III CK 312/05

Sygn. akt III CK 312/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 grudnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o. o.

w K. przeciwko M.S. i Z. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w

dniu 16 grudnia 2005 r., kasacji pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4

lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala kasację.

Uzasadnienie

Zaskarżonym przez pozwanych M. S. i Zenona Szpilkę, wyrokiem z dnia 4 lutego

2005 r. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony przez powoda wyrok Sądu Okręgowego w N.

z dnia 31 sierpnia 2004 r. oraz zniósł i umorzył postępowanie wywołane wniesieniem

przez „A.(...)” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. sprzeciwu od nakazu

zapłaty Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 maja 2003 r. W sprawie tej ustalono co

następuje.

Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. w K. w pozwie

wniesionym w dniu 14 kwietnia 2003 r. przeciwko M. S. i Z. S. - wspólnikom spółki

cywilnej „A.(...)” domagało się zasądzenia od pozwanych kwoty 40.598,53 zł z

ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2003 r. Uzasadniając swe żądanie, powód

wskazał, iż pozwani są właścicielami odrębnego lokalu położonego w K. przy ul. P., zaś

powód, działając na zlecenie wspólnoty mieszkaniowej tegoż budynku, jako zarządca,

2

przeprowadził modernizację kotłowni i instalacji centralnego ogrzewania. Dochodzona

kwota stanowi przypadającą na pozwanych, jako członków wspólnoty, część kosztów

tych prac.

Sąd Okręgowy w K. wydał w dniu 15 maja 2003 r. nakaz zapłaty w postępowaniu

upominawczym, którym nakazał pozwanym M. S. i Z. S. - wspólnikom spółki cywilnej

„A.(...)”, aby w terminie dwóch tygodni zapłacili solidarnie powodowi kwotę 40.598,53 zł

z ustawowymi odsetkami zwłoki od dnia 23 stycznia 2003 r. do dnia zapłaty albo wnieśli

w tym terminie sprzeciw. Nakaz ten wraz z odpisem pozwu i pouczeniem został

doręczony każdemu z pozwanych w dniu 23 maja 2003 r.

Żaden z pozwanych nie wniósł sprzeciwu od tego nakazu. Sprzeciw od tego

nakazu wniosła natomiast „A.(...)” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w W., a w uzasadnieniu sprzeciwu znalazło się stwierdzenie: „..Pozwany zawiadamia,

że począwszy od dnia 6 maja br. (tj. daty rejestracji w KRS) działa jako spółka

kapitałowa z ograniczoną odpowiedzialnością pod tą samą nazwą firmową „A.(...)” - stąd

wnosi o uściślenie jego oznaczenia w toczącym się procesie. Z treści przedłożonego

jednocześnie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, iż „A.(...)” Spółka z o.o.,

stosownie do uchwały wspólników z dnia 28 marca 2003 r., przejęła M. S. & Z. S.

„A.(…).” Spółkę jawną.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2004 r., Sąd rozpatrujący sprawę uznał się za

niewłaściwy i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w N.. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia

2004 r., wskazując w nim jako pozwanego – „A.(...)” Spółkę z o. o. z siedziba w W. Filia

w N., Sąd Okręgowy w N. oddalił powództwo.

Wyrok powyższy zaskarżył powód wskazując w apelacji, że działa w imieniu

Wspólnoty Mieszkaniowej w K. mieszczącej się przy ul. P., domagając się jego

uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W

apelacji podniesiono naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.

18-33 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający

na przyjęciu, iż powodem w przedmiotowej sprawie jest zarządca nieruchomości

wspólnej - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z siedzibą w K., podczas

gdy z oświadczenia złożonego na rozprawie wynikało, że powodem w przedmiotowej

sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa w K. działająca przez zarządcą Miejskie

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej.

Rozpatrujący sprawę Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jest częściowo

uzasadniona, jednakże nie z powodów w niej wskazanych, ale z przyczyn, które Sąd

3

zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. bierze pod uwagę z urzędu. W szczególności Sąd II

instancji zauważył, że wskazani w pozwie i nakazie zapłaty pozwani Marian Skrzypiec i

Zenon Szpilka nie wnieśli sprzeciwu od nakazu zapłaty, który zatem w stosunku do nich

się uprawomocnił. Podmiot, który wniósł sprzeciw („A.(...)” Spółka z o. o.) nie był stroną

procesu, a zatem sprzeciw ten nie mógł odnieść skutku w stosunku do pozwanych. Taki

wniosek wypływa z faktu, że w stosunku do pozwanych nie zachodziło ogólne

następstwo w/w spółki z o. o., które mogłoby spowodować skuteczne wstąpienie tej

spółki w miejsce pozwanych M. S. i Zenona Szpilki, a w konsekwencji - skuteczne

wniesienie sprzeciwu i utratą mocy nakazu zapłaty.

Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu błędnego ustalenia stanu

faktycznego polegającego na przyjęciu, iż powodem w przedmiotowej sprawie jest

zarządca nieruchomości wspólnej - Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z

siedzibą w K., a nie Wspólnota Mieszkaniowa w K. działająca przez zarządcą Miejskie

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie doszło do

sugerowanego w apelacji przekształcenie podmiotowego po stronie powodowej gdyż nie

został złożony wniosek, o jakim mowa w art. 196 § 1 k.p.c., nie zostało wydane

przewidziane w tym przepisie postanowienie oraz nie miało miejsca przystąpienia

Wspólnoty Mieszkaniowej do sprawy w charakterze powoda.

