IV CK 286/05

Sygn. akt IV CK 286/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 grudnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maria Grzelka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Gerard Bieniek

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa J.(...) Spółki z o.o. w W. przeciwko Przedsiębiorstwu

Produkcyjno - Handlowemu "M.(…)" Spółce z o.o. w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na

rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2005 r., kasacji strony pozwanej od

wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala kasację i zasądza od pozwanej Spółki na rzecz powódki kwotę 5.400,- (pięć

tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję kasacyjną.

Uzasadnienie

Pozwana Spółka z o.o. PPH „M.(…)” w B. pozostawała w stałych stosunkach

gospodarczych ze S. Z., prowadzącym działalność pod nazwą PPH „S.(…)”,

dostarczającym Spółce owoce cytrusowe i konserwy rybne na podstawie zamówień

ustnych. W dniu 20 października 2000 r. S. Z. zawarł ze Spółką z o.o. „F.(...)” w W.

umowa faktoringową nr (…), na podstawie której Spółka „F.(…)” zobowiązała się do

nabywania wierzytelności S. Z. dotyczących m. in. Spółki „M.(…)”, udokumentowanych

fakturami, sporządzonymi zgodnie z umową łączącą S. Z. z pozwaną. Faktury miały być

2

odpisane przez strony tej umowy oraz zawierać informację, że wierzytelność z danej

faktury została przeniesiona na Spółkę „F.(...)” i że zapłaty za nią pozwana powinna

dokonać na wymieniony w fakturze rachunek Spółki. W okresie od dnia 21 marca do

dnia 17 lipca 2002 r. S. Z. przedstawił Spółce „F.(...)” do wykupu następujące

wierzytelności:

- w kwocie 249.708,72 zł z faktury nr (…)/40 z dnia 15 marca 2002 r. według

zestawienia wierzytelności z dnia 21 marca 2002 r.,

- w kwocie 121.106,88 zł z faktury nr (…)/45 z dnia 8 kwietnia 2002 r.

według zestawienia wierzytelności z dnia 17 kwietnia 2002 r.,

- w kwocie 32.664,96 zł z faktury nr (…)/60 z dnia 6 maja 2002 r., oraz w

kwocie 112.992,00 zł z faktury nr (…)/61 z dnia 6 maja 2002 r. według zestawienia

wierzytelności z dnia 7 maja 2002 r.,

- w kwocie 149.200,80 zł z faktury nr (…)/85 z dnia 11 lipca 2002 r. według

zestawienia wierzytelności z dnia 17 lipca 2002 r.

Wszystkie faktury były podpisane przez wystawiającego S. Z. oraz przez osobę

uprawnioną u pozwanej do odbioru faktur VAT, ponadto, każda faktura była zaopatrzona

w pieczątkę o treści informującej, że zapłaty należy dokonać na podane konto.

Wszystkie zestawienia wierzytelności wystosowane przez S. Z. zostały potwierdzone

przez Spółkę „F.(...)” jako wykupione. Wymagalność wierzytelności objętych w/w

fakturami przypadała na różne daty w okresie od 15 czerwca do 7 października 2002 r.

Pozwana wierzytelności tych nie zaspokoiła. W dniu 19 grudnia 2003 r. Spółka „F.(...)”

zawarła z powodową Spółką z o.o. J.(…) w W., umowę o sprzedaż powódce

wierzytelności do różnych dłużników, w tym – do pozwanej z faktur nr (…)/40 z

15.III.2002 r., (…)/45 z 8.IV.2002 r., (…)/60 z 6.V.2002 r., (…)/61 z 6.V.2002 i 1/85

z 11.VII.2002 r. wystawionych przez S. Z. na łączną kwotę 498.342,48 złotych.

