II UK 360/13

Sygn. akt II UK 360/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku A. M.

przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w

Województwie P.

o ustalenie stopnia niepełnosprawności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2014 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 14 grudnia 2012 r.

1. oddala skargę kasacyjną,

2. przyznaje adwokatowi J. N. od Skarbu Państwa - Sądu

Okręgowego w G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł powiększoną o

kwotę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w G. w sprawie o sygn. … 42/12, oddalił apelację

skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w G. z dnia 15 marca 2012 r., oddalającego odwołanie skarżącego na decyzję

Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. z

dnia 26 sierpnia 2011 r. uznającego A. M. za osobę niepełnosprawną w stopniu

umiarkowanym, przy czym skarżący wskazywał i wnosił o uznanie go za osobę o

znacznym stopniu niepełnosprawności. W toku postępowania przed Sądem

pierwszej instancji zostało przeprowadzone badanie wnioskodawcy przez biegłego

ortopedę A. B. Biegły ortopeda po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznał

u wnioskodawcy zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, obustronny

zespół cieśni nadgarstka, stan po złamaniu uda prawego. Zdaniem biegłego

stwierdzone u skarżącego schorzenia mieściły się w orzeczonym umiarkowanym

stopniu niepełnosprawności. Biegły wskazał, że jego zdaniem wnioskodawca nie

spełnia kryteriów uznania go za osobę wymagającą pomocy przy zaspokajaniu

potrzeb i niezdolną do czynności samoobsługi. Następny biegły - internista C. W.

rozpoznała u wnioskodawcy cukrzycę typ 2 leczoną lekami doustnymi oraz

nadciśnienie tętnicze okresu I. W uzasadnieniu opinii biegła wskazała, że jej

zdaniem stopnień zaawansowania zmian w układzie sercowo-naczyniowym nie

powoduje znacznego stopnia niepełnosprawności. Podczas badania biegła

stwierdziła czynność serca bez zaburzeń rytmu, wydolność krążeniową i

prawidłowe ciśnienie po kuracji prowadzonej jednym lekiem. Biegła wyjaśniła także,

że w związku ze stwierdzoną u wnioskodawcy cukrzycą poziomy glikemii są dobrze

kontrolowane bez istotnych powikłań o charakterze makro i mikroangiopatii

narządowej. Zdaniem biegłej schorzenia internistyczne wnioskodawcy nie

powodują wyższego stopnia niepełnosprawności niż stopnień umiarkowany. W

opinii uzupełniającej biegła wskazała, że po zapoznaniu się z dodatkową

dokumentacją lekarską podtrzymuje opinię, że schorzenia internistyczne nie

stanowią u wnioskodawcy problemu terapeutycznego. Biegły laryngolog M. K.

rozpoznał u wnioskodawcy obustronny niedosłuch typu odbiorczego. Biegły

wyjaśnił, że stwierdzony u wnioskodawcy niedosłuch jest niewielkiego stopnia i jest

3

on społecznie wydolny. Zdaniem biegłego stwierdzony stopnień niedosłuchu

kwalifikuje wnioskodawcę do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Sąd drugiej instancji, mając na względzie powyższe postępowanie

dowodowe oraz zarzuty zgłoszone przez ubezpieczonego, uznał za konieczne

uzupełnienie postępowania dowodowego o dowód z opinii biegłego z zakresu

okulistyki na okoliczność stopnia niepełnosprawności ubezpieczonego. Biegły

okulista, po zbadaniu ubezpieczonego i zapoznaniu się z dokumentacją lekarską

rozpoznał u ubezpieczonego: - krótkowzroczność z astygmatyzmem obu oczu; -

zaćmę jądrową i podtorebkową tylną obu oczu; - jaskrę otwartego kąta obu oczu z

cechami neuropatii przedniej i stwierdził, że z przyczyn ocznych brak przesłanek do

orzeczenia wyższego stopnia niepełnosprawności. W uzasadnieniu opinii biegły

podniósł, że ubezpieczony ma obniżoną ostrość wzroku do 0.4 w oku prawym i 0.3.

