III CSK 119/06

Sygn. akt III CSK 119/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 września 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

Protokolant Bożena Nowicka

w sprawie z powództwa W.T., A.V., A.T., R. P., S.T. i R.T.

przeciwko Skarbowi Państwa - Lasom Państwowym Nadleśnictwu […]

o wydanie nieruchomości,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 14 września 2006 r.,

na rozprawie

skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną i nie obciąża powodów kosztami

procesu w postępowaniu kasacyjnym.

2

Uzasadnienie

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 27

lipca 2005 r. oddalającego ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. -

oddalającego powództwo przeciw Skarbowi Państwa, Lasom Państwowym

Nadleśnictwu […]o wydanie nieruchomości położonej w S., stanowiącej lasy i

grunty leśne oznaczonej jako:

1. działka ewidencyjna nr 1[...] pow. 0,10000 ha powstała z parceli 1. kat. Nr

[...],

2. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 16,3100 ha powstała z

parceli gr. 1 kat. Nr [...] i parceli gr. 1. kat. Nr [...],

3. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 22,0900 ha powstała z

parcel gr. 1 kat. Nr [...],

4. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 21,9100 ha, powstała z

parceli gr. 1 kat. Nr [...],

5. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 20,4200, powstała

z parceli gr. 1 kat. Nr [...],

6. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 17,3100 ha, powstała z

parceli gr. 1 kat. Nr [...],

7. wydzielona część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 13,3217 ha, powstała z

parceli gr. 1 kat. Nr [...] i części parceli gr. 1 kat. Nr [...].

Żądając wydania tej nieruchomości, powodowie twierdzili, że władający nią

Skarb Państwa – Lasy Państwowe, wbrew swemu przekonaniu, nie nabył

własności na podstawie przepisów Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia

Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność

Skarbu Państwa (Dz.U. 1944 nr 15, poz. 82) – określany dalej w skrócie jako dekret

o lasach, ponieważ powierzchnia każdej z wymienionych parcel nie przekraczała

25 ha, wymaganej w myśl art. 1 ust. 2 dekretu o lasach.

3

Sąd Okręgowy ustalił, jako okoliczność bezsporną, że w chwili wejścia

w życie dekretu oraz przed 1 września 1939 r. (data rozpoczęcia przez III Rzeszę

drugiej wojny światowej) właścicielem lasów i gruntów leśnych objętych sporem

oraz innych nieruchomości był J.T. - spadkodawca powodów, zmarły 19 lutego

1989 r. Nieruchomości te, o łącznej powierzchni 4 555,12 ha zostały przejęte na

własność i upaństwowione: w części stanowiącej lasy, na podstawie dekretu o

lasach (przejęcie protokolarne w dniu 10 maja 1946 r.), a w pozostałej części na

podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Nieruchomości nabyte na podstawie dekretu o lasach objęte zostały księgą

wieczystą Kw nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S., w której jako właściciel

spornej nieruchomości, pozostającej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa

Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo, wpisany jest w dziale II Skarb Państwa.

W toku postępowania dowodowego, Sąd ustalił oznaczenia parcel katastralnych

oraz utworzonych z nich działek ewidencyjnych i stwierdził, że w dniu 12 grudnia

1944 r. powierzchnia każdej z parcel nie przekraczała 25 ha. Okoliczność ta jednak

nie wyłączała ich spod nacjonalizacji na podstawie dekretu o lasach, ponieważ

przewidziane tam wyłączenie dotyczyło tylko parcel leśnych, należących do

właścicieli (współwłaścicieli) będących osobami fizycznym, grunty których nie

podlegały przejęciu na cele reformy rolnej. Wynika to z następującego brzmienia

art. 1 dekretu o lasach: Lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha,

stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych

przechodzą na własność Skarbu Państwa.