W dniu 13 kwietnia 2004 r. powódka wystąpiła przeciwko pozwanej

z powództwem o zapłatę w/w kwoty z odsetkami ustawowym szczegółowo określonymi

w pozwie. Do pozwu załączyła, oprócz odpisów umów cesji, zestawień wierzytelności i

faktur, także odpisy dowodów „Pz” dotyczących przyjęcia do magazynu pozwanej

towarów objętych fakturami oraz odpisy wykazów potwierdzających zakup

wierzytelności. Sąd Okręgowy w B. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu

upominawczym, a po wniesieniu przez pozwaną sprzeciwu – wyrokiem z dnia 12

października 2004 r. uwzględnił powództwo. Sąd uznał, że zgodnie z umową faktoringu

nabycie wierzytelności następowało przez złożenie ze strony S. Z. zestawienia

3

wierzytelności do wykupu i pisemne potwierdzenie przez Spółkę „F.(...)” tych

wierzytelności jako wykupionych i że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy doszło

do skutecznego przeniesienia na Spółkę „F.(...)” wierzytelności objętych fakturami nr

(…)/40, (…)/45, (…)/60, (…)/61 i (…)/85. Zdaniem Sądu Okręgowego, aneksy do

umowy, zmieniające jej brzmienie w stosunku do tekstu załączonego do pozwu nie miały

wpływu na skuteczność przelewu. Także drugą umowę cesji Sąd Okręgowy uznał za

skuteczną nie podzielając zarzutu pozwanej, że pierwotnie złożony przez powódkę

odpis umowy z dnia 19 grudnia 2003 r., zawierający w niektórych miejscach zamazania

(dotyczące stosunków z innymi dłużnikami), nie mógł stanowić dowodu w sprawie.

Odnośnie do istnienia wierzytelności Sąd Okręgowy przyjął, że zaświadczały o tym

faktury, dowody „Pz”, a także pismo pozwanej z dnia 18 kwietnia 2002 r. potwierdzające,

że należność objęta fakturą nr (…)/45 zostanie przelana Spółce „F.(...)”. Stwierdził też,

że w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana przyznała, iż w ramach kontaktów

handlowych ze S. Z. zawarła z nim umowę sprzedaży artykułów spożywczych w

związku z czym wystawione zostały faktury objęte sporem. Za spóźnione, a częściowo –

bezprzedmiotowe, uznał Sąd Okręgowy wnioski dowodowe pozwanej oparte na

twierdzeniu, że doszło do odstąpienia od umów sprzedaży, których dotyczyły faktury

(…)/40, (…)/45, (…)/60, (…)/61 i (…)/85 o czym miały zaświadczać 4 faktury

korygujące.

Apelację pozwanej od tego wyroku Sąd Apelacyjny w B. oddalił przyznając rację

skarżącej, że w postępowaniu upominawczym nie znajduje zastosowania zasada

prekluzji dowodowej, oraz, że, formalnie rzecz biorąc Sąd Okręgowy powinien wydać

postanowienie o dopuszczeniu dowodów z odpisów dokumentów złożonych przez

powódkę jednakże nieprzeprowadzenie określonych dowodów oraz niewydanie

postanowienia o dopuszczeniu dowodów, na których Sąd się oparł, nie miało wpływu na

wynik sprawy. Poza tym, w całości podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne Sądu

pierwszej instancji. W szczególności, przyjął, że istnienie umowy sprzedaży pomiędzy

pozwaną i S. Z. nie budziło wątpliwości w sytuacji, gdy dokumenty rozliczeniowe

(faktury, dowody „Pz”) nie zostały podważone co do swej autentyczności ani treści a

pozwana nie tylko przyznała, że pozostawała ze S. Z. w stosunkach handlowych, ale

reprezentujący ją profesjonalny pełnomocnik przyznał w sprzeciwie od nakazu zapłaty,

że faktury powołane przez powódkę dotyczyły umów sprzedaży, z których wynikły

wierzytelności, będące następnie przedmiotem cesji na rzecz Spółki „F.(...)”. Aprobował

również stanowisko, że doszło do skutecznego przelewu na podstawie każdej z dwóch

4

umów wskazanych w pozwie stwierdzając zarazem, że dla ważności pierwszej z nich

nie miała znaczenia okoliczność, iż pozwana została zawiadomiona o przelewie

wierzytelności przed ich faktycznym przeniesieniem na faktora. Wprawdzie pozwana

formułowała różne zarzuty odnośnie do nieistnienia wierzytelności w chwili zawierania

umowy faktoringu (potrącenie, odstąpienie od umowy, fikcyjność umowy), to jednak

ostatecznie podtrzymywała tylko twierdzenie, że wierzytelności w ogóle nie powstały

wobec niezawarcia umowy sprzedaży przez S. Z. i pozwaną. W tej sytuacji – zdaniem