w oku lewym. Rzeczywista użyteczność wzroku jest jednak niższa z uwagi na

lokalizację zaćmy. W stosunku do badania w grudniu 2011 r. doszło do wyraźnej

progresji zaćmy. Pole widzenia wykazuje znaczny stopień koncentrycznego

zwężenia, a lokalizacja zaćmy uniemożliwia wykonanie obiektywnego badania pola

widzenia. W ocenie biegłego lokalizacja zaćmy i zmiany w polu widzenia powodują

umiarkowany stopień niepełnosprawności co najmniej od października 2011 r. do

lutego 2015 r.

Sąd Okręgowy mając na względzie wynik postępowania dowodowego

przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy oraz uzupełniające postępowanie

dowodowe ocenił apelację ubezpieczonego jako nieuzasadnioną i jako taką

podlegającą oddaleniu. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy

sprowadzało się do ustalenia, czy stan zdrowia ubezpieczonego kwalifikuje go do

wyższego stopnia niepełnosprawności, niż umiarkowany. Zgodnie z art. 4 ustawy z

dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych (j.t.: Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) do

znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością

organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy

chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej

opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej

egzystencji, natomiast do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się

4

osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do

pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo

częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Sąd stwierdził,

że standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania

o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności określone zostały w

rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca

2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

(Dz.U. Nr 139, poz. 1328) a opinie biegłych sądowych wydane przed Sądem

Rejonowym i Okręgowym są z nimi zgodne. Analiza treści wskazanego

rozporządzenia w części dotyczącej zakresu naruszenia sprawności organizmu,

jaki bierze się pod uwagę przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i

lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz analiza treści opinii biegłych sądowych,

w ocenie Sądu wskazywały jednoznacznie na konieczność oddalenia odwołania

ubezpieczonego od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o

Niepełnosprawności w Województwie P. Zdaniem Sądu brak było przesłanek do

orzeczenia wyższego niż umiarkowany stopnia niepełnosprawności, albowiem, brak

było w przedmiotowej sprawie dostatecznych podstaw do skutecznego

zakwestionowania sporządzonych przez biegłych opinii, których treść

jednoznacznie wskazywała na wyłącznie umiarkowany stopień niepełnosprawności

co jest zgodne z orzeczeniem, którym strona się legitymuje. Ubezpieczony nie

podniósł żadnych rzeczowych argumentów, które mogłyby czynić opinie biegłych

niewiarygodnymi, ograniczając się jedynie stwierdzenia, że nie aprobuje opinii

biegłego laryngologa i wnosi o wyznaczenie innego biegłego. Wskazał na nowe

techniki komputerowe, które są skuteczniejsze, (k. 54). W kolejnym piśmie wskazał

na fakt przyznania mu aparatu słuchowego, co czyni opinię laryngologa niepełną.

Zasadnie jednak Sąd Rejonowy wskazał, że skoro opinia sporządzona przez M. K.

spełnia wymagania opinii rzetelnej i wyczerpującej, to Sąd nie ma obowiązku

uwzględniania wniosku strony o powołanie kolejnych biegłych celem wykonania

opinii, wyłącznie z uwagi na fakt, że dotychczasowe wnioski specjalisty nie są

wystarczająco korzystne dla strony. W ocenie Sądu A. M. z tego obowiązku nie

wywiązał się, albowiem jak wyżej wskazano jego zarzuty do opinii biegłego

laryngologa nie uzasadniały zasięgnięcia nowej opinii, zaś do opinii biegłych z

5

zakresu ortopedii i interny mimo każdorazowego zobowiązania Sądu do

ustosunkowania się do sporządzonych opinii biegłych, wnioskodawca nie wniósł

żadnych zastrzeżeń. Nie odniósł się także do opinii biegłego okulisty sporządzonej