W kasacji pozwani podnosząc, że zachodzi nieważność postępowania

apelacyjnego, zarzucili przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania w

zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy w tym art. art. 373 k.p.c., polegające

na nieodrzuceniu apelacji wniesionej przez podmiot nieuprawniony, nie będący stroną

niniejszego postępowania; art. 379 pkt 3 in fine k.p.c. w zw. z art. 363 § 1 k.p.c. przez

rozpoznanie sprawy, która została już prawomocnie osądzona pomiędzy stronami; art.

378 § 1 k.p.c. przez wykroczenie poza granice apelacji; art. 379 pkt. 2 k.p.c. – działanie

w sprawie jako pełnomocnika osoby, która nie była należycie reprezentowana. Pozwani

podnieśli także zarzut naruszenie prawa materialnego, a to: art. 6 ustawy z 24 czerwca

1994 r. o własności lokali poprzez utrzymanie nakazu zapłaty sankcjonującego brak

legitymacji procesowej czynnej po stronie powoda; art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2a

ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali przez usankcjonowanie umowy o

administrowanie zawartej pomiędzy Zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej a MPGK sp. z

o.o. w K. bez dochowania wymaganej prawem formy aktu notarialnego zastrzeżonej pod

rygorem nieważności; art. 22 ust. 3 pkt 10 in fine ustawy z 24 czerwca 1994 r. o

własności lokali przez usankcjonowanie braku wymogu uchwały właścicieli lokali

4

wyrażających zgodę (pełnomocnictwo) na wytoczenie przedmiotowego powództwa

przez MPGK sp. z o. o. w K.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Nie jest uzasadniony zarzut nieważności postępowania przed Sądem

Apelacyjnym. Skarżący twierdzą, że apelację wniósł podmiot nieuprawniony - Wspólnota

Mieszkaniowa w K., działająca przez zarządcę Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki

Komunalnej. Zarzut ten był już podnoszony w postępowaniu apelacyjnym. Trafnie Sąd

Apelacyjny zwrócił jednak uwagę, że samo oznaczenie w piśmie procesowym

zawierającym apelację innego podmiotu, niż tego, który dotychczas występował w

sprawie i który sporządził apelację, bez zachowania trybu, w jakim zgodnie z art. 196 § 1

k.p.c. może dojść do przekształcenia podmiotowego, nie mogło doprowadzić do

zamiany po stronie powodowej. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, jeżeli

zważyć, że apelacja została przygotowana przez osobę, która w całym procesie

reprezentowała, tego kto wystąpił z pozwem, czyli Miejskie Przedsiębiorstwo

Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w K. Pomimo zaznaczenia w apelacji, że

wspomniane Przedsiębiorstwo występuje jako reprezentant Wspólnoty Mieszkaniowe w

K., nie przedstawiono w niej żadnego dowodu na to, aby Wspólnota ta upoważniła to

Przedsiębiorstwo do takiego działania. W konkluzji należy wobec tego stwierdzić, że nie

mogło dojść do przekształcenia podmiotowego po stronie powodowej, a skoro pismo

zawierające apelację zostało przygotowane i podpisane przez osobę należycie

umocowaną do reprezentowania Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej

Spółki z o. o. w K., to nic nie stało na przeszkodzie, aby tę apelację rozpoznać.

Pozostałe zarzuty podniesione w kasacji mogłyby zostać uznane za

usprawiedliwione, tylko przy założeniu, iż zasadny jest zarzut nieważności postępowania

przed Sądem Apelacyjnym. Jeżeli ten zarzut okazał się niezasadny, to brak podstaw,

aby biorąc pod uwagę treść wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosić zarzuty dotyczące

naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Nie nasuwa wątpliwości stanowisko

Sądu Apelacyjnego, który stwierdził nieważność postępowania przed Sądem

Okręgowym. Nakaz zapłaty został wystawiony na osoby fizyczne, wspólników spółki

cywilnej. Sprzeciwu od tego nakazu złożył zaś podmiot nie występujący w procesie,

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy rozpoznał ten sprzeciw z

naruszeniem podstawowych zasad prawa procesowego, bowiem orzekł w stosunku do

pomiotu nie występującego w procesie, co pociągnęło za sobą nieważność

postępowania. W tej sytuacji prawomocny jest nakaz zapłaty wydany na wniosek

5

Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółka z o. o. w K. przeciwko

pozwanym. Nie wnikając bliżej w to, czy został on wydany zgodnie z prawem (pozostaje

to zresztą wobec upływu terminów do wniesienia środka zaskarżenia, poza kontrolą

sądu) zwrócić należy uwagę, że nakaz ów przewiduje obowiązek zapłaty za

rzeczywiście wykonane roboty, na rzecz nieruchomości stanowiącej współwłasność

pozwanych, które prowadził powód. To, czy wyegzekwowane z tego nakazu od

pozwanych kwoty, może zatrzymać sam powód, czy musi je przekazać Wspólnocie

Mieszkaniowej, określi zaś stosunek prawny łączący powoda z tą Wspólnotą.

Mając na względzie, że zarzuty podniesione w kasacji okazały się

nieusprawiedliwione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39312

k.p.c., orzekł jak w

sentencji.