Sądu Apelacyjnego – kwestia zawiadomienia o przelewie i wynikające z tego skutki

przewidziane w art. 512 i 513 k.c. były bezprzedmiotowe. Ponadto, gdyby założyć, że

pozwanej służyło uprawnienie do odstąpienia od umowy to złożone w tym zakresie

oświadczenie cedentowi nie odniosłoby skutku wobec cesjonariusza. Również, w

związku z wewnętrzną sprzecznością różnych stanowisk pozwanej odnośnie do

przyczyn nieistnienia wierzytelności i wynikających z tego wzajemnie wykluczających się

tez dowodowych, na które zawnioskowali zostali świadkowie S. Z., D. S. i R. S., a także

przedstawiciele stron – A. L. i R. B. niecelowe byłoby prowadzenie postępowania

dowodowego w tym zakresie.

W kasacji pozwana zarzuciła wyrokowi Sądu Apelacyjnemu błędną wykładnię:

1. art. 66 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 60 k.c. w zw. z art. 3531

k.c. przez

przyjęcie, że określając w umowie ramowej sposób zawierania poszczególnych umów,

strony mogą uznać za zdarzenie powodujące zawarcie umowy właściwej, takie

zachowanie się jednej ze stron (oblata), które nie jest przejawem (oświadczeniem) woli

składanym oferentowi,

2. art. 513 § 1 k.c. w zw. z art. 491 k.c. przez przyjęcie, że oświadczenie

dłużnika scedowanej wierzytelności o odstąpieniu od umowy, będącej źródłem

scedowanej wierzytelności, powinno być złożone cesjonariuszowi, a nie cedentowi, gdy

cedent popada w zwłokę z wykonaniem zobowiązania wzajemnego na rzecz dłużnika po

dacie powiadomienia go o dokonanym przelewie,

3. art. 512 k.c. w zw. z art. 513 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że zawiadomienie

dłużnika o dokonaniu cesji dłużnikowi przed datą dokonania cesji wywiera skutki

prawne, jakie ustawa wiąże z powiadomieniem dłużnika cesji.

Zarzuciła też niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 66 §§ 1 i 2 k.c., w zw. z art. 60 k.c. w zw. z art.

39 k.c., w zw. z art. 201 § 1 k.s.h., w zw. z art. 205 § 1 k.s.h. przez nieustalenie

bezwzględnej nieważności zapisu przedmiotowej w sprawie umowy faktoringowej,

5

stanowiącego, iż zawarcie poszczególnych umów przelewu następuje przez

wprowadzenie przez F.(...) sp. z o.o. (oblata oferty cesji) danych o przelewanej

wierzytelności do pamięci komputera, gdy strony tejże umowy nie postanowiły, że S. Z.

(oferent cesji) będzie świadkiem tego zachowania,

2. art. 535 § k.c. w zw. z art. 66 §§ 1 i 2 k.c., w zw. z art. 60 k.c., w zw. z art.

39 k.c. w zw. z art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 205 § 1 k.s.h. przez przyjęcie, że S. Z.

sprzedał pozwanemu towary wskazane w przedmiotowych w sprawie fakturach, gdy w

sprawie brak podstaw do ustalenia, że pozwany (oblat oferty sprzedaży) oświadczył S.

Z. wolę przyjęcia złożonych przez niego oferty zawarcia umów sprzedaży.

3. art. 509 k.c. w zw. z art. 535 § 1 k.c. w zw. z art. 66 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z

art. 60 k.c. w zw. z art. 39 k.c. w zw. z art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 205 § 1 k.s.h. przez

przyjęcie, że S. Z. przelał na F.(...) sp. z o.o. przedmiotowe wierzytelności, gdy w

sprawie brak podstaw do ustalenia, że F.(...) sp. z o.o. oświadczył S. Z. wolę przyjęcia

złożonych przez niego ofert zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności, a ponadto, brak

podstaw do przyjęcia zawarcia umów sprzedaży pomiędzy S. Z. a pozwanym pozbawia

skutków prawnych umowy przelewu zawarte pomiędzy S. Z. a F.(...) sp. z o.o. zgodnie z

zasadną nemo plus iuris ....