(2) Wraz z lasami i gruntami leśnymi przechodzą na własność Skarbu

Państwa, o ile stanowią własność lub współwłasność tej samej osoby:

a) wszelkie śródleśne grunty, łąki i wody,

b) grunty deputatowe administracji i straży leśnej,

c) wszelkie nieruchomości i ruchomości położone na terenie obiektu

leśnego, przechodzącego na własność Skarbu Państwa, niezależnie od

swego przeznaczenia,

4

d) wszelkie nieruchomości i ruchomości, służące do prowadzenia

gospodarstwa leśnego (zabudowania, urządzenia techniczne,

transportowe, komunikacyjne itp.) niezależnie od swego położenia,

e) wszelkie zapasy materiałowe (remanenty) zarówno w lesie jak

i zakładach przemysłowych, przechodzących na własność Skarbu

Państwa.

(3) Przepisy art. (1) i (2) nie odnoszą się do lasów i gruntów leśnych:

a) stanowiących własność samorządu terytorialnego,

b) podzielonych prawnie lub faktycznie przed dniem 1-go września

1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha, a stanowiących własność osób

fizycznych, grunty których nie są objęte przepisami artykułu 2 lit. e)

dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia

6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (...).

Sąd I instancji zwrócił uwagę na deklaratoryjny charakter wpisu prawa

własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej, dopuszczalnego również po

uchyleniu dekretu o lasach z dniem 1 października 1990 r., ponieważ art. 6 ustawy

z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. 1990 r. nr 55 poz.

321) stanowi o pozostawieniu w mocy nabycia własności, które nastąpiło na

podstawie przepisów dekretu.

Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji powodów oddalił

ją włączając w zakres rozważań również okoliczności ujawnione po wydaniu

wyroku przez Sąd Okręgowy, tj. ustalenia wynikające z decyzji Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z 5 maja 2005 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody z 23

sierpnia 2004 r. stwierdzającej, że (ściśle oznaczone) parcele tożsame z

przedmiotem powództwa windykacyjnego, z wyjątkiem parceli nr [...], podpadały

pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Wymienioną decyzją Ministra postępowanie zostało umorzone. Okoliczności

faktyczne powołane w uzasadnieniu decyzji Ministra potwierdzają, że część

majątku ziemskiego J.T. została przejęta na cele reformy rolnej, a powodowie – jak

stwierdził Sąd Apelacyjny nie uzyskali orzeczenia stanowiącego dowód tego, że

żadna z jego nieruchomości nie podlegała przepisom o przeprowadzeniu reformy

5

rolnej, mimo że według oceny tego Sądu utworzenie przed 1 września 1939 r.

parcel katastralnych wypełniało przesłankę podziału - istotną dla wyłączenia

lasów spod działania dekretu o lasach.

Wobec wpisania Skarbu Państwa w dziale II księgi wieczystej, na rzecz

pozwanego działa domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym

stanem prawnym .

W skardze kasacyjnej powodowie przytoczyli następujące podstawy:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, 2 i 3 lit.

b) dekretu o lasach w związku z art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r.

o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55; poz. 321) poprzez ich

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym

uznaniu, iż nieruchomości o charakterze leśnym, wydzielone przed dniem

1 września 1939 roku na parcele mniejsze niż 25 ha każda, a zatem

podlegające wyłączeniu spod działania powołanego dekretu z dnia

12 grudnia 1944 roku, podlegają jednak nacjonalizacji na podstawie

dekretu o lasach, a zatem stały się skutecznie, z mocy samego prawa,

własnością Skarbu Państwa,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 lit. e)

dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września

1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz.

13) [dalej zwany „dekretem o reformie rolnej"] poprzez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu, iż

nieruchomości ziemskie (składające się na „pozostały majątek ziemski J.T.")

podzielone faktycznie i prawnie przed dniem 1 września 1939 roku na

parcele mniejsze niż 25 ha każda, nie powiązane funkcjonalnie z

gospodarstwem rolnym, a także nie przeznaczone na cele reformy rolnej,

których tylko ogólna łączna powierzchnia przekraczała 100 ha podpadały

pod działanie dekretu o reformie rolnej,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 21 ust. 1 i art.

