IV KK 102/14

Sygn. akt IV KK 102/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 maja 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Piotr Hofmański

SSN Kazimierz Klugiewicz

Protokolant Jolanta Grabowska

w sprawie R. S.

skazanego z art. 209 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 13 maja 2014 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w D.

z dnia 5 października 2012 r.

uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za

czyn z art. 209 § 1 k.k. (punkt II części dyspozytywnej wyroku)

oraz związane z nim orzeczenia (punkty III i VI wyroku) i na

podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k. umarza

postępowanie w tym zakresie, kosztami procesu obciążając

Skarb Państwa.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w D., wyrokiem z dnia 5 października 2012 r., sygn. … 335/12,

uznał R. S. za winnego popełnienia ciągu występków z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art.

286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności

(punkt I części rozstrzygającej wyroku).

Tym samym wyrokiem, Sąd uznał R. S. za winnego tego, że w okresie od

marca 2009 r. do kwietnia 2010 r. w D. uporczywie uchylał się od ciążącego na nim

z mocy ustawy i ugody z dnia 27 grudnia 2001 r. zawartej przez Sądem Rejonowym

w D. w sprawie o sygn. … 389/01, obowiązku łożenia na rzecz syna K. F., przez co

naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jest

za winnego przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzył mu karę

6 miesięcy pozbawienia wolności (punkt II).

Sąd Rejonowy w D. wymierzył R. S. karę łączną 1 roku i 3 miesięcy

pozbawienia wolności (punkt III), której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3

lat próby (pkt IV), zobowiązując oskarżonego na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 k.p.k.

do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie małoletniego

syna K. F. (pkt VI).

Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się z dniem 13

października 2012 r.

Kasację od tego wyroku na korzyść R. S. wniósł Prokurator Generalny.

Zaskarżył wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z art. 209 § 1 k.k. i zarzucił

rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.,

polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w D. w dniu 5 października 2012 r. w

sprawie … 335/12 wyroku skazującego R. S. za czyn z art. 209 § 1 k.k. popełniony

w okresie od marca 2009 r. do kwietnia 2010 r. pomimo tego, że wyrokiem

nakazowym tegoż sądu z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt … 456/11, R. S. został

skazany za czyn z art. 209 § 1 k.k. popełniony w okresie od marca 2009 r. do

marca 2011 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art.

439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie wyroku Sądu

Rejonowego w D. w zaskarżonej części i związanego z nim rozstrzygnięcia o

wymierzeniu kary łącznej w punkcie III wyroku oraz umorzenie postępowania

3

karnego o czyn z art. 209 § 1 k.k. przeciwko R. S. na podstawie art. 17 § 1 pkt 7

k.p.k. w zw. z art. 537 § 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co sprawia, że

można było uwzględnić ją na posiedzeniu zgodnie z regulacją zawartą w art. 535 §

5 k.p.k. R. S. skazany został opisanym wyrokiem Sądu Rejonowego w D. w sytuacji,

w której wyrokiem nakazowym tego samego sądu z dnia 21 czerwca 2011 r.,

sygn. … 456/11, uznany został za winnego tego, że w okresie od marca 2009 r. do

marca 2011 r. w D. uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy i

ugody z dnia 27 grudnia 2001 r. zawartej przez Sądem Rejonowym w D. w sprawie

o sygn. … 389/01, obowiązku łożenia na rzecz syna K. F., przez co naraził go na

niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jest za winnego

przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzono mu karę 8

miesięcy ograniczenia wolności, nakładając na niego obowiązek wykonywania

nieodpłatnej kontrolowanej pracy na rzecz społeczności lokalnej w wymiarze 32

godzin w stosunku miesięcznym. Sąd zobowiązał nadto R. S. na podstawie art. 72

§ 1 pkt 3 k.p.k. do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na

utrzymanie małoletniego syna K. F. Wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w D. z

dnia 21 czerwca 2011 r. nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 5 lipca

2011 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku z dnia 5

października 2012 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w D. z dnia 15 grudnia

2011 r., sygn. … 456/11, … 1813/13, orzeczono wobec R. S. wykonanie zastępczej

kary 4 miesięcy pozbawienia wolności w miejsce orzeczonej wyrokiem nakazowym

z dnia 21 czerwca 2011 r. kary 8 miesięcy ograniczenia wolności. Skazany odbył tę

karę w okresie od 21 lipca 2012 r. do 21 listopada 2012 r.

Porównanie opisów czynów przypisanych R. S. w wyrokach Sądu

Rejonowego w D. z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. … 456/11 i z dnia 5

października 2012 r., sygn. … 335/12, prowadzi do wniosku, że były to czyny

tożsame w odniesieniu do okresu od marca 2009 r. do kwietnia 2010 r. Wyrokiem

nakazowym z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. … 456/11, skazano go za uporczywe

uchylanie się od alimentacji w okresie od marca 2009 r. do marca 2011 r., a

wydanym później, zaskarżonym kasacją wyrokiem z dnia 5 października 2012 r.,

4

sygn. … 335/12, za ten sam czyn w okresie od marca 2009 r. do kwietnia 2010 r., a

więc za okres w całości zawarty w objętym wcześniejszym skazaniem. Nie budzi

wątpliwości, że w każdym z wyroków doszło do skazania tej samej osoby, za to

samo zaniechanie, wobec tego samego dziecka.

W tym stanie rzeczy, w sprawie o sygn. … 335/12 zachodziła bezwzględna

przesłanka procesowa z art. 17 1 pkt 7 k.p.k. w postaci rei iudicatae, to jest powagi

rzeczy osądzonej. Przepis ten wyklucza wszczęcie i prowadzenie postępowania

wtedy, gdy postępowanie co do tego samego czynu tej samej osoby zostało

prawomocnie zakończone. W stopniu oczywistym zatem doszło do prowadzenia

postępowania i wydania wyroku skazującego mimo zaistnienia ujemnej przesłanki

procesowej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8

k.p.k. Wobec tego konieczne stało się uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w D. z

dnia 5 października 2012 r., sygn. … 335/12, w zaskarżonej części i umorzenie

postępowania o czyn z art. 209 § 1 k.k. Wobec tego, że wymierzona w

zaskarżonym wyroku kara łączna obejmowała także karę wymierzoną za

przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., konieczne stało się uchylenie także orzeczenia o

karze łącznej (punkt III części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia

5 października 2012 r.).

Koszty procesu w tym zakresie ponosi Skarb Państwa.