4. art. 509 k.c. w zw. z art. 535 § 1 k.c. w zw. z art. 66 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z

art. 60 k.c. w zw. z art. 39 k.c. w zw. z art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 205 § 1 k.s.h. przez

przyjęcie, że F.(...) sp. z o.o. przelała na powoda przedmiotowe wierzytelności, gdy w

sprawie brak podstaw do ustalenia, że F.(...) sp. z o.o. i J.(...) sp. z o.o. złożyły zgodne

oświadczenia woli zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności, zaś brak podstaw do

przyjęcia zawarcia umów sprzedaży pomiędzy S. Z. a pozwanym oraz umowy przelewu

wierzytelności pomiędzy S. Z. a F.(...) sp. z o.o. zgodnie z zasadną nemo plus iuris ....

pozbawia skutków prawnych umowę przelewu zawartą pomiędzy F.(...) sp. z o.o. a J.(...)

sp. z o.o.,

5. art. 353 § 1 k.c. przez uznanie zasadności roszczenia powoda, choć w

sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że sporne wierzytelności istnieją i przysługują

powodowi.

Ponadto, wskazała na naruszenie następujących przepisów postępowania: art.

495 § 3, 385 w zw. z art. 378 § 1 w zw. z art. 233 § 1, 235, 236, 229, 230, 245, 309 w

zw. z 391 § 1 i w zw. z art. 47912

§ 1, a także art. 227 w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art.

391 § 1 k.p.c. zarzucając, że:

6

- Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż w sprawie gospodarczej strona nie ma

obowiązku złożenia wniosku o dopuszczenie dowodu, a sąd – wydania postanowienia o

dopuszczeniu dowodu,

- faktury, dokumenty magazynowe oraz odpisy umów z zmazaniami

względnie o treści innej aniżeli wynikająca z tekstu jednolitego, a także wykazy

zakupionych wierzytelności bez dowodów ich doręczenia nie mają mocy dowodowej,

- powódka nie mogła w toku postępowania przedłożyć właściwej umowy

przelewu z dnia 19.XII. 2003 r.

- Sąd Apelacyjny błędnie zaaprobował niedopuszczenie dowodów ze

świadków na okoliczność odstąpienia od umowy sprzedaży, względnie na okoliczność

niezawarcia umowy sprzedaży i przyczyny wystawienia faktur korygujących,

- Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że pozwana została zawiadomiona o

pierwszym przelewie skoro zapisy w fakturach pochodzą sprzed dat dokonania

rzekomych przelewów,

- Sąd Apelacyjny błędnie oddalił apelację pomimo braku do tego podstaw.

Powołując się na powyższe pozwana w kasacji wnosiła o zmianę zaskarżonego

wyroku i oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podzielając ustalenia faktyczne i wnioski Sądu pierwszej instancji Sąd Apelacyjny

zaaprobował także stanowisko, że zgodnie z umową faktoringu nabywanie

wierzytelności dokonywało się przez złożenie zestawień wierzytelności ze strony S. Z. i

pisemne potwierdzenie przez Spółkę „F.(...)” wykazu zakupionych wierzytelności. W tej

sytuacji rozważanie przez Sąd Apelacyjny charakteru i mocy dowodowej wydruków

komputerowych w aspekcie istotnego elementu umowy cesji było bezprzedmiotowe i nie

mogło być podstawą zarzutów kasacji zmierzających do wykazania, że jednostronne

zachowanie się Spółki „F.(...)” nie mogło doprowadzić do przeniesienia wierzytelności.

Zarzuty te, zarówno w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego jaki i w

zakresie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania podlegały odrzuceniu jako

bezprzedmiotowe. Wobec tego, że pozwana nie podważyła ustalonej przez Sąd

Okręgowy treści umowy faktoringu ani do czasu wniesienia kasacji nie kwestionowała, iż

wykazy zakupionych wierzytelności zostały S. Z. doręczone, także zarzuty co do

przyjęcia ofert zakupu wierzytelności nie mogły być uznane za zasadne.

