IV CK 247/05

Sygn. akt IV CK 247/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

Protokolant Izabela Czapowska

w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego

Zakładu Opieki Zdrowotnej […]

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 18 maja 2006 r.,

kasacji strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 stycznia 2005 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. oddalił apelację

powodowego Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki

Zdrowotnej […] od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 listopada 2004 r.,

którym oddalono żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz od pozwanego

Narodowego Funduszu Zdrowia Warmińsko kwoty 3080245,16 zł z tytułu

wydatków poniesionych w latach 2001 – 2002 na sfinansowanie zwiększonych

kosztów wynagrodzeń wypłaconych pracownikom na podstawie art. 4a ustawy z

dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu

przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), obowiązującego od dnia 1 stycznia 2001 r. na

podstawie ustawy nowelizacyjnej z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 5,

poz. 45, tzw. „ustawa 203”). U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że brak

podstaw do przypisania Narodowemu Funduszowi Zdrowia (poprzednio kasom

chorych) jakiegokolwiek prawnego obowiązku uczestniczenia w poniesieniu

kosztów związanych z finansowymi konsekwencjami tzw. „ustawy 203”.

Skarga kasacyjna powoda - oparta na obu podstawach z art. 3983

k.p.c. –

zawiera zarzut naruszenia art. 194 k.p.c., art. 3571

k.c. oraz art. 1a pkt. 6 i 7, art.

53, 60, 72 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu

zdrowotnym (DZ. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 68 Konstytucji RP, a także 4a

ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu

przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.) – i zmierza do uchylenia powyższego wyroku

oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kluczowe w sprawie zagadnienie dotyczące podstawy prawnej do

przypisania Narodowemu Funduszowi Zdrowia (poprzednio kasom chorych)

obowiązku uczestniczenia w poniesieniu kosztów związanych z finansowymi

konsekwencjami tzw. „ustawy 203” było przedmiotem rozstrzygnięcia składu

3

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 30 marca 2006 r.,

IIICZP 130/05 (dotychczas niepublikowana) stwierdził: „artykuł 4a ustawy z dnia

19 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym kształtowaniu przyrostu przeciętnych

wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r.

Nr 1, poz. 2 ze zm.) stanowi – w związku z art. 56 k.c. – podstawę roszczenia

samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w stosunku do kasy chorych

(Narodowego Funduszu Zdrowia) o zwrot zwiększonego wynagrodzenia

pracowników, jeżeli zakład ten, mimo prawidłowego gospodarowania środkami

uzyskanymi na podstawie umowy o udzielenie świadczeń zdrowotnych, nie mógł

tych kosztów pokryć w całości lub w części”. Z obszernej argumentacji wynika, że

włączenie obciążenia powstałego na podstawie art. 4a w treść stosunku

zobowiązaniowego o udzielenie świadczeń zdrowotnych prowadziło do istotnej

modyfikacji, a w istocie do rozszerzenia zobowiązania do finansowania tych

świadczeń. Oznacza to, że zakład opieki zdrowotnej mógł domagać się renegocjacji

umowy, tak by w uzasadnionym rozmiarze uwzględniała ona koszt zwiększonych

wypłat z tytułu wynagrodzeń, a w wypadku odmowy renegocjacji mógł domagać się

zwrotu – w analogicznym zakresie – spełnionych z tego tytułu świadczeń.

Zobowiązanie powinno być bowiem wykonane zgodnie z jego treścią oraz

w sposób odpowiadający kryteriom wynikającym z zasad współżycia społecznego

i celu społeczno-gospodarczego (art. 354 § 1 k.c.).

Stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale, i aprobowane przez

Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną, co do znaczenia art. 4a ustawy

z dnia 16 grudnia 1994 r. i jego skutków w odniesieniu do stosunku

zobowiązaniowego łączącego strony, jest zasadniczo odmienne od tego, które zajął

Sąd Apelacyjny. Skarżący zasadnie zatem zakwestionował pogląd tego Sądu

o braku podstaw do przypisania pozwanemu obowiązku zwrotu kosztów

poniesionych przez powoda na wypłatę zwiększonego wynagrodzenia pracowników

na podstawie „ustawy 203”.

Zasadne zakwestionowanie tego poglądu uzasadniało uwzględnienie skargi

kasacyjnej i orzeczenie w oparciu o art. 39815

k.p.c. Kwestia wysokości roszczeń,

jakie mogą przysługiwać powodowi, nie była w ogóle przedmiotem ustaleń oraz

oceny Sądu, i pozostała całkowicie otwarta.

4

db