 ust. 2 z dnia 30

sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) i

art. 41 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o samorządzie województwa poprzez

uznanie, że ustawowe kompetencje wobec kierownika zakładu opieki zdrowotnej

wykonuje marszałek województwa, podczas gdy organem uprawnionym do

wykonywania tych czynności jest zarząd województwa; - art. 7 pkt 3 ustawy z dnia

21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz.

1458) poprzez jego całkowicie błędną interpretację, co doprowadziło do przyjęcia

przez Sądy, iż w sporze pracowniczym pomiędzy kierownikiem samodzielnego

publicznego zakładu opieki zdrowotnej a tymże zakładem, reprezentantem zakładu

przed sądem może być marszałek województwa w ramach „odcinkowej zdolności

prawnej”; - art. 5 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących

niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. z 2000 r. Nr 26, poz. 306) w związku z art.

62a pkt. 1 u.z.o.z., poprzez błędne przyjęcie, że nagroda jubileuszowa stanowi

świadczenie dodatkowe określone w § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z

dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń

dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi

podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania (Dz.U. Nr 14, poz. 139).

5

Ponadto w skardze kasacyjnej powód powołał się również na naruszenie przepisów

postępowania: - art. 379 pkt 5 k.p.c. poprzez pozbawienie strony możliwości obrony

swych praw poprzez pominięcie zawnioskowanych przez powoda dowodów jako

nieistotnych dla sprawy i złożonych po terminie; - art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art.

381 k.p.c. i 382 k.p.c., art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 207 k.p.c. poprzez

pominięcie dowodów z dokumentów urzędowych - wyroków Sądu Okręgowego w

B. (sygn. akt: VI Pa 103/12 ) i Sądu Okręgowego w W. (sygn. akt VII Pa 14/10)

mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do

naruszenia zasady prawny obiektywnej i błędnego przyjęcia, że dowody te nie mają

znaczenia dla niniejszej sprawy oraz pominięcie wniosku dowodowego powoda o

przeprowadzenie dowodu z nagrania rozmowy telefonicznej, co doprowadziło do

naruszenia zasady prawdy obiektywnej i nierozpoznania istoty sprawy, a w

szczególności nieuprawnionego przyjęcia, że wniosek pozwanego o wznowienie

postępowania został złożony z zachowaniem ustawowego terminu; - art. 401 pkt 2

k.p.c. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że istniała podstawa do wznowienia

postępowania z uwagi na nieprawidłową reprezentację strony pozwanej w

postępowaniu sądowym, podczas gdy pozwany był prawidłowo reprezentowany w

postępowaniu i nie było podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na brak

ustawowej przesłanki. Wskazując na powyższe, powód wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

we W. z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt. … 57/12 w całości, a także uchylenie w

całości poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego we W. z dnia 16

października 2012 r., sygn. akt … 385/12 i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu we W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania za wszystkie instancje według norm przepisanych w tym kosztów

zastępstwa sądowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona. Zasadnicze znaczenie dla

rozstrzygnięcie sporu ma interpretacja przepisów tzw. ustawy kominowej (ustawa z

dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami

6

prawnymi, j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 254 – dalej ustawa). Z przepisu art. 2 pkt 10

ustawy jednoznacznie wynika, że ma ona zastosowanie do kierowników

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Pozostaje to w korelacji do

regulacji art. 1 pkt 16 ustawy stanowiącego, że ustawa ma zastosowanie do

samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W świetle art. 5 ust. 1

ustawy osobom, o których mowa w art. 2, niezależnie od podstawy nawiązania

stosunku pracy lub rodzaju umowy cywilnoprawnej stanowiącej podstawę

zatrudnienia przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 wyłącznie wynagrodzenie

miesięczne. Z przepisu zaś art. 5 ust. 2 wynika, że osobom, o których mowa w art.

2 pkt 1-4 mogą być przyznane świadczenia dodatkowe. Stanowisko powoda nie

mieści się w grupie stanowisk wymienionych w tym przepisie. Wynika więc z tego,

że przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie miesięczne. W skardze kasacyjnej

powód kwestionuje ustalenie, że ustawowa nagroda jubileuszowa jest

świadczeniem dodatkowym. W tej kwestii należy uwzględnić uregulowania zawarte

w art. 11 ustawy oraz w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 21

stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które

mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi, oraz

trybu ich przyznawania (Dz.U. Nr 14, poz. 139). Zgodnie z § 1 rozporządzenia ma

ono zastosowanie do osób, o których mowa w art. 2 pkt 1-4 ustawy. Wśród

świadczeń dodatkowych jest wymieniona nagroda jubileuszowa przyznawana nie

częściej niż co 5 lat. Może więc zostać przyznana jedynie osobom wymienionym w

art. 2 pkt 1-4 ustawy. Zasadnicze znaczenie dla definicji świadczenia dodatkowego