na etapie postępowania odwoławczego. Wszyscy biegli zaś zgodnie stwierdzili, że

brak jest podstaw do zakwalifikowania ubezpieczonego do wyższego stopnia

niepełnosprawności. Biegli ortopeda, internista i okulista stwierdzili, że schorzenia

ubezpieczonego kwalifikują go wyłącznie do umiarkowanego stopnia

niepełnosprawności. Biegły laryngolog także ocenił, że schorzenia laryngologiczne

uzasadniają orzeczenie lekkiego stopnia niepełnosprawności. W świetle

powyższych, należycie umotywowanych opinii biegłych, wnioskodawca nie spełnia

kryteriów uznania go za osobę wymagającą pomocy przy zaspokajaniu potrzeb i

niezdolną do czynności samoobsługi. Ponowna analiza materiału dowodowego

zgromadzonego w sprawie nakazywała uznać, że stwierdzone u A. M. schorzenia

pozwalają orzec jedynie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Sąd wskazał,

że przedmiotem orzeczenia Sądu pierwszej instancji poddanego kontroli

instancyjnej było wyłącznie orzeczenie wydane w przedmiocie żądania ustalenia

znacznego stopnia niepełnosprawności, dlatego wydając przedmiotowe orzeczenie,

nie uwzględnił tego, że biegły okulista uznał, że stwierdzone schorzenie oczne

uzasadnia umiarkowany stopień niepełnosprawności do lutego 2015 r. Wobec

powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację, nie

znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Wnioskodawca zaskarżył w całości skargą kasacyjną orzeczenie Sądu

drugiej instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. oraz zasądzenie od organu

Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w

Województwie P. na rzecz wnioskodawcy kosztów procesu za pierwszą i drugą

instancję oraz kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu

zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności: - art. 233 §

1 k.p.c. przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału

dowodowego, poprzez ocenienie kwestii stopnia niepełnosprawności skarżącego

na podstawie pojedynczych opinii biegłych i nieuwzględnienie stanu zdrowia

skarżącego z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, tj. łącznie

6

wszystkich zebranych w sprawie opinii biegłych, które to łącznie wskazują na

znaczny stopień niepełnosprawności, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ

na wynik sprawy; - art. 232 zd. 2 k.p.c. oraz art. 285 § 2 k.p.c. poprzez

niedopuszczenie z urzędu łącznej opinii biegłych na okoliczność ustalenia stopnia

niepełnosprawności skarżącego, w sytuacji gdy poszczególne opinie biegłych nie

były wystarczające i miarodajne dla ustalenia stopnia niepełnosprawności

skarżącego; naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: art. 4.

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) poprzez

uznanie wnioskodawcy za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w

sytuacji gdy wnioskodawca z uwagi na zły stan zdrowia jest niezdolny do

samodzielnej egzystencji oraz osobą niezdolną do pracy czyli osobą o znacznym

stopniu niepełnosprawności; - § 29 rozporządzenia Ministra Gospodarki, pracy i

polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o

niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328),

poprzez uznanie wnioskodawcy za osobę o umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności, w sytuacji gdy wnioskodawca z uwagi na zły stan zdrowia

wymaga stałej opieki i pomocy osób trzecich, co świadczy o znacznym stopniu

niepełnosprawności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Skarżący oparł swoją skargę

kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, wskazując w jej

ramach naruszenie art. 232 zd. 2 k.p.c., 233 § 1 k.p.c., 285 k.p.c., poprzez

niedopuszczenie z urzędu łącznej opinii biegłych na okoliczność ustalenia stopnia

niepełnosprawności skarżącego, w sytuacji gdy poszczególne opinie biegłych nie

były wystarczające i miarodajne dla ustalenia stopnia niepełnosprawności

skarżącego. Ponadto w skardze podniesione zostało również naruszenie przepisów

prawa materialnego - art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez

uznanie wnioskodawcy za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w

7

sytuacji gdy wnioskodawca z uwagi na zły stan zdrowia jest niezdolny do

samodzielnej egzystencji oraz osobą niezdolną do pracy czyli osobą o znacznym

stopniu niepełnosprawności oraz § 29 rozporządzenia Ministra Gospodarki, pracy i

polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o

niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.

