I CSK 375/06

Sygn. akt I CSK 375/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W.D.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w B.

o uchylenie uchwał,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 grudnia 2006 r.,

skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną.

2

Uzasadnienie

Przedmiotem procesu było żądanie uchylenia uchwały z 16 grudnia 2004 r.

Zebrania przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej, odmawiającej udzielenia

powodowi - jako prezesowi zarządu Sp-ni absolutorium za okres od 1 sierpnia

2003 r. do 21 grudnia 2003 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku

Sądu Okręgowego oddalającego powództwo w tym zakresie, kierując się

następującymi przesłankami:

1. Zebranie Przedstawicieli Spółdzielni podjęło uchwałę w granicach

kompetencji.

2. Uchwała nie wywołała skutków cywilnoprawnych, a powód już od

28 kwietnia 2004 r. nie pełnił funkcji prezesa zarządu, dlatego charakter

uchwały, jak i rodzaj zarzutów podnoszonych przez skarżącego (uchybienia

formalne w zwoływaniu zebrań grup członkowskich), czynią bezzasadnym

badanie jej w aspekcie ważności (art. 58 k.c.)

3. Podważanie przez powoda treści uchwały pozostaje w sprzeczności

z zarzutem nieważności opartym na okolicznościach formalnych,

dotyczących zwoływania i przebiegu zebrań grup członkowskich, niezależnie

od tego, że do uchybień w tym zakresie przyczynili się sami członkowie.

4. W sprawie [...] Sądu Okręgowego w K. zapadł wyrok oddalający powództwo

innego członka spółdzielni o uchylenie uchwał tego samego Zebrania

Przedstawicieli z powodu naruszenia wymogów dotyczących zebrań Grup

Członkowskich.

Skarga kasacyjna powoda oparta została na pierwszej podstawie (art. 3983

§ 1

pkt 1 k.p.c.). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 59 § 2 pkt 3, art. 48 § 1

i 2 w związku z art. 37 § 1, 2 i 3, art. 39 § 1 Prawa spółdzielczego, w związku

z postanowieniami Statutu Spółdzielni i Regulaminu obrad zebrania grup

członkowskich. Naruszenie polegało zdaniem skarżącego na niewłaściwej wykładni, a

w konsekwencji na niewłaściwym zastosowaniu wskazanych przepisów. Skarżący

3

domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powód twierdził, że przeprowadzenie

zebrania Grup Członkowskich stanowiło konieczny warunek ważności uchwał

Zebrania Przedstawicieli i wskazywał, że zebrania grup nie odbyły się, lecz

przyczyną tego stanu było niezachowanie właściwego trybu ich zwoływania

i przeprowadzania. Również zebranie Przedstawicieli było zwołane wadliwie,

a fakty te „uwidocznione są w materiale dowodowym zebranym w /.../ sprawie”.

Ze względu na unormowanie wynikające z art. 59 § 2 pkt 3 Prawa spółdzielczego

każde z trzech planowanych Zebrań Przedstawicieli wymagało przeprowadzenia

zebrania Grup Członkowskich.

Skarżący kwestionuje ustalenia sądu dotyczące związku między

zachowaniem się członków a zwołaniem i przeprowadzeniem tych zebrań,

ponieważ odpowiedzialność za te zdarzenia (zrywanie zebrań) ponosi zarząd

spółdzielni, a nie jej członkowie.

Pozwana Spółdzielnia odpowiadając na skargę wnosiła jedynie o odmowę

przyjęcia skargi do rozpoznania i w związku z tym żądaniem domagała się

zasądzenia kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odmowa udzielenia absolutorium powodowi za okres niepełnych pięciu

miesięcy 2003 r. według ustaleń Sądu Okręgowego nie podważonych

w postępowaniu apelacyjnym, był poprzedzony zwołaniem zebrań trzech

istniejących grup członkowskich w dniach 20, 26 i 27 maja 2004 r. Na wszystkich

tych zebraniach nie doszło do merytorycznych obrad ze względu na odmowę

spółdzielców, manifestujących w ten sposób wolę wspólnego zebrania członków

spółdzielni. Do takiego wspólnego zebrania zamieszkałych członków doszło w dniu

3 czerwca 2004 r., na którym spółdzielcy wyrazili stanowisko w przedmiocie

odwołania Rady Nadzorczej i skrócenia jej kadencji oraz w sprawach finansowych

spółdzielni. Najbliższe zebranie przedstawicieli odbyło się jednak dopiero

16 grudnia 2004 r. mimo zwołania wcześniej – na 3 września 2004 r.