ma jednak przepis art. 11 ust. 1 ustawy. Zgodnie z nim świadczeniami dodatkowymi

są świadczenia bytowe, socjalne, komunikacyjne oraz ubezpieczenia majątkowe

inne bądź wyższe niż ustalone w regulaminach wynagradzania, zakładowych i

ponadzakładowych układach zbiorowych pracy oraz w odrębnych przepisach. Tak

więc świadczenie dodatkowe to świadczenie inne bądź wyższe niż wynika to z

przepisów prawa pracy, a ponadto nie może ono przysługiwać ex lege – musi

zostać przyznane (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2008 r., III PK 35/08,

OSNP 2010 nr 11-12, poz. 130). Wynika z tego, że nagroda jubileuszowa

wynikająca z przepisów ustawy nie jest świadczeniem dodatkowym w rozumieniu

ustawy kominowej. Wskazać nadto należy, że przepisy ustawy, w tym art. 5, mają

7

charakter ściśle bezwzględnie obowiązujący (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2

września 2003 r., I PK 290/02, OSNP 2004 nr 17, poz. 299) oraz lex specialis w

stosunku do przepisów przyznających prawo do nagrody jubileuszowej. W związku

z powyższym należy odpowiedzieć na pytanie, czy nagroda jubileuszowa mieści się

w pojęciu „wynagrodzenia miesięcznego” użytego przez ustawodawcę w przepisie

art. 5 ust. 1 ustawy. Odpowiedź jest oczywista – nagroda jubileuszowa, choć należy

przyjąć o jej wynagrodzeniowym charakterze, nie jest z całą pewnością składnikiem

wynagrodzenia miesięcznego, co wynika wprost z wykładni językowej. Nie można

bowiem zasadnie twierdzić, że nagroda jubileuszowa przysługująca w 5 letnich

okresach czasowych mieści się w pojęciu wynagrodzenia miesięcznego. Na tej

podstawie należy przyjąć, że ustawowa nagroda jubileuszowa ustanowiona art. 62a

ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie przysługuje kierownikowi samodzielnego

publicznego zakładu opieki zdrowotnej ze względu na ograniczenie wynikające z

przepisu art. 5 ust. 1 ustawy (por. glosę A. Rzeteckiej - Gil do wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 2 grudnia 2008 r., III PK 35/08, LEX/el. 2009). W zaskarżonym

wyroku Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca

2005 r., II PK 289/04 (OSNP 2006 nr 5-6, poz. 77). Tak więc kierownikowi

samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej oprócz wynagrodzenia

miesięcznego może zostać przyznana (fakultatywnie) jedynie nagroda roczna oraz

odprawa w razie odwołania ze stanowiska (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16

sierpnia 2006 r., I PK 106/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 183).

Nie jest także zasadne stanowisko powoda dotyczące naruszenia przepisu

art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych.

Argumentem podnoszonym przez skarżącego powoda na okoliczność błędnej

interpretacji przepisu art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych. zostało

wskazanie, że „w rozważaniach Sądów obu instancji całkowicie pominięto kwestię

organu wykonawczego województwa". Niezrozumiałym jest powyższe twierdzenie,

przyjmując literalne brzmienie przepisu art. 7 pkt 3 ustawy o pracownikach

samorządowych, który wprost wskazuje na Marszałka Województwa, jako

uprawnionego do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w

stosunku do kierowników samorządowych. Ponadto skarżący całkowicie ignoruje

(od początku postępowania) zapis postanowienia § 7 ust. 4 i 5 Statutu Szpitala

8

Wojewódzkiego we W. Zgodnie z jego treścią (ust. 4) - „Z Dyrektorem Szpitala

nawiązuje się stosunek pracy na podstawie powołania, umowy o pracę, albo

zawiera z nim umowę cywilno-prawną”. Z kolei zgodnie z ust. 5 - „Uprawnienie, o

którym mowa w ust. 4 oraz inne czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do

Dyrektora Szpitala wykonuje Marszałek Województwa […]”. Statut ten stanowi

źródło prawa pracy w rozumieniu przepisu art. 9 k.p., w takim zakresie w jakim

odnosi się do regulacji pracowniczych, a do takich niewątpliwie zalicza się

uprawnienie Marszałka do podejmowania wszelkich czynności z zakresu prawa

pracy w stosunku do dyrektora szpitala. Mając na uwadze art. 31

§ 1 k.p. stwierdzić

należy, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w

sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą

jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Pod pojęciem „dokonywanie

czynności w sprawach z zakresu prawa pracy", należy rozumieć dokonywanie

wszelkich czynności prawnych z tego zakresu, w tym czynności procesowych. Z

kolei „organ zarządzający jednostką” może być jednoosobowy lub wieloosobowy i

mieścić się w strukturze organizacyjnej danej jednostki organizacyjnej bądź nie być

