III CK 550/04

Sygn. akt III CK 550/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 lipca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Jan Górowski

w sprawie z powództwa H. S., Urszuli Kubackiej, J. S. i M. S. jako spadkobierców R. S.

przeciwko Gminie Miasta K. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2005 r., kasacji M. S. od wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 20 marca 2002 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2001 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo R.

S. przeciwko Gminie Miasta K. o zapłatę kwoty 327 852 zł z tytułu strat poniesionych

przez powoda na skutek niedotrzymania przez stronę pozwaną ustawowego terminu 30

dni od dnia złożenia wniosku o potwierdzenie w formie zaświadczenia uprawnień do

otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione na terenach ZSRR.

Apelację powoda od tego wyroku Sąd Apelacyjny – orzeczeniem z dnia 20 marca

2002 r. – oddalił.

2

Kasację wniósł M. S., syn powoda, który zarzucił nieważność postępowania przed

Sądem drugiej instancji, wynikającą z faktu, że Sąd ten przeprowadził rozprawę i wydał

wyrok, mimo że powód zmarł w dniu 11 marca 2002 r. (art. 379 pkt 2 i 5 w związku z art.

64 § 1 i art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym, wynikający z bezwzględnego zwią-

zania Sądu Najwyższego stanem faktycznym, ustalonym w zaskarżonym orzeczeniu

(art. 39315

k.p.c.), zakaz prowadzenia dowodów, nie może stać na przeszkodzie pro-

wadzeniu dowodów, mających na celu weryfikację zarzutu (podejrzenia) nieważności

postępowania przed sądem drugiej instancji, branej pod rozwagę, a więc ustalanej

z urzędu. W takim wypadku dowody prowadzone przez Sąd Najwyższy nie są bowiem

skierowane przeciwko ustaleniom sądu drugiej instancji, stanowiącym podłoże orze-

czenia co do istoty sprawy przez sąd meriti, a więc nie naruszają związania stanem

faktycznym, ustalonym w zaskarżonym orzeczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220).

Z tych względów Sąd Najwyższy przeprowadził dowód z odpisu skróconego aktu

zgonu nr (…) z dnia 13 marca 2002 r., sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego w

K., z którego wynika, że R. S. – powód w niniejszej sprawie – zmarł w dniu 11 marca

2002 r. W tej sytuacji jest oczywiste, że – począwszy od tego dnia – postępowanie

apelacyjne nie mogło się toczyć bez wezwania do udziału w sprawie następców powoda

(art. 174 § 1 pkt 1 w związku z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.). Stało się jednak inaczej, a Sąd

Apelacyjny, który nie uzyskał wiadomości o śmierci strony, przeprowadził rozprawę i w

dniu 20 marca 2002 r. wydał wyrok.

W tym stanie rzeczy postawiony w kasacji zarzut nieważności postępowania,

wynikającej z art. 379 pkt 2 i 5 oraz art. 64 § 1 k.p.c. jest uzasadniony, co nakazuje

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art.

39313

§ 1 k.p.c. w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy –

kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych,

Dz. U. Nr 13, poz. 98).