Tak uzasadnione podstawy kasacyjne prawa procesowego powiązane z

naruszeniem prawa materialnego wskazują na niezrozumienie pojęcia

niepełnosprawności, które zawiera art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o

rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i

utożsamienie go z pojęciem niezdolności do pracy, określonym w art. 12 ustawy z

dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Tymczasem pojęcia te nie są

tożsame, a różnice między nimi występują zarówno w płaszczyźnie definicyjnej, jak

i w zakresie orzekania o każdym z tych stanów, które z kolei stanowią przesłankę

do przyznania innego rodzaju świadczeń bądź uprawnień. Zgodnie z art. 4 ust. 1 do

znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością

organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy

chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej

opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej

egzystencji. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy do umiarkowanego

stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu,

niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub

wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról

społecznych. A zatem warunkiem zaliczenia do umiarkowanego stopnia

niepełnosprawności jest nie tylko stopień naruszenia sprawności organizmu w

odniesieniu do zdolności do wykonywania zatrudnienia (a nie niezdolności do

pracy), ale także istnienie wymogu pomocy innej osoby w celu pełnienia ról

społecznych w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Oznacza to, że omawiana ustawa wiąże zaliczenie do stopnia niepełnosprawności

ze zdolnością do wykonywania zatrudnienia, a nie z niezdolnością do pracy w

rozumieniu przepisów rentowych, a nadto z możliwością wypełniania ról

społecznych jako elementu uczestnictwa w życiu społecznym (por. również wyroki z

8

dnia 20 sierpnia 2003 r., II UK 386/02 – OSNP z 2004 nr 12, poz. 213 oraz z dnia

28 stycznia 2004 r., II UK 222/03 – OSNP z 2004 nr 19, poz. 340).

Powyższe rozważania niezbędne są dla oceny zasadności podstawy

zaskarżenia wskazanej w skardze kasacyjnej. Według art. 232 k.p.c. strony mają

obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą

skutki prawne, a w myśl zdania drugiego tego przepisu sąd może dopuścić dowód

nie wskazany przez stronę. Skorzystanie przez sąd z tej możliwości jest właściwe

wówczas, gdy uzna on rezultaty dotychczasowego postępowania za

niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy, zaś strona nie potrafi sformułować

stosownego wniosku dowodowego. Z kolei zgodnie z art. 241 k.p.c. sąd orzekający

może zarządzić powtórzenie lub uzupełnienie postępowania dowodowego.

Potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego jest celowa w przypadku

zgłoszenia przez stronę nowych dowodów i twierdzeń bądź niedostateczności

zebranego materiału dowodowego. w niniejszej sprawie skarżący nie zgłaszał w

postępowaniu pierwszoinstancyjnym żadnych konkretnych uwag i zarzutów do

opinii biegłych - wskazał jedynie, że nie aprobuje opinii biegłego laryngologa, w

której kwestionuje sposób przeprowadzenia badania. Jego zdaniem badanie słuchu

winno zostać wykonane w oparciu o techniki komputerowe badania słuchu. Dopiero

w apelacji wnioskodawca powołał się na treść opinii biegłego z zakresu okulistyki w

sprawie … 856/11. Sąd drugiej instancji mając na względzie powyższe uznał za

konieczne uzupełnienie postępowania dowodowego o dowód z opinii biegłego z

zakresu okulistyki na okoliczność stopnia niepełnosprawności ubezpieczonego. W

ocenie biegłego schorzenia okulistyczne kwalifikowały ubezpieczonego do

umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo od października 2011 r. do

lutego 2015 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy nie naruszył art. 233 § 1 k.p.c.