jej organem. O tym, kto występuje w roli osoby lub organu dokonującego za

pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 31

§ 1

k.p. decydują przepisy prawa, statuty bądź innego rodzaju regulacje

wewnątrzzakładowe. W konsekwencji w sporach z zakresu prawa pracy o

kompetencji do działania za danego pracodawcę (w jego imieniu) i udzielania

pełnomocnictwa procesowego decyduje sposób ukształtowania (określenia

kompetencji organów i osób) upoważnienia do dokonywania czynności w sprawach

z zakresu prawa pracy. Inaczej rzecz ujmując, krąg osób upoważnionych do

działania za danego pracodawcę i udzielania pełnomocnictwa procesowego w

sprawach z zakresu prawa pracy wyznaczany jest na podstawie art. 31

k.p., co

wynika z subsydiarności regulacji prawa procesowego względem rozstrzygnięć

prawa materialnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2001 r.,

I PZ 9/01, OSNP 2003 nr 7, poz. 180)”. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu

drugiej instancji w kwestii reprezentacji, podkreślając, że proces cywilny opiera się

na zasadzie kontradyktoryjności, a zatem muszą w nim uczestniczyć dwie strony, a

nie jedna strona tocząca spór z samym sobą. Niewątpliwie sprawa wywołana

9

pozwem wniesionym przez dyrektora szpitala, który nie był odwołany, a nadal pełnił

stanowisko Dyrektora Szpitala, który w chwili wytoczenia powództwa we własnej

sprawie upoważnił pełnomocnika do działania w imieniu samodzielnego

publicznego zakładu opieki zdrowotnej narusza zasadę kontradyktoryjności. W

takiej sytuacji procesowej ewidentnie ta sama osoba nie może występować po

dwóch przeciwstawnych „stronach” procesu: raz w roli powoda - pracownika, raz w

roli reprezentanta pracodawcy. W przypadku „kolizji” wynikających z tożsamości

personalnej po stronie powodowej i osoby upoważnionej do reprezentowania

pracodawcy – zgodnie z art. 31

§ 1 k.p. w związku § 7 ust. 4 i 5 Statutu Szpitala

Wojewódzkiego we W. w związku z art. 9 k.p. właściwym podmiotem do

reprezentowania pracodawcy w stosunkach pracowniczych z kierownikiem

samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej był marszałek województwa.

Tym samym marszałek województwa winien być wezwany do udziału w sprawie w

celu zastępowania Szpitala w procesie przeciwko jego kierownikowi. Mając

powyższe na uwadze bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c.

poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że istniała podstawa do wznowienia

postępowania z uwagi na nieprawidłową reprezentację strony pozwanej w

postępowaniu sądowym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa proceduralnego, należy

wskazać, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, co oprócz naruszenia

zasady prawdy obiektywnej zarzucane jest obu sądom. Trudno doszukać się

również naruszenia powoływanej zasady przez sądy powszechne orzekające w

niniejszej sprawie. Powód aktywnie uczestniczył w procesie, składał szereg

wniosków dowodowych (z dokumentów) i zeznań. świadków, którzy mieli

potwierdzić prawdziwość jego twierdzeń, co do terminu dowiedzenia się przez

marszałka województwa o wypłacie nagrody jubileuszowej, co miało mieć istotny

wpływ na rozpoczęcie terminu do wniesienia skargi. Powód na rozprawie cofnął

wniosek o przeprowadzenie zeznań z zawnioskowanych świadków. Tym samym,

argumentacja sądu drugiej instancji wskazująca na fakt bycia przez powoda osobą

o wyższym wykształceniu oraz posiadającym większą wiedzę i wyższą świadomość

wydaje się uzasadniać przyjęte stanowisko. Nie jest bowiem tak, że powód

pozostawał w procesie podmiotem biernym wymagający wsparcia ze strony sądu

10

orzekającego w sprawie, a aktywność procesowa powoda wskazuje, że doskonale

zdawał sobie sprawę z możliwości powołania lub cofnięcia określonych wniosków

dowodowych. Zgodnie z treścią art. 5 k.p.c. „W razie uzasadnionej potrzeby sąd

może udzielić stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez

adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych”.

Z art. 5 k.p.c. nie wynika powinność sądu o charakterze ogólnego obowiązku do

udzielania w każdym wypadku pouczeń osobom stającym przed sądem, tylko

dlatego, że występują bez zawodowego pełnomocnika. Udzielenie pouczenia musi

być w danej sytuacji uzasadnione, zależy od oceny i uznania sądu. (ACa 570/12,

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., LEX nr

1238239).

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.