7

Odnośnie do zarzutów opartych na twierdzeniu o odstąpieniu od umowy

sprzedaży ze S. Z. należy zauważyć, że zarzuty te – podobnie jak w ogóle problematyka

skuteczności względem cesjonariusza działań podjętych przez cedenta i dłużnika po

zawiadomieniu o przelewie, miałaby znaczenie w przypadku podtrzymywania przez

pozwaną twierdzenia, że odstąpiła od umowy sprzedaży ze S. Z. Tymczasem – jak

trafnie dostrzegł to Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku i czego skarżąca nie

zanegowała w kasacji - w toku postępowania apelacyjnego pozwana nie kontynuowała

wcześniejszej linii obrony (potrącenie, odstąpienie, fikcyjność umowy) lecz ograniczyła

się do podtrzymania twierdzenia, że umowa sprzedaży nie została zawarta. Skoro tak,

to w rozpoznawanej sprawie istotna pozostawała tylko kwestia, czy S. Z. i pozwaną

wiązała umowa (umowy) sprzedaży, oraz, czy wynikające z tej umowy wierzytelności do

pozwanej zostały skutecznie przelane na Spółkę „F.(...)”, następnie na powodową

Spółkę „I.(…)”.

Sąd Apelacyjny przyjął, że o istnieniu umowy sprzedaży świadczyły wystawione

przez S. Z. i poświadczone przez pozwaną faktury oraz dowody „Pz”. Można dodać, że

na potwierdzenie powyższej okoliczności mógł służyć także dowód na, w którym jest

mowa o tym, iż S. Z. i pozwana pozostają w stałej współpracy, a umowy pomiędzy nimi

są zawierane na ustne zlecenia, oraz pismo pozwanej z dnia 18 kwietnia 2002 r. do

Spółki „F.(...)”. Szczegółowy i przekonujący wywód Sądu Apelacyjnego w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku odnośnie do możliwości wykazywania na podstawie dowodów

pośrednich, że umowa została zawarta, zwalnia Sąd Najwyższy od bliższego

motywowania poglądu w pełni podzielającego stanowisko Sądu Apelacyjnego. Również

nie sposób nie uwzględnić argumentu, że profesjonalny pełnomocnik pozwanej (a także

sama pozwana w piśmie przedsądowym na k – (…)) przyznał, że pozwana miała

umowę sprzedaży ze S. Z., z której wynikły faktury nr (…)/40, (…)/45, (…)/60, (…)/6(…)

i (…)/85. Przyznanie to obejmowało nie tylko – jak chciałaby pozwana, zastępowana

później przez innego pełnomocnika – fakt sporządzenia faktur i ich podpisania lecz

także zamiar przeniesienia własności rzeczy i ich wydania w zamian za zapłatę ceny.

Dostatecznie przekonywało to, że umowa sprzedaży została zawarta i to tym bardziej,

że przez znaczną część procesu pozwany popierał tezę o odstąpieniu od umowy, a do

tego wszakże niezbędne było przyjmowanie, że umowa została zawarta. Dowody ze

świadków i przesłuchania stron nie zostały zawnioskowane na okoliczność, że do

zawarcia umowy sprzedaży nie doszło lecz na inne (nota bene, niekiedy wzajemnie

wykluczające się) okoliczności w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia

8

przez Sąd tych wniosków, co Sąd Apelacyjny trafnie ocenił w zaskarżonym wyroku. W

tym miejscu wypada zauważyć – w nawiązaniu do stwierdzenia pozwanej na str. 6

kasacji – że w kontradyktoryjnym procesie cywilnym strona nie może formułować tezy

dowodowej na okoliczność czy określone zdarzenie miało miejsce lecz powinna to

uczynić przez wskazanie, że zdarzenie to miało miejsce.

Co do skuteczności przelania wierzytelności na Spółkę „F.(...)” zarzuty kasacji

sprowadzały się do zakwestionowania odpisów umów cesji jako mających charakter

dowodów. Zarzuty te także nie podlegały uwzględnieniu. Odpisy dokumentów

prywatnych poświadczone za zgodność z oryginałem, mają moc dokumentów

prywatnych (art. 245 k.p.c.), mogą być zatem podstawą ustaleń sądu. Okoliczność, że

niektóre fragmenty oryginału zostały w odpisie pominięte lub zamazane albo, że odpis

został sporządzony na podstawie oryginału umowy w brzmieniu nie uwzględniającym

aneksów nie pozbawia takiego odpisu mocy dowodu, natomiast może być podstawą

zarzutu, że zdarzenie podlegające ustaleniu zostałoby ocenione inaczej, gdyby znana

była treść pominięta lub zamazana. W przeciwnym razie nie wpływa to na wynik sprawy.

