WA 13/14

Sygn. akt: WA 13/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 kwietnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Buliński

SSN Marek Pietruszyński

Protokolant : Marcin Szlaga

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jana Żaka

w sprawie: płk. rez. A. N. uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa

określonego w art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k.; ppłk. rez. D. B.

uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 229 § 3

k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r.,

apelacji wniesionej przez prokuratora, na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu

Okręgowego w W. z dnia 19 grudnia 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę płk. rez. A. N. i ppłk. rez. D. B.

przekazuje do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi

Okręgowemu w W.

2

UZASADNIENIE

Płk rez. A.N. został oskarżony o to, że:

„w bliżej nieustalonym czasie, lecz nie później niż w okresie pomiędzy 2001 r. a

nieustalonym dniem maja 2002 r. w L., w związku z pełnieniem funkcji publicznej

Zastępcy Komendanta Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej […]

przyjął, przekazaną mu za pośrednictwem ustalonej osoby korzyść majątkową w

kwocie około 1.000,00 (jednego tysiąca) zł. od ppłk D. B., w zamian za wystawienie

dokumentu w postaci świadectwa wojskowo - lekarskiego niezbędnego do

uzyskania przez ppłk D. B. orzeczenia i decyzji Terenowej Wojskowej Komisji

Lekarskiej, przyznającej temu oficerowi prawo do dodatkowej powierzchni

mieszkalnej, w którym poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej

znaczenie prawne, to jest w zakresie stanu zdrowia jego żony K. B., tj. o

popełnienie przestępstwa określonego w art. 228 § 3 kk w zb. z art. 271 § 3 kk”.

Ppłk rez. D. B. został oskarżony o to, że:

„w bliżej nieustalonym czasie, lecz nie później niż w okresie pomiędzy 2001 r. a

nieustalonym dniem maja 2002 r. w L., udzielił za pośrednictwem ustalonej osoby

korzyść majątkową w kwocie około 1.000,00 (jednego tysiąca) zł pełniącemu

funkcję publiczną na stanowisku Zastępcy Komendanta Wojskowej

Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SP ZOZ […] płk A. N. w zamian za

wystawienie dokumentu w postaci świadectwa wojskowo - lekarskiego

poświadczającego nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, to

jest stanu zdrowia jego żony K. B., niezbędnego do uzyskania dla siebie

orzeczenia i decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w […], przyznającej

mu prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej,

tj. o popełnienie przestępstwa określonego w z art. 229 § 3 kk”.

Wojskowy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., uniewinnił ich

od zarzucanych im czynów.

Sąd pierwszej instancji oceniając zgromadzony materiał dowodowy wywiódł,

iż niniejsza sprawa ma charakter poszlakowy. Dowody z wyjaśnień oskarżonych

oraz z zeznań świadków (w szczególności świadka J.) są „dowodami pośrednimi”.

Zatem skoro niemożliwe było przyjęcie jedynej logicznej i ostatecznej wersji

zdarzenia pozwalającej na ustalenie sprawstwa oskarżonych, to posiłkując się

3

zasadą wyrażoną w art. 5 § 2 k.p.k., należało uniewinnić oskarżonych od

dokonania zarzucanych im czynów.

Apelację na niekorzyść oskarżonych wniósł prokurator Wojskowej

Prokuratury Okręgowej.

Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:

„ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, polegający na niewłaściwej ocenie zebranego

materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnień ppłk. rez. D. B. oraz zeznań J.

J., z naruszeniem reguły in dubio pro reo, co skutkowało niezasadnym

uniewinnieniem oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów, podczas gdy

prawidłowa analiza dowodów przeprowadzonych w sprawie, zgodnie z normą art. 7

k.p.k., z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i

doświadczenia życiowego powinna prowadzić do zgoła odmiennych wniosków, tj.

że oskarżeni dopuścili się zarzucanych im występków”.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu.