64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 222 § 1 oraz

922 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie

6

polegające na odmowie ochrony prawa do dziedziczenia i prawa własności

powodów, mimo że pozwany nie dysponuje żadnym tytułem prawnym

poza protokołem sporządzonym przez leśników w dniu 10 maja 1946 r.,

który skutecznie mógłby być przeciwstawiony roszczeniu

windykacyjnemu Powodów,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięcie

przepisów chroniących prawo własności w dniu konfiskaty nieruchomości

na rzecz Państwa bez przyznania jakiegokolwiek odszkodowania tj. art.

385 kodeksu cywilnego austriackiego, art. 99 Konstytucji Marcowej z 1921

roku (oba przepisy obowiązywały w grudniu 1944 roku) i bez

przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego lub

sądowego i błędne przyjęcie, że powództwo windykacyjne jest niezasadne.

5. naruszenie art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku Protokołu

Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 roku

(Dz.U. z 1995 r., Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4

listopada 1950 roku, a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8

oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka

i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1933, Nr 61, poz. 284) poprzez

pozbawienie Powodów prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania

efektywnego korzystania z przedmiotowej nieruchomości (prawa własności

nieruchomości) składających się z działek ewidencyjnych, wobec których

Skarb Państwa nie legitymuje się żadnym skutecznym dowodem

potwierdzającym jego prawo własności za wyjątkiem protokołu

sporządzonego przez leśników w dniu 10 maja 1946 roku,

6. naruszenie następujących przepisów Konstytucji - art. 2 (gwarancja

praworządności), art. 21 ust. 2 (zakaz pozbawiania własności na inne cele

niż publiczne i bez słusznego odszkodowania), art. 21 ust. 1 w związku z art.

20 (ochrona własności prywatnej jako podstawa ustroju gospodarczego

Polski), art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 (gwarancja ochrony istoty prawa

własności), art. 32 (zasada równości), art. 32 (zasada proporcjonalności) -

7

oraz art. 1 Protokołu nr 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku do

Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,

ratyfikowanego przez Rzeczypospolitą Polską w dniu 4 listopada 1994 roku

(Dz.U. z 1995 r., Nr 26, poz. 175), a to przez przyjęcie, że prawo własności

nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem zostało nabyte przez

Skarb Państwa od ojca powodów w oparciu o dekret wydany przez

niekonstytucyjny organ Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego oraz bez

jakiegokolwiek odszkodowania,

Pozwany Skarb Państwa wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej.

Prokurator Generalny, do którego Sąd Najwyższy zwrócił się o zajęcie

stanowiska w przedmiocie zasadności skargi kasacyjnej wyraził pogląd, że winna

ona być oddalona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dochodzenie roszczenia windykacyjnego wymaga przeprowadzenia

dowodu własności rzeczy, której wydania domaga się powód. W rozpoznawanej

sprawie ustalono, że nieruchomość objęta roszczeniem powodów ma urządzoną

księgę wieczystą nr Kw [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S., z wpisem w

dziale II prawa własności Skarbu Państwa uzupełnionego stwierdzeniem, że

nieruchomość pozostaje w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy

Państwowe Nadleśnictwo, będącego jednostką organizacyjną Skarbu Państwa.

Art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, (tekst

jednolity Dz.U. 2001 r. nr 124 poz. 1361) ustanawia domniemanie, że prawo jawne

z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Domniemanie to może być obalone (tak SN np. w wyroku z 6 grudnia 2000 r., III

CKN 179/99, publ. Lex nr 51805), jednak na powodzie spoczywa wówczas ciężar

dowodu (art. 6 k.c.) istnienia odmiennego stanu prawnego od wynikającego z treści

wpisu, tj. przysługiwania powodowi prawa własności.

