III KK 446/13

Sygn. akt III KK 446/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 kwietnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Steckiewicz

SSN Andrzej Stępka

Protokolant Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy,

w sprawie A. D.

skazanego wyrokiem łącznym

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 29 kwietnia 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 6 marca 2013 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.

z dnia 27 sierpnia 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok

łączny Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 sierpnia 2012 r., sygn.

akt XI K 921/11, w części obejmującej skazania wyrokami - Sądu

Rejonowego w S. z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt II K 711/98 i

Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt II K

2

1409/99 (punkt I wyroku łącznego) i na podstawie art. 537 § 2

k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w tym zakresie.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy wydał w dniu 27 sierpnia 2012 r., sygn. akt XI K 921/11,

wyrok łączny w odniesieniu do A. D. skazanego prawomocnymi wyrokami:

1. Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt II K 711/98;

2. Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt II K 1409/99;

3. Sądu Rejonowego w G. z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt VIII Ks 220/00;

4. Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 czerwca 2001 r., sygn. akt VIII Ks 123/01;

5. Sądu Rejonowego w G. z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt II K 2996/01;

6. Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt XIII K 1094/07;

7. Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt II K 169/09;

8. Sądu Rejonowego w G. z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt XI K 583/10,

i w punkcie I części dyspozytywnej wyroku połączył kary orzeczone wobec A. D.

wyrokami Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt II K 711/98 i

Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt II K 1409/99,

wymierzając karę łączną 1 roku i 7 miesięcy pozbawienia wolności; w punkcie II

połączył kary jednostkowe grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w G. z

dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt VIII Ks 220/00, Sądu Rejonowego w G. z dnia

27 czerwca 2001 r., sygn. akt VIII Ks 123/01 i Sądu Rejonowego w G. z dnia 22

marca 2006 r., sygn. akt II K 2996/01, i wymierzył karę łączną 120 stawek

dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych, zaś w

punkcie III części dyspozytywnej połączył kary orzeczone wyrokami Sądu

Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt II K 169/09 i Sądu

Rejonowego w G. z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt XI K 583/10, i wymierzył karę

łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie

postępowanie w sprawie o wydanie wyroku łącznego zostało umorzone na

podstawie art. 572 k.p.k.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zaskarżając wyrok w

części objętej punktem III części dyspozytywnej wyroku łącznego, a więc łączącej

kary jednostkowe orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada

2009 r., sygn. akt II K 169/09 i Sądu Rejonowego w G. z dnia 2 lutego 2011 r.,

3

sygn. akt XI K 583/10, i zarzucił rażącą niewspółmierność wymierzonej kary

łącznej. Obrońca A. D. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez znaczne

złagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności z punktu III wyroku łącznego.

Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy w G., wyrokiem z dnia 6

marca 2013 r., sygn. akt XIII Ka 1046/12, zmienił zaskarżony wyrok łączny Sądu

Rejonowego w G. w ten sposób, że uchylił zawarte w punkcie IV orzeczenie o

umorzeniu postępowania w zakresie kary orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego

w S. z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt XIII K 1094/07 i w tym zakresie przekazał

sprawę Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania. W pozostałym

zakresie zaskarżony wyrok łączny utrzymany został w mocy (punkt II wyroku Sądu

Okręgowego w G.).

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył on wyrok

Sądu Okręgowego w części dotyczącej punktu II w zakresie utrzymania w mocy

punktu I wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 sierpnia 2012 r., sygn.

akt XI K 921/11 co do orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności, na korzyść

skazanego A. D.

Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu kasacją wyrokowi rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a

to art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., polegające na

przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i wydaniu rażąco

niesprawiedliwego wyroku utrzymującego w mocy punkt I zaskarżonego apelacją

obrońcy skazanego orzeczenia Sądu pierwszej instancji, w wyniku błędnego

przyjęcia, że orzeczona na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 17

listopada 1999 r., sygn. akt II K 1409/99, kara pozbawienia wolności podlega

wykonaniu, w konsekwencji spełnia określone wart. 85 k.k. i art. 87 k.k. wymogi do

jej połączenia z karą ograniczenia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego

w S. z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt II K 711/98, podczas gdy postanowienie z

dnia 1 kwietnia 2003 r. o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary

pozbawienia wolności zostało uchylone na podstawie art. 24 k.k.w. postanowieniem

Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 stycznia 2005 r., sygn. akt Wp 568/03, II K

1409/99, a skazanie na podstawie art. 76 § 1 k.k. uległo zatarciu.