Prawidłowość zwołania tego organu spółdzielni, tj. Zebrania Przedstawicieli

i wyłączna jego kompetencja również w przedmiocie skwitowania działalności

4

Prezesa Zarządu (absolutorium) za okres wcześniejszy (z poprzedniego roku) nie

zostały podważone, w związku z tym Sąd rozstrzygający sprawę merytorycznie

miał podstawę do oceny, że stosowanie metody tzw. obstrukcji przez członków

spółdzielni nie może wyłączyć działalności Zebrania Przedstawicieli.

Zgodnie z postanowieniami statutu pozwanej (§ 124 pkt 2) członkowie

spółdzielni w ramach grupy, mają prawo co najmniej raz w roku zebrać się

i rozpatrywać sprawy, które mają być przedmiotem najbliższego Zebrania

Przedstawicieli. Realizując swe uprawnienie do oddziaływania na sposób

kierowania Spółdzielnią wyrażają oni wówczas publicznie swoje stanowisko lub

formułują je w postaci uchwał.

Powoływany w skardze kasacyjnej art. 59 § 2 pkt 3 Prawa spółdzielczego

gwarantuje członkom pośredni udział w kierowaniu spółdzielnią przez wyrażanie

podczas zebrania grupy, członkowskiej własnej oceny działalności organu

wykonawczego, formułowania wniosków oraz wybierania przedstawicieli.

Korzystanie z tego prawa może być zakłócane w razie ujawnienia się różnicy

stanowisk, jednakże niekonstruktywny przebieg zebrania grupy członkowskiej nie

zwalnia przedstawicieli od udziału w zebraniu, o którym mowa w postanowieniach

§§ 97 – 107 statutu pozwanej i reprezentowania członków, a w szczególności nie

powoduje nieważności podejmowanych uchwał.

Zgromadzony w toku zebrań członków grup materiał ma charakter dezyderatów

i opinii spółdzielców i winien być rozważony przez władze spółdzielni, jednak

aktami prawnymi wiążącymi w stosunkach wewnątrzspółdzielczych stają się

uchwały Zebrania Przedstawicieli, a nie oceny i żądania zawarte we wnioskach

uchwalonych na zebraniu grupy członkowskiej.

Nieprzewidziana w statucie i regulaminie odmowa (jako wyraz protestu)

przeprowadzenia zebrań grup członkowskich w terminach wyznaczonych przez

zarząd i dokonanie tego w dniu 3 czerwca 2004 r. – mimo niezachowania trybu

określonego w § 125 statutu oraz postanowieniach regulaminu obrad tych zebrań

pozwalają podzielić ocenę, która legła u podstawy zaskarżonego wyroku, iż

w kwestii absolutorium dla powoda za wskazany wyżej okres (po którym nadal

pełnił tę funkcję), członkowie spółdzielni nie zostali pozbawieni możliwości

wyrażenia swoich zapatrywań i ocen, a ich przedstawiciele mieli możliwość

5

zapoznania się z nimi i uwzględnienia przy formowaniu swych stanowisk na

Zebraniu Przedstawicieli. Brak w związku z tym podstaw do stwierdzenia

nieważności zaskarżonej uchwały podjętej przez kompetentny organ spółdzielni

(§ 99 pkt 3 statutu).

Również niedojście do skutku Zebrania Przedstawicieli i ponowne

wyznaczenie terminu nie pozbawia doniosłości wniosków (stanowisk) przyjętych na

zebraniu grupy członkowskiej, dopóki członkowie ich nie zrewidują. Przeciwne

zapatrywanie wyrażone w skardze kasacyjnej byłoby usprawiedliwione w świetle

powołanych przepisów Prawa spółdzielczego, Statutu pozwanej i regulaminu obrad

zebrań grup członkowskich, gdyby przedmiotem najbliższego Zebrania

Przedstawicieli wyznaczonego ponownie ze względu na niedojście do skutku

poprzedniego były sprawy nowe, wniesione pod obrady po zebraniu grupy

członkowskiej.

Nie znajdując usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy

zgodnie z art. 39814

k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.