IV KK 103/14

Sygn. akt IV KK 103/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 maja 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Piotr Hofmański (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Klugiewicz

Protokolant Jolanta Grabowska

w sprawie K. J.

skazanego z art. 209 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk

w dniu 13 maja 2014 r.,

kasacji Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Okręgowego w B.

z dnia 5 grudnia 2013 r.,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż.

z dnia 22 sierpnia 2013 r.

uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok

Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r. i umarza

postępowanie, zaś kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb

Państwa.

2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r., Sąd Rejonowy w Ż. uznał oskarżonego

K. J. za winnego tego, że okresie od stycznia 2011 r. do maja 2011 r. oraz od lipca

2011 r. do listopada 2011 r. w R., uporczywie uchylał się od ciążącego na nim z

mocy ustawy obowiązku opieki nad M. i A. J. poprzez niełożenie na ich utrzymanie,

czym naraził je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj.

o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 209 § 1 k.k. skazał go na

karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.

Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia

5 grudnia 2013 roku, wniesionego środka odwoławczego nie uwzględnił, uznając

apelację za oczywiście bezzasadną i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Wyrok ten zaskarżył kasacją na korzyść skazanego Prokurator Generalny,

podnosząc rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na

treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.,

polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej wyroku Sądu

Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt … 508/13, i utrzymaniu go w

mocy, pomimo, że orzeczeniem tym K. J. został skazany za czyn, za który został

już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 marca 2013

r., sygn. akt … 857/12, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną

w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu

Rejonowego w Ż. oraz o umorzenie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna.

Istotnie, wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn.

akt … 508/13, przypisano skazanemu K. J. czyn polegający na uchylaniu się od

obowiązku alimentacyjnego względem M. i A. J. w okresie od stycznia 2011 r. do

maja 2011 r. oraz od lipca 2011 r. do listopada 2011 r. Tymczasem wobec tego

samego skazanego zapadł uprzednio prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z

dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt … 857/12, przypisujący mu popełnienie tego

samego czynu względem tych samych pokrzywdzonych, w tym samym czasie i

miejscu. Ze względu na niewątpliwą identyczność czynów przypisanych w obu

3

przywołanych wyrokach Sądu Rejonowego w Ż., wyrok późniejszy, tj. wyrok Sądu

Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt … 508/13, jako zapadły po

uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 marca 2013 r., sygn.

akt … 857/12, obciążony jest wadą powagi rzeczy osądzonej, będącą bezwzględną

przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Dodać warto, że

Sąd ten, mimo zasięgnięcia danych o karalności K. J., nie miał w czasie orzekania

wiedzy o uprzednio wydanym prawomocnym wyroku, a fakt ten odkryty został

dopiero na etapie sporządzania uzasadnienia wyroku.

Niestety Sąd Okręgowy w B., dokonujący kontroli odwoławczej wyroku Sądu

Rejonowego w Ż. z dnia 22 sierpnia 2013 r., nie dostrzegł tej poważnej wady

postępowania. Uchybienie to jest tym bardziej rażące, że Sąd Rejonowy w Ż. na s.

12-13 uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2013 r. szczegółowo opisał

omawiane uchybienie podając okoliczności jego wystąpienia i ujawnienia.

Zgodnie z treścią art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w przypadku wystąpienia wady rei

iudicatae sąd odwoławczy powinien uchylić zaskarżone orzeczenie niezależnie od

granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Mimo to Sąd Okręgowy utrzymał

wadliwy wyrok w mocy i na tym polega uchybienie, które jest podstawą

uwzględnienia kasacji. Niezbędne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku

Sądu Okręgowego i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z

dnia 22 sierpnia 2013 r. oraz o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1

pkt 7 k.p.k.

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji.