III SW 121-122/07

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

z dnia 17 stycznia 2008 r.

III SW 121 - 122/07

w sprawie ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych dnia 21 października 2007 r.

Przewodniczący Prezes Sądu Najwyższego Walerian Sanetra, Sędziowie

Sądu Najwyższego: Krystyna Bednarczyk, Teresa Flemming-Kulesza, Katarzyna

Gonera, Zbigniew Hajn, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca),

Zbigniew Korzeniowski, Roman Kuczyński, Jerzy Kuźnia, Zbigniew Myszka,

Romualda Spyt, Jolanta Strusińska-Żukowska, Herbert Szurgacz, Andrzej Wróbel,

Sędzia Sądu Apelacyjnego (delegowana) Jolanta Pietrzak.

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Andrzeja Pogorzelskiego

i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej Ferdynanda Rymarza, po rozpo-

znaniu sprawy na posiedzeniu jawnym w dniu 17 stycznia 2008 r., mając na uwadze,

co następuje:

I

1. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wy-

borcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

(jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 190, poz. 1360), Sąd Najwyższy w składzie całej

Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, na podstawie sprawoz-

dania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii

wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o

ważności wyboru posła lub senatora, przeciwko któremu wniesiono protest.

2. Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej z wyborów do Sejmu Rze-

czypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w

2

dniu 21 października 2007 r. zawiera informacje o ich prawidłowym przebiegu oraz o

nielicznych przypadkach naruszenia prawa wyborczego.

Państwowa Komisja Wyborcza podniosła, że w 50 obwodach głosowania ob-

wodowe komisje wyborcze, na podstawie art. 64 ust. 1 Ordynacji wyborczej, zarzą-

dziły przerwy w głosowaniu i odpowiednio przedłużyły czas głosowania poza usta-

wową godzinę 2000

. Najczęstszą przyczyną przedłużenia czasu głosowania był brak

kart do głosowania. Przedłużenie głosowania wynosiło od kilkudziesięciu minut do

ponad 2 godzin. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że przedłużenie

czasu głosowania nie miało wpływu na realizację praw wyborców, gdyż wszyscy za-

interesowani mogli uczestniczyć w tym czasie w głosowaniu.

Państwowa Komisja Wyborcza poinformowała także, iż Minister Spraw Zagra-

nicznych zaprosił obserwatorów Misji Oceniającej Wybory (AEM) Organizacji Bezpie-

czeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). W komunikacie prasowym w odniesieniu

do przebiegu głosowania Misja stwierdziła, że „dzień wyborczy wykazał odosobnione

braki techniczne, którymi należałoby się zająć, aby zapewnić kontynuację zaufania

publicznego”. Na mocy wydanej na podstawie art. 40 ust. 1 Ordynacji wyborczej

uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 15 października 2007 r. (M.P. Nr 76,

poz. 812) obserwatorzy Misji mogli obserwować przebieg procesu wyborczego na

takich zasadach jak mężowie zaufania.

W konkluzji Państwowa Komisja Wyborcza nie stwierdziła takich naruszeń prawa

wyborczego, które mogłyby wywrzeć wpływ na wyniki głosowania i wyniki wyborów

do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

3.1. Sąd Najwyższy w składach trzyosobowych rozpoznał 112 protestów wy-

borczych. Wyborów do Sejmu i Senatu dotyczyło 90 protestów, wyłącznie do Sejmu -

19 a wyłącznie do Senatu - 3.

3.2. W odniesieniu do 13 protestów Sąd Najwyższy wydał opinię, że są one

uzasadnione w całości lub części, lecz stwierdzone naruszenia prawa nie miały

wpływu na wynik wyborów. W tych sprawach nastąpiło błędne ustalenie wyników

głosowania, obejmujące od kilku do 174 głosów. Przyczynami zniekształcenia rze-

czywistego wyniku głosowania było nieprawidłowe kwalifikowanie głosu jako nieważ-

nego lub - najczęściej - omyłkowe wpisywanie liczby głosów oddanych na danego

kandydata do sąsiedniej rubryki protokołu. Jednak z uwagi na znaczne różnice gło-

sów między poszczególnymi kandydatami nie miało to wpływu na wynik wyborów. W

odniesieniu do wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Sąd Najwyższy wziął

3

także pod uwagę, że głosy błędnie zaliczone innemu kandydatowi z tej samej listy

wyborczej są wliczane do ogólnej liczby głosów uzyskanych przez dany komitet wy-

borczy, a także, iż w kilku przypadkach wynik wyborów danego komitetu wyborczego

był bardzo odległy od wynikającego z art. 133 ust. 1 Ordynacji wyborczej wymagania

uzyskania co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju, co jest niezbędne

do udziału w podziale mandatów.

Rozważając kwestię dopuszczalności przerwania głosowania przez obwo-

dową komisję wyborczą i odpowiadającego okresowi przerwy przedłużenia głosowa-

nia poza godzinę 2000

Sąd Najwyższy stwierdził w postanowieniu z dnia 27 listopada

2007 r., III SW 21/07, że brak kart do głosowania nie jest nadzwyczajnym wydarze-

niem uzasadniającym przerwanie głosowania na podstawie art. 64 ust. 1 Ordynacji

wyborczej. Zapewnienie odpowiedniej liczby kart do głosowania zależy bowiem tylko

od właściwej organizacji i przygotowania wyborów.

3.3. Protestów nieuzasadnionych wpłynęło 14. Bez dalszego biegu Sąd Naj-

wyższy pozostawił 85 protestów, jako że nie spełniały one wymagań przewidzianych

przez Ordynację wyborczą.

4. Zastępca Prokuratora Generalnego wniósł o podjęcie uchwały stwierdzają-

cej ważność wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospo-

litej Polskiej przeprowadzonych w dniu 21 października 2007 r.

5. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o uznanie, że wy-

bory były ważne.

II

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych, po rozważeniu sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej i opinii w

sprawach z protestów wyborczych, przy uwzględnieniu obwieszczeń Państwowej

Komisji Wyborczej z dnia 23 października 2007 r. o wynikach wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w

dniu 21 października 2007 r. (Dz.U. Nr 198, poz. 1438 i 1439) oraz biorąc pod uwagę

wnioski Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wybor-

czej, na podstawie art. 101 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 82 ust. 1

i 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospo-

litej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r., Nr

190, poz. 1360)

4

stwierdza ważność wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 21 października 2007 r.

========================================