Wskazane skutki wpisu pozwanego w księdze wieczystej jako właściciela,

podważają zasadność zarzutów przewijających się przez skargę kasacyjną, iż sąd

udzielił ochrony pozwanemu nie legitymującemu się tytułem własności. Można

przypuszczać, że przez „tytuł prawny” skarżący rozumieją dokument, konstytuujący

8

lub potwierdzający prawo własności, skoro stwierdzają w innym miejscu,

że „protokół sporządzony przez leśników w dniu 10 maja 1946 r.” nie wystarcza do

odmowy ochrony prawa własności i dziedziczenia powodów (pkt 3 i 5 zarzutów

skargi) lub a contrario, nie wyłącza tytułu spadkodawcy powoda. Zarzut ten jest

bezpodstawny zarówno w świetle przedstawionych wyżej skutków wpisu w księdze

wieczystej, jak też ze względu na to, że skarżący nie uwzględniają trybu

nacjonalizacji lasów ustalonego w dekrecie o lasach i w rozporządzeniu niżej

wskazanym.

W art. 8 dekretu o lasach ówczesny prawodawca (o którego legitymizacji

będzie mowa niżej) zawarł upoważnienie udzielone Kierownikowi Resortu

Rolnictwa i Reform Rolnych do wykonania dekretu. Na tej podstawie Minister

Rolnictwa i Reform Rolnych wydał rozporządzenie z dnia 20 stycznia 1945 r.

w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia

12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa

(Dz.U.1945 r. nr 4 poz.16). Charakter nabycia lasów i gruntów leśnych oraz

znaczenie protokołu wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 22 kwietnia 1994 r.,

III CZP 50/94, OSNC 1994/11/212, stwierdzając, że następowało ono z mocy

prawa, a protokół przejęcia, sporządzony w trybie § 1 i 2 rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania

dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność

Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 4, poz. 16), stanowił dowód, że określona nieruchomość

przeszła na własność Państwa.

Ponieważ upaństwowienie lasów następowało z mocy prawa bez

przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania sądowego lub administracyjnego,

to w państwie kierującym się standardami ustroju demokratycznego państwa

prawnego, w procesie windykacyjnym powodowie mogą podnosić zarzuty,

że przejęcia lasów oraz innych nieruchomości dokonano, mimo że nie były

spełnione warunki do określone w ówczesnych przepisach.

W ramach tego uprawnienia powodowie podnieśli:

1. Zarzut błędnej wykładni art. 1 ust. 1, 2 i 3 lit b dekretu o lasach

polegającej na uznaniu, że potwierdzony przez Sądy meriti podział lasu dokonany

9

przed dniem 1-go września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha, nie stanowi

przeszkody do nacjonalizacji tych parcel. Błąd tego zapatrywania wykazał

przekonująco Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwracając uwagę na to,

że przesłankami wyłączania parcel leśnych spod działania dekretu o lasach, czyli

spod nacjonalizacji jest nie tylko omawiane wydzielenie ale również (kumulatywnie)

niepodleganie pozostałych gruntów tego samego właściciela przepisom dekretu

o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Powodowie podważają jednak ustalenie dotyczące podpadania pozostałego

majątku ziemskiego J.T. pod działanie dekretu o reformie rolnej, upatrując

podstawę tego zarzutu w przepisie art. 2 lit. e, dekretu o przeprowadzeniu reformy

rolnej. Zarzut ten jest nieuzasadniony w świetle wyników przeprowadzonego

postępowania. Przede wszystkim należy podkreślić, że przejmowanie

nieruchomości ziemskich na cele reformy następowało również z mocy prawa. W

praktyce stosowania przepisu art. 2 ust. 1 lit.e dekretu (przepisu odpowiedniego w

rozpoznawanej sprawie), podstawowym kryterium przejęcia był obszar ogólny

gruntów lub obszar użytków rolnych i do tego ograniczała się kognicja organów

administracji (obecnie wojewodów) decydujących o „podpadaniu” nieruchomości

ziemskiej pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przykładem

takiej praktyki jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 maja 2005 r.

umarzająca postępowanie w sprawie nieruchomości ziemskich J.T. W

orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – po wahaniach – nie znalazła

ona aprobaty. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r., I OPS

2/06 Prok. i Pr. 2006/10/33 wyjaśniono, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania

dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 10, poz. 51 ze zm.) może

stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym czy dana

nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której

mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia narodowego

z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r.,

Nr 3, poz. 13 ze zm.).

10

Sąd Najwyższy podziela ten kierunek wykładni, oparty na wykładni

systemowej i historycznej, przytoczonej w uzasadnieniu wymienionej uchwały.

