WA 6/14

Sygn. akt: WA 6/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący)

SSN Marian Buliński (sprawozdawca)

SSN Edward Matwijów

Protokolant : Anna Krawiec

przy udziale prokuratora del. do Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Wojciecha

Serafina,

w sprawie M. W., podejrzanego z art. 258 § 1 k.k. i art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 §

1 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 13 marca 2014

r., apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy ppłk. M. W. od wyroku

Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 grudnia 2013 r.

1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wojskowa Prokuratura Okręgowa w P. prowadzi śledztwo w sprawie o sygn.

akt […]. W toku tego postępowania ppłk. M. W. postawione zostały zarzuty

2

popełnienia przestępstwa z: art. 258 § 1 k.k., art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

– pięciokrotnie, art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz

z art. 228 § 1 k.k.

Postanowieniem z dnia 14.02.2013 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. w

sprawie o sygn. […] w uwzględnieniu wniosku prokuratora zastosował wobec

wymienionego podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego

aresztowania na okres 3 miesięcy, do dnia 11 maja 2013 r.

Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r. (WZ 61/13) w

uwzględnieniu zażalenia obrońcy podejrzanego zaskarżone orzeczenie zostało

uchylone.

W wykonaniu tego rozstrzygnięcia sporządzony został tego samego dnia

nakaz zwolnienia podejrzanego z Aresztu Śledczego w […], który razem z odpisem

postanowienia Sądu Najwyższego został wysłany priorytetowym listem poleconym

w dniu 7 marca 2013 r. Dokumentacja związana ze zwolnieniem podejrzanego ze

wspomnianego aresztu została dostarczona do Dyrektora tej placówki w dniu 11

marca 2013 r. i tego dnia podejrzany został niezwłocznie wypuszczony na wolność.

W dniu 2 lipca 2013 r. do Sądu Okręgowego w W. wpłynął wniosek adw. M.

S. – pełnomocnika ppłk. M. W. o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy od Skarbu

Państwa, na podstawie art. 552 § 4 k.p.k., odszkodowania w kwocie 251,12 zł oraz

zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 100 000 zł za niesłuszne

tymczasowe aresztowanie.

W dniach 7-11 marca 2013 r. w toku postępowania karnego prowadzonego

przez Wojskową Prokuraturę Okręgową, sygn. akt […], Sąd Okręgowy w W.

postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał

sprawę do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P.

Po uprawomocnieniu się tego postanowienia przedmiotowy wniosek wpłynął

do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. w dniu 4 września 2013 r.

Wojskowy Sąd Okręgowy w P. dnia 9 grudnia 2013 r. nie uwzględnił

wniosku pełnomocnika M. W. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienie za

niesłuszne pozbawienie wolności poprzez tymczasowe aresztowanie M. W. w

dniach 7-11 marca 2013 r. w toku postępowania karnego prowadzonego przez

prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P., sygn. akt: […].

3

Apelację od tego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając

temuż orzeczeniu:

1.obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia polegającą na

naruszeniu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 552 § 4 k.p.k. poprzez jednostronną,

nieobiektywną, dowolną ocenę materiału dowodowego, które skutkowało błędnym

przyjęciem przez Sąd I instancji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do niewątpliwie

niesłusznego tymczasowego aresztowania,

2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia polegającą

na naruszeniu art. 264 § 1 k.p.k. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie,

3. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść orzeczenia, polegający

na niesłusznym uznaniu, iż zwolnienie podejrzanego M. W. z aresztu cztery dni po

wydaniu postanowienia uchylającego wobec niego ten najsurowszy środek

zapobiegawczy, nie stanowi wystarczającej podstawy do żądania odszkodowania i

zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie.

W oparciu o to skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez

uwzględnienie wniosku M. W. w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Na rozprawie przed Sądem Najwyższym, prokurator z Naczelnej Prokuratury

Wojskowej wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Na wstępie zauważyć należy, że w orzeczeniu kończącym postępowanie

karne rozstrzyga się także, co do stosowanych środków zapobiegawczych.

Postępowanie karne w sprawie […] nie zostało jeszcze zakończone.

Wnioskodawca zaś nie twierdzi, że cały okres tymczasowego aresztowania

był niewątpliwie niesłuszny, lecz tylko ta jego część od 7 do 11 marca 2013 r. W

niniejszej sprawie nie zaistniał przypadek opisany w postanowieniu Sądu

Najwyższego z dnia 10 października 1991 r. (I KZP 26/91), na które powołuje się

pełnomocnik wnioskodawcy w apelacji. Na marginesie podkreślić należy, że autor

apelacji cytuje to orzeczenie wybiórczo, czasami niepełne zdanie, np. „fakt ten

może uzasadniać odszkodowanie za oczywiście niesłuszne tymczasowe

aresztowanie”, zapominając dopisać dalszą część tego zdania „chyba że okres

4

tego bezprawnego pozbawienia wolności zostanie zaliczony na poczet orzeczonej

kary”. Nadto dostrzec należy różnice między art. 83 k.k. (z 1969 r.), na gruncie

którego zostało wydane omawiane orzeczenie SN (§ 1 na poczet kary pozbawienia

wolności zalicza się z mocy prawa okres tymczasowego aresztowania), a art. 63 §

1 k.k. (obecnie obowiązującego „na poczet orzeczonej kary zalicza się okres

rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie”).

Podniesione w apelacji zarzuty nie są zasadne.

Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Po

wydaniu postanowienia przez Sąd Najwyższy o uchyleniu postanowienia sądu

pierwszej instancji o tymczasowym aresztowaniu tego samego dnia dokumentacja

związana ze zwolnieniem wnioskodawcy została wysłana do Aresztu Śledczego. W

dniu, w którym dokumentacja ta dotarła do Aresztu Śledczego wnioskodawca został

wypuszczony na wolność. Mimo podniesienia w zarzucie 2 obrazy przepisów

postępowania polegającej na naruszeniu art. 264 § 1 k.p.k., to przecież obrońca

zgadza się z sądem orzekającym, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do

naruszenia zasady określonej w art. 264 § 1 k.p.k.

Osobnym zagadnieniem, niemającym znaczenia w przedmiotowej sprawie

jest to do kiedy wnioskodawca przebywał w tymczasowym aresztowaniu. Jeżeli do

dnia 11 marca 2013 r., to niezasadne jest wydzielanie z tego okresu jego ostatnich

czterech dni, a nie wnioskowanie o rozstrzygnięcie czy cały okres tymczasowy

aresztowania był niewątpliwie niesłuszny. Jeżeli zaś okres tymczasowego

aresztowania został zakończony w dniu 7 marca 2013 r., to okres po nim

następujący nie daje podstaw do rozpatrywania wniosku w trybie art. 552 § 4 k.p.k.,

w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia.

Zagadnienie to nie ma decydującego znaczenia w przedmiotowej sprawie,

gdyż postępowanie w sprawie […], nie zostało zakończone. W orzeczeniu

kończącym to postępowanie zapewne znajdzie się rozstrzygnięcie co do okresu

rzeczywistego pozbawienia wolności wnioskodawcy (od 11 lutego 2013 r. do 11

marca 2013 r.).

Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

5