Zgodnie ze wskazanym przepisem sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów

według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia

zebranego materiału. Ponieważ Sąd Okręgowy przeprowadzał postępowanie

dowodowe w ograniczonym zakresie odnoszącym się do występujących u

ubezpieczonego schorzeń narządu wzroku, w pozostałym zakresie, co do oceny

dowodów, art. 233 § 1 k.p.c. mógł zostać tylko pośrednio naruszony poprzez

9

sprzeczne z art. 382 k.p.c. zaakceptowanie nieprawidłowych ustaleń dokonanych

przez Sąd Rejonowy. Jednakże wskazać należy, że granice swobodnej oceny

dowodów może naruszyć tylko dowolna ocena zebranego materiału, brak

wszechstronnej oceny wszystkich istotnych dowodów lub ich ocena sprzeczna z

zasadami logicznego powiązania wniosków z ustalonym stanem faktycznym lub z

doświadczeniem życiowym (por. np. wyrok z dnia 19 czerwca 2001 r., II UKN

423/00 – OSNP z 2003, nr 5, poz. 37). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał

ustaleń faktycznych w sposób niewadliwy, a zebrane dowody ocenił i rozważył

wszechstronnie i przekonująco, przyjmując na podstawie opinii biegłych, że

wnioskodawca ze względu na stopień naruszenia sprawności organizmu spełnia

warunki do zaliczenia go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Istotnie -

stanowisko skarżącego, że niezdolność do pracy oceniana powinna być przez

pryzmat sumy stwierdzanych schorzeń, a więc najbardziej miarodajna jest w tym

względzie łączna opinia biegłych, mogłoby być ocenione jako zasadne, jednakże w

innym stanie faktycznym (por. wyroki SN z 7 kwietnia 1994 r., II URN 12/94,

OSNAPiUS nr 4/1994, poz. 71; z 5 marca 1997 r., II UKN 11/97, OSNAPiUS nr

22/1997, poz. 444; z 10 czerwca 1997 r., II UKN 156/97, OSNAPiUS nr 9/1998, poz.

276; uzasadnienie wyroku z 10 lutego 2000 r., II UKN 399/99, OSNAPiUS nr

15/2001, poz. 497). Dotyczyłoby to sytuacji, w której zachodzi potrzeba

zasięgnięcia opinii kilku biegłych, która w postępowaniu apelacyjnym nie wystąpiła.

Przeprowadzony w postępowaniu apelacyjnym dowód z opinii biegłego miał za

zadanie wyjaśnienie, czy nowy dowód dotyczący leczenia okulistycznego, który nie

był przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji i został podniesiony dopiero w

postępowaniu apelacyjnym, miał wpływ na uprzednio dokonaną ocenę stanu

zdrowia ubezpieczonego z punktu widzenia schorzeń uprzednio poddanych ocenie

prawnej Sądu na podstawie wiadomości specjalnych uzyskanych z opinii biegłych

przed Sądem pierwszej instancji. Dla oceny tej kwestii nie było konieczne

powoływanie biegłych innych specjalności, nie zachodziły więc warunki wydania

opinii łącznej. Sądy obu instancji porównały ustalony przez siebie niewadliwie stan

faktyczny ze stanem faktycznym podanym w hipotezie zastosowanej normy

prawnej, określonej w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. stwierdzając,

że odpowiada on w swoich istotnych elementach stanowi faktycznemu

10

określonemu w tej normie. Skoro zaś podnoszone przez skarżącego w apelacji

okoliczności nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227

k.p.c.), a postępowanie dowodowe przed Sądem pierwszej instancji nie było w

istotnym zakresie przez niego zakwestionowane, nie stanowiło to istotnego

uchybienia regułom swobodnej oceny dowodów i wszechstronnego rozważenia

zebranego materiału, a w konsekwencji nie miało istotnego wpływu na wynik

sprawy. Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się

nieskuteczne, wiążąca jest podstawa faktyczna zaskarżonego wyroku (art. 39813

§

2 k.p.c.), z której wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu

umiarkowanym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 39814

k.p.c. orzekł

jak w sentencji.