W uzasadnieniu apelacji generalnie zakwestionowano ocenę

zgromadzonego materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Prokurator

wskazując na istniejące dowody co do okoliczności: wręczenia przez świadka J.

otrzymanej od oskarżonego B. kwoty 1 000 zł oskarżonemu N. (wyjaśnienia

oskarżonego B. złożone w toku śledztwa i zeznania świadka J. z postępowania

przygotowawczego i sądowego) wywiódł, iż ocena sądu meriti co do charakteru

niniejszej sprawy (proces poszlakowy) oraz zastosowania reguły in dubio pro reo

wyrażonej w art. 5 § 2 k.p.k., była rażąco błędna i dokonana została z obrazą art. 7

k.p.k., która miała wpływ na treść wydanego wyroku (art. 438pkt 3 k.p.k.).

Sąd Najwyższy rozważył.

Apelacja jest zasadna. W pełni należało zgodzić się ze skarżącym co do

rażąco błędnej oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd meriti poprzez

pryzmat zarzutu błędu (…) podniesionego w apelacji. Przedstawione w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody w tej mierze całkowicie „rozmijają się”

z realiami dowodowymi niniejszej sprawy.

4

W ocenie Sądu Najwyższego nie może być mowy o tzw. poszlakowym

charakterze tej sprawy oraz o tzw. „dowodach pośrednich” co do okoliczności

wręczenia kwoty 1 000 zł oskarżonemu N. O ile te ostatnie dowody pośrednie, co

najwyżej mogą odnosić się do oceny zeznań świadków: […], o tyle w sprawie

bezsporne jest, że prawidłowa ocena wyjaśnień oskarżonego B. złożonych w

śledztwie oraz zeznań świadka J., może prowadzić do zgoła odmiennych wniosków

w kwestii winy oskarżonych, niż przyjęto to w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej

instancji zupełnie uchylił się od ustalenia powodów zmiany wyjaśnień przez

oskarżonego B., poprzestając li tylko na przyjęciu, że jego wyjaśnienia z

postępowania przygotowawczego stanowią dobrowolne „samooskarżenie się”. Z

kolei przyjął za udowodnioną i spójną (uwaga SN) okoliczność, że oskarżony B.

zainteresowany uzyskaniem dodatkowej normy mieszkaniowej w celu jej

załatwienia wręczył świadkowi J. kopertę z kwotą 1 000 zł celem przekazania jej

lekarzowi wojskowemu (s. 5-6 uzasadnienia).

Bezsporne jest też i to, że na podstawie decyzji Terenowej Wojskowej

Komisji Lekarskiej z dnia 6 maja 2002 r., oskarżonemu B. przyznano uprawnienia

do dodatkowej powierzchni mieszkalnej na stałe z uwagi na stan zdrowia jego żony

K. Sąd pierwszej instancji „przecenił” też jako jeden z najważniejszych dowodów

okoliczność zniszczenia dokumentacji lekarskiej, w oparciu o którą wydano

stosowne decyzje (s.6-7 uzasadnienia), skoro w świetle wyjaśnień oskarżonego B.

bezsporne było i jest, że jego żona nie chorowała i z tego też powodu nie mógł on

otrzymać uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej (s. 4 uzasadnienia

wyroku). Z kolei wyłaniający się z zeznań świadka J. (k. 443-445) sposób

postępowania oskarżonych jest, aż nadto czytelny, ażeby koniecznym było dla

prawidłowego rozpoznania sprawy ustalenie „czterech scenariuszy”

inkryminowanego zdarzenia (s. 13-14 uzasadnienia wyroku).

W ocenie Sądu Najwyższego w kwestii ustaleń co do winy oskarżonych

wystarczające było odniesienie się do wymogów art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., a tego w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło.

W podsumowaniu w uwzględnieniu apelacji prokuratora należało zaskarżony

wyrok uchylić i sprawę z powyższymi zapatrywaniami Sądu Najwyższego

przekazać do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowymi.

5