Wyjaśnia ona ratio legis postanowienia § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego

Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu

reformy rolnej (Dz.U. 1945 r. nr 10 poz. 51 ze zm.), którego istnienie trudno byłoby

nawet usprawiedliwić, gdyby jedyną okolicznością podlegającą ustaleniu była

powierzchnia gruntów, tj. okoliczność faktyczna.

Dopuszczając możliwość istnienia sporu o przesłanki przejęcia gruntów na

cele reformy rolnej, nie można jednak pominąć okoliczności, że nawet posiadanie

stwarza domniemanie zgodności z prawem (art. 341 k.c.), dlatego w powództwie

windykacyjnym ciężar wykazania, w tym przedstawienia decyzji organu

administracji, stwierdzającej że nieruchomości należące do spadkodawcy powodów

nie podlegały przejęciu na własność państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e

dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, obciąża powoda. Jest bezsporne, że

powodowie takiej decyzji dotychczas nie przedstawili, a postępowanie

administracyjne toczące się w tym przedmiocie uległo umorzeniu.

Powodowie uzasadniali w skardze kasacyjnej niedopuszczalność uznania

prawa własności strony pozwanej, również brakiem podstaw do wydania dekretu

o lasach oraz niezgodnością jego przepisów z aktami normatywnymi

wyższego rzędu.

Jeśli chodzi o pierwszą grupę zarzutów, należy stwierdzić, że brak

umocowania w konstytucjach II. Rzeczypospolitej Polskiej do powołania takich

organów jak Krajowa Rada Narodowa oraz Polski Komitetu Wyzwolenia

Narodowego, nie przesądza skutków cywilnoprawnych zdarzeń dokonanych

przez tę władzę. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 16 kwietnia 1996 r.

15/95 (OTK 1996, nr 2, poz. 13) przypisał dekretom wydawanym przez PKWN

skutki ustaw, tj. aktów legalnych i potwierdził swoje stanowisko w postanowieniu

z 28 listopada 2001 r. SK 5/01 (OTK 2001, nr 8 poz. 266), a ustawodawca

państwa współczesnego uchylając dekret o lasach ustawą z dnia 28 lipca 1990 r.

o zmianie ustawy – Kodeks cywilny potwierdził stabilność skutków prawnych zmian

własności dokonanych na podstawie tegoż dekretu. W świetle powołanej uchwały

11

Trybunału Konstytucyjnego należy przyjąć, że zmiany własnościowe dokonane na

mocy dekretu o lasach stały się elementem stosunków prawnych podmiotów prawa

prywatnego, dlatego na podstawie tych przepisów sąd nie jest władny orzec zwrotu

znacjonalizowanych nieruchomości, gdyż nie jest uprawniony do zastępowania

ustawodawcy i formułowania norm generalnych oraz abstrakcyjnych. Myśl tę

wyraża również powołane przez Sąd Apelacyjny orzeczenie Sądu Najwyższego

z 13 lutego 2003 r. III CKN 1492/00.

Zarzucana niezgodność z przepisami Konstytucji z 1997 r. oraz art. 1

Protokołu dodatkowego nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka

i Podstawowych Wolności, przyjmuje jako podstawę uznanie wstecznego działania

wymienionych przepisów Konstytucji lub Konwencji. Tymczasem w orzecznictwie

Sądu Najwyższego (wyrok z 15 maja 2000 r., II CKN 293/00, OSNC 2000/11/209)

wyjaśniono brak podstaw do takiej wykładni Konstytucji chyba, że wymagałaby tego

ochrona podstawowych praw i wolności. Prawo do mienia - w tym własności,

zalicza się do tej kategorii, jednak Konwencja chroni prawa istniejące, a nie prawo

do ich uzyskania.

Uznając, że brak jest usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej Sąd

Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c. oddalił ją, uznając również, że w sprawie

zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności usprawiedliwiające odstąpienie

strony przegrywającej od obciążenia jej kosztami procesu w postępowaniu

kasacyjnym (art. 102 k.p.c.).