IV KK 394/13

Sygn. akt IV KK 394/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)

SSN Roman Sądej

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy

w sprawie B. R.

oskarżonego z art. 177 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 6 marca 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego

od wyroku Sądu Rejonowego w .z dnia 8 sierpnia 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej oskarżył B. R. o to, że: w dniu 28 maja

2013 roku około godziny 17:25 w miejscowości L., nieumyślnie naruszył zasady

bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem

osobowym marki Hyundai, nie zachował należytej ostrożności i nie zastosował się

2

do znaku pionowego „C2” nakaz jazdy w prawo oraz znaku „P4” linia podwójna

ciągła, wjechał z drogi gminnej nieposiadającej pierwszeństwa przejazdu na drogę

K2, na pas ruchu pojazdów jadących w stronę R., gdzie zatrzymał nieoświetlony

samochód, w wyniku czego doszło do zderzenia z prawidłowo jadącym pojazdem

VW, następstwem czego pasażer tego pojazdu I. K. doznał obrażeń ciała w postaci

urazu wielomiejscowego, skręcenia i naderwania odcinka szyjnego kręgosłupa,

podejrzenie złamania kości promieniowej głowy, skręcenia prawego barku i łokcia,

skutkujących naruszeniem czynności narządów jego ciała na okres powyżej

siedmiu dni (w rozumieniu art. 157 § 1 k.k.), to jest o przestępstwo z art. 177 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2013 roku, Sąd Rejonowy, na podstawie art. 66 §

1 i 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzył postępowanie karne

przeciwko oskarżonemu B. R., o zarzucany mu czyn, na okres próby 2 lat, na

podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł wobec niego świadczenie pieniężne w kwocie 1500

zł. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a

także orzekł o kosztach: sądowych i nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z

urzędu oskarżonemu.

Wyrok ten nie został przez nikogo zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 16

sierpnia 2013 roku, bez przeprowadzenia jego kontroli odwoławczej.

Kasację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego wniósł, na podstawie art.

521 § 1 k.p.k., Prokurator Generalny, który skarżąc w całości to orzeczenie zarzucił

mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa

karnego materialnego tj. art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu

postępowania karnego wobec B. R., pomimo braku określonej w tym przepisie

przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, w sytuacji

gdy oskarżony został uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. sygn.

akt XK …/13, za czyn z art. 178a §1 k.k., który uprawomocnił się w dniu 21 czerwca

2013 roku i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna i to w stopniu oczywistym. Zaskarżony nią wyrok

wydano z rażącą obrazą wskazanego w zarzucie przepisu prawa karnego

3

materialnego. Uchybienie to, z racji swojego charakteru, miało istotny wpływ na

treść zaskarżonego wyroku.

Wobec jednoznacznej treści tegoż przepisu art. 66 § 1 k.k., nie ulega

wątpliwości, że jedną z koniecznych przesłanek warunkowego umorzenia

postępowania jest niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. Warunek ten

ma charakter bezwzględny, toteż jest niezależny od stanu wiedzy sądu

rozpoznającego sprawę (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 8 kwietnia 2009 r.

IV KK 408/08, Lex nr. 495310; 1 lutego 2011 r., IV KK406/10, Lex nr. 725081).

Rozstrzygające jest zatem samo obiektywne ustalenie, czy w czasie orzekania w

przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania sprawca był, czy też nie był,

karany za umyślne przestępstwo. Potwierdzenie takiej karalności zawsze implikuje

niemożność warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy, którego ta

karalność dotyczy. Nawet zatem w sytuacjach, gdy sąd nie miał obiektywnej

możliwości, czy tylko znaczną trudność, negatywnego zweryfikowania twierdzeń

sprawcy o jego niekaralności za umyślne przestępstwo, nie jest możliwe

odstąpienie od obowiązku respektowania tego wymogu.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że B. R. wyrokiem

Sądu Rejonowego w R. z dnia 13 czerwca 2013 roku w sprawie X K …/13 został

uznany winnym dokonania umyślnego występku z art. 178a § 1 k.k., za który to

czyn wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem

wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32

godzin w stosunku miesięcznym. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 21

czerwca 2013 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Chronologia tych

zdarzeń procesowych oraz przyznany przez oskarżonego w toku przesłuchania w

dniu 22 marca 2013 r. fakt, wszczęcia przeciwko niemu innego postępowania

karnego o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., i jego wówczas trwanie, pozwalają

uznać, że Sąd Rejonowy w R., wydając zaskarżony wyrok, miał nawet rzeczywistą

możliwość potwierdzenia uprzedniej karalności oskarżonego, jednakże takich

sprawdzających działań w ogóle zaniechał. Uchybienie tej powinności należy uznać

za rażące, skoro dopiero ustalenie uprzedniej niekaralności oskarżonego za

umyślne przestępstwo, warunkowało w ogóle możliwość warunkowego umorzenia

4

toczącego się przeciwko niemu, w związku z zarzucanym mu czynem,

postępowania karnego.

Zatem wydając tego rodzaju rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy dopuścił się

niewątpliwie rażącego i mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku

naruszenia przepisu art. 66 §1 k.k., bowiem zastosował przewidzianą w nim

instytucję, mimo braku spełnienia podstawowego warunku dopuszczalności

rozstrzygania w tym trybie.

Podnosząca zarzut obrazy tego przepisu kasacja Prokuratora Generalnego jest

zatem w sposób oczywisty zasadna. Konsekwencją takiej jej oceny była

konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.

Powtórnie rozstrzygając, odnośnie postawionego oskarżonemu zarzutu, Sąd

ten uwzględni powyższe uwagi i spostrzeżenia, unikając tym samym popełnienia

uchybień, które doprowadziły do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.