Pozwana w kasacji nie wykazała, że ustalenia Sądu poczynione na podstawie odpisów

umów cesji byłyby inne gdyby Sąd od początku procesu dysponował pełnymi tekstami

obydwu umów. Zważywszy zaś, że odnośnie do umowy z dnia 20.X.2000 r. pozwana

podkreślała brak w tekście pierwotnego odpisu treści ujętej następnie w art. 5 § 1 pkt 3

tekstu później przedstawionego bezpodstawność powyższych zarzutów wynikała także z

tego, że art. 5 § 1 pkt 3 umowy wg tekstu jednolitego dotyczył korekty faktur.

Tymczasem – jak wyżej wzmiankowano – pozwana zrezygnowała z argumentu, że

odstąpiła od umowy na dowód czego – jak twierdziła wcześniej – wystawione zostały

faktury korygujące.

Co do zasad tzw. prekluzji dowodowej należy stwierdzić, że trafny pogląd Sądu

Apelacyjnego, iż w postępowaniu upominawczym nie obowiązują rygory właściwe

postępowaniu nakazowemu, działa w obydwie strony, tzn. także powód po wniesieniu

sprzeciwu jest uprawniony do przedstawienia kolejnych dowodów, jeżeli wymaga tego

odniesienie się do stanowiska strony przeciwnej.

Odnośnie do braku formalnego wnioskowania przez powoda o przeprowadzenie

dowodów z przedstawionych dokumentów oraz niewydania przez Sąd odpowiedniego

postanowienia wystarczy zgodzić się z Sądem Apelacyjnym, że te uchybienia nie miały

wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy przedmiotowe dowody

przeprowadził, a pozwana nie podnosiła, że nie była w stanie do nich się odnieść.

9

Reasumując, Sąd Najwyższy uznał, że w ustalonych okolicznościach doszło do

nabycia przez Spółkę „F.(...)” wierzytelności S. Z. do pozwanej i do skutecznego

przelania tych wierzytelności na powódkę. W sytuacji gdy pozwana wierzytelności tych

nie zaspokoiła ani w procesie nie podtrzymywała twierdzenia o skutecznym względem

Spółki „F.(...)” odstąpieniu od umowy sprzedaży ze S. Z., problematyka dowiedzenia się

przez pozwaną o przelewie zanim nastąpiło przeniesienie wierzytelności na Spółkę

„F.(...)” nie wymagała rozważenia. Problematyka ta mogłaby mieć znaczenie gdyby Sąd

Apelacyjny przyjął – tak, jak oceniał to pełnomocnik powódki – że umowa faktoringowa

wywołała jedynie zobowiązujący skutek, natomiast przeniesienia wierzytelności

następowały później i to w wyniku złożenia przez S. Z. zestawień wierzytelności.

Wówczas bowiem podlegałoby rozważeniu, czy zawiadomienie pozwanej zawarte w

treści faktur, było skuteczne, oraz, czy pomiędzy stronami umowy faktoringu w ogóle

doszło do przelewu wierzytelności zważywszy, że skutek rzeczowy wymagałby działania

obydwu stron umowy z dnia 20.X.2003 r. a nie tylko jednej z nich.

W kasacji nie zostały podniesione zarzuty ze wskazaniem na art. 510 k.c. i art.

511 k.c. w związku z czym powyższe zagadnienie usuwało się spod osądu Sądu

Najwyższego. Można jedynie zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie

byłaby wykluczona ocena, iż umowa faktoringowa dotyczyła wierzytelności przyszłych,

zatem, zawiadomienie o przelewie było skuteczne i wykluczało możność unicestwienia

tych wierzytelności w stosunku do Spółki „F.(...)” przez działanie pozwanej wobec S. Z.

podjęte po dacie zawiadomienia o przelewie (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia

6.XI.2003 r. III CK 16/02 OSP 2005 nr 7-8, poz. 96, orzeczenie SN z dnia 5.XI.1999 III

CKN 423/98 – OSNC 2000 nr 5, poz. 92, uchwała SN z dnia 19.IX.1997 r. III CZP 45/97

– OSNC 1998 nr 2, poz. 22).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację (art. 39312

k.p.c. w

brzmieniu sprzed 6 lutego 2005 r.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 108

§ 1 k.p.c.