4

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz

utrzymanego nim w mocy punktu I wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G. z dnia

27 sierpnia 2012 r., sygn. akt XI K 921/11, oraz umorzenie postępowania w tym

zakresie na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna i należało

uwzględnić zawarty w niej wniosek. Sądy obu instancji orzekające w sprawie

wydania wyroku łącznego w odniesieniu do skazanego A. D. nie dostrzegły, że kara

orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt

II K 1409/99, to jest kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której

wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4 lat próby, a co do której następnie

postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 kwietnia 2003 r. zarządzono jej

wykonanie, uległa zatarciu. W aktach sprawy (k. 223 i w aktach wykonawczych Wp

568/03) znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 stycznia 2005

r., którym na podstawie art. 24 k.k.w. uchylono postanowienie o zarządzeniu

wykonania warunkowo zawieszonej kary z dnia 1 kwietnia 2003 r. Spowodowało to,

że A. D. był w przedmiotowej sprawie (Sądu Rejonowego w G., sygn. akt II K

1409/99) nadal osobą skazaną na karę z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania, że nadal biegł orzeczony w tej sprawie okres próby i że wreszcie

skazanie to, zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.k. uległo zatarciu z upływem 6 miesięcy

od zakończenia okresu próby, a więc z dniem 6 czerwca 2005 r. Tym samym kara

orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt

II K 1409/99, nie mogła stanowić podstawy orzekania kary łącznej w punkcie I

wyroku łącznego wydanego przez Sąd Rejonowy w G. w dniu 27 sierpnia 2012 r.,

sygn. akt XI K 921/11. Wprawdzie w informacji o karalności skazanego nie

odnotowano, że omawiane skazanie uległo zatarciu, nie zmienia to jednak tego, że

w odniesieniu do skazanego doszło do opisanego powyżej rażącego naruszenia

prawa i że zaskarżona część wyroku łącznego powinna zostać wyeliminowana z

obrotu prawnego, a więc postępowanie o wydanie wyroku łącznego w tej części

należało umorzyć po uchyleniu części wyroku.

Rozważenia z urzędu wymagało, czy dla rozpoznania kasacji nie ma

znaczenia fakt wydania wobec skazanego A. D. kolejnego wyroku łącznego. W dniu

5

16 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w G., sygn. akt XI K 343/13, wydał bowiem w

odniesieniu do skazanego wyrok łączny, w którego części wstępnej wymienione

zostały te same prawomocne wyroki, które wskazano w wyroku łącznym wydanym

przez Sąd Rejonowy w G. w dniu 27 sierpnia 2012 r., sygn. akt XI K 921/11. W

wyroku łącznym z dnia 16 lipca 2013 r. wskazano nadto jeszcze jeden, dziewiąty

wyrok skazujący A. D. (oznaczony numerem 8 wyrok Sądu Rejonowego w G. z

dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt II K 169/09) oraz podano, że w dniu 27 sierpnia

2012 r. Sąd Rejonowy w G. wydał wyrok łączny, sygn. akt XI K 921/11. W tej

sytuacji rozważenia wymagało, czy, zgodnie z art. 575 § 1 k.p.k. wydanie nowego

wyroku łącznego nie spowodowało, że poprzedni wyrok łączny stracił moc.

Wówczas rozpoznanie kasacji stałoby się bezprzedmiotowe.

Należy jednak zwrócić w tym kontekście uwagę na zapis w punkcie 2 części

dyspozytywnej wyroku łącznego wydanego w dniu 16 lipca 2013 r. przez Sąd

Rejonowy w G., sygn. akt XI K 343/13. Z zapisu tego wynika, że między innymi w

odniesieniu do połączenia kar wymierzonych wyrokami Sądu Rejonowego w S.,

sygn. II K 711/98 i Sądu Rejonowego w G., sygn. II K 1409/99, (skazanie z tego

właśnie wyroku uległo zatarciu) sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył

postępowanie. Przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wskazuje na zaistnienie negatywnej

przesłanki procesowej wtedy, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu

tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone. Innymi słowy sąd wydający

kolejny wyrok łączny umorzył postępowanie we wskazanym zakresie odwołując się

do podstawy w postaci res iudicata, a tym samym w mocy pozostało

rozstrzygnięcie zawarte w wyroku łącznym wydanym w dniu 16 lipca 2013 r. przez

Sąd Rejonowy w G., sygn. akt XI K 343/13, które z kolei utrzymane zostało w mocy

zaskarżonym kasacją wyrokiem. W tym stanie rzeczy fakt wydania nowego wyroku

łącznego nie miał znaczenia dla rozstrzygania przez Sąd Najwyższy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części

dyspozytywnej wyroku.