II CK 306/04

Sygn. akt II CK 306/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Zbigniew Kwaśniewski

Protokolant Anna Jasińska

w sprawie z powództwa D.M. i Prokuratury Rejonowej w K. działającej na rzecz

D.M.

przeciwko Miastu K.

o przyznanie lokalu socjalnego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 17 grudnia 2004 r.,

kasacji Prokuratora Okręgowego w K.

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 18 czerwca 2003 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania i orzeczenia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 18 czerwca 2003 r. oddalił apelację

powódki od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o przyznanie

lokalu socjalnego.

Aprobując ustalenia faktyczne i ocenę jurydyczną Sądu pierwszej instancji,

Sąd Okręgowy oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach:

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2001 r. orzekł eksmisję

powódki - a pozwanej w sprawie eksmisyjnej - z lokalu mieszkalnego nr 8

położonego w K. przy. ul. Ś. 5, nie orzekając o lokalu socjalnym. Sąd Okręgowy

wyrokiem z dnia 9 maja 2001 r. oddalił jej apelację.

Sąd Rejonowy oddalając wyrokiem z dnia 18 marca 2003 r. powództwo

w rozpoznawanej sprawie o przyznanie uprawnienia do lokalu socjalnego, powołał

jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 35 ustawy z dnia 21 czerwca

2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie

kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ) stanowiący, że osobie, o której mowa w

art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, jeżeli przed dniem 31

grudnia 2000 r. została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym,

nakazującym opróżnienie lokalu, a orzeczenie to nie zostało wykonane przed

dniem wejścia w życie ustawy.

W motywach stwierdził, że wprawdzie w wyroku nakazującym powódce

(pozwanej w sprawie eksmisyjnej) eksmisję nie orzeczono o lokalu socjalnym,

pomimo obowiązywania wówczas art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r.

o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, jednakże była ona zastępowana przez

adwokata i nie żądała uzupełnienia wyroku.

Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 2 października

2002 r. TK K 48/01 przepisu art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie lokatorów, w zakresie

w jakim wyłącza uprawnienie do lokalu socjalnego osób, o których mowa w art. 14

ust. 4 tej ustawy, jeżeli zostały one objęte orzeczeniem sądowym nakazującym

3

opróżnienie lokalu wydanym w okresie od 31 grudnia 2000 r. do dnia wejścia

w życie ustawy, a orzeczenie nie zostało wykonane, za niezgodny z art. 32

w związku z art. 2 Konstytucji RP, zdaniem Sądu Rejonowego nie powoduje

powstania po stronie powódki uprawnienia do lokalu socjalnego.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym zdaniem Sądu Rejonowego brak jest

podstawy prawnej do orzeczenia o lokalu socjalnym.

Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powódki, aprobując w pełni pogląd Sądu

Rejonowego, poparty przytoczoną argumentacją jurydyczną.

Prokurator Okręgowy w K., działający na rzecz powódki, w kasacji zarzucił

naruszenie przepisu art. 386 § 4 k.p.c. przez nie rozpoznanie istoty sprawy. W

konkluzji wniósł o uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie kasacji musi uwzględnić zmianę stanu prawnego wprowadzoną

ustawą z dnia 9 maja 2003 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów (Dz.U.

Nr 113, poz. 1069), która znowelizowała art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów,

dostosowując jego treść do powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Według tego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lipca 2003 r.

osobie o której mowa w art. 14 ust. 4 przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego

jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta orzeczeniem sądowym,

chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną

decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie lub decyzja nie

zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy.

Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, sąd nie może

orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec: kobiety

w ciąży, małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy

o pomocy społecznej, obłożnie chorych, emerytów i rencistów spełniających

kryteria do otrzymania pomocy społecznej, bezrobotnych i osoby spełniającej

przesłanki określone przez radę gminy.

4

W konsekwencji takiego uregulowania, nie można odmówić słuszności

zarzutowi naruszenia przepisu art. 386 § 4 k.p.c. Wprawdzie według brzmienia

przepisu art. 35 obowiązującego w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy, powódce

nie przysługiwało, z uwagi na datę wyroku orzekającego eksmisję, uprawnienie do

lokalu socjalnego, jednakże już wówczas przepis ten ,właśnie w zakresie w jakim

wyłączał uprawnienie do lokalu socjalnego, był uznany powołanym wyrokiem

Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją. Nie mógł więc stanowić

materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39313

k.p.c.).