II CK 494/03

Sygn. akt II CK 494/03

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Strus

SSA Wojciech Kościołek

Protokolant Anna Banasiuk

w sprawie z powództwa T.Z. i S.Z. wspólników spółki cywilnej „O.”

przeciwko „W.” Spółce Akcyjnej

o zapłatę 25.784,41 zł,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2004 r.,

kasacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 1 sierpnia 2003 r., sygn. akt [...],

oddala kasację; zasądza od powodów na rzecz pozwanego

kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Powodowie – T. i S.Z. – wspólnicy Spółki Cywilnej „O. domagali się od

pozwanego ubezpieczyciela - S.A. „W.”- odszkodowania ubezpieczeniowego w

wysokości 25.684,41 zł z odsetkami z tytułu zawartej między stronami umowy

ubezpieczenia. Odszkodowanie to obejmowało koszty najmu, tzw. autokaru

zastępczego, przez czas trwania naprawy uszkodzonego w wypadku autokaru

powodów.

Sąd Rejonowy zasądził solidarnie na rzecz powodów dochodzoną kwotę

po ustaleniu następującego stanu faktycznego.

Strony łączyła umowa ubezpieczenia autocasco, obejmująca autokar

należący do powodów. W dniu 9 maja 2001 r. doszło do wypadku drogowego,

w wyniku którego nastąpiło uszkodzenie ubezpieczonego pojazdu, m.in., szyby

przedniej. Tego samego dnia powodowie zgłosili fakt poniesienia szkody

pozwanemu ubezpieczycielowi, kontaktowali się również z przedsiębiorstwem „E,”

w celu zamówienia nowej szyby przedniej do uszkodzonego autokaru.

Przedsiębiorstwo to przyjęło zamówienie na sprowadzenie z Niemiec szyby do

pojazdu powodów w dniu 17 maja 2001 r. Ustalono, że cena będzie wynosiła 4.700

marek. O cenie tej poinformowany został pracownik ubezpieczyciela zajmujący się

tzw. likwidacją szkody, ale proponował powodom, aby poszukali tańszej części

zamiennej. Powodowie kontaktowali się w związku z tym z innymi przedsiębiorcami

(dwoma), ale nie mogli uzyskać wspomnianej szyby po niższej cenie.

Po ponownym kontakcie z przedsiębiorstwem „E.” wystawiono dla powodów

fakturę pro forma w dniu 18 czerwca 2001 r. W dniu 27 czerwca 2001 r. pozwany

dokonał przelewu na rzecz powodów kwoty 5.000 zł zaliczki na kupno szyby.

Ostatecznie nowa szyba do uszkodzonego pojazdu została przywieziona z Niemiec

i zainstalowana w autokarze w dniu 18 lipca 2001 r. Pozwany ubezpieczyciel

wypłacił powodom kwotę 3501,85 zł obejmującą koszty wynajęcia przez powodów

tzw. zastępczego autokaru z kierowcą za okres 10 dni. Powodowie domagali się

natomiast zwrotu kosztów najmowania takiego autokaru w okresie odpowiednio

3

dłuższym, tj. od dnia 21 maja 2001 do dnia 15 lipca 2001 r. Żądanie takie spotkało

się z odmową pozwanego.

W ocenie Sądu Rejonowego, przedmiot sporu ograniczał się do czasu

trwania najmu pojazdu zastępczego wykraczającego, według pozwanego, poza

granice adekwatnego związku przyczynowego. Sąd Rejonowy nie podzielił tego

stanowiska pozwanego ubezpieczyciela i przyjął odpowiedzialność pozwanego za

szkodę obejmującą koszty najmu autokaru zastępczego za cały okres naprawy

uszkodzonego pojazdu powodów (okres zakupu i wmontowania nowej szyby

przedniej).

Apelacja pozwanego została uwzględniona i Sąd Okręgowy zmienił

zaskarżony wyrok w pkt. 1 i 4 i oddalił powództwo. Sąd ten podzielił stanowisko

skarżącego i uznał, że normalny związek przyczynowy obejmuje tylko koszty najmu

tzw. autokaru zastępczego jedynie w okresie dziesięciu dni, tj. od dnia 10 maja do

dnia 20 maja 2001 r. Już 8 dni po wypadku (17 maja 2001 r.) odpowiednia szyba

została znaleziona na rynku niemieckim przez przedsiębiorstwo „E.” .Dlatego

właśnie nie brak takiej szyby był przyczyną opóźnienia w wykonaniu naprawy

dopiero w dniu 18 lipca 2001 r., ale działanie powodów już po znalezieniu właściwej

szyby na rynku niemieckim.

W kasacji powodów zarzucano naruszenie art. 361 § 1 k.c. w wyniku

przyjęcia, że szkoda objęta żądaniem pozwu, nie pozostaje w adekwatnym związku

przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 9 maja 2001 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasadniczym zagadnieniem w niniejszej sprawie nie jest fakt istnienia

związku przyczynowego między wypadkiem komunikacyjnym a kosztami najęcia

tzw. autokaru zastępczego na czas jego naprawy (w postaci wstawienia nowej

szyby przedniej). Istnienie takiego związku zostało już bowiem przesądzone

w orzeczeniach obu Sądów. Spór koncentrował natomiast się na tym, jak daleko

można było zakreślić zakres tego związku, co decydowało jednocześnie

o możliwym rozmiarze obowiązku naprawienia szkody przez ubezpieczyciela.

Dlatego w tym kontekście należało rozważać zarzut naruszenia przepisu art. 361

§ 1 i 2 k.c. Należy zwrócić także uwagę na to, że ubezpieczyciel nie kwestionował

4

podstaw swojej odpowiedzialności, aczkolwiek w ustaleniach Sądu pierwszej

instancji (nie skorygowanych przez Sąd Okręgowy) znalazło się nieścisłe

stwierdzenie, że powodowie wywodzili swoje roszczenie „z ubezpieczenia

autocasco” (chodziło zapewne o roszczenie w związku z ubezpieczeniem

odpowiedzialności cywilnej).

Sąd Najwyższy rozpoznający kasację związany jest ustaleniami

faktycznymi dokonanymi przez Sąd drugiej instancji (art. 39311

§ 2 k.p.c.).

Powodowie nie kwestionowali w kasacji ustaleń faktycznych. Dlatego nie może być

brane w postępowaniu kasacyjnym pod uwagę stwierdzenie skarżących, iż

„pracownik pozwanego nie wyraził zgody na zakup szyby znalezionej przez

powodów za pośrednictwem firmy „E.” (…) i polecił im szukanie tańszej szyby” (s. 4

kasacji). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono bowiem tylko to, że

„powodowie, kierując się sugestiami likwidatora pozwanego, podjęli poszukiwania

tańszej szyby” (s. 5 uzasadnienia).

Niewątpliwie koszty najęcia samochodu zastępczego pozostawały, jak

stwierdzono, w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym

w dniu 9 maja 2001 r. Koszty takie obejmować mogą tylko okres konieczny

i niezbędny do przeprowadzenia naprawy uszkodzonego pojazdu, jeżeli pojazd ten

nadawał się do naprawy w wyniku zakupu części nowej i zamontowania jej do

samochodu. Nie można zatem rozciągać takich kosztów na cały, faktyczny okres

naprawy samochodu. W świetle dokonanych ustaleń faktycznych, Sąd Okręgowy

trafnie oznaczył przebieg normalnego związku przyczynowego, wyznaczającego

zarazem zakres usprawiedliwionego odszkodowania ubezpieczeniowego. Zwrócił

bowiem uwagę na to, że już w dniu 17 maja 2001 r. stosowna (nowa) szyba do

uszkodzonego pojazdu powodów została odnaleziona na rynku niemieckim przez

polskie przedsiębiorstwo działające w kraju. Istniała już zatem realna możliwość

nabycia i instalacji takiej szyby w reperowanym autokarze oraz wystąpienia do

pozwanego ubezpieczyciela o skompensowanie kosztów najmowania tzw.

zastępczego pojazdu. Tymczasem powodowie kontynuowali dalsze poszukiwania

tańszej szyby, co spowodowało znaczne wydłużenie czasu naprawy pojazdu

i konieczność dłuższego korzystania z pojazdu najętego od innej osoby. Należy

zatem podzielić ocenę Sądu drugiej instancji, że to nie fakt braku szyby

5

w odpowiednim czasie był przyczyną wydłużenia naprawy (z koniecznością

korzystania z najętych pojazdów), ale działania samych powodów poszukujących

odpowiedniej, ale tańszej szyby za pośrednictwem innych polskich przedsiębiorstw.

Nie ma przy tym znaczenia to, że likwidator sugerował powodom poszukanie

tańszej szyby (części zamiennej), ponieważ - jak już stwierdzono - sugestia ta nie

miała charakteru wiążącego dla powodów.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów

jako nieuzasadnioną (art. 39312

) k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono

stosownie do art. 98 i art. 108 § 1 k.p.c.